BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo

BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo

BÁO CÁO Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biêt tập nói để phát triển

ngôn ngữ cho trẻ 24 -36 tháng ở trường mầm non Ngọc Trạo

I Lý do chọn biện pháp

Như ông cha ta đã nói: “Học ăn học nói học gói học mở “ tôi thiết nghĩ trong quá trình phát triển toàn diện nhân cách con người nói chung và trẻ mầm non nói riêng thì ngôn ngữ giữ một vai trò đặc biệt quan trọng và cấp thiết Ngôn ngữ là một phương tiện hình thành và phát triển nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh Thông qua cử chỉ và lời nói của người lớn trẻ làm quen với các

sự vật, hiện tượng có trong môi trường xung quanh, bày tỏ nhu cầu mong muốn của mình Trẻ hiểu những đặc điểm, tính chất, công dụng của các sự vật cùng với từ tương ứng với nó Trẻ hiểu những đặc điểm, tính chất, công dụng của các

sự vật, hiện tượng mà trẻ được tiếp xúc trong cuộc sống hàng ngày, hình thành cảm xúc tích cực phát huy được năng lực của mình

Đặc biệt đối với trẻ lứa tuổi 24 - 36 tháng số lượng từ tăng nhanh, vốn từ phần lớn là những danh từ và động từ, các loại từ khác xuất hiện rất ít và tăng dần theo độ tuổi Bên cạnh đó trẻ ở độ tuổi này còn sử dụng từ chưa chính xác, trẻ còn nói lắp, trật tự từ trong câu chưa đúng Chúng ta cần phải giúp trẻ phát triển mở rộng các từ loại, biết sử dụng nhiều loại câu, nói chính xác cấu trúc câu

Làm thế nào để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách hiệu quả? Làm sao

để trẻ có vốn từ đáp ứng yêu cầu của độ tuổi? Làm thế nào để trẻ phát âm chuẩn, chính xác đúng Tiếng Việt? Làm thế nào để giúp các con tự tin trong gia tiếp, biết diễn đạt cảm xúc của mình?

Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng không chỉ có trong một hoạt động nào cụ thể mà nó có trong rất nhiều hoạt động: Làm quen với thơ, chuyện, hoạt động âm nhạc… Hoạt động đi sâu đi sát nhất để luyện phát âm và cung cấp

từ mới cho trẻ phải kể đến hoạt động nhận biết tập nói Tôi nhận thấy biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biết tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ

24 - 36 tháng mang lại hiệu quả cao Ngoài việc qua hoạt động này trẻ khám phá

về những hình ảnh, sự vật xung quanh đã và đang diễn ra, trẻ hiểu biết tình cảm, mối quan hệ giữa mọi người… thì qua hoạt động nhận biết tập nói còn mở rộng vốn từ, giúp ích cho hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Vì vậy nên tôi chọn: “ Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biết tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tại trường mầm non“ là biện pháp mang lại hiệu quả đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học, hoạt động giáo dục phù hợp với trẻ và thực tiễn của nhà trường

II Nội dung biện pháp

2.1 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng biện pháp

Khi tiếp xúc vơí trẻ tôi nhận thấy rằng ngôn ngữ của trẻ còn nhiều hạn chế

về câu từ, về cách phát âm Trẻ ở lứa tuổi này đang bắt đầu học nói, khả năng

ngôn ngữ của trẻ đang còn nhiều hạn chế Khi trẻ nói hầu hết toàn bớt âm trong các từ, nói ngọng, nói lắp Trẻ cũng thường hay nói theo từ cuối của câu Đặc biệt một số trẻ chưa biết nói, chỉ biết chỉ tay vào những thứ mình cần khi cô hỏi Trong quá trình thực hiện biện pháp tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

* Thuận lợi :

- Đồ dùng , đồ chơi phục vụ cho việc phát triển ngôn ngữ của trẻ phong phú

về mầu sắc, hình ảnh và hấp dẫn thu hút trẻ tích cực, hứng thú hơn trong giờ nhận biết tập nói

- Luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban Giám Hiệu nhà trường

- Phương pháp dậy học linh hoạt, sáng tạo

- Trẻ hứng thú, vui vẻ khi học và hợp tác cùng cô

* Khó khăn :

- Các cháu ở lứa tuổi nhà trẻ sức đề kháng yếu, trẻ dễ ốm nên đi học chưa đều, điều này ảnh hưởng đến việc trẻ giao lưu tiếp xúc với cô và các bạn

- Hầu hết trẻ phát âm chưa chuẩn, phụ huynh nói tiếng địa phương nên ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ

- Phụ huynh chưa quan tâm đến việc phát triển ngôn ngữ cho con

* Kết quả thực trạng:

Năm học 2019 - 2020 lớp 24 - 36 tháng tuổi do tôi phụ trách có số lượng

là 21 trẻ, em đã khảo sát trẻ ở lớp để đánh giá khả năng về ngôn ngữ ở trẻ kết quả như sau:

lượng Tỷ lệ

Số lượng Tỷ lệ

Khả năng nghe hiểu ngôn ngữ 10/21 47,6% 11/21 52,4%

2.2 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

- Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biết tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi

2.3 Biện pháp mang lại hiệu quả : Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động nhận biết tập nói để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 - 36 tháng.

Tôi nhận thấy việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là cả một quá trình mà ở đó

có cả sự kết hợp của nhiều biện pháp và được thực hiện trong một thời gian dài liên tục Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường mầm non được thông qua rất nhiều hoạt động: Hoạt động chơi tập, thông qua trò chơi, thông qua hoạt động góc… Trong hoạt động chơi tập có chủ đích cho trẻ nhà trẻ bao gồm các hoạt động nhận biết tập nói, thơ, truyện, âm nhạc, vận động, toán Ở mỗi hoạt động

đều giúp trẻ phát triển mở rộng các loại vốn từ, có khả năng nghe, hiểu ngôn ngữ, phát âm chuẩn rõ ràng

Bản thân tôi nhận thấy giờ nhận biết tập nói đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ, cung cấp vốn từ cho trẻ Ở giờ nhận biết tập nói trẻ được phát âm nhiều, được nói nhiều và cũng dễ bộc lộ ý tưởng mà mình muốn nói

+Tư duy lứa tuổi nhà trẻ là tư duy trực quan, khả năng tri giác về các sự vật hiện tượng bắt đầu được hoàn thiện Ở hoạt động nhận biết tập nói trẻ được quan sát hình ảnh mà cô giáo cung cấp Đối tượng này đã được cô giáo mở để trẻ nói được điều trẻ đang quan sát Chính vì vậy em chuẩn bị đồ dùng trực quan , hình ảnh minh họa to, rõ nét, dễ nhìn và thu hút sự chú ý của trẻ Đặc biệt với trẻ 24 - 36 tháng em luôn ưu tiên sử dụng vật thật khi dạy trẻ, giúp trẻ có những trải nghiệm thực tế, hấp dẫn để gây hứng thú cho trẻ, nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách tích cực

VD: Ở đề tài: “nhận biết con cá“ tôi chuẩn bị một bể cá cảnh có sẵn cá, hình ảnh về con cá, video cá bơi dưới nước Điều này giúp cho việc trẻ quan sát con cá, các bộ phận của cá được dễ dàng và từ đó khi em cung cấp các từ vựng liên quan đến đề tài có thể hiểu nghĩa của từ một cách tự nhiên.

+ Muốn trẻ phát âm chính xác bản thân em luôn rèn luyện phát âm Em luôn chuẩn bị bài trước khi lên lớp, lựa chọn ngôn ngữ trong sáng, dần gũi dễ hiểu khi trò chuyện với trẻ

+ Em thường xuyên thay đổi linh hoạt hình thức dẫn dắt vào bài, gây hứng thú cho trẻ để trẻ hào hứng thích thú tham gia vào các hoạt động Việc trẻ

có một tâm lý tốt trước khi vào hoạt động cũng giúp trẻ mạnh dạn tự tin để nói

lên suy nghĩ của mình

VD: Trước khi vào đề tài các con vật sống trong rừng, em cho trẻ trò chuyện với chú thỏ( rối tay ) Việc cho trẻ trò chuyện với thỏ không chỉ tạo sự thích thú gần gũi mà còn giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp

- Tôi cũng chuẩn bị một hệ thống câu hỏi rõ ràng ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với trẻ phù hợp với nội dung mục đích bài học, phù hợp với lứa tuổi của trẻ

Hệ thống câu hỏi đưa ra từ tổng thế đến chi tiết để trẻ trả lời nhằm kích thích trẻ phát triển tư duy và ngôn ngữ Quan trọng nhất là trẻ hiểu câu nói, trả lời chính xác câu hỏi của cô Trong khi trẻ trả lời tôi chú ý đến câu trả lời của trẻ, trẻ phải nói được cả câu theo yêu cầu của cô

VD: Khi tôi cho trẻ tìm hiểu về đề tài con cá, tôi cũng đã đưa ra hệ thống câu hỏi từ đơn giản đến phức tạp Đầu tiên tôi cho trẻ xem hình ảnh về con cá

+ Đây là con gì ? ( Trẻ trả lời con cá )

+ Đây là gì các con ? ( Cô chỉ vào các bộ phận của con cá và hỏi trẻ , trẻ trả lời: Đầu cá, mình cá, đuôi cá ) nhằm cung cấp cho trẻ các từ mới liên quan đến chủ đề

Tôi đưa ra những câu hỏi chi tiết hơn:

-Trên đầu cá có gì các con ? ( Trẻ trả lời có mang cá, miệng cá, mắt cá ) Sau đó tôi nâng dần mức độ khó của câu hỏi

-Mắt cá như thế nào ?

-Cá đang làm gì ? ( Cá đang bơi )

Từ những câu trả lời của trẻ tôi tóm lại rồi cho trẻ nhắc lại các từ hoặc câu nhiều lần để trẻ khắc sâu hơn.

-Trong quá trình dạy trẻ tôi hỏi nhiều trẻ cho trẻ nhắc lại nhiều lần Tôi cho các tổ thi đua để tạo thêm hào hứng, các con mạnh dạn giơ tay trả lời câu hỏi Trẻ biết thì trả lời, trẻ không biết thì nói theo bạn Tôi cho những trẻ phát

âm rõ lời phát âm trước sau đó tập cho những trẻ phát âm chưa rõ, những cháu chậm nói được phát âm nhiều lần Tôi cũng phát hiện ra những cháu phát âm

chuẩn, những cháu phát âm chưa chuẩn để sửa sai kịp thời

- Địa bàn trường tôi đang giảng dạy là một phường rộng, có nhiều dân cư

từ nhiều nơi khác đến Chính vì vậy trẻ còn có hiện tượng nói tiếng địa phương Trong quá trình sửa lỗi phát âm cho trẻ em cũng chú ý hơn các trẻ này để sửa sai cho trẻ Khi sửa lỗi cho trẻ tôi cũng lựa chọn phương thức tích cực để vừa sửa sai vừa động viên trẻ, tránh trường hợp trẻ thấy sai thì lần sau sẽ rụt rè ngại giao tiếp Tôi động viên các trẻ nhút nhát, gợi mở để các con mạnh dạn giao tiếp

VD: Tôi cho trẻ phát âm nhiều lần từ: “Đuôi cá” vì đây là các từ dài, từ

dễ phát âm sai, các con thường phát âm theo tiếng địa phương hoặc nói ngọng thành “ Đui Cá “.

- Kết hợp lồng ghép xây dựng các trò chơi luyện tập, củng cố giúp trẻ được nói nhiều hơn như khi cho trẻ tìm hiểu về các con vật sống dưới nước tôi kết hợp cho trẻ chơi trò chơi: “Cá vàng bơi“ là trò chơi yêu cầu trong quá trình chơi trẻ vừa vận động theo cô vừa nói Từ đó cũng giúp cho việc phát triển ngôn ngữ của trẻ linh hoạt hơn Tôi cũng tổ chức trò chơi cho trẻ dưới hình thức thi đua như chơi ai nói được thêm từ cho câu dài ra thì được thưởng

VD: Cô đưa ra từ “con cá“, trẻ nói“ Con cá bơi“, trẻ khác lại nói“ Con

cá vàng bơi trong bể“ Trẻ nào nói được câu dài nhất được cô thưởng 1 stiker.

Tóm lại: Thông qua hoạt động nhận biết tập nói của trẻ 24 - 36 tháng trẻ được lĩnh hội thêm nhiều vốn từ và cách sử dụng từ để nói thành câu mạch lạc, muốn làm được như vậy cần có sự kết hợp của tất cả các biện pháp trên để nâng cao chất lượng của giờ nhận biết tập nói

2.4 Kết quả minh chứng đạt được khi áp dụng biện pháp

Sau thời gian áp dụng biện pháp tôi thấy có những chuyển biến rõ rệt được thể hiện như sau: Trẻ mạnh dạn tự tin hơn khi trả lời câu hỏi của cô và trong giao tiếp, khi giao tiếp trẻ biết nói đủ câu hoàn chỉnh Trẻ giảm bớt nói ngọng, nói lắp Ngôn ngữ của trẻ đã phong phú hơn và trẻ đã biết vận dụng vốn

từ vào cuộc sống hàng ngày

* Kết quả đạt được cuối năm học 2019 2020 so với đầu năm học 2019

-2020 như sau:

Nội dung

Trước khi áp dụng biện

pháp Sau khi áp dụng biện pháp

Số lượng Tỷ lệ % lượng Số Tỷ lệ % lượng Số Tỷ lệ % lượng Số Tỷ lệ %

Sử dụng vốn từ 6/21 28,5% 15/21 71,5% 13/21 61,9% 8/21 38,1% Khả năng phát

Khả năng nghe

hiểu ngôn ngữ 10/21 47,6% 11/21 52,4% 15/21 71,5% 6/21 28,5% Khả năng nói

đầy đủ câu 5/21 23,8% 16/21 76,2% 12/21 57,1% 9/21 42,9%

III Kết luận

Qua nghiên cứu thực hiện biện pháp tôi nhận thấy rằng việc rèn luyện và phát triển ngôn ngữ cho trẻ là cả quá trình liên tục và có hệ thống đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, bền bỉ Muốn có được kết quả trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua quá trình thực hiện tôi rút ra một số kinh nghiệm sau:

- Giáo viên cần hiểu rõ tầm quan trọng của ngôn ngữ với việc hình thành

và phát triển nhân cách cho trẻ, không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn rèn luyện ngôn ngữ của mình để phát âm chuẩn

- Làm giàu vốn từ của trẻ qua việc hướng dẫn trẻ quan sát, vui chơi, kể chuyện, và đọc chuyện cho trẻ nghe Củng cố vốn từ cho trẻ và tích cực hóa vốn từ

- Làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo hấp dẫn với trẻ và phù hợp với nội dung bài dạy

- Luôn tạo không khí vui tươi, thoải mái cho trẻ, tạo điều kiện quan tâm những trẻ nhút nhát, dành thời gian gần gũi trò chuyện với trẻ để trẻ mạnh dạn,

tự tin tham gia vào các hoạt động tập thể giúp trẻ được giao tiếp nhiều hơn

- Cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa cô giáo và phụ huynh để nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ từ đó có kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ

- Tổ chức nhiều trò chơi sử dụng ngôn ngữ Cô giáo tạo điều kiện cho trẻ nghe nhiều và nói chuyện nhiều với trẻ, luôn tìm cách giúp trẻ giúp trẻ sử dụng ngôn ngữ một cách chủ động

Xác nhận của hiệu trưởng Người thực hiện

Nguyễn Thị Thu Phạm Thị Huệ