PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY PHÂN TÍCH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ ANGGHEN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA ĐÀO TẠO QUỐC TẾ



BÀI THẢO LUẬN

MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ TÀI:

CÔNG NHÂN HI N NAY SO V I TH I Đ I C A Ệ Ớ Ờ Ạ Ủ

HÀ NỘI – 2020

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc

BIÊN BẢN THẢO LUẬN NHÓM LẦN 1

Học phần : Chủ nghĩa xã hội khoa học

Giáo viên giảng dạy : Nguyễn Thị Thu Hà

2

Tiến trình buổi thảo luận :

Thời gian thảo luận: 9h30 ngày 14/10 /2020

Địa điểm thảo luận : Phòng tự học nhà C

Các bạn đi họp đầy đủ

Nội dung thảo luận:

- Nhóm trưởng phân chia công việc cho các thành viên

- Viết dàn ý của đề tài Công việc về nhà: Mọi người nộp lại phần nội dung được phân chia.

BIÊN BẢN THẢO LUẬN NHÓM LẦN 2

Học phần : Chủ nghĩa xã hội khoa học

Giáo viên giảng dạy : Nguyễn Thị Thu Hà

Thành viên :

Tiến trình buổi thảo luận :

Thời gian thảo luận: 20h30 ngày 21/10/2020

Địa điểm thảo luận : Phòng tự học nhà C

Các bạn đi họp đầy đủ

Nội dung thảo luận:

- Góp ý, chỉnh sửa và hoàn thiện nội dung bài thảo luận.

Học phần : Chủ nghĩa xã hội khoa học

Giáo viên giảng dạy : Nguyễn Thị Thu Hà

Thành viên :

Tiến trình buổi thảo luận :

Thời gian thảo luận: 9h30 ngày 27 /10 /2020

Địa điểm thảo luận : Phòng tự học nhà C

Các bạn họp đầy đủ

Nội dung thảo luận:

- Hoàn chỉnh bản word bài thảo luận

- Khớp thuyết trình và powerpoin.

Thư Ký Nhóm Trưởng

BẢNG ĐÁNH GIÁ

STT Họ và tên Nhiệm vụ Nhóm trưởng

đánh giá

Giáo viênđánh giá

Tổng điểm thảoluận

1 Nguyễn Diễm Hạnh Chuẩn bị nội

4 Nguyễn Trung Hiếu Làm

powerpoint

5 Đỗ Minh Hoàng Nhóm trưởng,

tổng hợp,chỉnh sửa word

6 Lê Minh Huế Chuẩn bị nội

So với giai cấp truyền thống ở thế kỷ XIX thì giai cấp công nhân hiên nay vừa có những điểm tương đồng vừa có những điểm khác biệt, có những biến đổi mới trong điều kiện

lịch sử mới Cần phải làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt đó theo quan điểm lịch sự

-cụ thể của chủ nghĩa Mác-Leenin, mặt khác, cần có những bổ sung, phát triển nhận thức mới

về việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay Giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay cũng những thay đổi so với giai cấp công nhân truyền thống Do đó, chúng em xin chọn đề tài: “ Phân tích những thay đổi của giai cấp công nhân hiện nay so với thời đại C.Mac và Angghen Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay”

B) PHẦN N Ộ I DUNG

Chương I: Cơ sở lý luận

1 Quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về GCCN

1.2 Đặc điểm GCCN

- Đặc điểm nổi bật của GCCN là lao động bằng phương thức công nghiệp với đặc trưng công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất lao động cao, quá trình lao động mang tính chất xã hội hóa

- GCCN là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại Dó đó, GCCN là đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội hiện đại

- Nền sản xuất đại công nghiệp và phương thức sản xuất tiên tiến đã rèn luyện cho GCCN những phẩm chất đặc biệt về tính tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần hợp tác

và tâm lý lao động công nghiệp Đó là một giai cấp cách mạng và có tinh thần cách mạng triệt để

1.3 Sứ mệnh lịch sử của GIAI CẤP CÔNG NHÂN (nội dung khái quát)

 Nội dung sứ mệnh lịch sử của GCCN:

- Xóa bỏ chủ nghĩa tư bản

- Xóa bỏ chế độ người bóc lột người

- Giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động

- Xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chủ nhĩa cộng sản

 Đặc điểm sứ mệnh lịch sử của GCCN:

- Sứ mệnh lịch sử của GCCN xuất phát từ điều kiện kinh tế-xã hội hóa.

- Thực hiện sứ mệnh lịch sử của GCCN là sự nghiệp cách mạng của giai cấp và đông đảo quần chúng nhân dân lao động, mưu cầu lợi ích cho đa số

- Sứ mệnh lịch sử của GCCN là xóa bỏ triệt để chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất

- Mục tiêu cao nhất của GCCN là giải phóng con người

 Những điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

- Điều kiện khách quan

 Do địa vị kinh tế:

 Giai cấp công nhân đại diện cho lực lượng sản xuất và phương thức sản xuất tiên tiến, hiện đại

 Lợi ích của giai cấp công nhân đối lập trực tiếp với lợi ích của giai cấp tư sản

 Sự phát triển của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa tạo khả năng để giai cấp công nhân thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình

 Do địa vị chính trị-xã hội của GCCN

 Giai cấp công nhân là giai cấp tiến tiến

 Giai cấp công nhân có tinh thần cách mạng triệt để

 Giai cấp công nhân có tính kỷ luật cao

 Giai cấp công nhân có bản chất quốc tế

 Điều kiện chủ quan:

 Sự phát triển của bản thân GCCN về số lượng và chất lượng

 Phát triển về quy mô (số lượng)

 Phát triển về chất lượng thể hiện ở: trình độ trưởng thành về ý thức chính trị; năng lực và trình độ làm chủ về khoa học, công nghệ; trình độ học vấn, tay nghề,

chuyên môn, nghiệp vụ

 Đảng cộng sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất để GCCN thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình

 Quy luật ra đời của Đảng cộng sản: Theo Lênin, Đảng cộng sản ra đời trên cơ sở kết hợp giữa hai yếu tố: Chủ nghĩa Mác + Phong trào công nhân

 Mối quan hệ giữa Đảng cộng sản với GCCN:

+ GCCN là cơ sở xã hội, là nguồn bổ sung cho Đảng

+ Đảng cộng sản là nhân tố đảm bảo cho GCCN thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch

sử của mình

Đảng cộng sản là lãnh tụ chính trị của giai cấp công nhân

Đảng cộng sản là bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân

Đảng cộng sản là đội tiền phong của giai cấp công nhân

2 Giai cấp công nhân hiện nay.

2.1 GCCN hiện nay.

Giai cấp công nhân hiện nay là những tập đoàn người hoạt động sản xuất và dịch vụ bằng phương thức công nghiệp tạo nên cơ sở vật chất cho sự tồn tại và phát triển của thế giới.Điểm tương đồng và khác biệt của GCCN truyền thống và GCCN hiện nay

Điểm tương đồng:

- Là LLSX hàng đầu của xã hội hiện đại, chủ thể của quá trình sản xuất công nghiệp mang tính xã hội hóa ngày càng cao.

- Công nghiệp hóa vẫn là cơ sở khách quan để phát triển mạnh mẽ GCCN Sự phát triển của GCCN và sự phát triển của kinh tế có tỷ lệ thuận

- Ở các nước TBCN hiện nay, GCCN vẫn bị GCTS bóc lột giá trị thặng dư

- Phong trào cộng sản và công nhân ở nhiều nước vẫn là lực lượng đi đầu trong các cuộc đấu tranh vì hòa bình, hợp tác và phát triển, vì dân sinh, dân chủ, TBXH và CNXH

Điểm khác biệt:

-Tăng nhanh về số lượng, thay đổi mạnh về cơ cấu

-Có xu hướng trí tuệ hóa (tri thức hóa và trí thức hóa)

-Tính XHH của lao động công nghiệp mang nhiều biểu hiện mới LLSX hiện đại đã vượt ra khỏi phạm vi quốc gia – dân tộc và mang tính chất quốc tế, trở thành LLSX của thế giới toàn cầu

-Có thêm điều kiện vật chất để tự giải phóng

-Ở các nước XHCN, GCCN đã trở thành giai cấp lãnh đạo và Đảng Cộng sản trở thành Đảng cầm quyền

2.2 Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay.

2.2.1 Về nội dung kinh tế - xã hội.

-Sự phát triển sản xuất dưới CNTB hiện nay với sự tham gia trực tiếp của GCCN và các lực lượng lao động - dịch vụ trình độ cao là nhân tố kinh tế - xã hội thúc đẩy sự chín muồi các tiền đề của CNXH trong lòng CNTB

-Mâu thuẫn giữa GCCN với GCTS ngày càng sâu sắc, toàn cầu hóa vẫn mang đậm tính chất TBCN thúc đẩy cuộc đấu tranh chống chế độ bóc lột giá trị thặng dư trên phạm vi toàn thế giới, là tiền đề để cho việc xác lập một trật tự thế giới mới công bằng và bình đẳng Đó là sứ mệnh lịch sử của GCCN hiện nay

2.2.2 Về nội dung chính trị - xã hội.

- Ở các nước tư bản chủ nghĩa:

+ Mục tiêu đấu tranh trực tiếp của GCCN và nhân dân lao động là chống bất công, bất bình đẳng xã hội

+Mục tiêu lâu dài là giành chính quyền về tay GCCN và nhân dân lao động

- Ở các nước XHCN:

+ Lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi mới

+ Xây dựng Đảng cầm quyền vững mạnh, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

2.2.3 Về nội dung văn hóa, tư tưởng.

- Thực hiện cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa CNXH với CNTB

- Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cộng sản, giáo dục nhận thức, củng cố niềm tin khoa học đối với lý tưởng, mục tiêu của CNXH cho GCCN và nhân dân lao động

- Giữ vững các giá trị lý tưởng, mục tiêu của GCCN: lao động, sáng tạo công bằng, bình đẳng,dân chủ, tự do

- Giáo dục và thực hiện chủ nghĩa quốc tế chân chính của GCCN trên cơ sở phát huy chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính

CHƯƠNG II: Những thay đổi của giai cấp công nhân hiện nay so với thời đại của

1) Tăng nhanh về số lượng và thay đổi mạnh về cơ cấu

Giai cấp công nhân thời Mác là giai cấp lao động, làm thuê, bị bóc lột và xuất thân chủ yếu từ nông dân và nông thôn

Nhưng từ những năm 60 của thế kỷ XX trở lại đây, xu thế đô thị hóa và đông đảo cư dân đô thị đã bổ sung một lượng lớn vào nguồn nhân lực của giai cấp công nhân Trước đây, các vùng tụ cư trong lịch sử nhân loại thường ở lưu vực các con sông lớn, nơi thuận tiện cho canh tác nông nghiệp và có nguồn nước cho sinh hoạt Ngày nay, đặc biệt là từ giữa thế kỷ

XX, bắt đầu xuất hiện những thành phố lớn trên sa mạc như LasVegas cùng nhiều đô thị ở Trung Đông… Chúng hầu như được xây dựng và phát triển dựa trên nguyên lý mới: khắc phục sự khắc nghiệt của tự nhiên, nhân tạo hóa các điều kiện sống bằng khoa học và công nghệ hiện đại Đây là một quá trình gắn liền với phát triển văn minh và công nghệ Đó là những thành phố được dịch vụ bởi công nghệ hiện đại Nó cần đến công nghệ mới, công nghiệp và công nhân

Vào năm 1900 , gần 95% người ở khắp thế giới làm công việc chân tay Và cũng chỉ

có gần 5% người đã sống ở đô thị có dân cư trên 100.000 dân Ngày nay, ở các nước phát triển, tỷ lệ người làm công việc chân tay đã giảm xuống chỉ còn từ 20 - 25% trong lực lượng lao động và gần 50% dân cư sống ở đô thị

Ở các nước đang phát triển và phát triển ở trình độ cao, từ những năm 60 thế kỷ XX trở lại đây, nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa có một bộ phận lớn và ngày càng tăng, được tuyển mộ từ nhóm cư dân đô thị Cơ cấu xuất thân của công nhân cũng đa dạng hơn: họ xuất thân từ gia đình công nhân truyền thống, từ gia đình trí thức - công chức, tiểu thương, dịch vụ….

Cơ cấu đa dạng của giai cấp công nhân hiện đại cũng làm nảy sinh những nhu cầu bổ sung nhận thức mới

Trình độ mới của sản xuất và dịch vụ cùng với cách tổ chức xã hội hiện đại cũng làm cho cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại đa dạng tới mức nội hàm của nó liên tục phải điều chỉnh theo hướng mở rộng: theo lĩnh vực (công nghiệp - nông nghiệp - dịch vụ) theo trình độ công nghệ (bộ phận công nhân áo xanh - công nhân của công nghiệp truyền thống; áo trắng - công nhân có trình độ đại học cao đẳng chủ yếu làm công việc điều hành quản lý sản xuất; áo vàng - công nhân của các ngành công nghệ mới, áo tím - công nhân dịch vụ - lao động đơn giản như vệ sinh đô thị…)

Phân loại công nhân theo sở hữu (có cổ phần, có tư liệu sản xuất và trực tiếp lao động tại nhà để sống và, không có cổ phần) Phân loại công nhân theo chế độ chính trị (công nhân ởcác nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, ở các nước G7, ở các nước đang phát triển)

2) Có xu hướng trí tuệ hóa

Gắn liền với cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại với sự phát triển kinh tế tri thức, công nhân hiện đại có xu hướng trí tuệ hóa Tri thức hóa và tri thức hóa công nhân là haimặt của cùng một quá trình , có xu hướng trí tuệ hóa với công nhân và giai cấp công nhân Trên thực tế đã có thêm nhiều khái niệm để chỉ công nhân theo xu hướng này Đó là ‘ công nhân thí thức’, ‘ công nhân áo trắng’ , lao động trình độ cao Nền sản xuất và dịch vụ hiện đại đòi hỏi người lao động phải có hiểu biết sâu rộng tri thức và kỹ năng nghề nghiệp Theo đó, tốc độ “trí thức hóa” công nhân đang diễn ra khá nhanh và công nhân tri thức đã dần chiếm tỷ

lệ cao - tới 40% trong tổng số lao động xã hội ở các nước phát triển

Báo cáo phát triển nhân lực của Ngân hàng Thế giới từ đầu thế kỷ XXI(2002) đã nêu rõ: ‘ Tri thức là một động lực cơ bản cho việc gia tăng năng suất lao động và cạnh tranh toàn cầu, nó là yếu tố quyết định trong quá trình phát minh sáng kiến và tạo ra của cải xã hội

Ngày nay, công nhân được đào tạo chuẩn mực và thường xuyên được đào tạo lại, đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ trong nền sản xuất Hao phí lao động hiện đại làhao phí về trí lực chứ không còn thuần túy là hao phí sức lực cơ bắp Cùng với nhu cầu về vật chất, nhu cầu về tinh thần và văn hóa tinh thần của công nhân cũng ngày càng tăng, phong phú đa dạng hơn và đòi hỏi chất lượng hưởng thụ tinh thần cao hơn.

Với tri thức và khả năng làm chủ công nghệ , với năng lực sáng tạo trong nền sản xuất hiện đại, người công nhân hiện đại càng có thểm điều kiện vật chất để tự giải phóng Công nhân hiện đại với trình độ tri thức và làm chủ công nghệ cao, với sự phát triển của năng lực trítuệ trong kinh tế tri thức, trở thành nguồn lực cơ bản , nguồn vốn xã hội quan trọng nhất trong các nguồn vốn của xã hội hiện đại

Mặt khác, cũng từ toàn cầu hóa hiện nay cũng thấy một xu hướng trái chiều, có tính nghịch đảo khác trong công nhân ở các nước đang phát triển Đó là xu hướng thâm dụng lao động phổ thông, tận dụng các công nghệ lạc hậu, phân khúc các công đoạn sản xuất và đẩy những công đoạn chỉ cần lao động có năng lực bình thường cho các nước đang phát triển có nhiều lao động và giá lao động rẻ Cũng vì thế, công nhân các nước đang phát triển vẫn tăng

về số lượng, nhưng chủ yếu là nhóm lao động phổ thông

Xu hướng kép này thúc đẩy công nhân phát triển theo hướng vừa thống nhất, cập nhật hiện đại hóa; vừa phân hóa, kiềm chế trong công nghệ lạc hậu và “sa vào bẫy thu nhập trung bình” Chính sách phát triển giai cấp công nhân cần phải lưu ý đến thực trạng này

3 Tính xã hội hóa của lao động mang nhiều biểu hiện mới.

Giai cấp công nhân thời Mác là giai cấp công nhân làm thuê, bị bóc lột và xuất thân chủyếu từ nông dân, nông thôn Nhưng từ những năm 60 của thế kỉ XX cùng với sự đô thị hóa đông đảo cư dân đô thị đã bổ sung một lương lớn cho lực lượng lao động

Trong những năm gần đây, quá trình đô thị hóa có sự khác biệt so với giai đoạn trước vàdiễn ra với tốc độ nhanh hơn

Trong điều kiện ngày nay, cơ cấu giai cấp công nhân hiện đại rất đa dạng, có nhiều trình

độ khác nhau và không ngừng biến đổi theo xu hướng không thuần nhất Công nhân kĩ thuật ngày càng tăng và công nhân ngày nay được nâng cao về trình độ đóng vai trò chính trong quá trình phát triển, công nhân truyền thống giảm dần Ở các nước tư bản phát triển “công nhân áo xanh” chiếm 12-15% tổng số công nhân

+ Ở Nhật 90% công nhân có trình độ đại học

+ Ở Tây Ba Nha công nhân kĩ thuật chiếm 53%

Công nhân làm việc trong nghành dịch vụ tăng lên xấp xỉ 50% trong tổng số dân số Do tính quy định của sản xuất hiện đại giai cấp công nhân ngày nay có một số biểu hiện mới: trình độ văn hóa-tay nghề cao hơn, một sô công nhân đã sở hữu cả tư liệu sản xuất, đời sống nhân dân cao hơn,…

Đô thị hóa xuất hiện ngày một đông đảo hơn đôi ngũ lao động làm thuê, vốn có mặt từ thời Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, gồm bác sĩ, luật sư, tu sĩ, thi sĩ, bác học đều bị giai cấp

tư sản biến thành những người làm thuê Song hiện nay thì họ đông đúc hơn, đa dạng hơn Đó

là nhóm lao động dịch vụ với nhiều nghành khác nhau Xét về cơ cấu xã hôi, các nhà nghiên cứu đều thấy sự tăng thêm về các nhóm lao động dịch vụ mới Họ là những người kết hợp cả lao động chân tay và lao động trí óc Trong quốc gia phát triển đã có sự xuất hiện của cơ cấu

xã hội mới với vai trò của trí thức và công nhân trí thức Cũng bởi vậy, ở nhiều nước phát triển hiện nay, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân trong nước và cũng có

sự hợp tác liên minh giai cấp công nhân giữa các quốc gia với nhau

Cơ cấu đa dạng của giai cấp công nhân hiện đại cũng làm nảy sinh những nhu cầu bổ sung nhận thức mới

Tính chất xã hội hóa của công nghiệp mang nhiều biểu hiện mới: sản xuất công nghiệp trong thế giới toàn cầu hóa đang mở rộng thành “ chuỗi giá trị toàn cầu” Quá trình sản xuất một sản phẩm liên kết nhiều quốc gia, nhiều vùng, khu vực Khác với truyền thống, trong nền sản xuất hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp, công nghệ cao đã xuất hiện những liên kết mới, những mô hình về lao động mới “ xuất khẩu lao động tại chỗ”, “ làm việc tại nhà”,…Tính chất xã hội hóa của lao động hiện đại ngày càng được mở rộng và nâng cao Lực lượng sản xuất hiện đại đã vượt qu khỏi phạm vi quốc gia – dân tộc và mang tính quốc tế trở thành lực lượng sản xuất toàn cầu

4 Có thêm điều kiện vật chất để tự giải phóng

Thứ nhất, cơ cấu của giai cấp công nhân có sự thay đổi mới theo biến đổi của nghành nghề, của nghề nghiệp của cơ cấu kinh tế của mức lương và lối sống của giai cấp công nhân trong cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật cũng như có sự điều chỉnh về quan hệ sở hữu về quản

lí, tổ chức, điều hành và phân phối thu nhập quốc dân