Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.Tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội trò trám ở tứ xã lâm thao phú thọ.
Tính cấp thiết của đề tài
Tín ngưỡng phồn thực là một nét văn hóa độc đáo của các dân tộc nông nghiệp ở Việt Nam, gắn liền với nền văn minh nông nghiệp trồng lúa nước Lễ hội phồn thực Trò Trám (Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ), hay còn gọi là lễ hội “linh tinh tình phộc”, được coi là một trong những lễ hội đặc biệt và “độc nhất vô nhị” hiện nay ở Việt Nam, phản ánh sự phong phú của văn hóa nông nghiệp trong khu vực Đông Nam Á.
Hội nhập văn hóa, kết quả của giao lưu và mở cửa, đang tạo ra nhiều lễ hội mới trong bối cảnh kinh tế phát triển Tuy nhiên, nhiều lễ hội hiện nay chủ yếu nhằm mục đích kinh doanh, dẫn đến sự mai một của các lễ hội truyền thống Thay vào đó, các lễ hội hiện đại với kịch bản sáng tạo đang chiếm ưu thế Điều này góp phần làm hiểu sai về bản chất của lễ hội truyền thống, đặc biệt là trong nhận thức của giới trẻ về tín ngưỡng phồn thực.
Lễ hội Trò Trám tại làng cổ Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, là một biểu tượng của nền nông nghiệp truyền thống và tín ngưỡng phồn thực, đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết cộng đồng Tuy nhiên, hiện nay chưa có nghiên cứu hệ thống nào về sự biến đổi của tín ngưỡng này, điều này có thể dẫn đến việc mai một các giá trị văn hóa truyền thống Do đó, việc đầu tư nghiên cứu là cần thiết để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân gian của các làng xã cổ truyền Việt Nam.
Lễ hội phồn thực Trò Trám, mặc dù đã trải qua thời gian dài bị gián đoạn và có lúc chìm vào quên lãng do chiến tranh và những định kiến về tính chất "tục tĩu," vẫn giữ được sức hấp dẫn nhờ vẻ đẹp và giá trị nhân văn của nó Sự thu hút này đã khiến người dân tìm về cội nguồn văn hóa dân tộc Lễ hội, còn được biết đến với tên gọi “linh tinh tình phộc,” đã được khôi phục vào những năm 1990 và chính thức trở lại quy mô quốc gia vào năm 2000 Tuy nhiên, giá trị văn hóa cốt lõi của lễ hội vẫn chưa được công nhận đúng mức Để phát triển bền vững giá trị văn hóa trong lễ hội truyền thống giữa xã hội hiện đại, cần tìm kiếm động lực từ yếu tố tinh thần và văn hóa, bên cạnh những yếu tố vật chất, nhằm đảm bảo sự thành công trong việc tái hiện lễ hội.
Đề tài nghiên cứu sự biến đổi giá trị văn hóa truyền thống trong tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội Trò Trám (Tứ Xã - Lâm Thao - Phú Thọ) nhằm đánh giá tác động của chiến tranh và những hiểu lầm về tín ngưỡng này Nghiên cứu sẽ đề xuất các giải pháp phù hợp để khắc phục sự biến đổi trong tín ngưỡng phồn thực, từ đó nâng cao giá trị văn hóa truyền thống và bảo tồn văn hóa làng xã cũng như di sản văn hóa dân tộc.
2.Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Tín ngưỡng phồn thực trong lễ hội Trò Trám đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu, như Dương Văn Thâm với tài liệu đánh máy năm 1972, Dương Đình Minh Sơn trong Thông báo khoa học tập 4, Bùi Thiết trong Từ điển hội lễ Việt Nam (1993), và Lê Hồng Lý trong sách Văn hóa Việt Nam Bùi Văn Lợi cũng đã đề cập đến lễ hội Trò Trám trong văn hóa Phú Thọ, trong khi Nguyễn Hữu Nhàn cung cấp cái nhìn về làng Tứ Xã, cái nôi của lễ hội này trong báo cáo tại hội thảo ngày 11 tháng giêng năm Tân Tỵ Nhiều công trình nghiên cứu khác cũng đã được thực hiện về tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam, đặc biệt là trong lễ hội Trò Trám.
Các công trình nghiên cứu tiêu biểu về tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam như:
GS Trần Ngọc Thêm đã đóng góp quan trọng cho nghiên cứu văn hóa Việt Nam qua hai tác phẩm nổi bật: “Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam” (NXB Tổng hợp Tp Hồ Chí Minh, 1996/2004) và “Cơ sở văn hóa Việt Nam” (NXB Giáo dục, 1999) Những công trình này không chỉ thể hiện tâm huyết của tác giả mà còn khám phá sâu sắc về tín ngưỡng và tín ngưỡng phồn thực trong bối cảnh văn hóa Việt Nam.
GS.TS Ngô Đức Thịnh đã có những đóng góp quan trọng trong nghiên cứu tín ngưỡng và văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam thông qua công trình "Tín ngưỡng, văn hóa tín ngưỡng ở Việt Nam" do NXB Khoa học xã hội xuất bản năm 2001 Công trình này đi sâu vào các hình thức tín ngưỡng dân gian, đặc biệt là tín ngưỡng phồn thực, giúp làm sáng tỏ giá trị văn hóa và tâm linh của người Việt.
Trong bài viết "Biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực trong văn hóa nông nghiệp cổ truyền ở Việt Nam và Đông Nam Á" của tác giả Nguyễn Văn Hậu, đăng trên tạp chí Văn hóa Nghệ thuật số 9 năm 1999, tác giả đã phân tích các biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực trong lễ hội, đồng thời khái quát những đặc điểm nổi bật của tín ngưỡng này ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Các công trình nghiên cứu về tín ngưỡng phồn thực cụ thể trong lễ hội Trò Trám vùng Tứ Xã-Lâm Thao-Phú Thọ.
Ths Bùi Huy Toàn: tín ngưỡng phồn thực trong lễ hội Trò Trám ở Tứ
Lễ hội Trò Trám tại xã Lâm Thao, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, được coi là lễ hội tiêu biểu nhất cho tín ngưỡng phồn thực trong khu vực Điểm nổi bật của lễ hội này là tính chất "nội sinh" của tín ngưỡng phồn thực, giúp làm rõ hơn giá trị nhân văn của các lễ hội truyền thống.
Lễ hội phồn thực Trò Trám, được đề cập trong cuốn “Lễ hội nông nghiệp Việt Nam” của Lê Văn Kỳ, diễn ra tại Kẻ Gíap-Tứ Xã-Phong Châu vào ngày 11 tháng Giêng âm lịch Đây là một lễ hội lớn, được tổ chức trang trọng với quy mô ấn tượng Đặc biệt, lễ hội này nổi bật với bộ nõ-nường nổi tiếng, khó có nơi nào sánh được.
Bộ sinh thực khí ở Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ thu hút du khách nhờ hội Trò Trám, nơi thể hiện tín ngưỡng cầu phồn thực qua các vật linh mô phỏng bộ phận sinh dục nam và nữ Tục rước “nõ-nường” với kích thước như thật là một phần quan trọng trong lễ hội này.
Lễ hội Trò Trám, theo nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn - Chủ tịch Hội LHVHNT tỉnh và là người nghiên cứu văn hóa vùng đất Tổ, thể hiện tín ngưỡng phồn thực của cư dân nông nghiệp Được tổ chức tại làng Tứ Xã, lễ hội này phản ánh mong muốn của người dân về sự sinh sôi nảy nở của vạn vật, đồng thời tôn thờ sinh thực khí như một biểu tượng cho sự thịnh vượng và phát triển.
Đề tài nghiên cứu "Sự biến đổi trong tín ngưỡng phồn thực ở lễ hội Trò Trám" không chỉ tập trung vào nội dung của lễ hội mà còn cung cấp tư liệu quý giá cho việc phân tích sự biến đổi của lễ hội trong xã hội hiện đại.
Mục đích nghiên cứu đề tài này là bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của tín ngưỡng phồn thực, đặc biệt là trong cộng đồng cư dân làng Tứ Xã, đồng thời mở rộng ra tín ngưỡng phồn thực trong văn hóa dân tộc Việt Nam.
NÉT ĐẶC SẮC TRONG TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC TẠI LỄ HỘI TRÒ TRÁM Ở TỨ XÃ-LÂM THAO-PHÚ THỌ
Cơ sở lí luận về tín ngưỡng phồn thực
1.1.1 Nguồn gốc của tín ngưỡng phồn thực
Để duy trì sự sống, mùa màng tươi tốt là điều cần thiết, và để phát triển, con người cũng cần sinh sôi Từ những yếu tố này, tín ngưỡng phồn thực đã được hình thành.
Tín ngưỡng phồn thực là sự tôn thờ và ngưỡng mộ quá trình sinh sôi nảy nở của tự nhiên và con người, phản ánh tư duy cảm tính của cư dân nông nghiệp thời kỳ sơ khai Nó được hình thành từ nhu cầu duy trì sự sống thông qua hành vi giao phối giữa nam và nữ, cũng như sự phát triển của cây trồng và vật nuôi Qua đó, con người nhận thấy sự hiện diện của sức mạnh siêu nhiên và tôn thờ các hiện vật liên quan, biến chúng thành những biểu tượng thần thánh Bản chất của tín ngưỡng phồn thực chính là cầu mong sự sinh sản và đủ đầy.
Tín ngưỡng phồn thực thể hiện khát vọng sinh sôi và phát triển của con người và thiên nhiên, với các biểu tượng sinh thực khí và hành vi giao phối làm trung tâm Xuất hiện từ sớm trong văn hóa Đông Nam Á cổ đại, tín ngưỡng này đã trải qua nhiều biến đổi khác nhau giữa các vùng miền, chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ văn hóa Hán vào thời điểm đó.
1.1.2.Biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực trong văn hóa Việt
Tín ngưỡng phồn thực đã có mặt trong văn hóa người Việt từ rất sớm, với nhiều bằng chứng như tượng linga, yoni bằng đất nung tại di tích Mả Đống, tượng người đá linga khổng lồ ở Văn Điển, và hình ảnh nam nữ giao hợp trên nắp thạp đồng Đào Thịnh Mặc dù sau này, một số vương triều đã đàn áp tín ngưỡng này do ảnh hưởng văn hóa Hán, nhưng nó vẫn tồn tại và tự hội nhập vào các hình thức nghệ thuật khác Ví dụ, tranh dân gian Đông Hồ thể hiện tín ngưỡng phồn thực qua các tác phẩm như Hứng dừa và Đánh ghen Ngoài ra, điêu khắc tại các đình làng như Đông Viên, đình Phùng, đình Thổ Tang và đình Đệ Tứ cũng khắc họa hình ảnh nam nữ vui đùa bên hồ sen, thể hiện sự gợi cảm và sự sống động của tín ngưỡng này trong đời sống văn hóa.
Trong văn học dân gian, các câu đố thanh giảng tục và đố tục gảng thanh được coi là di sản của tín ngưỡng phồn thực cổ xưa Điều này được thể hiện rõ nét qua các trò diễn trong lễ hội Trò Trám của làng Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ.
Trong lễ hội cổ truyền, tín ngưỡng phồn thực được thể hiện qua các nhân vật phụng thờ, như ông thánh Bôn ở Thanh Hóa và Phật Thạch Quang, biểu tượng cho sự sinh sản và thịnh vượng Các lễ hội như làng Nga Hoàng (Bắc Giang) với trò chen, lễ hội đêm giã La (Hà Tây cũ), và trò múa mo ở Sơn Đồng (Hà Tây cũ) đều có phần trò diễn mô phỏng hành vi giao phối Tại làng Văn Trưng (Vĩnh Phúc), các trò như bắt chạch trong chum và múa già phủ cũng mang đậm dấu ấn này Đặc biệt, lễ hội Trò Trám ở Phong Châu (Phú Thọ) là lễ hội duy nhất còn lại, thể hiện giá trị văn hóa truyền thống của tín ngưỡng phồn thực trong cộng đồng người Việt từ xa xưa.
Giới thiệu về Lễ hội Trò Trám ở Tứ Xã- Lâm Thao- Phú Thọ
1.2.1.Lịch sử hình thành và phát triển
Tứ Xã là một làng cổ thuộc huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, trước đây được gọi là Kẻ Gáp, nơi giao thoa giữa miền núi và đồng bằng Làng này nổi tiếng với nhiều lễ hội dân gian truyền thống, phản ánh văn hóa nông nghiệp lúa nước thời kỳ Hùng Vương Một trong những lễ hội đặc sắc tại Tứ Xã mang đậm bản sắc văn hóa phồn thực.
Trò Trám, tên gọi phản ánh đặc trưng của lễ hội diễn ra tại xóm Trám, nơi từng nổi tiếng với cây trám, là một trong những hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc của vùng trung du Đất Tổ Lễ hội này bao gồm hai phần chính, thể hiện sự phong phú và đa dạng trong sinh hoạt cộng đồng.
Phần lễ: Cầu mong cho mùa màng tốt tươi thể hiện ở lễ thờ sinh thực khí (Lễ mật nửa đêm 11/giêng), và rước lúa thần sáng 12/giêng hàng năm.
Phần trình nghề của “Tứ dân” mô tả các nghề nghiệp trong cuộc sống đời thường của người dân xưa: Sĩ – Nông – Công – Thương.
Trò Trám không chỉ phản ánh khát vọng mà còn tái hiện nét sinh hoạt của cư dân Việt Cổ ven sông Hồng Mặc dù cộng đồng Tú Xã đã trải qua nhiều biến đổi theo dòng lịch sử, lễ hội Trò Trám vẫn giữ vị trí là một trong những lễ hội dân gian cổ xưa nhất được bảo tồn cho đến ngày nay.
Tứ Xã nổi bật với các di chỉ khảo cổ học như Gò Mun, Đồng Đậu con, và Gót Rẽ, chứng minh sự hiện diện của cư dân từ thời đại các Vua Hùng Dù trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, con người vẫn duy trì cuộc sống liên tục trên vùng đất này Hiện nay, Tứ Xã bao gồm 32 xóm, trong đó xóm Trám, hay còn gọi là xóm Kiến Thiết, là một xóm nhỏ nằm ở giữa xã Theo lời kể của các cụ già, khu vực này ngày xưa từng là rừng cây, với nhiều cây trám, được gọi theo tiếng Hán là “Cổ Lãm”.
Cổ Lãm là một cộng đồng dân cư nghèo, chủ yếu từ các vùng lân cận như Mả Giang, gò cây Sung và gò Gai, cách Tứ Xã 2km về phía Đông Nam Cuộc sống của họ gắn liền với nông nghiệp và đánh cá, do đó tên phường Trám xuất phát từ hoạt động của ngư dân nơi đây, nơi có phong tục đánh cá vào ngày 13 tháng Chạp Mặc dù nghèo, người dân Cổ Lãm rất đoàn kết và tương thân tương ái, thể hiện qua câu tục ngữ “Chết chôn đất nhà gia, sống làm nhà xóm Trám” Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của tình làng nghĩa xóm, khi những dụng cụ lao động thường xuyên được mượn mượn giữa các hộ gia đình, dẫn đến câu nói “đồ như đồ Cổ Lãm” để chỉ sự hỏng hóc thường xuyên của đồ dùng.
Xóm Trám được chia thành hai khu vực, thường được gọi là hai ngõ hoặc hai giáp Theo truyền thuyết, người sáng lập xóm Trám là ông Ngô Quang Điện cùng với con gái Ngô Thị Thanh, họ đã tổ chức hội trò hàng năm nhằm khuyến khích lao động và thu hút thêm người dân đến sinh sống và làm việc tại xóm.
Xóm Trám có một điếm lá 3 gian hiện đã lợp ngói và một miếu nhỏ lợp lá, nơi thờ nữ thần “bà Dụ Đị”, biểu tượng cho sự phồn thực Miếu Trám, còn được gọi là miếu trò, không chỉ thờ bản thổ nữ thần Ngô Thị Thanh mà còn là nơi diễn trò và tập trung sinh hoạt của người dân trong xóm Sân Miếu Trám có ban thờ và nồi hương, nơi người dân tổ chức lễ cúng vào các ngày cầu nguyện và lễ Tết, đồng thời cũng là sân khấu chính cho các hoạt động văn hóa của Trò Trám.
Trò Trám là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của bốn giai cấp xã hội: Sĩ, Nông, Công, Thương, với các nhân vật chủ yếu là nông dân, nổi bật là các vai thợ cầy, thợ cấy và thợ mộc Trò chơi này không chỉ mang tính chất nghi lễ phồn thực mà còn có yếu tố hài hước, với phong cách diễn xuất thô sơ, gần gũi với hình thức đào diễn dân gian.
Cuộc đời vất vả sớm hôm Đi xem trò Trám đủ ôm miệng cười
1.2.2 Các bộ phận cấu thành của lễ hội
Hội Trám bao gồm ba bộ phận chính: lễ kín, phần Rước lúa và Trò tứ dân Lễ kín, còn được gọi là lễ mật, mang tính chất bí mật và thể hiện sự tôn nghiêm Phần Rước lúa, hay còn gọi là rước lúa thần, là dịp để dân làng bày tỏ lòng biết ơn đối với thần linh Trò tứ dân, thường được gọi là trò Trám, là hoạt động giải trí gắn liền với tên hội Mặc dù ba bộ phận này có nguồn gốc văn hóa khác nhau, nhưng chúng tạo thành một tổng thể thống nhất, phản ánh sự kết nối chặt chẽ trong truyền thống văn hóa của cộng đồng.
Trò Tứ dân phản ánh bốn tầng lớp trong xã hội Việt Nam, bao gồm sĩ, nông, công, thương, với nguồn gốc từ văn hóa cận đại Các nhân vật cụ thể như cụ đồ, học trò, người nông dân, thợ mộc và những người buôn bán thể hiện vai trò quan trọng của nông nghiệp trong xã hội Thời kỳ Nho giáo đã tạo ra sự phân loại và thứ bậc xã hội, với kẻ sĩ được tôn vinh, trong khi nghề buôn bị xem nhẹ, nhằm xây dựng một xã hội lý tưởng theo kiểu Nghiêu Thuấn.
Phần Lễ kín là dấu ấn của văn hóa nguyên thủy, phản ánh tục thờ sinh thực khí phổ biến trong nhiều nền văn hóa cổ đại Tín ngưỡng này xuất phát từ niềm tin rằng các cơ quan sinh dục có sức mạnh thiêng liêng, giúp đất đai màu mỡ và cây trồng, vật nuôi phát triển mạnh mẽ Nghi thức lễ mật với tiết mục “linh tinh tình phộc” của hội Trám thể hiện rõ quan niệm phồn thực, một biểu hiện hiếm hoi còn sót lại trong xã hội hiện đại, bảo tồn những giá trị văn hóa cổ xưa từ thời kỳ nguyên thủy.
Lễ hội Trò Trám là một sự kiện văn hóa đặc biệt, gồm hai bộ phận với hai tầng văn hóa khác nhau nhưng vẫn có mối liên hệ chặt chẽ Cấu trúc lễ hội này tương tự như nhiều lễ hội khác, bao gồm phần lễ và phần hội Tuy nhiên, điểm khác biệt của Trò Trám nằm ở hình thức biểu đạt, khi mà bên cạnh lời khấn truyền thống như "dân an vật thịnh," lễ hội này còn sử dụng ngôn ngữ thao tác bằng tay kết hợp với ngôn ngữ thông dụng, tạo nên sự phong phú trong cách thể hiện.
Trong cốt lõi của các tầng bậc của hội Trám, có một sợi dây xuyên suốt liên kết các bộ phận cấu thành như Lễ kín, Rước lúa và Trò tứ dân, thể hiện mong ước sinh sản cao, tài lộc dồi dào, và sự thịnh vượng bền lâu Những câu châm ngôn như “năm năm khang thọ, đời đời hiển linh”, “nòi giống nở nhân”, “lúa tốt xanh mây” và “được bát cơm đầy” đều phản ánh khát vọng về cuộc sống ấm no và hạnh phúc.
Khi đánh giá lễ hội, chúng ta cần xem xét nhu cầu của xã hội tại thời điểm đó để hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa của nó.
Nhìn nhận về vai trò và giá trị của tín ngưỡng phồn thực trong lễ hội Trò Trám trước khi đổi mới
Nền văn hóa truyền thống Việt Nam, được hình thành từ nền văn minh nông nghiệp, thể hiện sự gắn bó chặt chẽ của người dân với xóm làng quê hương Các lễ hội dân gian, một phần di sản văn hóa vật thể do nhân dân sáng tạo, không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần mà còn khuyến khích cộng đồng trong lao động sản xuất, cầu mong cho mùa màng bội thu Đây là những đặc trưng nổi bật của văn hóa Việt, mang đậm dấu ấn tín ngưỡng dân gian và nền nông nghiệp cổ truyền, thường gắn liền với sinh hoạt cộng đồng của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước.
Lễ hội là nơi hội tụ các giá trị văn hóa nghệ thuật của dân tộc, với cấu trúc cốt lõi ổn định Qua thời gian, lễ hội đã phát triển và thích ứng với những biến đổi của lịch sử, bảo tồn truyền thống và tiếp thu yếu tố hiện đại Một ví dụ điển hình là lễ hội tín ngưỡng phồn thực Trò Trám tại làng cổ Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, thể hiện rõ nét vai trò và giá trị văn hóa này.
Tín ngưỡng phồn thực có thể được hiểu một cách khái quát là sự tin tưởng và sùng bái vào sự sinh tồn, phát triển của tự nhiên và con người Khái niệm "phồn" biểu thị cho sự phong phú, còn "thực" ám chỉ đến sự nảy nở, tạo nên một niềm tin sâu sắc về sự thịnh vượng và cuộc sống.
Tín ngưỡng phồn thực đã hình thành từ xa xưa trong lịch sử, phản ánh tư duy trực quan và cảm tính của cư dân nông nghiệp Nó thể hiện sự tôn vinh sự sinh sôi và duy trì sự sống của con người, thông qua hành vi giao phối giữa Đực và Cái, Nam và Nữ Đồng thời, tín ngưỡng này cũng liên quan đến sự sinh trưởng của cây trồng như lúa và vật nuôi, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự sinh sản trong đời sống nông nghiệp.
Họ nhìn thấy ở thực tiễn đó có một sức mạnh siêu nhiên và sùng bái các hiện vật-hiện thực đó như thần thánh
Lễ hội Trò Trám là biểu tượng của tín ngưỡng phồn thực, với những quy luật vận động và nhiều lớp, tầng bậc Mỗi lễ hội mang những nét đặc trưng riêng, phụ thuộc vào đặc điểm văn hóa của làng nơi nó phát sinh Do đó, việc nghiên cứu và đánh giá lễ hội cần áp dụng phương pháp phù hợp, không chỉ với những đặc điểm chung mà còn với những nét riêng của từng bộ phận cấu thành lễ hội.
Lễ hội Trò Trám, với nguồn gốc từ thời cổ sơ, là một sự kiện văn hóa đặc sắc, được duy trì qua nhiều thế kỷ Đây là dịp để nhân dân mừng xuân và ghi nhận thành quả lao động trong năm, mang lại niềm vui, sự phấn chấn và tự hào cho cộng đồng Qua lễ hội, người dân thể hiện nguyện vọng và ý chí của nông nghiệp, phấn đấu cho sản lượng cao và cuộc sống ấm no, góp phần làm cho dân giàu nước mạnh.
THỰC TRẠNG BIẾN ĐỔI VÀ CÁC NHÂN TỐ TẠO NÊN SỰ BIẾN ĐỔI TRONG TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC TẠI LỄ HỘI TRÒ TRÁM Ở TỨ XÃ- LÂM THAO- PHÚ THỌ
Biến đổi văn hóa trong tín ngưỡng phồn thực tại Lễ hội Trò Trám
Xã hội phát triển dẫn đến nhu cầu đời sống của con người tăng cao, điều này thể hiện rõ qua việc dâng lễ vật cầu cúng thần linh Trước đây, khi cuộc sống còn khó khăn và kinh tế hạn chế, việc dâng lễ vật chỉ mang tính đơn giản.
Trong đời sống hiện nay, nhiều người tin vào quan niệm “phú quý sinh lễ nghĩa”, dẫn đến việc các lễ hội truyền thống thường có nhiều đồ cúng và thực dụng hóa tâm linh, như việc đặt tiền vào tay thần, phật hoặc các vật linh thiêng để cầu may Sự can thiệp sâu của chính quyền và cán bộ địa phương đã ảnh hưởng lớn đến sự biến đổi của lễ hội, trong khi họ chỉ nên hỗ trợ nhân dân trong việc tổ chức Lễ hội truyền thống cần được trả lại quyền tổ chức và sáng tạo cho cộng đồng, duy trì các phong tục tập quán vốn có trong khuôn khổ pháp luật.
“nhà nước hóa” đối với việc tổ chức các lễ hội dân gian
Sự phát triển của xã hội và nền kinh tế công nghiệp hóa hiện đại đang tạo ra nhiều thay đổi tích cực, nhưng cũng bộc lộ những hạn chế trong cách nhìn nhận của con người về lễ hội truyền thống Đặc biệt, tín ngưỡng phồn thực thường gặp phải sự không đồng tình từ nhiều người trong bối cảnh hiện đại.
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, nhu cầu về đời sống văn hóa ngày càng cao, dẫn đến sự mất mát của các phần tục trong lễ hội truyền thống Việc giáo dục nhận thức về giá trị văn hóa của các lễ hội là cần thiết để tránh sự mai một do thiếu hiểu biết Nhiều người hiện nay cho rằng tín ngưỡng phồn thực là những điều không còn phù hợp, điều này có thể cản trở sự phát triển xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống Do đó, giá trị văn hóa trong tín ngưỡng phồn thực đang dần bị giảm sút và ít được nhận thức đúng mức trong cộng đồng.
Vào những năm 80, đất nước trải qua nhiều biến đổi, cuộc sống con người dần ổn định, tạo điều kiện cho những nhu cầu tiềm thức lâu đời hồi sinh Nhiều địa phương đã tích cực đóng góp vào việc xây dựng và tu sửa các di tích lịch sử, đồng thời lễ hội truyền thống cũng được phục hồi, đáp ứng nguyện vọng và nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân, do chính người dân tổ chức.
Tháng 4 năm 1984 Nhà nước đã ban hành pháp lệnh “Bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử-văn hóa và danh lam thắng cảnh” Đây là cơ sở pháp lý đầu tiên kể từ sau chiến tranh.Điều đó tác động rất mạnh cho việc trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa phát triển Cũng kể từ sau năm 1984 thì con số hàng trăm bằng công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia được cấp phát Lễ hội cũng được phát ra từ đây Song bên cạnh đó có không ít những hạn chế trong lễ hội do sự ồ ạt lại làm thay đổi đi giá trị văn hóa truyền thống của nó như sự nghèo nàn về nội dung, hay việc lợi dụng lễ hội trong việc kiếm lời bất chính, sự trỗi dậy của lối “Đất lề quê thói” Ảnh hưởng lớn nhất chính là sự chưa quan tâm đúng mức việc nghiên cứu và tổ chức lễ hội ở địa phương mở hội.
Theo tinh thần Quy chế 1989 của Bộ Văn hóa, những lễ hội đã lâu không tổ chức sẽ không được phép tổ chức lại Tuy nhiên, sau đó, Quy chế 1994 đã có những điều chỉnh liên quan đến vấn đề này.
2001 thì lại được phép tổ chức.Điều đó khẳng định việc hoàn thiện những chính sách văn hóa vẫn được diễn ra tùy vào điều kiện của xã hội.
Các nhân tố tạo nên sự biến đổi trong tín ngưỡng phồn thực tại Lễ hội Trò Trám
Tứ Xã, nằm trên vùng đất ven sông Hồng với những gò nhỏ, chủ yếu sống bằng nghề nông nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi Người dân nơi đây trồng lúa nước và các loại cây hoa màu để tăng thu nhập Tuy nhiên, với sự phát triển của khoa học và nâng cao hiểu biết, họ ngày càng ít tin vào trực giác và những cách dự đoán thời tiết truyền thống, mà thay vào đó, sử dụng dự báo thời tiết để phục vụ cho công việc nông nghiệp.
2.2.2.Môi trường kinh tế xã hội
Xã Tứ Xã hiện nay bao gồm 32 xóm, với điều kiện kinh tế xã hội ngày càng được cải thiện Trước đây, cư dân nơi đây sống trong hoàn cảnh khó khăn nhưng luôn cần cù, chăm chỉ và đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau Họ đã tham gia vào nhiều nghề nghiệp khác nhau như dạy học, nông nghiệp, thủ công và buôn bán để kiếm sống.
Vùng này nổi bật với truyền thống cần cù lao động và tích cực trong sản xuất, đồng thời cư dân nơi đây cũng rất ham học hỏi Chính vì vậy, họ luôn là tấm gương để các làng khác noi theo.
Làng Tứ Xã, dù nằm xa các huyện khác, nổi tiếng với người dân no đủ, chăm chỉ làm ăn và quan tâm đến việc học hành của con cái Nơi đây được biết đến như một vùng đất học, nơi có nhiều người thành đạt trong học vấn.
Sự phát triển của xã hội và nền kinh tế công nghiệp hóa đã dẫn đến những thay đổi trong cách nhìn nhận về lễ hội truyền thống, đặc biệt là tín ngưỡng phồn thực Nhiều người hiện đại cho rằng tín ngưỡng này mang tính chất tục tĩu và không còn phù hợp, điều này gây ra sự phản đối và làm giảm giá trị văn hóa của nó Hệ quả là, nhận thức về tín ngưỡng phồn thực ngày càng mờ nhạt, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống của gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội.
2.2.3.Cư dân làng Tứ Xã
Làng Tứ Xã, có lịch sử từ thời đại các vua Hùng, hiện nay bao gồm 32 xóm, trong đó xóm Trám, nay gọi là xóm Kiến Thiếc, nổi bật với tinh thần bảo tồn hội Trám Cư dân nơi đây luôn hỗ trợ lẫn nhau trong khó khăn, ốm đau, và tang ma, thể hiện tình yêu thương và đoàn kết Người già, hay còn gọi là các bủ, giữ vai trò quan trọng trong việc truyền đạt giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ, đặc biệt là trong việc bảo vệ hội Trám và các di sản văn hóa như miếu Trò và phường Trám, mặc dù việc này ngày càng gặp nhiều khó khăn.
Phường Trám là xương sống của hội Trám, thể hiện tinh thần cộng đồng mạnh mẽ với sự đoàn kết, yêu thương và bảo vệ các giá trị truyền thống Tổ chức này có trách nhiệm và kỷ luật cao, được xây dựng trên nền tảng bền vững như ruộng vườn, ao phường và quỹ phường Tinh thần cộng đồng và bản lĩnh của phường Trám không chỉ bắt nguồn từ xóm Trám mà còn củng cố sự bền vững của hội, giúp duy trì và bảo vệ hội Trám cho đến ngày nay, để chúng ta có cơ hội chiêm ngưỡng.
2.2.4.Văn hóa truyền thống trong lễ hội Trò Trám của cư dân làng cổ Tứ Xã so với hiện nay
Tứ Xã, trước đây được biết đến với tên gọi là làng Kẻ Gíap, là một vùng đất cổ xưa nổi tiếng với các di chỉ khảo cổ học như Phùng Nguyên, Gò Mun và Đồng Đậu Với bề dày lịch sử, Tứ Xã không chỉ là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa mà còn mang trong mình những giá trị bền vững qua thời gian.
Khi tham gia lễ hội này, việc tìm hiểu về sự thay đổi của văn hóa lễ hội làng qua các năm từ khi được khôi phục là điều thú vị Các bậc cao niên vẫn khẳng định rằng giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội không hề thay đổi, và nét đẹp nguyên sơ của lễ hội vẫn được gìn giữ cho đến ngày nay.
Lễ hội Trò Trám bao gồm ba phần chính: trò tứ dân chi nghiệp, lễ mật và rước lúa So với truyền thống, tín ngưỡng phồn thực của lễ hội hiện nay có sự khác biệt do thực trạng xã hội Trong các năm tổ chức lễ hội gần đây, nghi lễ lấy giờ đã bỏ bớt phần lễ sinh thực khí vì nhiều người cho rằng đó là tục tĩu Lễ lấy giờ chỉ còn lại khi ông chủ tế ra miếu Trò thắp hương và cầu nguyện cho dân phường Sau khi khấn xong, mọi người vào cúng và chờ nghe tiếng gà gáy lần thứ nhất, đánh dấu giờ tý, kết thúc ngày 11 Sang ngày 12, ông chủ tế và mọi người sẽ mang chiêng trống chạy quanh miếu ba vòng, khua chiêng trống và reo hò để xua đuổi tà ma, sau đó trở về điếm Trám để hát ghẹo và hát ví trong buổi ra trò hôm sau.
Đánh giá chung về sự biến đổi trong tín ngưỡng phồn thực tại lễ hội Trò Trám hiện nay
Lễ hội Trò Trám, hay còn gọi là lễ hội “linh tinh tình phộc”, diễn ra vào đêm 11 sáng 12 tháng Giêng tại vùng Tứ Xã, huyện Lâm Thao Lễ hội bắt đầu từ 7 giờ 30 phút tối và kéo dài qua nửa đêm, bao gồm các hoạt động giao lưu văn nghệ giữa các xóm và phần trình diễn “tứ dân chi nghiệp” (Bách nghệ khôi hài) với sự tham gia của sĩ, nông, công, thương Đỉnh điểm của lễ hội là phần tế lễ “lễ mật” vào giờ tý, sau đó là phần tháo khoán để kết thúc đêm 11 tháng Giêng Vào sáng 12 tháng Giêng, dân làng tiếp tục rước mẹ lúa (thần lúa) để bày tỏ niềm vui và lòng biết ơn đối với thần linh đã ban cho họ vụ mùa bội thu.
Lễ hội Trò Trám là biểu tượng đặc trưng của tín ngưỡng phồn thực tại Đồng Bằng Bắc Bộ, thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân nơi đây Mặc dù có những thay đổi trong hình thức tổ chức để phù hợp với xã hội hiện đại, lễ hội vẫn giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa độc đáo của dân tộc.
Lễ hội Tứ Xã, theo cư dân địa phương, diễn ra dựa trên các tích trò truyền thống, với màn “lễ mật” mở đầu và việc “tháo khoán” cho trai gái tự do giao lưu Ngày xưa, lễ hội mang ý nghĩa quan trọng khi các cặp đôi có thể tạo dựng mối quan hệ, và nếu có ai mang thai trong dịp này, đó được xem là điềm lành cho cả làng Hiện tại, tục “tháo khoán” vẫn được duy trì, nhưng thay vì thực hiện như trước, người dân và du khách tập trung tại sân Miếu Trò để vui vẻ và nhận lộc Dù có năm ban tổ chức mời diễn viên từ nơi khác về, nhưng dân làng vẫn mong muốn giữ gìn bản sắc và phong cách diễn xướng truyền thống, tránh những màn trình diễn không phù hợp.
Lễ mật thờ sinh thực khí, hay còn gọi là thờ cúng “nõ nường”, là biểu tượng cao nhất của tính thiêng trong lễ hội, theo nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn, Chi hội trưởng hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Phú Thọ Lễ hội Trò Trám thể hiện tín ngưỡng phồn thực của cư dân nông nghiệp, phản ánh ước mong vạn vật sinh sôi nảy nở và sự tôn thờ đối với sinh thực khí.
Theo truyền thống xưa, lễ hội thường có sự tham gia của một đôi thanh niên chưa kết hôn, họ cầm hai vật linh tượng trưng cho bộ phận sinh dục nam và nữ để thực hiện nghi lễ Hiện nay, sau khi lễ hội được khôi phục, các vật linh này đã được giao cho các cặp vợ chồng, chuyển từ những cặp lớn tuổi sang những đôi vợ chồng trẻ hơn.
Lễ hội trò Trám, theo ông Nguyễn Hồng Toàn - chủ tịch UBND xã, là một hoạt động văn hóa tinh thần đặc sắc của người Việt cổ Đây là lễ hội dân gian thể hiện rõ nét tính phồn thực của vùng trung du và đồng bằng Châu thổ Sông Hồng, phản ánh ước nguyện sinh tồn và cầu mong sự phát triển cho con người cũng như thiên nhiên, hướng tới một xã hội phồn thịnh, đời sống ấm no và hạnh phúc.
ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT HUY NHỮNG GIÁ TRỊ NHÂN VĂN TỐT ĐẸP CỦA LỄ HỘI TRÒ TRÁM Ở TỨ XÃ- LÂM THAO- PHÚ THỌ
Giá trị nhân văn trong tín ngưỡng phồn thực ở lễ hội Trò Trám từ xưa đến nay
Tín ngưỡng phồn thực "tự sinh" không liên quan đến thần phả hay thần tích nào, mà phát triển từ nhu cầu và đời sống của người dân Nó không phải do một cá nhân hay thần thánh sáng tạo ra, mà là kết quả của sự quan sát và chiêm nghiệm của con người trong thực tế.
Tín ngưỡng phồn thực là sản phẩm đặc trưng của nền nông nghiệp lúa nước, thể hiện rõ nét qua lễ hội Trò Trám Điều này cho thấy tín ngưỡng này không bị ảnh hưởng từ bên ngoài và không liên quan đến thần phả hay thần tích Sự hiện diện của tín ngưỡng phồn thực tại Tứ Xã, Lâm Thao khẳng định đây là một trong những cái nôi của nền nông nghiệp lúa nước ở Việt Nam.
Lễ hội Trò Trám mang đậm tín ngưỡng “tự sinh”, bao gồm nhiều nghi lễ cổ như lễ mật, múa "linh tinh tình phộc", và các hoạt động như rước nõ - nường, rước vía lúa, cày voi Đây là lễ hội kết hợp giữa văn bản văn học và âm nhạc, với nhiều trò diễn và trò chơi phong phú Sự kết hợp giữa tính nghi lễ nghiêm ngặt và tính hài hước, dân dã đã tạo nên một lễ hội tín ngưỡng phồn thực độc đáo, hiếm có.
Lễ hội Trò Trám là một trong những lễ hội phồn thực hiếm hoi ở Việt Nam, thể hiện những nét sơ khai trong hành vi tính giao Hành vi này diễn ra tự nhiên, phản ánh bản năng con người, khi sau Lễ mật, các đôi trai gái tự do vào rừng Trám để thực hiện hành vi tính giao, coi đó là nghi lễ truyền giống cho đất đai Hành động này được tin rằng sẽ giúp vạn vật sinh sản sung túc và dồi dào, tương tự như một số lễ hội khác như Lễ hội mở cửa rừng Phú Lộc và lễ thờ đá ông đá bà ở Đền Hùng.
Tín ngưỡng phồn thực trong Lễ hội Trò Trám không chỉ giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mà còn đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân Điều này rất cần thiết, vì trong cuộc sống, con người thường gặp những tình huống cần một điểm tựa tâm linh để giữ được sự cân bằng và ổn định.
Trò diễn phồn thực không chỉ phản ánh tín ngưỡng nguyên sơ gắn liền với nông nghiệp mà còn thể hiện ước vọng cơm no áo ấm của cư dân trồng trọt Đây là tín ngưỡng cơ bản, phong phú và có ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt xã hội ở nông thôn, giúp người dân kết nối với thiên nhiên và những yếu tố quyết định đến mùa màng.
Các trò diễn trong hội làng không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn phản ánh nội dung của tín ngưỡng dân gian Chúng thể hiện lòng tin vào thế giới hư ảo, điều này xuất phát từ trình độ nhận thức còn hạn chế của người xưa Tuy nhiên, giá trị thực tiễn của lòng tin là rất quan trọng, giúp con người và cộng đồng duy trì cuộc sống bình thường Người xưa đã tự hình thành các tín ngưỡng dân gian và sử dụng những niềm tin chân thành đó như một đòn bẩy tinh thần cho cộng đồng của mình.
Một số định hướng và giải pháp nhằm duy trì và phát huy những giá trị của Lễ hội Trò Trám
Xét từ thực trạng đời sống văn hóa cộng đồng của cư dân làng, việc phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương là rất quan trọng Để nâng cao ý thức và trách nhiệm của người dân trong việc gìn giữ văn hóa, cần có những biện pháp cụ thể nhằm khuyến khích sự tham gia của cộng đồng Đồng thời, việc tổ chức các hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống cũng sẽ góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần và củng cố bản sắc văn hóa dân tộc.
Cần xây dựng và duy trì giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội trong xã hội hiện đại, đặc biệt khi văn hóa dân tộc đang bị suy giảm và hiểu sai Các nhà quản lý và cán bộ địa phương cần phát huy vai trò trong việc bảo vệ lễ hội của dân làng, đồng thời cần có tri thức văn hóa dân gian để bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Việc khẳng định và phát huy giá trị văn hóa truyền thống là trách nhiệm của mỗi người Việt Nam, nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa và tự hào về truyền thống quê hương đất nước.
Việc tổ chức lễ hội truyền thống không chỉ cần thiết mà còn mang ý nghĩa sâu sắc, giúp truyền đạt cho thế hệ trẻ hiểu biết về cội nguồn dân tộc Điều này không chỉ tạo niềm tin trong cuộc sống và công việc mà còn góp phần nuôi dạy con cái Hơn nữa, việc bảo tồn bản sắc văn hóa từ cha ông cho các thế hệ sau là vô cùng quan trọng Tuy nhiên, cần tránh việc chắp vá hay thêm bớt, vì điều này có thể ảnh hưởng lớn đến giá trị vốn có của lễ hội và khả năng phát huy truyền thống.
Việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc, đặc biệt là giá trị văn hóa và tính nhân văn của tín ngưỡng phồn thực, đang gặp nhiều hạn chế trong xã hội hiện nay Do đó, cần thiết và cấp bách phải khôi phục nhanh chóng các di tích, lễ hội và trò chơi dân gian liên quan đến tín ngưỡng phồn thực để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Việc phát triển sưu tầm và nghiên cứu lễ hội truyền thống trong xã hội hiện đại là cần thiết để làm rõ giá trị văn hóa, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến tín ngưỡng Văn hóa tín ngưỡng phồn thực hiện nay đang dần bị mai một, điều này đáng báo động khi chỉ còn duy nhất lễ hội Trò Trám ở làng Tứ Xã, Lâm Thao, Phú Thọ, được coi là lễ hội "độc nhất vô nhị" tại Đông Nam Á.
Nghiên cứu văn hóa và ứng dụng thực hành văn hóa trong các lễ hội cổ truyền ở Việt Nam hiện còn hạn chế, trong khi giá trị nhân văn của lễ hội truyền thống đang dần bị mai một Do đó, việc đào sâu nghiên cứu lễ hội cổ truyền là cần thiết để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam.
Hiện nay, lạm dụng tín ngưỡng lễ hội đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống văn hóa tâm linh của con người Do đó, Đảng và Nhà nước cần thiết phải triển khai các chính sách nghiêm ngặt nhằm xử lý những hành vi vi phạm cố tình này.
Cần chú trọng vào việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, đặc biệt trong lĩnh vực tín ngưỡng, vì tín ngưỡng, đặc biệt là tín ngưỡng phồn thực, có vai trò quan trọng trong đời sống của cư dân Việc tổ chức lễ hội có thể được thực hiện dưới hình thức sân khấu hóa, nhưng cần đảm bảo giữ gìn niềm tin và tính thiêng trong các hoạt động này, từ đó góp phần bảo tồn và phát huy các hình thức tín ngưỡng truyền thống.
Làng cổ Tứ Xã, nằm trong vùng quê đất Tổ Phú Thọ, là nơi khởi nguồn của dân tộc Việt Nam với lịch sử hàng ngàn năm, nơi 18 đời vua Hùng đã khởi nghiệp Đây là mảnh đất giàu văn hiến và văn vật, với nền văn minh nông nghiệp từ thuở đầu dựng nước Dù trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, Tứ Xã vẫn bảo tồn nhiều giá trị văn hóa quý báu, đặc biệt là tín ngưỡng phồn thực của cư dân làng Trám, nơi lễ hội được coi là niềm vui và giờ giải trí sau những ngày lao động vất vả.
“Cuộc đời vất vả sớm hôm Đi xem Trò Trám đủ ôm miệng cười”
Lễ hội không chỉ mang tính giải trí mà còn chứa đựng ý nghĩa sâu sắc, thể hiện nguyện vọng và ý chí của người lao động nông nghiệp Những nghi thức lễ kín phản ánh mong muốn của họ về một mùa màng bội thu, sức khỏe dồi dào và cuộc sống sung túc, với những ước nguyện như “tốt tài sai lộc”, “năm năm khang thọ”, “nòi giống nở nhân”, “lúa tốt xanh mây” và “bát cơm đơm đầy”.
Phát triển xã hội hiện nay đang đặt ra thách thức cho tín ngưỡng phồn thực, khiến nhiều lễ hội mang tính chất này dần bị mai một, chỉ còn lại lễ hội Trò Trám ở làng Trám Dù tín ngưỡng phồn thực vẫn tồn tại, nhưng nó chủ yếu thể hiện qua hình thức, trong khi nội dung và ý nghĩa cốt lõi của lễ hội truyền thống vẫn được bảo tồn Để phù hợp với sự phát triển của đất nước, lễ hội cần phải điều chỉnh các thủ tục mà không làm mất đi bản sắc gốc Bản chất của tín ngưỡng phồn thực trong đời sống nông nghiệp, cả truyền thống lẫn hiện đại, vẫn là cầu mong sự sinh sản và mùa màng bội thu, nhằm đem lại hạnh phúc và sự thịnh vượng cho người dân Do đó, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.