Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 5 tuổi Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 5 tuổi Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 5 tuổi Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 5 tuổi Một số biện pháp phát huy tính tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 5 tuổi
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Âm nhạc đối với trẻ thơ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc, nó như mộtbài thuốc giúp cho trí tuệ của trẻ phát triển toàn diện ngay từ buổi đầu đời, đồngthời Âm nhạc cũng tác động tích cực tới việc xây dựng tình cảm, xúc cảm, chứađựng với một tâm hồn trong sáng vui tươi của ở trẻ Và điều đó có thể khẳngđịnh chính âm nhạc tác động vào con người từ khi đứa trẻ còn nằm trong bụng
mẹ và người mẹ đã chuẩn bị về tinh thần, thể chất và tâm sinh lí cho con yêu củamình bằng việc cho thai nhi tiếp xúc với âm nhạc nhằm kích thích cho trí nãophát triển, hoàn thiện về thể chất, giúp cho đứa con của mình thông minh trongsáng ngay từ khi trong bụng mẹ và sớm hoàn thiện hơn về mọi mặt
Trong chương trình giáo dục mầm non, âm nhạc được xem là một bộ mônnghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồnhứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ t huật và nó còn là phương tiện thiết thựccho các hoạt động giáo dục khác giúp trẻ phát triển về tâm lý bền vững về trítuệ, giúp trẻ có một tương lai tươi sáng, bền vững về tình cảm, tình yêu thươngcon người, yêu thiên nhiên và đặc biệt là tình yêu quê hương đất nước, từ đógiúp trẻ phát triển hoàn thiện và đầy đủ về nhân cách sau này của trẻ
Giáo dục âm nhạc trong trường Mầm non là một loại hình nghệ thuật đểkhơi nguồn cảm hứng trong tâm hồn của trẻ, qua các hoạt động âm nhạc trongtrường mầm non như: Ca hát, vận động, nghe hát, trò chơi âm nhạc… Đặc biệtđối với trẻ 4 - 5 tuổi, trẻ đã có một cảm xúc về âm nhạc rất mạnh, ghi lại đượcnhiều ấn tượng đẹp và phát triển cao độ thị hiếu âm nhạc cho trẻ Ở lứa tuổi nàychính là điểm khởi đầu linh hoạt nhất, sáng tạo nhất trong thế giới âm nhạc
Có thể thấy rằng, thực chất hoạt động âm nhạc trong trường Mầm nonBắc Sơn nói chung và lớp 4 - 5 tuổi B2 do tôi phụ trách nói riêng thì việc giáodục âm nhạc đã là một hoạt động được thực hiện thường xuyên liên tục và đượclồng ghép trong các hoạt động của trẻ, nó là chính là trung tâm cầu nối giữa hoạtđộng này với hoạt động khác và nó là nguồn hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ thamgia vào các hoạt động Khi tôi tổ chức các giờ âm nhạc cho trẻ ở lớp, tôi thấy trẻlớp tôi có rất nhiều cháu hứng thú và có khả năng cảm thụ âm nhạc rất tốt, tôinhận thấy được sự vui tươi, hồn nhiên nhí nhảnh ngộ nghĩnh và đáng yêu củacác bé khi tiếng nhạc vang lên Tuy nhiên khi trẻ ca hát tôi thường nhận thấymột số trẻ đôi lúc có phần không chính xác về giai điệu hoặc về lời ca, một sốcháu còn sợ khi đứng trên sân khấu biểu diễn, hoặc cũng có những cháu thờ ơvới âm nhạc, có những trẻ bịt tai, ngồi ì Mặt khác kỹ năng ca hát của trẻ cònhạn chế về giọng, về hơi, về âm vực tiết tấu vì thế nó làm giảm đi tính nghệthuật của bài hát Ngoài ra cơ quan phát âm của trẻ chưa thực sự hoàn chỉnh, âmphát ra yếu, hơi, tính nghệ thuật trong âm nhạc mang tính tự do
Vậy làm thế nào để tạo cho trẻ có cảm hứng trong các hoạt động âmnhạc? Cũng như tạo ra được những giờ âm nhạc kích thích, lôi cuốn được tất cảtrẻ tham gia? Trẻ có thể hát hay hơn, hát chính xác, sáng tạo trong một tác phẩm
Trang 3âm nhạc cũng như tham gia các hoạt động âm nhạc một cách tích cực hứng thú
và khiến âm nhạc luôn đọng lại trong tâm trí của mỗi trẻ là điều mà bản thân tôiluôn băn khoăn, trăn trở và suy nghĩ
Chính vì những lý do trên mà năm học này tôi đi sâu nghiên cứu ''Một số
biện pháp phát huy tính tích cực trong hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi '' Với mong muốn góp một phần nhỏ bé công lao của mình vào
việc giáo dục trẻ hoạt động âm nhạc một cách linh hoạt, sáng tạo hơn, vui tươi hơn.đồng thời nâng cao chất lượng nhận thức về giáo dục thẩm mỹ cho trẻ
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu tìm kiếm biện pháp nhằm phát huy tính tích cực tham gia cáchoạt động âm nhạc cho trẻ, từ đó đưa ra một số biện pháp nhằm giúp trẻ tíchcực, mạnh dạn,tự tin trong hoạt động âm nhạc cho trẻ cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổiB2 trường Mầm non Bắc Sơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi trong trường mầm non Bắc Sơn năm học:
2019 – 2020
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp điều tra thông tin
- Phương pháp nghiên cứu kết quả qua hoạt động
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
- Phương pháp lý luận: Tham khảo tài liệu.
- Phân tích và tổng hợp số liệu
2 NỘI DUNG 2.1 Cở sở lý luận
Âm nhạc có một ý nghĩa rất quan trọng trong đời sống con người, đặc biệt
là đối với trẻ em Các nghiên cứu khoa học cho thấy âm nhạc giúp trẻ em thôngminh hơn, tự tin hơn và có cuộc sống tươi đẹp hơn Đây là kết luận rút ra từcuộc nghiên cứu do bộ giáo dục Mỹ thực hiện trong 10 năm với khoảng 25000trẻ em các môn nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc giúp cho trẻ em tiến bộ rõ rệttrong các môn toán, lịch sử, địa lý Tạo điều kiện để cho bé tiếp xúc với âmnhạc, học âm nhạc nghĩa là chúng ta đã tạo cho cơn cơ hội để có một nền họcvấn toàn diện không chỉ về khoa học mà còn cả về nghệ thuật, về cái đẹp và tâmhồn trẻ thơ vì thế sẽ phong phú, đằm thắm và sâu sắc hơn
Một nhà soạn nhạc người Đức Robers Schumann đã từng nói rằng
“Nhiệm vụ cao quí nhất của âm nhạc là chiếu sáng vào những cõi sâu thẳmtrong trái tim mỗi con người” Thật vậy, như chúng ta đã biết âm nhạc đã tácđộng vào trái tim của mỗi chúng ta ngay từ khi còn nằm trong nôi qua tiếng à ơi,lời ru ngọt ngào của bà của mẹ Chính cái bắt đầu ấy đã vô hình chung đưa tâmhồn trẻ thơ hòa vào âm nhạc, mà dường như là một thế giới kỳ diệu đầy cảm
Trang 4xúc Hay nói một cách khác, tâm hồn trẻ thơ luôn trong sáng và luôn luôn vui vẻchính vì vậy việc tiếp xúc với âm nhạc là điều không thể thiếu đối với trẻ
Giáo dục âm nhạc trong trường Mầm non khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo,đặc biệt là trẻ từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và nhữngđiệu nhạc, giúp cho trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ bay xa, sự tập trung chú ý, khảnăng biểu diễn và hứng thú của trẻ được nâng lên Tuy nhiên lòng yêu thích âmnhạc ở mỗi trẻ lại ở nhiều mức độ khác nhau Có trẻ yêu đến độ say mê dù ở đâuhay bất cứ hoàn cảnh nào chỉ cần có tiếng nhạc vang lên là trẻ dường như quên tất
cả để hòa mình vào âm nhạc, nhưng cũng có những cháu lại rất thờ ơ, tỏ ra vô cảmvới âm nhạc Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dụccủa người lớn xung quanh Nhận thức điều đó vậy chúng ta cần làm gì? Và làmnhư thế nào? Để nền giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dụcđạo đức, phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của trẻgóp phần giáo dục toàn diện nhân cách cho đứa trẻ lớn lên sau này
2.2 Thực trạng
a Thuận lợi:
Năm học 2019- 2020 tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổiB2, tổng số trẻ của lớp là 30 cháu và có tới 85 % số trẻ trong lớp hầu hết trẻ lớptôi là con em cán bộ công chức nên phần lớn các cháu rất nhanh nhẹn, thôngminh và hiếu động
Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên học tập vànâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Đồng thời tham mưu cho các cấp xâydựng, mua sắm đồ dùng, đồ chơi, tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chấtcho hoạt động giáo dục âm nhạc như ti vi, đàn
Giáo viên trong nhóm lớp tôi phụ trách đều có trình độ chuyên môn vữngvàng, tâm huyết, yêu nghề, mến trẻ tận tuỵ với công việc được giao, có tố chất âmnhạc tốt và đặc biệt là luôn chú trọng đến hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ
Bản thân có chuyên môn nghiệp vụ, nắm bắt được các nội dung phươngpháp của chương trình, bổ sung cho từng môn học Luôn có kế hoạch giảng dạycác môn học và các hoạt động cụ thể ngay từ đầu năm học
Hàng tháng tôi thường được nhà trường thăm lớp dự giờ để góp ý sửa saitại chỗ, nhà trường còn phối hợp với phụ huynh mua sắm đồ dùng phục vụ hoạtđộng làm quen với âm nhạc như đàn, sáo
100% các cháu ăn bán trú tại trường
Các bậc phụ huynh rất quan tâm đến việc học của con em mình, trong đócông tác phối kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh luôn là cầu nối tốtnhất trong việc phát triển toàn diện cho trẻ tại trường và ở gia đình
b Khó khăn:
Tuy có nhiều thuận lợi song khó khăn cũng không ít trong quá trình tổchức thực hiện các hoạt động giáo dục đặc biệt là tổ chức giáo dục âm nhạc chotrẻ, cụ thể như sau:
Một số giáo viên năng khiếu âm nhạc còn hạn chế bên cạnh đó việc phối
Trang 5kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh đôi khi còn chưa được thường xuyên.
Một số trẻ trong lớp tôi còn rụt rè, lúng túng, chưa mạnh dạn, tự tin hát,thể hiện lời ca còn chưa rõ ràng, lắng nghe tiết tấu hay giai điệu còn chậm
tự tin để thể hiện, có những trẻ khi thể hiện âm nhạc còn mang tính tự do, thíchthì hát không thích thì thôi, khi phát âm khẩu miệng qua những lời ca còn chưa
rõ ràng, kỹ năng nghe tiết tấu hay giai điệu chưa chuẩn và còn chậm Bởi vìtrong nhận thức của các trẻ đây là một môn nghệ thuật khó, vừa phức tạp, vừalogic, phải tư duy, phải kết hợp cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt kết hợp lời ca nên chưađạt theo yêu cầu
Qua tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm ở lớp mẫu giáo nhỡ lứa tuổi 4
- 5 tuổi B2 Kết quả cho thấy:
Bảng 1: Khảo sát thực trạng của trẻ đầu năm học
Tỷ lệ %
Trang 6nhịp nhàng toàn thân với động tác tay và chân ở trẻ đang còn ở mức độ đơngiản Khả năng nghe, phân biệt âm nhạc và khả năng cảm thụ các tác phẩm âmnhạc của trẻ chưa cao Hơn nữa đó là hiện nay rất nhiều trẻ không hứng thú vàbiết đến dòng nhạc dân ca, nhạc cổ truyền của các dân tộc trên khắp các vùngmiền của đất nước, một số trẻ còn thờ ơ và tỏ ra không hứng thú với âmnhạc Chính vì vậy, đây chính là điều mà tôi cần quan tâm để giúp trẻ có mộttâm hồn trong sáng, vui tươi, một tương lai tốt, đồng thời giúp trẻ giữ gìn vàphát huy các làn điệu dân ca của dân tộc Hay nói cách khác giúp trẻ phát triểntoàn diện về mọi mặt.
2.3 Các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 4 -5 tuổi tại trường Mầm non Bắc Sơn
Biện pháp 1: Tạo môi trường hoạt động giáo dục âm nhạc phong phú
đa dạng, tích cực cho trẻ 4 - 5 tuổi trường Mầm non Bắc Sơn
Có thể nói rằng! Môi trường hoạt động giáo dục âm nhạc đóng vai trò cốtlõi để giúp cô và trẻ tổ chức tốt các các hoạt động trong trường Mầm non, đặcbiệt để thu hút trẻ tích cực tham gia các hoạt động âm nhạc, môi trường âm nhạccòn là điều kiện để truyền tải thế giới âm nhạc đến với trẻ và giúp trẻ được trảinghiệm thể giới âm nhạc một cách phong phú và đầy đủ Chính vì vậy, môitrường giáo dục âm nhạc cần được chú trọng và đây chính là môi trường để nuôidưỡng ước mơ, niềm đam mê để phát triển tài năng trí tuệ âm nhạc cho trẻ
Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mẫu giáo nhỡ, các cháu tuy còn nhỏ tuổinhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ Vì vậy tôi chú trọng sáng tạocác loại đồ dùng đồ dùng, đồ chơi, tranh ảnh… đẹp, hấp dẫn ở nhiều thể loại và
ở các vùng miền mang bản chất văn hóa âm nhạc Việt Nam để thu hút trẻ vàocác hoạt động âm nhạc
Ở trong lớp, tôi rất quan tâm đến cách trang trí, bố trí và sắp xếp đồ dùng,
đồ chơi phù hợp với diện tích phòng học làm sao để tạo được không gian học tậpcủa trẻ được gần gũi, thoải mái đẹp, thật bắt mắt, ngộ nghĩnh đáng yêu nhằmkích thích, khơi gợi niềm hứng thú hoạt động âm nhạc cho trẻ Mặt khác sẽ tạođược ấn tượng thực sự khi nghe nhạc qua đài, xem băng, đĩa
Trong các góc hoạt động âm nhạc để giúp trẻ tự tin, hứng thú thể hiệnnhững tác phẩm âm nhạc như hát, vận động qua các nhạc cụ, trang phục tôiluôn chú trọng làm mới góc nghệ thuật bằng nhiều hình thức để kích thích hứngthú của trẻ tham gia hoạt động âm nhạc
Ví dụ 1: Khi thực hiện các hoạt động âm nhạc mà trọng tâm là dạy múa
minh hoạ bằng mọi cách tôi bố trí trong lớp không gian rộng rãi, đôi khi tôi cũng
có thể trang trí thành một sân khấu thể hiện rõ nét âm nhạc tùy thuộc vào giờdạy để kích thích trẻ thực hiện các động tác thoải mái, giúp trẻ hoạt động tíchcực hơn
Trang 7Hình ảnh dạy trẻ múa hát
Ngoài ra tôi luôn thay đổi cách bày trí góc âm nhạc thật sinh động theochủ điểm để gây được điểm nhấn tạo được sự chú ý thu hút tới trẻ
Ví dụ 2: Trong chủ đề “Thế giới động vật”: Tôi trang trí bằng những hình
ảnh các con vật sống động, có con vật cầm đàn đánh, con vật thì thổi kèn, conthì đánh trống, con thì cầm micrô hát…Từ những hình ảnh vui nhộn ngộ nghĩnh,đáng yêu và tuyệt đẹp do cô và trẻ cùng trang trí mà trẻ rất muốn mình có thểlàm được như các bạn, được thể hiện tài năng của bản thân mình
Ví dụ 3: Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: Các loại lon, giấy thiếc,
thùng giấy, hột hạt, gạo, các loại đá, các dụng cụ nhà bếp, khối gỗ, chén bằng sành,các loại giấy, báo hay những loại giấy phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện chotrẻ sáng tạo ra các kiểu áo váy theo ý tưởng các nhân, phục vụ chơi vũ hội hóatrang, nhảy múa tự do
Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở gócnghệ thuật thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ
Ví dụ 4: Như góc thiên nhiên được trồng các loại hoa, loại cây phù hợp với
những bài hát mang chủ đề khác nhau như bài: “ Hoa trong vườn”, “Em yêu câyxanh”…
Có thể nói một điều rằng, việc chuẩn bị về môi trường hoạt động giáo dục
âm nhạc đa dạng, phong phú, hấp dẫn sẽ gây được hứng thú cho trẻ và tạo ra đượchiệu quả hoạt động cao nhất trong thế giới âm nhạc của trẻ Từ đó góp phần hìnhthành và nâng cao mối quan hệ thân thiện giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ
Biện pháp 2: Giúp trẻ sáng tạo và sử dụng đa dạng các loại đồ dùng, dụng cụ âm nhạc và trang phục biểu diễn gây hứng thú cho trẻ
Có thể cho rằng, giúp trẻ sáng tạo đa dạng các loại nhạc cụ âm nhạc và
trang phục biểu diễn cho trẻ thực hiện các hoạt động giáo dục âm nhạc là điều
Trang 8kiện thiết yếu mà trong các hoạt động âm nhạc nào cũng đều phải có Nó là yếu
tố đầu tiên để các khả năng phát triển trí tuệ âm nhạc của trẻ bay xa hơn trongthế giới âm nhạc của trẻ thơ Các loại dụng cụ âm nhạc nó cũng chính là nhữngthần tượng để thu hút trẻ tham gia các hoạt động học tập một cách bền vững vàtoàn diện hơn
Để làm được điều này, tôi đã nghiên cứu sưu tầm các nguyên vật liệu cầnthiết sẵn có ở địa phương, cùng với sự trợ giúp của phụ huynh như: Lõi giấy vệsinh, các hộp bánh kẹo, các túi, lon, hũ đựng đồ, đựng thức ăn, báo cũ, tạp chí,
vỏ hộp sữa, đặc biệt là một số nguyên vật liệu của các dân tộc vùng miền núinhư…Muỗng dừa, nứa, luồng, tre, đá, sỏi to nhỏ….Đây chính là một khonguyên liệu vô cùng phong phú tiết kiệm, hiệu quả, không mất tiền mua, để cô
và trẻ có thể làm, tạo ra các loại dụng cụ âm nhạc phong phú, đa dạng, đặc biệtmang đến cho trẻ được tiếp cận với nhiều dụng cụ âm nhạc mang bản sắc vănhóa dân tộc
Ví dụ 1 : Lon bia có thể làm thành cái “Đàn lắc”, phát ra những âm thanh
sinh động lôi cuốn trẻ
Ống nứa để làm “Đàn nước” tôi đã nghiên cứu tạo ra cây đàn, cùng trẻ
cắt dán trang trí thật đẹp thành bộ đàn nước và đưa ra thử nghiệm được đồngnghiệp đánh giá cao, đặc biệt khi sử dụng các cháu đã rất thích thú, hào hứng đólà: Tôi bỏ nước vào các ống nứa, với độ nước tăng dần từ ít đến nhiều và dùngque gõ vào từng ống nứa và đã tạo ra những âm thanh khác nhau thực sự đã tạođược cảm xúc mới lạ đến với trẻ
Rồi các loại “Đá to, nhỏ” có màu sắc tự nhiên khác nhau tôi đã gắn kết
thành bộ “Đàn đá” khi gõ vào đã tạo thành những âm thanh to nhỏ kết hợp hàihòa cùng với lời ca của cô và trẻ một cách tự nhiên và không bị gò bó khi tổchức thực hiện…
Bên cạnh đó những đồ dùng thực sự mang bản sắn văn hóa dân tộc vừa có
ý nghĩa giáo dục trẻ giữ gìn bản sắc văn hóa âm nhạc dân tộc vừa tạo nguồn cảmhứng âm nhạc đến với trẻ
Ví dụ 2 Tôi đã dùng các ống nứa nhỏ cắt tròn 2 đầu, sau đó dùng dây thắt
các ống lại với nhau để tạo thành chiếc đàn t'rưng của dân tộc Tây Nguyên, tôicho trẻ sử dụng gõ đệm cho bài cho bài hát "Múa với bạn Tây Nguyên" ngoàiviệc trẻ hứng thú khi hát bài hát này tôi còn cung cấp kiến thức cho trẻ hiểuthêm các loại nhạc cụ của các dân tộc khác nhau và đồng thời giáo dục trẻ biếtgiữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đất nước mình
Ngoài việc tạo ra các loại đồ dùng có tính chất đặc trưng riêng của dântộc, thì những đồ dùng thông dụng, quen thuộc, gần gủi hàng ngày để giúp trẻcùng tạo ra các sản phẩm âm nhạc
Ví dụ 3 : Tôi đã tận dụng những vỏ hộp sữa bột để làm trống cơm, những
mảnh xốp màu và giấy gói quà sinh nhật làm những chiếc quạt múa, vỏ thạchlàm sắc xô cho trẻ gõ, giấy báo cũ, giấy gói hoa, gói quà bản rộng cắt thànhnhững trang phục với nhiều màu sắc bắt mắt và nhiều dân tộc khác nhau để trẻbiểu diễn Từ những đồ dùng tự tạo của cô và trẻ, trẻ sẽ cảm thấy rất hứng thú
Trang 9khi những dụng cụ âm nhạc tự tay mình cùng làm thì việc cảm nhận âm nhạccủa trẻ được nhân lên và mong muốn tham gia hoạt động âm nhạc cao hơn.
Thật sự hoạt động âm nhạc bao gồm các thể loại: Ca hát, vận động theonhạc, nghe nhạc, trò chơi âm nhạc Mỗi thể loại hay hoạt động đều có nhữngdụng cụ riêng mà tôi cần chú trọng để tổ chức các hoạt động âm nhạc đượcthành công
Ví dụ 4: Tôi cho trẻ phối hợp với các nhóm tạo hình trang trí váy áo, làm
mặt nạ hóa trang…để tổ chức buổi biểu diễn Trẻ vô cùng sung sướng và thíchthú khi được tham gia làm đồ dùng do chính trẻ tạo ra để thực hiện các hoạtđộng âm nhạc Khi có được những đồ dùng âm nhạc do cô và trẻ hoặc tự làm ra,các cháu sẽ cảm thấy yêu quí trân trọng và hứng thú hơn rất nhiều so với các đồchơi mua sẵn Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ biết yêu quí sức lao độngngay khi còn bé
Bên cạnh đó kích thích tính tò mò, ham hiểu biết về thế giới âm nhạc, tôi
đã lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc, tôi chú ý thay đổi chất liệu, những thiết bịtạo âm thanh khác nhau, tạo điều kiện cho trẻ được thể hiện những ý tưởng,mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết vớinhau Khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để
để các sản phẩm của âm nhạc của trẻ thơ ngày thêm hấp dẫn và phong phú
Ví dụ 5: Trong giờ dạy bài hát "Quả" của nhạc sĩ Xanh Xanh những bộ
thiết kế từ những loại giấy báo cũ, giấy hoa, xốp màu thành những chiếc áo có
6 loại quả như trong bài hát, khi sử dụng những đồ dùng này tôi dạy trẻ hát nốitiếp nếu hát đến loại quả nào thì trẻ mặc áo hình quả đấy sẽ hát và làm động tácminh họa theo bài hát Bằng hình thức này trẻ không những hứng thú yêu thíchđam mê hoạt động mà còn giúp trẻ khắc sâu hơn kiến thức của bài học chính xác
và hiệu quả
Ví dụ 6: Dạy trẻ vận động minh hoạ bài “Em thích làm chú bộ đội” Tôi
đã sử dụng giấy bìa, giấy màu để làm thành những chiếu mũ bộ đội, sau đó tôicho cả lớp đội mũ chú bộ đội, khi cho trẻ lên biểu diễn cho trẻ mặc trang phụccủa chú bộ đội Tôi nhận thấy trên nét mặt vui tươi, hồ hởi trên mỗi trẻ Trẻ vuisướng ngỡ mình là chú bộ đội vác súng bước đi hùng tráng Trẻ được thể hiệntình cảm của mình đối với chú bộ đội Kết quả tôi thấy trẻ rất hứng thú, có ýthức, tích cực tham gia hoạt động, đạt được những yêu cầu của bài soạn
Có thể khẳng định rằng, việc giúp trẻ sáng tạo và sử dung đa dạng các loại
đồ dùng, dụng cụ âm nhạc và trang phục biểu diễn trẻ đã được trải nghiệm thôngqua các dụng cụ âm nhạc, mỗi dụng cụ trẻ đã được khắc sâu về tính chất, ýnghĩa khi sử dụng hiệu quả đã nâng lên rõ rệt
Biện pháp 3: Luôn thay đổi nội dung hình thức tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc nhẹ nhàng, linh hoạt gây hứng thú cho trẻ.
Như chúng ta đã biết, đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ tuổi mẫu giáo nhỡ(4 - 5 tuổi) thì khả năng chú ý, ghi nhớ có chủ định chưa cao Trẻ chỉ có thể tậptrung tối đa 25 đến 30 phút, trẻ thường dễ chịu ảnh hưởng tác động từ bên ngoài,(ngồi không ngay ngắn trong khi học, mất trật tự, không kiềm chế các hoạt động
Trang 10cá nhân…) Trong khi đó việc trẻ tập trung, ghi nhớ có chủ đích và gây hứng thútrong giờ hoạt động học tập là rất quan trọng Vì vậy tôi nhận thấy rằng nếukhông thay đổi các biện pháp và làm mới hình thức tổ chức các hoạt động giáodục âm nhạc để tăng cường niềm đam mê hứng thú ở trẻ, trẻ sẽ không hứng thútrong giờ học dẫn đến trẻ dễ nhàm chán và hiệu quả cao trong giờ học khôngcao Tôi suy nghĩ cần phải thay đổi các hình thức vào bài sao cho sinh động, hấpdẫn bằng những câu nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi tạotình huống gây hứng thú để thu hút sự chú ý của trẻ vào hoạt động giáo dục âmnhạc nhẹ nhàng sinh động.
Ngoài việc chuẩn bị môi trường, đồ dùng, dụng cụ, mô hình cho một hoạtđộng âm nhạc thành công, qua tiết tôi đã dạy mẫu được đồng nghiệp đánh giácao về hình thức tổ chức
Ví dụ 1: Ở chủ đề thực vật với bài hát “Màu hoa” tôi gây hứng thú cho trẻ
bằng cách mỗi trẻ sẽ là 1 bông hoa nhiều màu sắc mà trẻ đã được làm cùng tôitrước đó, khi vào bài trẻ sẽ được giới thiệu mình là loài hoa gì, mầu sắc gì vàmang một thông điệp cho mỗi loài hoa như: “Tôi là hoa hồng, tôi là biểu củamột loài hoa mang tình cảm yêu thương đến đây tham gia cùng các bạn và xinchào các bạn thân yêu” Còn trẻ khác lại là một loài hoa hướng dương: “Tôi đemđến cho các bạn sự ấm áp mặn mà, đằm thắm tượng trưng cho một ngày maitươi sáng…”
Ví dụ 2 : Chủ đề “Thế giới động vật” khi dạy hát qua bài hát “Chị ong
nâu và em bé”, tôi và trẻ đã hóa trang, đóng vai chị ong nâu và những em bécùng với lời dẫn dắt gây ấn tượng đẹp cho trẻ khi vào hoạt động như: “Tôi làchị ong, mầu nâu của đất, mang đậm tình thương, cùng với bé xinh, dung dinhcành lá, che bé vào lòng, ôi sao ấm thế…” Vừa giới thiệu tôi vừa thể hiện cử chỉ
âu yếm cánh ong như một chiếc lá che cho bé và đã gây được sự hứng thú, gắn
bó cùng trẻ với cô và trẻ đã cảm nhận thực sự khi bắt đầu tổ chức hoạt âm nhạc
Hoặc với chủ đề “Nghề nghiệp”
NDTT: Nghe hát: Đường cày đảm đang NDKH: Ôn vận động: Lớn lên cháu lái máy cày
TC: Tai ai tinh
Tôi sử dụng các đạo cụ, mỗi đạo cụ này đều có những tên gọi đáng yêunhư: Bác “quang gánh”, Chị “cày bừa”, em “liềm”,…cùng với lời dẫn dắt nhẹnhàng, gần gủi của cô, sự ngây thơ ngộ nghĩnh đã mang lại sự mới mẻ và thu hútchú ý, hứng thú của trẻ vào hoạt động một cách tự tin
Hay khi dạy bài hát "Anh tý sún" trong chủ đề bản thân tôi cho trẻ xem một
đoạn video anh tý sún lười đánh răng đến thăm các bạn nhỏ và kể cho các bạn nghecâu chuyện "Gấu con bị đau răng" trẻ rất thích thú và tích cực tham gia hoạt độngđồng thời còn giáo dục trẻ biết giữ gìn và vệ sinh răng miệng hàng ngày
Có thể thấy rằng, việc tổ chức các hoạt động học nhẹ nhàng linh hoạtkhông chỉ gây được hứng thú và khuyến khích trẻ tham gia động mà chúng tacòn có thể kết hợp rèn các kỹ năng âm nhạc cho trẻ được tốt hơn, trẻ có thể hátchính xác, đúng giai điệu, kích thích trẻ say mê hơn với âm nhạc Hơn thế nữa
Trang 11trong hoạt động giáo dục âm nhạc dành cho trẻ mẫu giáo không chỉ dạy trẻ biết
ca hát mà còn dạy trẻ biết lắng nghe và cảm nhận được các tác phẩm âm nhạckhác nhau qua việc nghe cô hát các bài hát Tuy nhiên khi tôi đã truyền tải đếntrẻ một tác phẩm âm nhạc hay một bài hát nào đó mà cô giáo không gây đượchứng thú hoặc ấn tượng cho trẻ thì vô hình dung chúng ta lại gây cho trẻ sựnhàm chám và thờ ơ trước một tác phẩm nghệ thuật Chính vì vậy việc vận dụngsáng tạo và linh hoạt khi cho trẻ nghe hát cũng rất quan trọng, không những trẻhứng thú mà khả năng ghi nhớ ở trẻ sẽ khắc sâu hơn về các tác phẩm âm nhạc
Ví dụ 3: Cô hát cho trẻ nghe bài: “Hoa thơm bướm lượn”
Tôi dẫn dắt cho trẻ tưởng tượng ra một chuyến đi du lịch tới miền quêquan họ Bắc Ninh bằng những hình ảnh đẹp trên máy chiếu đồng thời cô mặctrang phục của các cô gái quan học Bắc Ninh để gây ấn tượng cho trẻ Tôihướng tới những hình ảnh đẹp về quê hương quan họ Bắc Ninh và những lànđiệu dân ca được ca sĩ thể hiện về các liền anh liền chị trong hội lim, kết hợp mởbăng hình cho trẻ nghe…Trẻ sẽ cảm nhận giai điệu, ý nghĩa đời sống văn hoávùng miền qua bài hát và đã khắc sâu vào tâm hồn trẻ những nét đẹp truyềnthống của quê hương quan họ Bắc Ninh
Không những thế việc lựa chọn các bài hát cho trẻ nghe phù hợp với nộidung, chủ đề cũng rất quan trọng vì nó giúp cho chúng ta có thể dẫn dắt tới nộidung trọng tâm của giờ dạy một cách logic, đồng thời giúp trẻ khắc sâu kiếnthức và cảm nhận nội dung tinh tế hơn
Ví dụ 4: Dạy hát bài "Làm chú bộ đội" thì tôi chọn bài hát nghe: "Màu áo
chú bộ đội" nhằm hướng trẻ vào nội dung bài học một cách dễ dàng, cảm nhậncủa trẻ đi vào trọng tâm hơn
Với việc luôn làm mới các nội dung, hình thức tổ chức cùng với việc thayđổi, lựa chọn cái hay, hấp dẫn các hoạt động giáo dục âm nhạc âm nhạc nhẹnhàng linh hoạt tôi thấy trẻ thực sự hứng thú, các kỹ năng âm nhạc của trẻ đượcnâng lên, bên cạnh đó còn tạo cho trẻ sự gần gũi, thân thiện, tính sáng tạo, tự tinkhi biểu diễn các bài hát và hương ứng theo cô rất tích cực đồng thời cảm nhận
về thế giới âm nhạc linh hoạt, góp phần rất lớn để phát triển thị hiếu âm nhạc vàthẩm mĩ cho trẻ
Biện pháp 4: Giúp trẻ tham gia tốt các hoạt động giáo dục âm nhạc nhằm mở rộng kiến thức và phát huy, giữ gìn bản sắc văn hóa âm nhạc dân tộc qua các vùng miền và thông qua các ngày hộị, ngày lễ.
Có thể nhận định rằng, việc giúp trẻ tham gia tốt các hoạt động giáo dục
âm nhạc nhằm mở rộng kiến thức và phát huy bản sắc văn hóa âm nhạc dân tộcqua các vùng miền là một hoạt động bổ ích và thiết thực nhất, nếu chúng ta làmđược điều này sẽ tạo nhiều cơ hội cho trẻ được khám phá trải nghiệm một thếgiới âm nhạc đầy bí ẩn Bên cạch đó sẽ gieo cái chất âm nhạc vào tâm hồn trẻthơ niềm đam mê và biết trân trọng, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mặt khác
sẽ làm cho tâm hồn của trẻ tươi sáng, hồn nhiên và tự tin trong cuốc sống saunày của trẻ