TIỂU LUẬN CUỐI KHÓA MÔN PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông năm học 2020 | Giảng viên Nguyễn Thị Kim Chi. Câu 1: Anhchị hãy nêu cấu trúc của một bài báo khoa học và nộidung cần trình bày trong mỗi phần? Phân tích 1 ví dụ để chứngminh.Câu 2: Anhchị hãy tìm kiếm 1 bài báo khoa học về chủ đềnghiên cứu mà anhchị đang quan tâm trong chuyên ngànhhọc của mình (cùng chủ đề câu 3). Nghiên cứu bài báo và xácđịnh.Câu 3: Anhchị hãy xây dựng đề xuất nghiên cứu về một vấn đềnghiên cứu trong chuyên ngành học của anhchị mà anhchị quantâm.
Trang 2BỘ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
=====***=====
TIỂU LUẬN CUỐI KHOÁ
Môn học: Phương pháp luận nghiên cứu khoa học
Giảng viên hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Kim Chi
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Hậu
Trang 3MỤC LỤC
Lời nói đầu 2 Câu 1: Anh/chị hãy nêu cấu trúc của một bài báo khoa học và nội dung cần trình bày trong mỗi phần? Phân tích 1 ví dụ để chứng minh 3
DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Phần mở đầu của bài báo khoa học Phân loại nội dung tài liệu Web tiếng Việt 10 Hình 1.2: Các thành phần trong mô hình người dùng mẫu 22
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
Lời đầu tiên cho phép em được gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc nhất tới các thầy cô giáo của Học viện đã tận tình giảng dạy, truyền đạt kiến thức và những kinh nghiệm quý báu trong những môn học kỹ năng, chuyên môn bổ ích, thiết thực cho sinh viên chúng em
Em xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô Nguyễn Thị Kim Chi, giảng viên bộ môn Phương pháp luận nghiên cứu khoa học đã nhiệt tình giảng dạy, chỉ bảo chúng em những kiến thức cần thiết, những kỹ năng cần có trong quá trình học tập để hoàn thành tốt môn học này.
Với những kiến thức rất chuyên sâu và đầy đủ của cô, em đã có thể hoàn thành được bài tiểu luận cuối khoá của môn học Tuy nhiên, với vốn kiến thức còn hạn hẹp và những thiếu sót về kỹ năng nên bài tiểu luận của em vẫn còn rất nhiều điểm chưa tốt, em hy vọng cô sẽ góp ý, bổ sung để em có thể hoàn thiện hơn
Cuối cùng, em xin kính chúc cô và gia đình luôn mạnh khoẻ, vui vẻ và hạnh phúc
Trang 5Em xin chân thành cảm ơn!
Câu 1: Anh/chị hãy nêu cấu trúc của một bài báo khoa học và nội dung cần trình bày trong mỗi phần? Phân tích 1 ví dụ để chứng minh
1.1 Cấu trúc của một bài báo khoa học gồm các phần sau:
o Tiêu đề và tên tác giả:
Viết trên trang đầu của một bài báo, thường ở trung tâm, không gạch chân, nghiêngtựa đề, dưới tựa đề là tên tác giả và nơi làm việc của từng tác giả Để có một tựa đềtốt, nên xem xét đến một số khía cạnh, không viết tắt, không đặt tựa đề mơ hồ, cần cóyếu tố mới, có liên quan từ khóa quan trọng sử dụng trong các cơ sở dữ liệu, khôngdài quá 20 từ
Số lượng từ tóm tắt khoảng 200-300 từ, chi tiết như sau:
– Hoàn cảnh và mục đích nghiên cứu:
Câu 1: mô tả vấn đề tác giả quan tâm là gì, tình trạng tri thức hiện tại ra sao
Trang 6Câu 2: mô tả mục đích nghiên cứu một cách ngắn gọn nhưng phải rõ ràng.
– Phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu thiết kế theo mô hình gì, đối tượng tham gianghiên cứu đến từ đâu và đặc điểm của đối tượng, phương pháp đo lường, yếu tốnguy cơ thường là 4-5 câu văn
– Kết quả: những kết quả chính của nghiên cứu, kể cả những số lượng điểm yếu.Trình bày sao cho trả lời câu hỏi nghiên cứu đặt ra từ câu văn đầu tiên, khoảng 4-8câu
– Kết luận: 1 hoặc 2 câu văn kết luận và ý nghĩa của kết quả nghiên cứu Phần lớnđộc giả chú tâm vào câu văn này trước khi đọc các phần khác, cần chọn câu chữ saocho “thuyết phục” và thu hút
o Đặt vấn đề hay phần giới thiệu:
Cần trả lời câu hỏi “Tại sao làm nghiên cứu này?”, gồm các ý: nêu bối cảnh, thựctrạng vấn đề nghiên cứu, định nghĩa vấn đề hoặc thuật ngữ chuyên môn; tình trạnghiện tại của nền tảng kiến thức (tóm tắt những kết quả nghiên cứu trước đã công bố);nêu các thông tin còn thiếu, mô tả các thiếu hụt hiện có về kiến thức; trình bày mụctiêu của nghiên cứu này là gì và sơ lược cách chuẩn bị nghiên cứu để trả lời mục tiêunghiên cứu
Lưu ý cách nêu vấn đề đảm bảo nguyên tắc “từ tổng quan đến cụ thể”, từ rộng đếnhẹp, từ chung đến cụ thể, từ quá khứ đến hiện tại, chiếm khoảng ½ trang, thông tintrong phần đặt vấn đề phải có liên quan đến vấn đề nghiên cứu, có mục tiêu nghiêncứu
o Đối tượng và phương pháp nghiên cứu:
Đây là phần quan trọng nhất vì thể hiện tính khoa học, 70% các bài báo bị từ chối là
do khiếm khuyết phương pháp Đây là phần mà các nhà khoa học thường quan tâmđọc trước khi đọc toàn bộ bài báo Độ dài gấp 2-3 lần đặt vấn đề, khoảng 7 đoạn Nộidung thể hiện là mô tả nghiên cứu một cách đầy đủ, khi đọc các nhà nghiên cứu khác
có thể học và áp dụng được, bao gồm các thành phần như đã làm gì? Làm như thếnào? và phân tích số liệu như thế nào? Chi tiết cụ thể như sau:
– Thiết kế nghiên cứu: mô tả ngắn gọn về mô hình nghiên cứu Đây là câu văn đơngiản, nhưng nói lên giá trị khoa học của công trình
– Đối tượng nghiên cứu: thông tin về đặc điểm đối tượng nghiên cứu đóng vai tròquan trọng để người đọc đánh giá khái niệm, khái quát hóa công trình nghiên cứu.Gồm đặc điểm đối tượng nghiên cứu: tuổi, giới, dân tộc, trình độ học vấn, hônnhân… tiêu chuẩn tuyển chọn và tiêu chuẩn loại trừ: nêu các biến số
Trang 7– Địa điểm và thời gian nghiên cứu: địa điểm có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiêncứu Nêu địa điểm và thời gian thực hiện
– Cỡ mẫu và chọn mẫu: rất quan trọng trong nghiên cứu, thường có 1 câu văn mô tảcách xác định cỡ mẫu Không nhất thiết phải là công thức tính, mà là những giả địnhđằng sau cách tính Mẫu được chọn theo cách nào: ngẫu nhiên, thuận tiện, hay toànbộ….)
– Công cụ nghiên cứu và kỹ thuật thu thập thông tin: nêu bộ công cụ, các biến số,việc thử nghiệm Quy trình nghiên cứu và thu thập số liệu gồm các bước nghiên cứu,thu thập số liệu, can thiệp, thử nghiệm can thiệp…
– Phân tích dữ liệu: chú ý 50% số bài báo trong tạp chí quốc tế (như JAMA) bị từchối vì sử dụng thống kê không đúng Cụ thể lưu ý các biến số (độc lập, phụ thuộc),test thống kê, phần mềm sử dụng
– Đạo đức nghiên cứu: nếu đã được Tổ chức duyệt (số chứng nhận), thực tế triển khai(đồng thuận, tự nguyện, có gây hại không, bảo mật)
o Kết quả:
Nguyên tắc là trình bày những điều phát hiện qua nghiên cứu, trả lời được các câu hỏi
“đã phát hiện những gì?” hoặc trả lời các mục tiêu nghiên cứu Cần phải phân biệtđâu là kết quả chính và kết quả phụ, chỉ nên trình bày kết quả quan trọng Trình bàyhợp lý theo qui định, bảng/biểu có tiêu đề phù hợp, đối với bảng/biểu có trên 5-10dòng, nhóm số liệu theo mục tiêu/đặc điểm, dòng/cột không hiển thị Đối vớibiểu/hình: tiêu đề ở dưới, hạn chế màu, chú thích rõ ràng, dễ hiểu
Khi trình bày kết quả, diễn giải ngắn gọn, rõ ràng, mạch lạc, không lặp lại (lời, bảng,biểu), đặc biệt trung thực với kết quả (kể cả tiêu cực, mâu thuẫn), tuyệt đối khôngbình luận cao hay thấp, xấu hay tốt… mà để nội dung này ở trong phần bàn luận
o Bàn luận:
Đây là phần khó viết nhất, bởi lẽ không biết bắt đầu như thế nào? Không biết nhấnmạnh vào khía cạnh nào? Viết như thế nào cho thuyết phục? Viết theo cấu trúc nào?Nên nhớ là không có một cấu trúc cụ thể Tuy nhiên, những báo cáo hay thường cấutrúc 6 điểm tương đương 6 đoạn chính sau:
– Tóm lược bối cảnh, giả thuyết, mục tiêu, và phát hiện chính trong đoạn văn đầutiên;
– So sánh những kết quả này với các nghiên cứu trước;
Trang 8– Giải thích kết quả bằng cách đề ra mô hình mới hay giả thuyết mới; giả định và dựđoán;
– Khái quát hóa (generalizeability) và ý nghĩa (implications) của kết quả;
– Bàn qua những ưu-nhược điểm của nghiên cứu (có ảnh hưởng đến kết quả không?)
bị lợi dụng
o Tài liệu tham khảo:
Sử dụng tài liệu tham khảo phù hợp, cập nhật để chứng minh luận điểm trong đặt vấn
đề, phương pháp và bàn luận Lưu ý chỉ sử dụng tài liệu thực sự đọc Sử dụng lốitrích dẫn phù hợp và nhất quán theo yêu cầu của mỗi tạp chí, nên sử dụng phần mềm(Endnote) để trích dẫn và định dạng tài liệu tham khảo Độ dài của danh mục tài liệutham khảo dưới 10 tài liệu đối với bài báo Việt Nam và 15-30 tài liệu đối với bài báoquốc tế
Để được đăng ở các loại tạp chí tác giả cần biết rõ ràng về loại bài báo mà ta dự địnhviết, thực hiện đúng theo hướng dẫn yêu cầu của từng tạp chí Văn phong rõ ràng,cách viết khoa học, viết phản ánh sự thật từ nghiên cứu một cách trung thực, chínhxác, tránh dùng văn nói trong bài báo cáo
1.2 Phân tích ví dụ về một bài báo khoa học:
Link bài báo khoa học:
https://cs.lhu.edu.vn/Data/News/758/files/NCKH_giao_vien/33_Paper.pdf
o Tiêu đề, tên tác giả bài báo:
o Tên đề tài: Phân loại nội dung tài liệu web tiếng Việt
o Tác giả: Trần Ngọc Phúc, Phạm Trần Vũ, Phạm Công Xuyên, Nguyễn Vũ Duy Quang
Trang 9o Tên cơ quan chủ trì đề tài: Khoa CNTT, Trường Đại học Lạc Hồng;
Khoa KH & Kỹ thuật máy tính, Trường Đại học Bách khoa TP>HCM
o Tháng, năm bảo vệ công trình: 10/11/2013
o Tóm tắt:
Trang 10Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu, ứng dụng thuật toán Latent Dirichlet Allocation(LDA) để phân tích chủ đề ẩn, tìm tập đặc trưng cho các các chủ đề áp dụng cho bàitoán phân loại nội dung tài liệu web.
Hình 1.1: Phần mở đầu của bài báo khoa học Phân loại nội dung
tài liệu Web tiếng Việt
o Đặt vấn đề hay giới thiệu:
- Lí do nghiên cứu đề tài
Sự phát triển của CNTT đã tạo ra một lượng lớn tài liệu trên web Bàitoán phân loại tài liệu văn bản được đặt ra với mục đích giúp con ngườitiết kiệm thời gian trong việc tìm kiếm, tổng hợp thông tin và quản lý
dữ liệu
- Lịch sử nghiên cứu đề tài
Trên thế giới
Trang 11+ Luận án tiến sĩ “Active Learning for TextClassification” của tác
giả Rong Hu năm 2011 (School of Computing, DublinInstitute of Technology)
+ Bài báo “Text Categorization with Support VectorMachines: Learning with Many Relevant Features” củatác giả Thorsten Joachims (Đại học Dortmund, Đức)+ Bài báo “Text Categorization” của tác giả FabrizioSebastiani (Đại học Padova, Ý)
+ Bài báo “Text Categorization Based on RegulaziredLinear Classification Methods” của nhóm tác giả TongZhang và
Franks J Oles (Mathematical Sciences Department, IBMT.J Watson Research Center, NewYork)
Ở Việt Nam
+ Luận văn thạc sĩ “Phương pháp phân cụm tài liệu Web
và áp dụng vào bộ máy tìm kiếm” [5] của tác giả NguyễnThị Thu Hằng (Trường Đại học Công nghệ Hà Nội)
+ Bài báo “Phân loại văn bản dựa trên cụm từ phổ biến”của Hoàng Kiếm và Đỗ Phúc (Trường Đại học Công nghệthông tin TP.HCM)
+ Luận văn thạc sĩ“Phân loại trang Web dựa trên phươngpháp đồng huấn luyện”[7] của tác giả Đặng Vũ Tùng(Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông Hà Nội)+ Luận văn thạc sĩ “Phát triển bộ công cụ hỗ trợ xây dựngkho ngữ liệu cho phân tích văn bản tiếng Việt” của LưuVăn Tăng (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội)
=> Phạm vi xử lý văn bản quá trộng, hầu như không xác định cụ thể chomột loại văn bản nào Do đó, kết quả cho ra độ chính xác không đượcđồng nhất và khó để đánh giá
o Đối tượng và phương pháp nghiên cứu:
- Đối tượng, mục tiêu nghiên cứu: Chứng minh được hiệu quả của thuậttoán Latent Dirichlet Allocation (LDA) để tìm tập đặc trưng giải quyết bàitoán phân loại tiếng Việt
- Luận điểm khoa học: Đề xuất phương pháp dùng thuật toán Latent DirichletAllocation trong việc tìm tập đặc trưng cho chủ đề văn bản để áp dụng vàobài toán phân loại đáp ứng độ chính xác cao ngay cả số lượng dữ liệu lớn
- Phương pháp phân loại văn bản
+ Quy trình phân loại chung cho các phương pháp phân loại
Trang 12+ Tách từ tiếng Việt+ Chọn danh từ kết hợp loại bỏ từ dừng, từ tầm thường+ Xây dựng bộ dữ liệu tập đặc trưng
+ Phân loại văn bản
+ Dùng LDA tìm đặc trưng cho từng thể loại+ Sử dụng hệ số Cosine làm phương pháp chính cho hệ thốngphân loại văn bản
Kết quả đạt được
+ Dùng LDA: ứng với mỗi số lượng học máy, đều thu được mộtchủ đề chứa số lượng từ rất lớn trong toàn bộ số lượng từ họcmáy so với chủ đề chứa các từ còn lại
+ Dùng phương pháp Cosine: kết quả 90% khả quan
o Kết luận:
Bài báo trình bày các kết quả nghiên cứu về quy trình phân loại văn bản
và áp dụng các thuật toán xử lí ngôn ngữ tự nhiên,sử dụng LDA để tìm tập đặc trưng, và đưa ra các độ đo để giải quyết bài toán phân loại văn bản tiếng Việt dựa vào đặc trưng
o Tài liệu tham khảo:
1 Rong Hu - Active Learning for Text Classification, Doctoral Thesis, Dublin Institute of Technology, 2011
2 Thorsten Joachims - Text Categorization with Support Vector Machines: Learning with
Many Relevant Features, Lecture Notes in Computer Science 1398 (1998) 137-142
3 Fabrizio Sebastiani - Text Categorization, In Alessandro Zanasi (ed.),Text Mining and its
Applications, WIT Press, Southampton, UK, 2005, pp 109-129
Trang 134 Tong Zhang and Frank J Oles - Text Categorization Based on Regularized Linear
Classifiacation Methods, Kluwer Academic Publishers, Manufactured
in The Nethelands,April 2001
5 Nguyễn Thị Thu Hằng - Phương pháp phân cụm tài liệu Web và áp dụng vào máy tìm
kiếm, Luận văn Cao học, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia
Hà Nội, 2009
6 Hoàng Kiếm, Đỗ Phúc- Phân loại văn bản dựa trên cụm từ phổ biến,
Kỷ yếu Hội nghịKhoa học lần 2, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, 2002,
13 David M Blei, Andrew Y.Ng, Micheal I Jordan - Latent Dirichlet Allocation, Journal of
Machine Learning Research 3 (2003) 993-1022
14 Matthew D Hoffman, David M Blei, Francis Bach - Online Learning for Latent Dirichlet
Trang 14Allocation, Advances in Neural Information Processing Systems 23 (2010), pp 856-864.
15 Nguyễn Cẩm Tú - Hidden Topic Discovery toward Classification and Clustering in
Vietnamese Web Documents, Luận văn Cao học, Trường Đại học Côngnghệ, Đại học
Quốc gia Hà Nội, 2008
16 Trần Mai Vũ - Tóm tắt văn bản dựa vào trích xuất câu, Luận văn Cao học, Trường Đại
học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2009
17 Công cụ phân tích chủ đề ẩn [online], http://jgibblda.sourceforge.net/
Câu 2: Anh/chị hãy tìm kiếm 1 bài báo khoa học về chủ đề nghiên cứu mà anh/chị đang quan tâm trong chuyên ngành học của mình (cùng chủ đề câu 3) Nghiên cứu bài báo và xác định.
Bài báo khoa học:
Factors Influencing To Intention Of Purchase Food Through Online Apps: The Case Of Jakarta (Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phẩm thông qua các ứng dụng trực tuyến: Trường hợp của Jakarta)
o Tên đề tài:
Factors Influencing To Intention Of Purchase Food Through Online Apps: TheCase Of Jakarta (Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua thực phẩm thông qua các ứng dụng trực tuyến: Trường hợp của Jakarta)
o Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:
Mục tiêu của nghiên cứu này là khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định củangười dùng đối với ứng dụng dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến ở Jakarta, cụ thể làGO-FOOD dựa trên Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM)
o Đối tượng nghiên cứu:
Ứng dụng dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến ở Jakarta, cụ thể là GO-FOOD
o Phạm vi nghiên cứu:
Trang 15Ứng dụng Go-Food Ở Jakarta.
o Câu hỏi nghiên cứu:
- Tính hữu ích của ứng dụng trực tuyến như thế nào ?
- Mức độ dễ sử dụng của ứng dụng trực tuyến như thế nào ?
- Môi trường ảnh hưởng như thế nào đến quyết định sử dụng ứng dụng trực tuyến ?
- Ảnh hưởng của thái độ và môi trường tới quyết định sử dụng ứng dụng trực tuyến của khách hàng ?
- Cách đo lường ý định mua hàng thông qua các ứng dụng trực tuyến ?
o Giả thuyết nghiên cứu:
- Nghiên cứu này đưa ra giả thuyết: H1: Có mối quan hệ tích cực giữa nhận thức hữu ích của người tiêu dùng đối với ứng dụng giao đồ ăn trựctuyến và thái độ của họ đối với ứng dụng giao đồ ăn trực tuyến
- Nghiên cứu này đưa ra giả thuyết: H2: Có một mối quan hệ tích cực giữa việc người tiêu dùng cảm nhận được mức độ dễ dàng sử dụng ứng dụng giao đồ ăn trực tuyến và thái độ của họ đối với ứng dụng giao đồ
ăn trực tuyến
- Nghiên cứu này đưa ra giả thuyết: H3: Có một mối quan hệ tích cực giữa môi trường của người dùng và thái độ của họ trong việc sử dụng ứng dụng giao đồ ăn trực tuyến
- Nghiên cứu này đưa ra giả thuyết: H4: Thái độ có ảnh hưởng đáng kể đến ý định hành vi
o Phương pháp nghiên cứu chính:
- Nghiên cứu này đã áp dụng phương pháp định lượng và áp dụng phương pháp lấy mẫu có mục đích: Để đo lường ý định của khách hàng
về việc mua thực phẩm thông qua các ứng dụng trực tuyến, các bảng câu hỏi đã được phân phát ngẫu nhiên cho những người đặt món ăn quaứng dụng Go-Food Việc phân phát bảng câu hỏi được thực hiện thông qua phương thức trực tuyến cho 149 người được hỏi Các tài liệu trước đây đã được sử dụng để phát triển các bảng câu hỏi, đã có sửa đổi và điều chỉnh để xác nhận nội dung
o Đóng góp của đề tà: