Tiểu luận Phân tích mục tiêu và thực trạng chính sách tỷ giá của việt nam trong 3 năm gần đây

TIỂU LUẬN: KINH TẾ VI MÔ ỨNG DỤNG Đề tài: Anh (Chị) hãy nêu khái niệm tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tỷ giá hối đoái thực tế. Phân tích mục tiêu và thực trạng chính sách tỷ giá của Việt Nam trong 3 năm gần đây. Chính sách tỷ giá cần có sự thích ứng như thế nào trước bối cảnh đại dịch bệnh Covid – 19 vẫn còn diễn biến phức tạp nhằm hỗ trợ thúc đẩy xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao giá trị tiền tệ giữa các nước lại khác nhau nhiều đến như vậy chưa? Câu trả lời có liên quan khá mật thiết đến khái niệm tỷ giá hối đoái – một khái niệm phổ biến trong lĩnh vực tiền tệ. Vậy còn vai trò của tỷ giá hối đoái đối với mỗi quốc gia thì như thế nào? Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái ra sao? Với tình trạng đại dịch bệnh Covid 19 đang hoành hành và diễn biến phức tạp hiện nay thì Nhà nước chúng ta đang đối mặt với thực trạng tỷ giá hối đoái gì, những chính sách tỷ giá trước đây còn phù hợp hay không và phải thay đổi như thế nào để thúc đẩy xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở nước ta. Đó là những lý do mà tôi lựa chọn đề tài này để trình bày, chia sẻ những hiểu biết, quan điểm của mình

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI

-*** -TIỂU LUẬN

HỌC PHẦN: KINH TẾ VI MÔ ỨNG DỤNG

Đề tài: Anh (Chị) hãy nêu khái niệm tỷ giá hối đoái danh nghĩa và tỷ giá hối đoái thực tế Phân tích mục tiêu và thực trạng chính sách tỷ giá của Việt Nam trong 3 năm gần đây Chính sách tỷ giá cần có sự thích ứng như thế nào trước bối cảnh đại dịch bệnh Covid – 19 vẫn còn diễn biến phức tạp nhằm hỗ trợ thúc đẩy xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế

Họ và tên học viên:

Mã số học viên:

Lớp:

Giảng viên giảng dạy:

Hà Nội-2021

I LỜI MỞ ĐẦU 1

II NỘI DUNG TRÌNH BÀY 1

1 Cơ sở lý thuyết 1

1.1 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa là gì? 1

1.2 Tỷ giá hối đoái thực tế là gì? 1

2 Phân tích mục tiêu và thực trạng chính sách tỷ giá của Việt Nam trong 3 năm gần đây 2

2.1 Năm 2018 2

2.2 Năm 2019 5

2.3 Năm 2020 8

3 Chính sách tỷ giá thích ứng như thế nào trong bối cảnh đại dịch bệnh Covid 19 hiện nay? 11

III KẾT LUẬN 13

I LỜI MỞ ĐẦU

Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao giá trị tiền tệ giữa các nước lại khác nhau nhiều đến như vậy chưa? Câu trả lời có liên quan khá mật thiết đến khái niệm tỷ giá hối đoái – một khái niệm phổ biến trong lĩnh vực tiền

tệ Vậy còn vai trò của tỷ giá hối đoái đối với mỗi quốc gia thì như thế nào? Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái ra sao? Với tình trạng đại dịch bệnh Covid 19 đang hoành hành và diễn biến phức tạp hiện nay thì Nhà nước chúng ta đang đối mặt với thực trạng tỷ giá hối đoái gì, những chính sách tỷ giá trước đây còn phù hợp hay không và phải thay đổi như thế nào để thúc đẩy xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở nước ta Đó là những lý do mà tôi lựa chọn đề tài này để trình bày, chia sẻ những hiểu biết, quan điểm của mình

II NỘI DUNG TRÌNH BÀY

1 Cơ sở lý thuyết

1.1 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa là gì?

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa là tỷ giá được sử dụng hàng ngày

trong giao dịch trên thị trường ngoại hối, nó chính là giá của một đồng tiền được biểu thị thông qua đồng tiền khác mà chưa đề cập đến tương quan sức mua hàng hóa và dịch vụ giữa chúng

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa song phương (Bilateral Exchange Rate) là giá cả của một đồng tiền so với một đồng tiền khác mà chưa đề

cập đến chênh lệch lạm phát giữa hai nước

Tỷ giá danh nghĩa đa phương (NEER–Nominal Effective Exchange rate) NEER không phải là tỷ giá, nó là một chỉ số được tính

bằng cách chọn ra một số loại ngoại tệ đặc trưng (rổ tiền tệ) và tính tỷ giá trung bình các tỷ giá danh nghĩa của các đồng tiền có tham gia vào rổ tiền

tệ với tỷ trọng tỷ giá tương ứng

1.2 Tỷ giá hối đoái thực tế là gì?

Tỷ giá hối đoái thực tế là tỷ giá danh nghĩa được điều chỉnh bởi

tương quan giá cả trong nước và ngoài nước Khi tỷ giá danh nghĩa tăng hay giảm không nhất thiết phải đồng nghĩa với sự gia tăng hay giảm sức cạnh tranh thương mại quốc tế

Tỷ giá thực song phương (Bilateral Real Exchange Rate -BRER) là tỷ giá danh nghĩa đã được điều chỉnh theo mức chênh lệch

lạm phát giữa hai nước, nó là chỉ số thể hiện sức mua của đồng nội tệ

so với đồng ngoại tệ Vì thế có thể xem tỷ giá thực song phương là thước đo sức cạnh tranh trong mậu dịch quốc tế của một quốc gia so với một quốc gia khác

Tỷ giá thực đa phương (Multilateral Real Exchange Rate -MRER) của một nước phụ thuộc vào tỷ giá danh nghĩa đa phương

(nghĩa là phụ thuộc vào tỷ trọng của các đồng ngoại tệ trong rổ tiền tệ quốc gia, tỷ giá danh nghĩa song phương của các đồng tiền ngoại tệ trong rổ) và chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của các quốc gia có đồng tiền trong rổ ngoại tệ nước đó

2 Phân tích mục tiêu và thực trạng chính sách tỷ giá của Việt Nam trong

3 năm gần đây

2.1 Năm 2018

Diễn biến tỷ giá trong năm 2018

Nhìn lại diến biến tỷ giá năm 2018 có thể thấy đây là năm tỷ giá biến động nhiều Trong năm, tỷ giá trung tâm do NHNN công bố đã tăng khoảng 1,6%, tỷ giá giao dịch trên thị trường liên ngân hàng tăng khoảng 2,7% so với đầu năm Trong 7 năm qua, chỉ có năm 2015 chứng kiến tỷ giá biến động mạnh hơn với mức tăng 5,1%

Nguồn: Ban Kinh doanh vốn và Tiền tệ BIDV.

Trong 5 tháng đầu năm, diễn biến tỷ giá USD/VND tương đối bình lặng, thậm chí NHNN còn mua vào được USD do thị trường dư nguồn cung Nhưng đến cuối tháng 6/2018, khi đồng CNY mất giá mạnh (-4% chỉ trong vòng 3 tuần) và Fed nâng lãi suất USD lần thứ hai trong năm, áp lực lên tỷ giá USD/VND đã rõ nét hơn Sau đó, tỷ giá USD/VND tiếp tục chịu áp lực lớn và chỉ bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt vào giữa tháng 8/2018, khi mà tỷ giá USD/CNY cũng bắt đầu tạo đỉnh ngắn hạn.Từ giữa tháng 8 đến hết năm, tỷ giá USD/VND cơ bản ổn định (xem Biểu đồ 2)

Xét chung cả năm, việc VND giảm 2,7% so với USD cho thấy VND ổn định hơn nhiều so với các đồng tiền trong khu vực Những

chuyển biến tích cực trong bức tranh kinh tế vĩ mô Việt Nam đã phần nào triệt tiêu bớt ảnh hưởng tiêu cực từ thế giới và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động điều hành tỷ giá của NHNN cũng như niềm tin cho các chủ thể tham gia trên thị trường Cụ thể, GDP năm 2018 tăng 7,08%, mức cao nhất trong 10 năm qua và vượt mục tiêu 6,7% mà Chính phủ đề ra Lạm phát CPI bình quân được kiểm soát với mức tăng 3,8%

Ngoài ra, cán cân thương mại ghi nhận con số thặng dư ở mức kỷ lục (khoảng 7 tỷ USD) Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức cao bất chấp những biến động trên thị trường thế giới Theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, vốn FDI đăng ký và bổ sung

cả năm ước đạt 35,5 tỷ USD (tương đương mức của năm 2017), giải ngân FDI đạt trên 19 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước

Hoạt động M&A, thoái vốn và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước

dù không đạt sôi động như kỳ vọng, song cũng ghi nhận dòng vốn khoảng 2-3 tỷ USD từ các nhà đầu tư nước ngoài Ngoài ra, dù chỉ số thị trường chứng khoán (TTCK) giảm và nhà đầu tư rút vốn ra khỏi các thị trường mới nổi (khoảng 30 tỷ USD), nhưng dòng vốn ngoại vẫn mua ròng trên TTCK Việt Nam khoảng 1,5-2 tỷ USD Cùng với đó, kiều hối năm 2018 ước đạt khoảng 16 tỷ USD (tăng 16% so với năm 2017), trong khi nhu cầu vay ngoại tệ giảm (do chênh lệch lãi suất vay VND-USD vẫn khá lớn, trong khi tỷ giá trong tầm kiểm soát), cho thấy quan hệ cung – cầu ngoại

tệ khá ổn, tạo dư địa điều hành chính sách tỷ giá của NHNN

Chính sách điều hành tỷ giá của NHNN

Mặc dù tỷ giá năm 2018 có mức tăng khá cao so với các năm trước nhưng xét về tổng thế, có thể nói năm 2018 vẫn là một năm thành công trong công tác điều hành tỷ giá của NHNN NHNN đã điều tiết tỷ giá tương đối nhịp nhàng thông qua 2 phương thức chính là cơ chế tỷ giá trung tâm và mua bán ngoại tệ linh hoạt Nhìn chung, các chính sách điều tiết tỷ giá của NHNN đã thể hiện rõ tính chủ động, linh hoạt trước những biến động của thị trường ngoại hối trong nước và quốc tế, với một số chính sách điều hành nổi bật trong năm

Ngay đầu năm, NHNN đã triển khai cơ chế mua ngoại tệ kỳ hạn 3 tháng ở mức tỷ giá kỳ hạn cao hơn 75 điểm so với tỷ giá giao ngay Động thái này nhằm 2 mục đích chính: (i) tiếp tục hạn chế tình trạng găm giữ ngoại tệ của các NHTM; và (ii) khuyến khích NHTM bán ngoại tệ kỳ hạn nhằm giảm bớt áp lực dư thừa thanh khoản trên thị trường tiền tệ, thông qua tạo mức chênh lệch lãi suất VND-USD đủ hấp dẫn Kết quả mang lại khá tích cực khi NHNN đã mua được khoảng 10 tỷ USD từ các NHTM trong 6 tháng đầu năm

Đến giữa năm, khi tỷ giá trong nước chịu áp lực rất lớn từ diễn biến của thị trường quốc tế (chiến tranh thương mại leo thang, Fed tăng tốc độ thắt chặt tiền tệ, vốn rút ra khỏi các thị trường mới nổi), NHNN đã lần

lượt thực hiện hai điều chỉnh về yết giá bán ngoại tệ Lần thứ nhất, yết giá bán ở mức 23.050 trong bối cảnh thanh khoản thị trường căng thẳng, chênh lệch lãi suất VND-USD ở mức âm Sau khi tỷ giá liên tục duy trì ở mức cao thậm chí vượt tỷ giá bán ra 23.050, NHNN đã thay đổi giá bán ngoại tệ linh hoạt theo công thức là tỷ giá bán ra = tỷ giá trần – 50 điểm Nhìn chung, cả hai lần điều chỉnh này đều có tác động tích cựcđến thị trường: (i) đưa tỷ giá về một mặt bằng mới phù hợp hơn với diễn biến của thị trường trong nước và quốc tế; (ii) giải tỏa tâm lý của thị trường sau những áp lực dồn nén liên tục trước đó Ngoài ra, NHNN cũng thể hiện rõ quan điểm chuyển dịch theo hướng “linh hoạt hơn”, để thị trường tự điều tiết phù hợp với diễn biến của thị trường

Cuối tháng 11, NHNN tiếp tục linh hoạt trong việc điều hành chính sách khi triển khai cơ chế mới, bán kỳ hạn có thể hủy ngang, kỳ hạn 31/1/2019 ở mức tỷ giá 23.462, áp dụng trong hai ngày 23 và 26/11 Động thái này giúp tâm lý thị trường ổn định hơn thông qua việc tăng nguồn cung ngoại hối tiềm năng cho các NHTM mà không gây áp lực lên thanh khoản VND, đồng thời bảo vệ dự trữ ngoại hối và định hình mặt bằng tỷ giá mới cho các NHTM trong thời điểm cuối năm và trước Tết Nguyên đán 2019 Với các biện pháp thay đổi giá bán ngoại tệ một cách linh hoạt, trong 6 tháng cuối năm, NHNN đã bơm ra thị trường tổng cộng gần 7 tỷ USD, góp phần ổn định thị trường ngoại hối và tỷ giá

2.2 Năm 2019

Ổn định thị trường lãi suất, tỷ giá

Trên thị trường ngoại tệ, dù có nhiều áp lực từ thị trường quốc tế nhưng tỷ giá trong nước vẫn tương đối ổn định, đặc biệt khi so với mức

độ mất giá của các đồng tiền mới nổi và đang phát triển, thanh khoản thị trường vẫn bảo đảm, các giao dịch ngoại tệ diễn ra thông suốt, các nhu cầu mua ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời và NHNN mua ròng ngoại tệ, bổ sung dự trữ ngoại hối Nhà nước (DTNHNN)

Về điều hành tín dụng, NHNN đã có nhiều chỉ đạo, giải pháp để tháo gỡ khó khăn cho SXKD, tăng cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế như chỉ đạo các TCTD tăng trưởng tín dụng ngay từ đầu năm; mở rộng tín dụng đi đôi với an toàn, hiệu quả, tập trung vốn vào các lĩnh vực SXKD, lĩnh vực ưu tiên; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro; kiên định các giải pháp chính sách để giảm dần tín dụng ngoại tệ phù hợp với chủ trương chống đô-la hóa của Chính phủ

Điều hành CSTT cũng đã bảo đảm ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ, giảm mặt bằng lãi suất liên ngân hàng, tạo điều kiện để phát hành trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn dài và lãi suất thấp hơn

Tận dụng cơ hội để vượt qua thách thức

Năm 2019, kinh tế thế giới dự kiến diễn biến khó lường, với những thuận lợi và khó khăn đan xen Với tốc độ tăng trưởng cao năm 2018, Quốc hội và Chính phủ đề ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2019 ở mức khoảng 6,6-6,8% và đây vẫn là mức tăng trưởng cao so với các nước trong khu vực Về kiểm soát lạm phát, có nhiều yếu tố thuận lợi để kiểm soát lạm phát năm 2019 theo mục tiêu đặt ra

Trong bối cảnh đặt ra như vậy, định hướng điều hành chung của NHNN năm 2019 là tiếp tục điều hành CSTT chủ động, linh hoạt và thận trọng; phối hợp hài hòa với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn hỗ trợ cho sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng Tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá linh hoạt, phù hợp với cân đối vĩ mô, diễn biến thị trường tiền tệ và yêu cầu quản lý; ổn định thị trường ngoại tệ; tăng trưởng tín dụng đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng; tập trung tín dụng cho các lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực ưu tiên; kiểm soát việc cho vay bằng ngoại tệ; tăng dự trữ ngoại hối nhà nước khi có điều kiện thuận lợi

Về điều hành lãi suất, trên cơ sở bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ, NHNN tiếp tục thực hiện linh hoạt các giải pháp về lãi suất, kết hợp đồng bộ với các công cụ CSTT khác, nhằm ổn định thị

trường tiền tệ, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu và góp phần ổn định kinh

tế vĩ mô

Trong điều hành tỷ giá, NHNN tiếp tục điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với tình hình thị trường tài chính, các cân đối vĩ mô, tiền tệ và mục tiêu chính sách tiền tệ, sẵn sàng bán ngoại tệ can thiệp và phối hợp chặt chẽ, đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ khác để ổn định thị trường ngoại tệ

Đối với tín dụng, NHNN điều hành các giải pháp tín dụng nhằm kiểm soát quy mô tín dụng phù hợp với chỉ tiêu định hướng, đồng thời nâng cao chất lượng tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi trong việc tiếp cận vốn tín dụng của nền kinh tế Tiếp tục tăng cường triển khai các giải pháp

hỗ trợ TCTD tăng trưởng tín dụng có hiệu quả, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực ưu tiên Kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro Kiên định kiểm soát cho vay bằng ngoại tệ, giảm dần và có

lộ trình phù hợp

Tỷ giá ổn định trong năm 2019

Kết thúc năm 2019, NHNN đã tăng tỷ giá trung tâm giữa đồng Việt Nam (VND) và đô la Mỹ (USD) thêm 330 đồng, lên mức 23,155

đồng/USD, tương đương tăng 1.4% so với hồi đầu năm 2019

Tỷ giá trung tâm USD/VND năm 2019

Nguồn: VietstockFinance

Việt Nam đã có một năm 2019 tương đối thành công về mặt kinh

tế, khi duy trì được tăng trưởng bền vững trong bối cảnh suy giảm thương mại toàn cầu và các rủi ro vĩ mô nảy sinh và gia tăng trong suốt năm

Về điều hành chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chủ động sử dụng một loạt các công cụ thị trường tiền tệ như hạ lãi suất điều hành, hạ lãi suất thông qua kênh tín phiếu/thị trường mở, hạ tỷ giá mua vào song song với việc điều chỉnh tăng dần tỷ giá trung tâm phù hợp với diễn biến thị trường

Tiền Đồng tiếp tục nằm trong nhóm những đồng tiền ổn định nhất khu vực bất chấp những bất ổn địa chính trị và các sự kiện kinh tế trong và ngoài nước

Cặp tỷ giá USD/VND gần như duy trì đà ổn định xuyên suốt trong hầu hết các tháng của 2019, thậm chí VND tăng giá so với đồng bạc xanh khi NHNN chủ động hạ giá mua vào ngày cuối tháng 11 Cụ thể, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng trong năm chỉ dao động trong biên độ tương đối hẹp và dao động quanh tỷ giá mua vào của NHNN ở mức 23.200, sau đó là 23.175 khi NHNN hạ giá mua USD Từ đó NHNN cũng mua được lượng lớn ngoại tệ, gia tăng dự trữ ngoại hối lên mức cao kỷ lục từ trước tới nay Đáng lưu ý, trong bối cảnh thị trường toàn cầu chứng kiến nhiều biến động, đặc biệt là cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung có nhiều diễn biến khó lường khiến đồng Nhân dân tệ (CNY) của Trung Quốc mất giá xuống mức thấp nhất trong 11 năm qua, tiền Đồng vẫn giữ được xu hướng ổn định Xu hướng này càng rõ nét hơn khi Trung Quốc là một trong ba đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam Bên cạnh đó,

áp lực về lạm phát được kiểm soát với mức trung bình 2,6% tính tới thời điểm tháng 11, hạ từ mức 3,5% năm 2018 và thấp hơn nhiều so với mục tiêu “dưới 4%” mà Chính phủ đã đề ra từ đầu năm

2.3 Năm 2020

Năm 2020, kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn gia tăng, cộng hưởng với đại dịch COVID-19 tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu Quá trình “bình thường

hóa” chính sách tiền tệ (CSTT) của các quốc gia nhanh chóng đảo chiều

sang nới lỏng, các chương trình kích thích tài khóa quy mô lớn chưa từng

có không cứu vãn được kinh tế toàn cầu chìm sâu vào suy thoái hơn cả Đại suy thoái 1930 với mức tăng trưởng kinh tế thế giới giảm sâu - 4,4% theo dự báo tháng 10.2020 của Quỹ tiền tệ quốc tế

Dịch Covid-19 đã khiến tỷ giá USD/VND biến động mạnh trong 2 tuần cuối của tháng 3/2020 Tuy nhiên, tỷ giá đã quay trở lại trạng thái ổn định với xu hướng giảm trong quý II và quý III Theo báo cáo kinh tế vĩ

mô của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VERP) thuộc Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), trong suốt quý III/2020, tỷ giá trung tâm và tỷ giá tại các ngân hàng thương mại đều ổn định, kết thúc quý lần lượt ở mức 23.215 VND/USD và 23.270 VND/USD Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng cho biết, từ đầu năm 2020 đến nay, mặc dù một số giai đoạn chịu tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 và biến động trên thị trường quốc tế nhưng về cơ bản, tỷ giá và thị trường ngoại tệ giữ được sự ổn định, tâm lý thị trường không xáo trộn, nhất là cân đối cung cầu vẫn khá thuận lợi, thanh khoản thông suốt NHNN đã điều hành

tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, cân đối kinh tế vĩ mô, tiền tệ

Diễn biến tỷ giá USD/VND 6 tháng đầu năm 2020

Dấu ấn điều hành CSTT năm 2020

Những kết quả nổi bật trên đây có sự đóng góp lặng lẽ, nói ít làm nhiều của ngành Ngân hàng Các giải pháp tiền tệ, tín dụng hỗ trợ ứng phó với các cú sốc nêu trên đã được NHNN chủ động triển khai quyết liệt, kịp thời, góp phần quan trọng kiểm soát lạm phát, củng cố nền tảng vĩ mô,