Vấn đề giảng dạy môn giáo dục công dân ở thừa thiên huế, thực trạng và giải pháp

Với sự cố gắng nỗ lực của đội ngũ giáo viên cũng nh của các cấp lãnh đạo, trong những năm qua, hoạt động giảng dạy bộ môn GDCD đã đạt đợcmột số kết quả nhất định, và tỉnh Thừa Thiên - Hu

A: phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

Chỉ thị của Bộ trởng bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ rõ: “Môn giáo dụccông dân (GDCD) ở các trờng THPT có vị trí hàng đầu trong việc định hớngphát triển nhân cách của học sinh” (Chỉ thị số 30/1998 Bộ GD - ĐT)

Trên tinh thần ấy, vấn đề nâng cao chất lợng dạy môn GDCD trongnhà trờng THPT ngày càng trở nên quan trọng và cấp bách

Với sự cố gắng nỗ lực của đội ngũ giáo viên cũng nh của các cấp lãnh

đạo, trong những năm qua, hoạt động giảng dạy bộ môn GDCD đã đạt đợcmột số kết quả nhất định, và tỉnh Thừa Thiên - Huế cũng đã góp phần vào sựthành công chung đó

Song bên cạnh mặt u điểm cần phát huy thì cũng còn tồn tại nhữnghạn chế cần khắc phục

Vậy vấn đề đặt ra là gì? Phải chăng ở Thừa Thiên - Huế, đội ngũ giáoviên GDCD ở các trờng đã đợc đào tạo, bố trí, sử dụng cha hợp lý, hay ph-

ơng pháp giảng dạy còn hạn chế, thái độ học tập của học sinh cha thậtnghiêm túc?…

Để đánh giá khách quan, trung thực nguyên nhân, thực trạng giảngdạy môn GDCD ở Thừa Thiên - Huế, trên cơ sở đó đề xuất những kiến nghị,giải pháp thích hợp, đợc sự đồng ý của Hội đồng khoa học khoa Giáo dục

Chính trị và giáo viên hớng dẫn, tôi đã chọn đề tài: Vấn đề giảng dạy môn“

Giáo dục công dân ở tỉnh Thừa Thiên - Huế, thực trạng và giải pháp ”

2 Yêu cầu nhiệm vụ của đề tài:

Môn GDCD ở trờng PTTH có vị trí quan trọng trong việc hình thànhthế giới quan, nhân sinh quan và phơng pháp luận cho học sinh Cùng vớicác môn khoa học khác, môn GDCD đã góp phần bồi dỡng đạo đức cáchmạng, bản lĩnh chính trị, nhân cách, phẩm chất, niềm tin cho học sinh

Với vị trí và tầm quan trọng đó của bộ môn GDCD, đề tài hình thành

có nhiệm vụ phát hiện những mặt u, khuyết trong dạy và học môn GDCD ởThừa Thiên - Huế Qua đó đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lợnggiảng dạy GDCD ở Thừa Thiên - Huế trong thời gian tới góp phần thực hiện

mục tiêu của GD - ĐT mà Quốc hội thông qua là: Đào tạo con ng“ ời Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, có sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,

hình thành và bồi dỡng nhân cách, phẩm chất, năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Luật Giáo dục, 12/1998).”

3 Phơng pháp nghiên cứu đề tài:

Để hoàn thành đề tài có kết quả cao, khi lựa chọn đề tài này tôi đãhình thành ngay cho mình những phơng pháp nghiên cứu hợp lý, đảm bảotính khoa học, tính sáng tạo, đảm bảo lý luận thống nhất với thực tiễn

- Thu thập số liệu, thông tin về tình hình dạy và học, đội ngũ giáo viênGDCD ở tỉnh Thừa Thiên - Huế

- Gặp gỡ trao đổi trực tiếp với các giáo viên GDCD đang giảng dạy tạimột số trờng

- Đặc biệt tôi đã phát phiếu điều tra trên lớp 10, 11 và 12 của trờngPTTH Phan Đăng Lu - Phú Vang - Huế

Nghiên cứu sâu đội ngũ giáo viên hai trờng PTTH Phan Đăng Lu Phú Vang và Nguyễn Đình Chiểu - Hơng Trà

Và trong đợt kiến tập lần trớc, tôi đã tích luỹ cho mình vốn kiến thứcqua việc tham dự một số giờ dạy mẫu của giáo viên dạy giỏi môn GDCD ởtrờng Phan Đăng Lu - Phú Vang - Huế

- Nghiên cứu các tài liệu, các văn bản pháp quy của Nhà nớc có liênquan đến GD - ĐT nói chung và môn GDCD nói riêng

Trên cơ sở đó, bằng con đờng phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu

nh khái quát hoá, cụ thể hoá để bớc đầu rút ra một số kết luận cần thiết

5 Kết quả nghiên cứu của đề tài:

Bàn về vấn đề giảng dạy môn GDCD ở Thừa Thiên - Huế có rất nhiềuvấn đề đặt ra ở bài viết này tôi chỉ xin tập trung vào những vấn đề chủ yếusau:

- Nhận thức thực trạng, chất lợng của việc giảng dạy môn GDCD ở ờng PTTH ở tỉnh Thừa Thiên - Huế

tr Giải pháp nhằm nâng cao chất lợng giảng dạy môn GDCD

Do thời gian không nhiều, khả năng bản thân lại có hạn, trong khuônkhổ bài viết này tôi xin góp một phần nhỏ vào việc tìm tòi, phát hiện nhữngmặt mạnh cũng nh những điểm hạn chế trong giảng dạy môn GDCD ở ThừaThiên - Huế để từ đó đề xuất những kiến nghị, giải pháp nhằm góp phần làmcho việc giảng dạy môn GDCD ở tỉnh nhà ngày càng khởi sắc, tiến bộ vàbản thân cũng có thêm những hiểu biết mới làm cơ sở cho công tác giảngdạy sau này đợc thuận lợi hơn, đạt kết quả tốt hơn.

B: Phần Nội dung

Chơng 1: Thực trạng giảng dạy giáo dục công dân

ở Thừa Thiên - Huế

1.1 Những nhận thức chung về môn giáo dục công dân trong nhà trờng hiện nay:

1.1.1 Khái niệm GDCD và môn GDCD:

Môn GDCD là tên gọi mới thay cho môn chính trị trớc đây, đó là mộtbớc cải tiến mới nhằm xác định mục tiêu giáo dục nói chung và mục tiêu

đào tạo bậc PTTH nói riêng

Giáo dục công dân đợc hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau:

- GDCD khi đợc coi là giáo dục nói chung cho mọi cấp học, ngànhhọc và mọi ngời Các tri thức khoa học của GDCD bao gồm phạm vi kiếnthức rộng lớn, bao quát toàn bộ đời sống xã hội, gồm nhiều mặt, nhiều trithức về tự nhiên, kinh tế, xã hội

- GDCD khi đợc hiểu là môn học trong nhà trờng thì đó là một bộmôn thuộc khoa học xã hội, cung cấp cho học sinh những tri thức về chínhtrị xã hội, nhân văn nhằm bồi dỡng thế giới quan, nhân sinh quan, phơngpháp khoa học, giáo dục đạo đức và pháp luật cho học sinh, đào tạo học sinhthành những ngời công dân mới, có đạo đức, phẩm chất tốt, nếp sống vănhoá, có tri thức xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản

1.1.2 Vị trí vai trò của môn GDCD trong trờng THPT:

Môn GDCD vừa có vị trí thông thờng của một môn học , vừa có vị trí

đặc biệt của nó

ở vị trí thông thờng, môn GDCD đợc xếp cùng loại, ngang hàng vớicác môn học khác trong hệ thống các môn học Nó có những nhiệm vụ nhcác môn học khác: trang bị tri thức, giáo dục t tởng, tình cảm, rèn luyện kỹnăng, kỹ xảo, phát triển trí tuệ học sinh

ở vị trí đặc biệt của nó, môn GDCD có những đặc điểm riêng, nhiệm

vụ riêng khác biệt so với các môn học khác Có thể nêu lên mấy đặc điểmsau đây:

Một là, môn GDCD ở trờng THPT đề cập và giải quyết một cách toàn

diện hệ thống kiến thức cơ bản, cần thiết của một công dân Việt Nam trongthời đại mới

Môn GDCD chứa đựng một khối lợng tri thức công dân, thể hiện têngọi của môn học, dạy và học để làm ngời công dân, trở thành ngời công dân

đúng với chuẩn mực xác định

Điều đó làm cho nó mang tính riêng biệt khác với bộ môn khoa họckhác ở trờng THPT

Hai là, môn GDCD mang tính định hớng chính trị sâu sắc vì nó trực

tiếp giải quyết những vấn đề chính trị, t tởng của giai cấp công nhân, của

Đảng ta, trực tiếp xác lập, củng cố định hớng chính trị xã hội chủ nghĩa chohọc sinh

Ba là, hệ thống tri thức của môn GDCD mang tính tích hợp, nó tập

trung khá nhiều phân môn, chứa đựng nhiều loại kiến thức của các mônkhoa học khác nhau: kiến thức về chính trị, triết học, kinh tế, đạo đức, phápluật…, và ở một mức độ nhất định còn chứa đựng cả kiến thức một số bộmôn khoa học tự nhiên

Bốn là, môn GDCD đòi hỏi chặt chẽ việc dạy và học phải gắn liền

một cách trực tiếp, cụ thể với đời sống, với việc rèn luyện, tu dỡng của mỗihọc sinh

Bốn đặc điểm trên kết hợp chặt chẽ với nhau trong một thể thống nhấtquy định nội dung và phơng pháp dạy học bộ môn Với những đặc điểm nhtrên của bộ môn GDCD nói rõ nó vừa là một hệ thống tri thức khoa học vừa

là một hệ thống các yêu cầu về hành vi chính trị, đạo đức Do vậy, mônGDCD có vị trí đặc biệt trong hệ thống các môn học ở trờng THPT

Nh vậy, GDCD, với lợi thế hơn các môn học khác là thực hiện giáodục đạo đức, t tởng, lối sống là những yếu tố cấu thành nhân cách học sinhmột cách trực tiếp Do đó, trong nhà trờng, đây là môn học không thể thaythế đợc Đó cũng là một tất yếu khách quan buộc chúng ta phải nhận thức

đúng đắn và đầy đủ vị trí của nó

Thực hiện đờng lối đổi mới do Nghị quyết TW IV (khoá VII) và Nghịquyết TW II (khoá VIII) trong những năm qua sự nghiệp GD-ĐT của tỉnhThừa Thiên - Huế đã có những chuyển biến đáng khích lệ, trong đó khá nổibật là sự khởi sắc của môn GDCD phần nào đóng góp vào thắng lợi chungcủa giáo dục tỉnh nhà

1.2 Những nét tiến bộ của việc giảng dạy môn GDCD ở Thừa Thiên - Huế:

Là một môn khoa học xã hội, môn GDCD cùng với các môn học khácgóp phần hình thành và phát triển dần dần nhân cách, năng lực, phẩm chấtcho học sinh PTTH Nhng tuỳ thuộc vào từng giai đoạn phát triển của lịch sửloài ngời cũng nh của một đất nớc, nhiệm vụ cụ thể của môn GDCD cũng có

sự khác nhau Riêng đối với nớc ta hiện nay, nó không chỉ có nhiệm vụ giáodục phẩm chất chính trị, t tởng, đạo đức cho học sinh mà những phẩm chất

đó phải gắn liền với đờng lối xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam XHCN

Do môn học có nhiệm vụ đặc trng nh vậy nên nó đã nhận đợc sự quan tâmcủa các cấp lãnh đạo từ trung ơng đến địa phơng

- Nghị quyết của Bộ chính trị về việc nâng cao chất lợng dạy, họcmôn GDCD trong nhà trờng

- Nghị quyết hội nghị TW IV khoá VII

- Nghị quyết hội nghị TW II khoá VIII

Hai nghị quyết quan trọng của Đảng ta về GD - ĐT, đổi mới toàn diệnngành GD - ĐT Tuy hai nghị quyết không nêu ra một cách cụ thể về mônGDCD nhng nghị quyết đã đặt ra vấn đề về việc nâng cao chất lợng t tởng

đạo đức cho học sinh

- Luật Giáo Dục đợc Quốc hội khoá X thông qua tại kỳ họp thứ IV(12/1998)

- Đã có các văn bản cụ thể hoá của Bộ GD - ĐT:

+ Chỉ thị 1226/1995 của Bộ trởng Bộ GD - ĐT về việc dạy và học cácmôn khoa học Mác- Lênin

+ Chỉ thị 30 ngày 20/05/1998 của Bộ trởng Bộ GD - ĐT về việc đàotạo và bồi dỡng giáo viên GDCD trờng THCS và THPT

- Riêng đối với tỉnh nhà, Sở GD - ĐT càng quan tâm hơn đến việc dạy

và học môn GDCD:

+ Thực hiện đầy đủ chơng trình môn học ở các bậc học (nhất là bậcPTTH)

+ Từng bớc bố trí đủ và đúng giáo viên đợc đào tạo để đứng lớp

+ Có chủ trơng chuẩn hoá đội ngũ giáo viên hiện có để đảm bảo đủgiáo viên GDCD cho các trờng

+ Khuyến khích trờng ĐHSP Huế, CĐSP Thừa Thiên - Huế mở khoaGDCT nhằm tăng cờng giáo viên GDCD

+ Tăng cờng bồi dỡng thờng xuyên nhằm cập nhật kiến thức cho độingũ giáo viên GDCD hiện có

+ Tổ chức thi học sinh giỏi môn GDCD hằng năm, thi giáo viên dạygiỏi.

Trên đây là những Nghị quyết, Chỉ thị cũng nh các chủ trơng, chínhsách của các cấp lãnh đạo về công tác giảng dạy môn GDCD nói chung và ởThừa Thiên - Huế nói riêng Điều đó chứng tỏ vai trò vị trí của môn GDCDtrong trờng THPT ngày càng đợc khẳng định Và sự quan tâm của các cấplãnh đạo bớc đầu sẽ là những thuận lợi cơ bản giúp cho việc giảng dạy mônGDCD ở bậc THPT ngày càng đợc kết quả cao hơn Cụ thể:

1.2.1 Số lợng, chất lợng đội ngũ giáo viên ngày càng đợc nâng cao:

Để dạy tốt, học tốt môn GDCD trong nhà trờng phải có đội ngũ giáoviên đủ năng lực và trình độ tơng xứng với nhiệm vụ đợc giao

Nếu ở Thừa Thiên - Huế năm học 1998 - 1999, con số giáo viên phụtrách giảng dạy môn GDCD chỉ dừng lại ở 118 thì đến năm học 2001 - 2002

đã đạt đợc 156 giáo viên Trong đó, 100% số lợng giáo viên đợc bổ sungmới đã qua đào tạo chính quy

Tuy từ nhiều nguồn khác nhau nhng đây là đội ngũ giáo viên trẻ, năng

nổ, nhiệt tình đáp ứng đợc nhu cầu ngày càng cao của công tác giảng dạy,nhất là đối với môn GDCD, một bộ môn cần thiết có sự cập nhật thông tin,

số liệu thực tế

Và đối với đội ngũ giáo viên hiện có, họ cũng thờng xuyên đợc cáccấp lãnh đạo của Sở, Phòng và Nhà trờng tạo mọi điều kiện để tăng cờng bồidỡng, cập nhật kiến thức để phù hợp với tình hình mới

Trong thực trạng chung hiện nay là hầu hết các Sở GD - ĐT đều thiếugiáo viên mà tỉnh Thừa Thiên - Huế đã đạt đợc những kết quả nói trên là một

điều rất đáng khích lệ Điều đó sẽ góp phần nâng cao chất lợng công tác GD

- ĐT tỉnh nhà nói chung cũng nh giảng dạy môn GDCD nói riêng

1.2.2 Phơng pháp giảng dạy đã từng bớc có sự đổi mới:

Trong việc góp phần nâng cao chất lợng giảng dạy nói chung và mônGDCD nói riêng có nhiều yếu tố cùng tham gia, trong đó phơng pháp giảngdạy là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định

Đối với môn GDCD, ngoài sự quan tâm đề ra các biện pháp nhằm cảitiến phơng pháp giảng dạy bộ môn này của các cấp lãnh đạo, các ban ngành

có liên quan thì ở Thừa Thiên - Huế, đa số giáo viên GDCD đều đã từng bớc

có những đổi mới trong phơng pháp giảng dạy của mình Những nét tiến bộ

đã đạt đợc chính là đã nhận thức đợc vai trò quan trọng của ngời học, trongtiết dạy đã chú ý động viên học sinh tích cực học tập theo lối “hoạt động hoángời học”.

Và mỗi năm học, giáo viên đều có kế hoạch bổ sung tài liệu thamkhảo, sơ đồ, biểu bảng cũng nh lên kế hoạch yêu cầu học sinh su tầm t liệuthực tế để phục vụ cho bài giảng

Hay qua các buổi sinh hoạt chuyên môn bàn về đổi mới phơng phápdạy học hoặc giao cho từng giáo viên cụ thể ứng dụng những phơng phápdạy học mới, sau đó qua dự giờ góp ý với nhau

Ngoài việc sử dụng phơng tiện, đồ dùng trực quan trong tiết học, giáoviên đã tổ chức đợc một số tiết luyện tập và các buổi ngoại khoá cho họcsinh Trong các buổi thảo luận về những vấn đề mà giáo viên đa ra, học sinhcùng trao đổi, mỗi ngời phát biểu ý kiến riêng của mình đồng thời lắng nghe

ý kiến của các bạn khác Trên cơ sở ấy nâng cao đợc trình độ nhận thức, khảnăng t duy cho học sinh, thu hút đợc các em đến với môn GDCD

Trên đây là những nét tiến bộ trong công tác giảng dạy mà đội ngũgiáo viên Thừa Thiên - Huế đã đạt đợc, bớc đầu khẳng định đợc vị trí của

đội ngũ này trong việc tìm kiếm những phơng pháp giảng dạy thích hợp đểngày càng nâng cao hơn nữa chất lợng giảng dạy bộ môn

1.2.3 Chất lợng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh ngày càng cao:

Đó là kết quả của nhiều yếu tố hợp thành Trớc hết phải kể đến sựquan tâm của các cấp lãnh đạo đối với môn học, sự cố gắng nỗ lực của độingũ giáo viên, đã khiến cho chất lợng giảng dạy và học tập của giáo viêncũng nh học sinh có chuyển biến rõ rệt

Chất lợng giảng dạy của giáo viên trong từng tiết giảng ở nhà trờng đãtừng bớc đạt đợc yêu cầu đề ra và đặc biệt trong các đợt thi giáo viên dạygiỏi, các bài giảng đã thực sự thành công, đạt đợc yêu cầu của bộ môn và đ-

ợc đánh giá cao

Và đối với học sinh những kiến thức ở trên lớp không chỉ đợc các emtiếp thu mà kết quả chính là việc các em áp dụng những kiến thức đã họcvào thực tế, từng bớc thực hiện nguyên tắc “học đi đôi với hành”

Chính kết quả đó đã khích lệ động viên giáo viên GDCD thêm gắn bóvới nghề nghiệp ở Thừa Thiên - Huế, với 100% giáo viên an tâm công tác,say mê ngề nghiệp, không có trờng hợp bỏ nghề, chán nghề đã chứng tỏ đợc

lòng yêu nghề, tâm huyết của đội ngũ giáo viên GDCD Thừa Thiên - Huế là

nh thế nào

Trên đây là những nét tiến bộ, tích cực đáng ghi nhận của việc giảngdạy môn GDCD ở Thừa Thiên - Huế Đó là kết quả của sự nỗ lực từ nhiềuphía, của các cấp lãnh đạo, giáo viên và học sinh làm cho công tác giáo dụcnói chung và việc giảng dạy môn GDCD nói riêng từng bớc đáp ứng đợc nhucầu không chỉ về số lợng mà còn về chất lợng góp phần vào sự nghiệp giáodục chung của cả nớc mà nh đồng chí Lê Khả Phiêu – nguyên Tổng Bí th

đã cụ thể hoá từ mục tiêu về GD - ĐT của Đảng ta là: “Dạy chữ kết hợp vớidạy ngời”, “trong đó mục tiêu dạy ngời là mục tiêu cao cả nhất…”

1.3 Những vấn đề đặt ra đối với việc giảng dạy môn GDCD ở Thừa thiên Huế:

Tuy đã có nhiều cố gắng và đạt đợc một số kết quả nhất định, từng

b-ớc có những chuyển biến tích cực, tiến bộ, nhng thực tế việc giảng dạyGDCD ở Thừa Thiên - Huế nhìn một cách tổng quát cả về đội ngũ giáo viên,phơng pháp giảng dạy cũng nh cơ sở vật chất… còn nhiều bất cập so với yêucầu nhiệm vụ

Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin đề cập đến một số thực trạngcòn tồn tại phổ biến và những vấn đề nổi cộm trong giảng dạy môn GDCD ởtrờng PTTH ở Thừa Thiên - Huế thông qua số liệu điều tra đợc vào cuối năm2001

1.3.1 Đội ngũ giáo viên giảng dạy môn GDCD ở PTTH ở Thừa Thiên Huế:

-1.3.1.1 Về số lợng và cơ cấu đội ngũ:

1.3.1.1.1 Về số lợng:

Nghị quyết TW II Đại hội VIII nhấn mạnh: Đội ngũ giáo viên, nhân

tố quan trọng quyết định chất lợng ở GD - ĐT

Thế nhng ở Thừa Thiên - Huế, đối với môn GDCD, đội ngũ giáo viênhiện nay còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ và vẫn còn thiếu rất nhiều về sốlợng.

Đội ngũ giáo viên GDCD ở các trờng phổ thông đợc gọi là giáo viênchính trị là những ngời làm công tác đoàn thể (Đảng, Đoàn) chuyển sang, lànhững ngời làm công tác kiêm nhiệm (Hiệu trởng, Hiệu phó) hoặc là giáoviên chủ nhiệm của các lớp dạy kèm, dạy thêm, có chăng cũng chỉ qua mộtlớp bồi dỡng ngắn hạn, hoặc học một vài tháng, một vài năm ở trờng Đảng

Những năm gần đây, kể từ khi có khoa GDCT đào tạo giáo viênGDCD đặc biệt là ở miền Trung nh Trờng ĐH Vinh, ĐH Huế, đội ngũ giáoviên này đợc tăng lên đáng kể nhng chỉ mới đáp ứng đợc một phần nào chomột số trờng THPT ở Thừa Thiên - Huế, còn ở các trờng khác vẫn đang cònthiếu nghiêm trọng

Theo khảo sát ở các huyện (có trờng THPT, THCS và THPT) của tỉnhThừa Thiên-Huế tháng 12/2002, về số lợng nhiều trờng vẫn còn thiếu

Bảng1: Thống kê số lợng giáo viên GDCD (ngời)

Huyện,

thành phố

Số lợng

T.PhốHuế

PhúVang

PhúLộc

Hơng Thuỷ

Nam Đông

Hay ở trờng PTTH Quốc Học (Thành phố Huế), một trờng điểm củaquốc gia ở miền Trung, có bề dày lịch sử trên 100 năm nhng chỉ có 4 giáoviên GDCD, trong đó 2 giáo viên đợc đào tạo chính quy.

Nh vậy, việc lấy giáo viên ở các chuyên ngành khác vào giảng dạyGDCD vẫn là hiện trạng ở các trờng PTTH ở Thừa Thiên - Huế

1.3.1.1.2 Về cơ cấu đội ngũ:

Là tỉnh mới tái lập do đó số lợng giáo viên mới bổ sung sau này có

đ-ợc trẻ hoá hơn, chiếm 70% số lợng giáo viên dới 40 tuổi Điều đó có nghĩa

là số giáo viên đã trải qua công tác lâu năm và số giáo viên mới vào nghềgần tơng đơng nhau Với đội ngũ này, xét trên phạm vi toàn tỉnh sẽ có thể kếtục nối tiếp nhau chứ không có sự hụt hẫng về đội ngũ Tuy nhiên, đối vớitừng trờng hợp cụ thể có những trờng hợp gặp khó khăn, hoặc là giáo viênquá trẻ, hoặc quá già không có ngời thay thế, vì mỗi trờng chỉ có 2 đến 3giáo viên

Và đặc biệt một khó khăn nữa đó là sự mất cân đối về cơ cấu nam nữ,

về độ tuổi - cụ thể số lợng nữ nhiều hơn nam

mà giáo viên trẻ lại nhiều Vì thế sẽ gặp một số khó khăn nhất định trongviệc thực hiện kế hoạch giảng dạy, vì phần lớn các cô giáo đang ở trong lứatuổi sinh đẻ, nuôi con nhỏ

Ví dụ: Trờng PTTH Nguyễn Đình Chiểu (huyện Phong Điền).

Có 2 giáo viên GDCD đợc đào tạo chính quy nhng đều là nữ và tuổi

đời cha quá 25 tuổi

Một điều bất cập hiện nay là đội ngũ giáo viên ngời dân tộc thiểu sốhầu nh không có Trong khi đó ở Thừa Thiên - Huế, với huyện miền núi AL-

ới có 34 lớp, 1292 học sinh Trong đó, số lợng học sinh ngời dân tộc chiếmmột tỷ lệ khá lớn Nhng không có ngời dân tộc trực tiếp tham gia giảng dạynên trong công tác giảng dạy, tuyên truyền còn gặp nhiều khó khăn

Nh vậy, ở Thừa Thiên - Huế đội ngũ giáo viên GDCD vừa thiếu số ợng, vừa không có sự cân đối về cơ cấu đội ngũ đã làm ảnh hởng đến côngtác giảng dạy

l-1.3.1.2 Về năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức:

Ngời giáo viên GDCD, ngoài việc truyền đạt nội dung khoa học củamột môn học nh các môn học khác, nhng với đặc trng của môn học, họ có

một nhiệm vụ nặng nề hơn, đó là tuyên truyền, phổ biến các chủ trơng,chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nớc, trau dồi, giáo dục nhân cách,

đạo đức, lối sống cho học sinh Tuy đây là nhiệm vụ của mọi giáo viên, mọicán bộ nói chung nhng giáo viên GDCD giữ vị trí quyết định

Để làm tốt đợc nhiệm vụ đó, đòi hỏi những ngời giáo viên GDCD phảinắm vững, hiểu sâu về đờng lối, chủ trơng chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nớc và phải có phẩm chất đạo đức tốt mới làm gơng tốt cho họcsinh Chính vì vậy, giáo viên GDCD phải là những ngời u tú, trung thành với

Đảng, tốt nhất là những ngời Đảng viên

Bảng 2: Tỷ lệ Đảng viên trong đội ngũ giáo viên GDCD (%)

Huyện,

thành phố

Chất lợng

T.PhốHuế

PhúVang

PhúLộc

Hơng Thuỷ

Nam Đông

A Lới

Ví dụ: Trờng PTTH Nguyễn Huệ (Thành phố Huế), trên 40 năm tuổi

có 4 giáo viên trong đó 3 giáo viên trên 40 tuổi nhng cha có Đảng viên nào

Hiện nay tuy không còn hiện tợng sử dụng giáo viên cha đợc đào tạocơ bản nhng việc giáo viên chỉ mới qua chơng trình trung cấp hoặc các giáoviên có trình độ nhng ở các bộ môn khác sang dạy kèm thêm cho hết giờchuẩn vẫn còn phổ biến

Với số lợng hiện có, đội ngũ giáo viên còn gặp khá nhiều khó khăntrong việc đảm nhận công việc đợc giao, phát huy vai trò và nhiệm vụ củangời giáo viên GDCD, khi số lợng học sinh THPT nếu 1998 - 1999 toàn tỉnhchỉ có 31.407 học sinh thì đến năm 2001 - 2002 đã tăng 34.112 học sinh.Trong khi đó giáo viên GDCD 1998 có 118 giáo viên thì năm 2001 có 156giáo viên Đây là một sự cố gắng lớn tuy nhiên so với yêu cầu thực tế thì vẫncòn cha đáp ứng đợc

Vì số lợng giờ dạy quá lớn ở các trờng phổ thông mà các giáo viênphải đảm nhận cha kể thời gian tham gia các hoạt động nh Đoàn TNCS, hoạt

động của lớp chủ nhiệm, dạy hợp đồng cho các trờng dân lập Do đó thờigian đầu t cho giảng dạy không đợc nhiều

Theo quy định của Bộ GD - ĐT mỗi giáo viên THPT phải đảm nhận

18 tiết giảng cho một tuần Nhng hiện ở Thừa Thiên - Huế giáo viên GDCD

đều giảng dạy nhiều hơn so với quy định

Ví dụ: Trờng PTTH Nguyễn Đình Chiểu chỉ có 2 giáo viên mà có tới

28 lớp nên mỗi giáo viên phải đảm nhận giảng dạy 25 tiết/1 tuần

Vì thế, thời gian để tự bồi dỡng, cập nhật kiến thức còn nhiều hạn chế.Trong khi đó, chế độ tập huấn nhằm điều chỉnh, bổ sung kiến thức cho giáoviên GDCD lại không đợc thực hiện đúng mức, nếu theo chu kỳ 4 năm mộtlần thì còn quá ít so với yêu cầu

Bảng 3: Xếp loại chất lợng chuyên môn (%)

Huyện, thành

phố

T.PhốHuế

PhúVang

PhúLộc

HơngThuỷ

Nam

Đông

A ới

Sự chênh lệch về trình độ giáo viên giữa các vùng còn cao, ở miền núi

nh Nam Đông, ALới cha có giáo viên GDCD đợc đào tạo chính quy mà chủyếu là giáo viên kiêm nhiệm và giáo viên chủ nhiệm đảm trách việc giảngdạy

Nh vậy, tình trạng thiếu về số lợng, yếu về chuyên môn của đội ngũgiáo viên GDCD ở THPT rất phổ biến và đó là một thách thức lớn đối vớicông tác GD - ĐT của tỉnh nhà hiện nay và trong những năm sắp tới

1.3.2 Phơng pháp dạy học có đổi mới nhng chậm và kết quả cha cao:

Sự đổi mới của phơng pháp dạy môn GDCD ở Thừa Thiên - Huế nh đãnêu trên là những cố gắng đáng ghi nhận Nhng đó không phải là thực trạngthờng xuyên của mọi giờ giảng, không phải là phổ biến đối với mọi giáoviên Nh vậy cùng với sự tiến bộ đã nêu ra, phơng pháp giảng dạy môn nàycòn nhiều khiếm khuyết, điều đó đợc thể hiện:

1.3.2.1 Sự đơn điệu trong phơng pháp dạy bài mới:

Thực trạng giảng bài mới ở các trờng PTTH ở Thừa Thiên - Huế, giáoviên hầu nh chỉ sử dụng phơng pháp thuyết trình Nhng do giáo viên khaithác quá “triệt để” phơng pháp này cho mọi bài giảng và cùng với việc chạytheo nội dung kiến thức sách giáo khoa dẫn tới tình trạng bài giảng kém hiệuquả

Mà biểu hiện của việc giảng dạy này chính là việc dạy “nhồi nhét”kiến thức, “thầy đọc, trò chép” Và tác hại của nó, một mặt dẫn tới tình trạnghọc “vẹt” ở học sinh, mặt khác nghiêm trọng hơn chính là làm sai nguyêntắc dạy học là phát huy tính tích cực tự giác độc lập của học sinh và tính vừasức

Bản chất của quá trình dạy học là sự tác động biện chứng giữa hai yếu

tố dạy và học Yếu tố học tập của học sinh giữ vai trò quyết định của quátrình nhận thức Vì mỗi học sinh giữ vai trò chủ thể của nhận thức Thầygiáo chỉ là ngời điều khiển quá trình nhận thức

Do đó, phát huy đợc tính tự giác, tính tích cực học tập của học sinh sẽlàm điều kiện để các em ghi nhớ, hiểu bài, say mê hào hứng học tập

Nhng thực tế đối với không ít giáo viên trong giảng bài chỉ là “phátthanh sách giáo khoa”, không đặt ra bằng câu hỏi để hớng dẫn học sinh tậptrung giải quyết vấn đề, hay bằng câu hỏi đặt ra chỉ yêu cầu học sinh trả lời

Do đó, yêu cầu lời giảng phải chính xác, rõ ràng nhng đồng thời cũngphải gợi cảm Thế nhng thực tế là một bộ phận giáo viên GDCD ở ThừaThiên - Huế trong giảng dạy còn dùng khá nhiều từ địa phơng nhất là các “từ

đệm” cuối câu làm cho lời giảng nhiều khi gây cời cho học sinh, nên vô tình

đã làm tầm thờng hoá bài giảng của chính mình

Và một thực tế khá phổ biến hiện nay ở Thừa Thiên - Huế là do cácgiáo viên đợc chuyển từ các môn xã hội khác sang phụ trách giảng dạy nhất

là ngành Văn, nên trong giảng dạy GDCD, giáo viên đã sử dụng quá nhiều

điển tích văn chơng cũng nh các bài thơ, câu ca dao nhiều lúc dẫn tới tìnhtrạng bài dạy công dân trở thành bài bình giảng thơ văn hay kể chuyện Tathấy những chi tiết đó có thể hấp dẫn, dễ gây hứng thú cho học sinh nhnglạm dụng quá nên đã làm sai nguyên tắc khoa học trong giảng dạy GDCD

Đặc biệt tình trạng phổ biến nhất dẫn đến kết quả đạt đợc cha cao ởhọc sinh nguyên nhân chính là giáo viên đã không lựa chọn, xác định đợckiến thức cơ bản, trọng tâm và thiết thực ở mỗi bài học

Những kiến thức đó là “điểm nút”, “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt toàn bàigiúp học sinh t duy năng động và sáng tạo Nhng ở đây giáo viên chỉ giảnglan man hoặc quá đi sâu vào chi tiết cụ thể, vụn vặt

Đơn cử một ví dụ: Chơng trình GDCD ở lớp 11, bài: “Chủ nghĩa yêunớc và chủ nghĩa Quốc tế”

Nội dung trọng tâm là phần I.2 Chủ nghĩa yêu nớc và vị trí của nótrong đời sống đạo đức chính trị và tinh thần của ngời Việt Nam

Nhng phần lớn các giáo viên đã quá chú trọng vào phần I.1 Kháiniệm Tổ quốc và lòng yêu nớc

Đây là một phần khá đơn giản, có nhiều câu thơ, bài văn ca ngợi và cứthế giáo viên đã trích dẫn bao nhiêu là thơ ca để giảng giải cho học sinh nh-

ng bản thân các em từ các cấp học dới đã đợc tiếp cận với khái niệm đó nêngiáo viên chỉ cần giới thiệu sơ qua và phải đặc biệt nhấn mạnh phần 2 Chủnghĩa yêu nớc: đây là phần trọng tâm của giờ giảng

Với phơng pháp giảng dạy còn nhiều hạn chế nêu trên, một mặtkhông đáp ứng đợc mục tiêu, nhiệm vụ của môn học mặt khác cũng đặt rayêu cầu cấp thiết là phải có sự đổi mới trong phơng pháp dạy học ở bộ mônnày

1.3.2.2 ở các trờng PTTH ở Thừa Thiên - Huế, giáo viên giảng dạy giáo dục công dân cha định hình đợc phơng pháp luyện tập cho học sinh:

Trớc đây theo quy định của chơng trình, học sinh chỉ học lý thuyết hếtbài này đến bài khác còn việc luyện tập cho học sinh cha đợc đặt ra đối vớimôn học này

Thấy đợc hạn chế của chơng trình cũ, chơng trình xây dựng gần đây

đã dành một tỷ lệ thời gian thích hợp cho việc luyện tập học sinh Tuy nhiênyêu cầu của chơng trình không đợc thực hiện một cách nghiêm túc Nhiềugiáo viên chuẩn bị cho tiết luyện tập quá sơ sài do đó hiệu quả cha cao,không giúp học sinh nắm vững kiến thức và vận dụng những kiến thức đãhọc vào các hoạt động thực tế

Hơn nữa, có nhiều trờng không tổ chức cho học sinh luyện tập, cógiáo viên bớt thời gian luyện tập để giảng bài

Một điểm hạn chế lớn là mục đích luyện tập cha đợc định hình mộtcách rõ nét Nó đợc thể hiện ở các “câu hỏi hớng dẫn học bài” hoặc “câu hỏi

tự kiểm tra” Các loại câu hỏi này tập trung sự chú ý của học sinh vào nộidung cơ bản của từng bài học cụ thể trong sách giáo khoa, chứ cha có yêucầu đào sâu, mở rộng tri thức của bài học

Ngoài ra, môn GDCD theo quy định của chơng trình có các tiết luyệntập mà nội dung của nó là các bài tập thực hành Nhng vấn đề là nội dungcủa bài thực hành khác nội dung câu hỏi hớng dẫn ở mức độ nào thì vẫn cha

đợc giải quyết Tình trạng này cho thấy mục đích luyện tập của học sinh đốivới môn học cha đợc định hớng một cách rõ nét

Nhiệm vụ giúp học sinh vận dụng tri thức môn học vào đời sống lànhiệm vụ đặc trng của bài tập thực hành Tuy vậy, nhiều tiết luyện tập, cácbài tập môn GDCD mới chỉ dừng lại ở nhận thức nội dung bài học mà thiếu

sự bày tỏ thái độ, quan niệm của học sinh phê phán đối với các hiện tợng saitrái của đời sống xã hội, bày tỏ suy nghĩ, sáng kiến cải tạo khắc phục nhữngyếu kém, khó khăn đang cản trở sự khó khăn phát triển của xã hội

Do đó, việc giáo viên vận dụng tri thức môn học thiết kế nội dungthực hành cho học sinh là điều rất cần thiết, giúp các em không những nắmvững kiến thức mà còn biết vận dụng các tri thức đó vào đời sống, vào việcquan sát thực tế, giải thích và rút ra nhận xét phù hợp với quan điểm bài học

Nguyên tắc dạy học “lý thuyết phải đi đôi với thực hành” Có lýthuyết mà không có thực hành thì đó là lý thuyết suông và ngợc lại

Quá trình giảng dạy GDCD ở các trờng PTTH, ngoài giờ lên lớp thờilợng phân bố cho giờ thực hành, ngoại khoá còn hạn chế

Bảng 4: Kết cấu chơng trình THPT môn GDCD (tiết)

Lớp Nội dung Thời gian

lên lớp

Thựchành ngoại khoá

Kiểm tra (viết)

Tổng số tiết chuẩn

12

- Một số vấn đề xây dựng

CNXH ở nớc ta hiện nay

- Pháp luật XHCN ở Việt Nam

42 tiết 4 tiết 3 tiết

49 tiết1,5 tiết/ tuần

Với thờng lợng phân bố nh vậy nhng vì nhiều lý do (kinh phí, thờigian, cơ sở vật chất…) nên các trờng quan tâm không đúng mức

Ví dụ: Trờng PTTH Hai Bà Trng (Huế) đợc đánh giá khá về chất lợng

giáo viên, nề nếp giảng dạy thế nhng năm học 2000 - 2001 cha tổ chức chohọc sinh một buổi ngoại khoá nào

1.3.2.3 Xêmina cha thực sự trở thành một phơng pháp dạy học của bộ môn:

Đây là phơng pháp có tác dụng thúc đẩy khả năng phát triển trí tuệcủa học sinh rất cao Và hình thức tổ chức này đã tạo nên cảm giác mới mẻ,

đợc học sinh đón nhận một cách hào hứng, tích cực

Nhng qua đây cũng thấy mặt hạn chế rất lớn của đội ngũ giáo viên ởThừa Thiên - Huế Họ cha có kinh nghiệm tổ chức Xêmina cho học sinh thểhiện ngay cả trong thiết kế, hớng dẫn học sinh chuẩn bị và cả quá trình thảoluận

Hiện nay ở các trờng có chất lợng cao trong giảng dạy nh Quốc Học,Nguyễn Huệ ở Thừa Thiên - Huế thì các giáo viên cũng bắt đầu thể nghiệmkiểu tổ chức Xêmina gọi là hội thảo Cách tiến hành hội thảo có khác so vớicách tiến hành thảo luận lớp quen thuộc vẫn đợc duy trì Trớc hết bàn ghế đ-

ợc sắp xếp lại, bố trí thành hình chữ nhật để học sinh đều có thể quay mặtvào nhau, giữa lớp có chậu cây, bên cây có treo các câu hỏi đợc cắt gói rất

đẹp mắt… một học sinh sẽ điều khiến hội thảo, giáo viên chỉ đóng vai trò cốvấn trọng tài Trong hội thảo học sinh còn đợc hát, trình diễn tiểu phẩm

Đây là hình thức tổ chức đợc các em rất hoan nghênh, hởng ứng rấttích cực

Nhng hạn chế ở chỗ, với hình thức thể nghiệm này bớc đầu mới chỉthu hút đợc một bộ phận học sinh khá giỏi tham gia trong công tác chuẩn bị

nh đặt câu hỏi, diễn tiểu phẩm… rồi chính các em lại là ngời trả lời câu hỏi

đó Nên hiệu quả đạt đợc chỉ mới ở bộ phận nhỏ, còn lại phần lớn cha thựctích cực

Và đây cũng là khiếm khuyết của giáo viên Trớc hết là nội dung hộithảo - các vấn đề giáo viên đa ra cha thật sự thu hút học sinh, cha bao quát

đợc nội dung cơ bản của bài học cần dạy cho học sinh Hạn chế khác là giáoviên cha làm cho mọi học sinh phát huy đợc tính tích cực độc lập của mìnhtrong việc tổ chức hội thảo Tức cha nắm đợc phơng pháp động viên học sinh

tự nêu ra câu hỏi và trao đổi tự tranh luận với nhau

Do đó giáo viên có thể thu hút học sinh bằng cách phân chia tráchnhiệm trong khâu chuẩn bị nh trang trí, mời đại biểu, chuẩn bị câu hỏi cáctiết mục biểu diễn và hớng dẫn các em chuẩn bị Từ đó các em nhận thức đ-

ợc vai trò của mình, tích cực tham gia hiệu quả đạt đợc sẽ cao hơn

Có thể nói những yếu điểm nêu trên chính là hạn chế trong giảng dạytheo yêu cầu phát huy tính tích cực của học sinh

1.3.2.4 Kiểm tra và thi những kiến thức cơ bản, có sẵn trong sách giáo khoa:

Bài kiểm tra là phơng tiện để nhà giáo đánh giá trình độ tiếp thu vàvận dụng tri thức của học sinh, đồng thời đánh giá chính xác kết quả giảngdạy của bản thân và kết quả học tập của học sinh Vì vậy, nhà giáo có thể

điều chỉnh đợc phơng pháp giảng dạy và bổ sung tri thức cho học sinh, rènluyện thêm kỹ năng, kỹ xảo cho họ

Thế nhng các câu hỏi kiểm tra miệng, kiểm tra viết và thi của mônhọc này thờng chỉ đòi hỏi học sinh trình bày những nội dung có sẵn trongbài đã đợc học

Ví dụ: Vật chất là gì? Thế nào là nhu cầu? Có mấy loại nhu cầu?…

Để hoàn thành những nhiệm vụ nh vậy , học sinh chỉ cần học thuộcbài, không cần phải suy nghĩ nhiều

Và một thực trạng đáng buồn trong nhận thức của giáo viên là họ đãrất u ái đặc biệt đối với học sinh cuối cấp (lớp 12) với suy nghĩ đây chỉ làmôn phụ, không thi tốt nghiệp, đại học, cho điểm cao để bù các môn khác,nên kiểm tra với yêu cầu thấp, giới hạn một số bài nhất định Điều đó đã dẫn

đến tâm lý chung của học sinh là chỉ học những gì trực tiếp phục vụ chokiểm tra và thi nên đã xảy ra hiện tợng “học lệch ”, “học tủ”.

Nguyên nhân của tình trạng phiến diện trên là việc bồi dỡng mục tiêugiáo dục của môn học cha đợc đặt ra một cách đúng mức, ngang tầm quantrọng của nó Do đó để học sinh học tập, rèn luyện một cách toàn diện theomục tiêu giáo dục, việc kiểm tra và thi của môn học cần đợc các nhà nghiêncứu, các giáo viên bộ môn suy nghĩ thêm

1.3 Việc sử dụng các phơng tiện, đồ dùng dạy học trong giảng dạy còn hạn chế:

GDCD là môn học với đặc điểm là kiến thức mang tính trừu tợng,thiên về lý luận Chính vì vậy, nếu giáo viên chịu khó tìm tòi các tài liệu trựcquan, xây dựng các sơ đồ… sẽ giúp ích cho bài giảng rất nhiều

Thực tế cho thấy những sơ đồ do giáo viên tự làm lấy hoặc các loạibản đồ, tranh ảnh do giáo viên su tầm giúp cho học sinh tiếp thu bài họcthuận lợi, hào hứng hơn nhiều Nhận thấy đợc ý nghĩa thiết thực nh vậy, giáoviên bớc đầu đã có hớng đầu t chuẩn bị các loại sơ đồ, biểu bảng Tuy nhiên,việc này chỉ mới có rất ít giáo viên thực hiện và chỉ mới sử dụng trong cácbuổi thao giảng, dự giờ và đặc biệt chỉ xảy ra ở các trờng PTTH ở Huế, còncác trờng thuộc các huyện miền núi, vùng ven phơng pháp này cha đợc quantâm sử dụng

Lý do để phơng pháp này cha đợc thực hiện rộng rãi vì cha có sự chỉ

đạo của cơ quan quản lý giáo dục, cha quy định rõ những bài học nào bắtbuộc phải có sơ đồ, biểu bảng và gợi ý nội dung của chúng

Việc sử dụng sơ đồ biểu bảng có tác dụng rất lớn trong việc hìnhthành phát triển, củng cố và khắc sâu tri thức cho học sinh Nhng các dụng

cụ trực quan này đợc giáo viên chuẩn bị cha đảm bảo tính khoa học cũng nhtính thẩm mỹ còn thấp

Và trong giảng dạy GDCD, tranh ảnh cũng là những hình ảnh trựcquan gây ấn tợng sâu sắc tạo ra sự tiếp thu tri thức nhẹ nhàng ở học sinh.Bên cạnh đó hình thức trực quan không thể thiếu trong giảng dạy đối với bộmôn này là số liệu thống kê Đó là cơ sở, đôi khi là cơ sở duy nhất để rút ranhững kết luận khoa học

Đối với tranh ảnh nhiều giáo viên đã có sáng kiến yêu cầu học sinh sutầm vào đầu năm học hoặc trớc các tiết học để phụ vụ cho nội dung bài học

Đây là công việc cần thiết giúp các em bớc đầu nhận định bài học

Giáo viên cũng đã tận dụng các tranh ảnh học sinh su tầm đợc làm đồdùng giảng dạy Nhng hạn chế của tranh ảnh học sinh su tầm thờng bé vàkhông rõ nét nên ảnh hởng đến những học sinh cuối lớp Đồng thời có trờnghợp giáo viên quá ôm đồm, giới thiệu nhiều tranh ảnh trong đó một sốkhông phù hợp với nội dung của môn học làm cho học sinh chú ý đến tranh

ảnh mà không còn tập trung đến bài giảng của giáo viên

Một điều đáng nói là hiện nay ở Thừa Thiên - Huế, hầu hết các trờngPTTH đều không có phòng t liệu cho môn GDCD, cha có bộ su tập tranh

ảnh riêng cho bộ môn Trong khi các môn Sử, Địa…đều đã khá phong phú

Riêng đối với số liệu mà giáo viên đa ra có hạn chế là một số đã quá

cũ mà đặc trng của bộ môn này là phải thờng xuyên cập nhật thông tin Do

đó đã ảnh hởng rất lớn đến nhận thức về tri thức của học sinh

Đặc biệt, ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ

đã có các phơng tiện dạy học, giáo cụ trực quan hiện đại nh: màn ảnh, phòngchiếu, máy vi tính… nhng việc sử dụng các phơng tiện dạy học hiện đại nàycha đợc phổ biến rộng rãi ở Thừa Thiên - Huế

Chẳng hạn, trờng PTTH Quốc Học, một trờng chất lợng cao của quốcgia đợc trang bị rất hiện đại với phòng chiếu, phòng vi tính nhng đối vớimôn GDCD việc sử dụng các phơng tiện này để giảng dạy cha bao giờ đợcthực hiện

Qua nghiên cứu thực trạng sử dụng các phơng tiện dạy học trên, tathấy hiện nay ở hầu hết các trờng THPT ở Thừa Thiên - Huế, phơng pháptruyền thụ tri thức của giáo viên còn quá đơn điệu, chủ yếu là phơng phápthuyết trình kết hợp với đàm thoại, kiến thức thực tế còn nghèo nàn, các giáo

cụ trực quan, đồ dùng dạy học không thực hiện thờng xuyên và không đavào quy chế một cách nghiêm ngặt, tình trạng giáo viên “dạy chay”, họcsinh “học chay” khá phổ biến

1.3.4 Chất lợng học tập của học sinh cha cao:

Những hạn chế nêu trên đã có những ảnh hởng lớn đến kết quả họctập của học sinh Tuy nhiên chỉ là điều kiện khách quan còn ý thức chủ quancủa bản thân mỗi học sinh có ý nghĩa quyết định.

ở học sinh khối 10, 11 là những lớp đầu cấp nên các em còn hào hứngtrong việc học môn GDCD Nhng đối với khối 12 thì ngợc lại, tâm lý chungchỉ là những môn thi tốt nghiệp và đại học Trong lúc môn GDCD không cótrong các môn thi bắt buộc nên đó cũng là điều thiệt thòi lớn cho bộ môn

Một điều đáng mừng là đa số học sinh đợc hỏi đều cho rằng GDCD làmôn học cần thiết nhng rất khó đối với các em

Theo kết quả điều tra thăm dò học sinh khối 10,11,12 ở trờng PTTHPhan Đăng Lu - Phú Vang - Huế cho thấy:

Bảng 5: Số liệu điều tra mức độ hiểu bài của học sinh PTTH về môn GDCD (%)

Lớp Số đợc hỏi Hiểu hoàn toàn Hiểu một số ý chính không hiểu Hoàn toàn

ờng xuyên chăm chú theo dõi phát biểu xây dựng bài, nhng các em đều cónhận xét rằng đó là những tri thức khó hiểu, dễ nhầm lẫn.

- Đối với khối 12: Là lớp cuối cấp và vì những lí do đã nêu ở trên nêncác em không thể để tâm chú ý nhiều đến môn học này, chỉ có 20% quantâm phát biểu xây dựng bài Nội dung chơng trình lại bao gồm những phầnvận dụng, củng cố và nâng cao những tri thức học sinh đã đợc tiếp thu ở cáclớp dới, do đó đối với các em nội dung chơng trình là phù hợp Nên mặc dùcha thật sự quan tâm, đầu t cho môn học nhng việc tiếp thu, hiểu bài khôngquá khó khăn

Kết quả trên một phần chính là kết quả của tinh thần chuẩn bị bài trớckhi đến lớp của học sinh Tuy nhiên, theo điểu tra thăm dò thì cả ba khối10,11, 12 các em rất hiếm trờng hợp đọc trớc bài mới, chỉ thực hiện khi đợcgiáo viên yêu cầu bằng cách đa bài tập yêu cầu tìm hiểu một vấn đề gì đóliên quan đến phạm vi bài mới và giáo viên kiểm tra chặt chẽ

Riêng đối với các giờ kiểm tra, phần lớn giáo viên đều giới hạn trongphạm vi nhất định nên các em chỉ tập trung vào những nội dung đó Do đómột số bộ phận nhỏ thờng xẩy ra tình trạng “học tủ” nên nếu giáo viên bấtngờ kiểm tra những phần khác hay thay đổi cách đặt câu hỏi thì các em rấtlúng túng

Nh vậy, do yêu cầu về kiểm tra cha đúng mức nên học sinh hầu nh

ch-a nắm rõ nội dung bài học, việc vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn củch-ahọc sinh còn yếu Đặc biệt là các phạm trù đạo đức đợc giảng dạỵ ở lớp 11

Đó là những bài học yêu cầu áp dụng vào thực tiễn rất đậm nét

Ví dụ nh những bài “Tình bạn, tình đồng chí”, “Tình cảm gia đình”,

“Lơng tâm”, “Nghĩa vụ”… Đây là những bài học cung cấp cho các emnhững tri thức thuộc phạm trù đạo đức và có yêu cầu áp dụng vào thực tiễncuộc sống Nhng thực tế đời sống vẫn không ít học sinh là đứa con h của gia

đình, ngời bạn xấu, học sinh cha tốt trong nhà trờng, xã hội

Vì thế, đối với môn GDCD tri thức không dừng lại ở việc các em nóihay, viết đúng nội dung bài kiểm tra mà phải là tấm gơng tốt, tấm lòng đẹptrong đời sống gia đình, nhà trờng, xã hội và việc học sinh thực hiện đợc yêucầu của bài học chính là thể hiện sự thành công của bài dạy, của giáo viên

Tóm lại, tình hình giảng dạy môn GDCD trong thời gian qua ở trờngPTTH ở Thừa Thiên - Huế nói chung bên mặt tích cực, tiến bộ vẫn cònkhông ít những yếu kém, hạn chế Tình hình trên xuất phát từ nhiều nguyên