Vai trò của trung quốc trong cuộc chiến tranh triều tiên (1950 1953) luận văn tốt nghiệp đại học

Lịch sử vấn đề Từ khi cuộc chiến tranh kết thúc đến nay, vấn đề “Vai trò của TrungQuốc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên 1950 - 1953” là vấn đề hấp dẫnđược nhiều người quan tâm, nghiên c

Trờng đại học vinh

khoa lịch sử

===  ===

phạm trung khiên

Khóa luận tốt nghiệp đại học

Vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh

Triều Tiên (1950 - 1953)

chuyên ngành lịch sử thế giới

Vinh - 2011

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

KHOA LỊCH SỬ

===  ===

phạm trung khiên

Khóa luận tốt nghiệp đại học

Vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thạc sĩ Tôn Nữ Hải Yến người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện Khoá luận này!

sử, trường Đại học Vinh cùng bạn bè và gia đình đã kịp thời động viên, giúp

đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện Khoá luận này!

Vinh, tháng 5 năm 2011

Tác giả

MỤC LỤC

Trang

A MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4 Phương pháp nghiên cứu 4

5 Đóng góp của Khoá luận 5

6 Cấu trúc của Khoá luận 5

B NỘI DUNG 6

Chương 1 CUỘC CHIẾN TRANH TRIỀU TIÊN TRƯỚC KHI QUÂN CHÍ NGUYỆN TRUNG QUỐC THAM CHIẾN (6/1950 - 10/1950) 6

1.1 Triều Tiên trong lịch sử 6

1.2 Diễn biến của cuộc chiến tranh Triều Tiên trước khi quân Chí nguyện Trung Quốc tham chiến (6/1950 - 10/1950) 13

Chương 2 QUÂN CHÍ NGUYỆN TRUNG QUỐC TRONG CUỘC CHIẾN TRANH TRIỀU TIÊN (1950 - 1953) 21

2.1 Phản ứng của Trung Quốc trước những diễn biến của cuộc chiến tranh Triều Tiên 21

2.2 Sự phối hợp của quân đội Trung - Triều trong việc mở các chiến dịch lớn (25/10/1950 - 10/06/1951) 29

2.2.1 Chiến dịch phản công thứ nhất 31

2.2.2 Chiến dịch phản công thứ hai 32

2.2.3 Chiến dịch phản công thứ ba 33

2.2.4 Chiến dịch phản công thứ tư 35

2.2.5 Chiến dịch phản công thứ năm 36

2.3 Cộng hòa nhân dân Trung Hoa trong quá trình đàm phán đi đến đình chiến trên bán đảo Triều Tiên (10/06/1951 - 27/07/1953) 41

2.3.1 Bối cảnh lịch sử trước khi diễn ra đàm phán 41

2.3.2 Đàm phán ở Khai Thành (1951) 43

2.3.3 Đàm phán ở Bàn Môn Điếm (1953) 45

Chương 3 MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VỀ VAI TRÒ CỦA TRUNG QUỐC TRONG CUỘC CHIẾN TRANH TRIỀU TIÊN (1950 - 1953) 49

3.1 Một số nhân tố ảnh hưởng tới vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953) 49

3.1.1 Nhân tố quốc tế 49

3.1.2 Nhân tố trong nước 52

3.2 Tác động của việc Trung Quốc tham chiến đối với cục diện chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953) 59

3.2.1 Tác động tích cực 59

3.2.2 Tác động tiêu cực 62

C KẾT LUẬN 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 70 PHỤ LỤC

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sau chiến tranh thế giới II, nhân loại bước vào thời kì “Chiến tranhlạnh” với sự chi phối của “trật tự hai cực Ianta” ngày càng được thể hiện rõ.Quan hệ quốc tế trở nên hết sức căng thẳng kể từ khi cuộc chiến tranh TriềuTiên (1950 - 1953) nổ ra Nó không đơn thuần chỉ là một cuộc nội chiến ởTriều Tiên mà đã trở thành một cuộc “Chiến tranh nóng” trong thời kì “Chiếntranh lạnh” - một cuộc chiến tranh đã được quốc tế hóa về mọi mặt

Trong cuộc chiến ấy, Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên khôngmột mình đơn độc tham chiến mà luôn luôn có sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn từphía các nước xã hội chủ nghĩa, đứng đầu là Liên Xô và trực tiếp là TrungQuốc Mặc dù trong thời điểm này, Cộng hoà nhân dân Trung Hoa vừa mới rađời, đất nước vẫn chưa hoàn toàn thống nhất nhưng trước những diễn biếnnóng bỏng trên bán đảo Triều Tiên, Trung Quốc đã không thể làm ngơ TrungQuốc quyết định thành lập đội quân Chí nguyện sang giúp Cộng hoà dân chủnhân dân Triều Tiên chiến đấu Tuy nhiên, những thông tin chính xác về sựgiúp đỡ này không phải là một sự công bố rõ ràng khi mà cuộc chiến tranhTriều Tiên nổ ra Nhìn nhận về một sự thật lịch sử rằng trong cuộc chiến tranh

ấy liệu có phải Trung Quốc tham chiến chỉ vì mục đích giúp CHDCND TriềuTiên vượt qua khó khăn khi phải chống đỡ với cả một phe đế quốc chủ nghĩa,đứng đầu là Mỹ hay còn có những toan tính đằng sau sự giúp đỡ chí tình nàynhư một số thông tin đã công bố trước đây? Câu hỏi ấy quả thật đã tốn không

ít giấy mực của các nhà nghiên cứu

Hiện nay, trong điều kiện luồng thông tin mở với nhiều kênh thông tinkhác nhau, cùng với đó, Nga và Trung Quốc, thậm chí cả Mỹ cũng đã bắt đầucho công bố nhiều tài liệu về cuộc chiến tranh này Trong số đó, có thể nói, cónhiều sự thật khác với những gì mà ta biết trước đây, đặc biệt là vấn đề thamchiến của quân Chí nguyện Trung Quốc nói riêng và vai trò của Trung Quốc

nói chung Điều đó đặt ra yêu cầu đối với giới khoa học cần phải có sự nghiêncứu một cách nghiêm túc hơn, thấu đáo hơn để có được cái nhìn đa chiều vềcuộc chiến tranh này song vẫn đảm bảo tính khách quan, chân thực của lịch

sử Đồng thời, đây cũng là cách để bù đắp lại những thiếu sót về mặt thôngtin, tư liệu đối với đất nước Triều Tiên nói chung, cũng như vai trò của TrungQuốc nói riêng trong cuộc chiến tranh Triều Tiên nóng bỏng trong những năm

1950 - 1953 Từ đó có thể tìm thấy được giải pháp thích hợp đối với tình hìnhhai miền Triều Tiên hiện nay, biến nguyện vọng, khát khao cháy bỏng thốngnhất đất nước, hòa hợp dân tộc, đoàn tụ gia đình của nhân dân hai miền TriềuTiên trong hơn 50 năm qua có thể trở thành hiện thực mà Trung Quốc cũng làmột trong những nước có những đóng góp tích cực trong vấn đề này Đồngthời, thông qua những nguồn tư liệu mới công bố trong thời gian gần đây vềcuộc chiến tranh này cho phép chúng ta có thể có cái nhìn sâu hơn về chínhsách đối ngoại của Trung Quốc ở thời điểm cuộc chiến tranh Triều Tiên nổ ra.Bởi vấn đề Triều Tiên là vấn đề đầu tiên mà Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

“đứng ra” giải quyết

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tôi quyết định chọn vấn đề: “Vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953)” làm đề

tài nghiên cứu

2 Lịch sử vấn đề

Từ khi cuộc chiến tranh kết thúc đến nay, vấn đề “Vai trò của TrungQuốc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953)” là vấn đề hấp dẫnđược nhiều người quan tâm, nghiên cứu, tiếp cận dưới nhiều phương diện và

ở những mức độ khác nhau:

Từ phía CHDCND Triều Tiên, sau khi cuộc chiến tranh kết thúc, nhàxuất bản Ngoại văn Pyong - yang đã cho xuất bản cuốn “Những người chiếnđấu vì Tổ quốc” trong đó có nêu lên kết quả do Quân đội Nhân dân TriềuTiên và quân Chí nguyện Trung Quốc thu được trong ba năm chiến tranh

song do nhìn nhận dưới góc độ một nước tham chiến cho nên có những chỗcác tác giả còn có những đánh giá mang tính phiến diện, chưa hoàn toànkhách quan

Vấn đề còn được phản ánh trong cuốn “Những người chiến đấu vì TổQuốc” của tác giả Phác Diễn Bách, hay “Cuộc chiến tranh giải phóng củanhân dân Triều Tiên chống đế quốc Mỹ xâm lược” của Kim Nhật Thành, hầuhết các tác phẩm này mới ở dạng tổng kết và ghi nhận những đóng góp củaCHND Trung Hoa đối với CHDCND Triều Tiên…

Về phía Mỹ, liên quan đến vấn đề này có cuốn “Các chiến dịch lớn ởTriều Tiên” do Học viện quân sự West point công bố trong đó trình bày nghệthuật quân sự của một số chiến dịch lớn và kế hoạch tác chiến của đối phương

Về phía Trung Quốc, gần đây, trong tác phẩm “Những sự kiện quantrọng của nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa” tác giả Khuất Thạch đã cungcấp cho người đọc một nguồn tư liệu phong phú, mới mẻ về vai trò của TrungQuốc trong cuộc chiến tranh này

Ở Việt Nam, cũng có một số tác phẩm có đề cập đến vấn đề này đãđược xuất bản như: Nhà xuất bản Quân đội nhân dân với cuốn “Người bạnchiến đấu Triều Tiên” xuất bản năm 1963 trong đó trình bày nghệ thuật quân

sự của Trung Quốc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên Hay cuốn “Tình hữunghị bất diệt” của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân trình bày sự giúp đỡ củaquân Chí nguyện Trung Quốc trong chiến tranh Triều Tiên…Và rất nhiều cácbài báo, tạp chí khác

Nhìn chung, vẫn chưa có một công trình chuyên khảo nào đi sâu nghiêncứu Vai trò Trung Quốc trong cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953) mộtcách hệ thống Hơn nữa, ở các tác phẩm ít nhiều đề cập đến vấn đề này vẫnchưa thực sự thống nhất quan điểm, đôi khi còn thiếu khách quan, cần phảiđánh giá lại

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của Khoá luận là “Vai trò của Trung Quốctrong cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953)” Khoá luận chỉ giới hạn tậptrung nghiên cứu:

1 Về mặt nội dung: Bao gồm 3 vấn đề chính:

- Những diễn biến chính của cuộc chiến tranh Triều Tiên trước khiTrung Quốc tham chiến (6/1950 - 10/1950)

- Vai trò của Trung Quốc trong toàn bộ cuộc chiến tranh

- Một số đánh giá về vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến tranhTriều Tiên (1950 - 1953)

2 Về mặt thời gian: Khóa luận tập trung nghiên cứu giai đoạn TrungQuốc trực tiếp tham chiến (từ 19/10/1950 - 27/7/1953)

Những vấn đề khác trong một chừng mực hợp lý cho phép cóthể sẽ được đề cập đến

4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu vấn đề, tác giả đã dựa trên cơ sở phươngpháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về lịch sử, chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử để giải quyết những vấn đề đặt ra cho đềtài

Do đặc trưng của mỗi ngành khoa học, đề tài nghiên cứu dưới góc độlịch sử và thuộc lĩnh vực khoa học Lịch sử nên phương pháp lịch sử được đặcbiệt coi trọng Quá trình nghiên cứu dựa trên cơ sở các tư liệu, các sự kiệnlịch sử chân thực để phân tích, phê phán, xử lý và đi đến hệ thống hóa, kháiquát hóa vấn đề Muốn vậy, tác giả đã kết hợp phương pháp lịch sử vàphương pháp logic

Ngoài ra, tác giả còn sử dụng một số phương pháp hỗ trợ như phươngpháp so sánh, đối chiếu, phân tích, tổng hợp, thống kê, miêu tả… để nâng caohiệu quả của vấn đề được nghiên cứu

5 Đóng góp của Khoá luận

1 Khoá luận đã dựng lại diễn biến của cuộc chiến tranh Triều Tiên(1950 - 1953)

2 Khoá luận đã làm rõ được vai trò của Trung Quốc trong toàn bộ diễnbiến của cuộc chiến tranh Triều Tiên, giúp người đọc tiếp cận được với nhữngquan điểm mới mẻ về vấn đề này

3 Nội dung của Khoá luận có thể sử dụng để tham khảo khi nghiêncứu, tìm hiểu về lịch sử Triều Tiên, về Chiến tranh lạnh, về quan hệ quốc tế ởĐông Bắc Á từ 1945 - 1954, về lịch sử các nước Á - Phi - Mỹ Latinh, vềchính sách đối ngoại của Trung Quốc trong thời gian này …

6 Cấu trúc của Khoá luận

Ngoài phần mở đầu và kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, cấu trúccủa Khoá luận gồm 3 chương:

Chương 1: Cuộc chiến tranh Triều Tiên trước khi quân Chí nguyện

Trung Quốc tham chiến (6/1950 - 10/1953)

Chương 2: Quân Chí nguyện Trung Quốc trong cuộc chiến tranh

Triều Tiên (1950 - 1953)

Chương 3: Một số đánh giá về vai trò của Trung Quốc trong cuộc

chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953)

B NỘI DUNGChương 1 CUỘC CHIẾN TRANH TRIỀU TIÊN TRƯỚC KHI QUÂN

CHÍ NGUYỆN TRUNG QUỐC THAM CHIẾN (6/1950 - 10/1950)

1.1 Triều Tiên trong lịch sử

Bán đảo Triều Tiên (Cao Ly) nằm trên khu vực Đông Bắc lục địa châu

Á, phía Bắc giáp Trung Quốc và Nga, ba phía còn lại giáp biển Bán đảo códiện tích khoảng 220.000km2

, với hơn 70% diện tích được trải bằng đồi núi, rõnhất là ở bờ biển phía Đông, bắt đầu từ dãy Hangyong từ phía Bắc đến dãyTaebaek ở phía Nam

Từ năm 109 TCN, văn hóa bản địa chịu ảnh hưởng trực tiếp của vănhóa Trung Quốc, khi Hoàng đế Trung Hoa Hán Vũ Đế xâm chiếm nửa phíaBắc bán đảo và chia nó thành bốn vùng lãnh thổ Đây là biến cố lịch sử quantrọng trên bán đảo này

Lịch sử cổ đại của bán đảo này được biết đến với truyền thống hơn4.000 năm Theo truyền thuyết, Tangun lập Vương quốc cổ Chosun năm2.333 TCN và trở nên hùng mạnh vào thế kỷ IV TCN Triều Tiên trải qua cácthời kỳ Tam Quốc (năm 57 TCN đến năm 668), Silla (668 - 917), triều đạiKoryo (918 - 1392), triều đại Yi (1392 - 1910) Từ năm 1910, đế quốc NhậtBản chính thức biến Triều Tiên thành một nước thuộc địa dưới sự cai trị củaviên toàn quyền người Nhật Bản Từ đó trở đi, một chế độ rất hà khắc doNhật Bản thống trị đã được thiết lập ở Triều Tiên

Dưới sự cai trị của Nhật, nhân dân Triều Tiên vô cùng cực khổ, côngnhân bị bóc lột thậm tệ trong các nhà máy và công xưởng, nông dân thì phảichịu ách thống trị một cổ hai tròng bởi giai cấp địa chủ bản xứ và bọn đế quốcNhật Bản Ngoài hai tầng lớp đó, các giai tầng khác trong xã hội như: giai cấp

tư sản vừa và nhỏ, tiểu tư sản trí thức… cũng rên xiết dưới ách thống trị của

đế quốc Nhật Bản Chính sự áp bức, bóc lột nặng nề ấy của bọn đế quốc và

phong kiến đã khiến cho nhân dân Triều Tiên không có con đường nào khác,phải vùng lên đấu tranh để giải phóng dân tộc.

Phong trào đấu tranh của nhân dân Triều Tiên đã nổ ra mạnh mẽ, thuhút nhiều giai cấp, tầng lớp tham gia Tiêu biểu nhất là cao trào ngày01/03/1919 - đây là một cuộc biểu tình đấu tranh chống Nhật mang ý nghĩalịch sử to lớn, lịch sử Hàn Quốc gọi đây là phong trào mùng 1 tháng 3 và hiệnnay cứ đến ngày này hàng năm ở Hàn Quốc lại mít tinh kỷ niệm phong trào

đó Tuy vậy phong trào đã không giành được thắng lợi và bị đế quốc Nhật đàn

áp dã man Trong phong trào chống Nhật, hàng ngàn người dân Triều Tiên đãngã xuống nhưng không vì thế mà phong trào suy giảm Sự khủng bố tànkhốc của đế quốc Nhật không thể lay chuyển được tinh thần quyết tâm chiếnđấu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của những người dân yêu nước TriềuTiên Một Chính phủ lâm thời ở Thượng Hải (Trung Quốc) của những ngườiTriều Tiên yêu nước đã xuất hiện ngay trong năm 1919

Chính phủ lâm thời bằng nhiều con đường đã chuyển dần các hoạt độngcủa mình vào nội quốc Ngay trước ngày phát xít Nhật bị đại bại trên chiếntrường trong Đại chiến thế giới thứ II, Chính phủ lâm thời đã cố gắng đưanhững người cánh tả vào tổ chức của họ và thành lập chính phủ liên minhnhưng nỗ lực ấy đã không đem lại kết quả

Ngày 14/08/1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện Ngày 15/08/1945, bán đảo Triều Tiên đã hoàn toàn giải phóng thoátkhỏi ách nô lệ và sự áp bức, thống trị của đế quốc Nhật Bản, đem lại độc lậpcho bán đảo này

Theo đúng quy định của Hội nghị Potsdam, Liên Xô đã tiến quân vàoBắc Triều Tiên (cho đến vĩ tuyến 38) ngay trong chiến dịch tấn công đạo quânQuan Đông của Nhật (từ 09 - 15/08/1945) Cùng đi với các đơn vị Hồng quân

có những người cộng sản Triều Tiên, từng hoạt động lâu năm ở Liên Xô naytrở về Tổ quốc, đứng đầu là Kim Nhật Thành - một sĩ quan Hồng quân

Với sự giúp đỡ tích cực của Liên Xô, Đảng Cộng sản Triều Tiên đượckhôi phục và phát triển rất nhanh Những người cộng sản Triều Tiên gấp rútthành lập các ủy ban cách mạng để nắm chính quyền quản lý hành chính ở cácđịa phương trên toàn quốc (cả ở hai miền Nam - Bắc), trước khi quân Mỹ đến.

Ngày 06/09/1945, đại biểu các ủy ban cách mạng đã họp tại thủ đôSeoul (Hán Thành) để tuyên bố thành lập một chính phủ bao gồm tất cả các tổchức và cá nhân từng tham gia chống Nhật (kể cả cộng sản và không cộngsản) với thẩm quyền bao trùm cả nước Chính phủ này được cả nước chàomừng nồng nhiệt, trong đó Đảng Cộng sản được tín nhiệm cao vì những lờihứa hẹn về cải cách ruộng đất

Ngày 09/09/1945, quân đội Mỹ bắt đầu đổ bộ vào miền Nam Tư lệnhquân Mỹ ở Triều Tiên là tướng John R Hodge không thừa nhận chính phủ dongười Triều Tiên lập nên và bắt phải giải tán; thay vào đó, người Mỹ thiết lậpchính quyền quân sự của Hoa Kỳ tại Triều Tiên (USAMIGIK), với sự thamgia của các viên chức trong bộ máy cai trị cũ của Nhật Chính quyền chiếmđóng này dĩ nhiên chỉ có quyền lực ở miền Nam và bị toàn thể nhân dân TriềuTiên căm ghét

Cuối tháng 12/1945, khi quyết nghị của Hội nghị Ngoại trưởng Tamcường ở Matxcơva về việc thực hiện chế độ ủy trị của bốn cường quốc Mỹ,Anh, Liên Xô, Trung Quốc trong 5 năm đối với Triều Tiên được chính thứccông bố, dư luận chung ở Triều Tiên hết sức bất bình Nhiều chính đảng tổchức biểu tình phản đối nghị quyết này và đòi trao trả ngay độc lập cho TriềuTiên Riêng đảng Cộng sản đã bày tỏ sự tán thành nghị quyết này

Thực hiện quyết nghị Matxcơva, một ủy ban liên hiệp Xô - Mỹ được

tổ chức để bàn về việc tiếp xúc với các đảng phái và tổ chức dân chủ ở TriềuTiên, xây dựng chế độ chính trị và thành lập Chính phủ lâm thời của nước này(sẽ hoạt động dưới sự chỉ đạo của 4 cường quốc ủy trị) Ủy ban liên hợp đãhọp bàn cả thảy 24 lần, từ ngày 20/03 - 06/05/1946 Về việc tiếp xúc với cácđảng phái và tổ chức dân chủ ở Triều Tiên, Liên Xô đề nghị chỉ tham khảo ý

kiến của những đảng nào tán thành quyết nghị Matxcơva (trên thực tế, điềunày có nghĩa là chỉ tham khảo ý kiến của đảng Cộng sản) Còn phía Mỹ lại đềnghị tham khảo ý kiến của tất cả các chính đảng nào không tổ chức biểu tìnhchống Ủy ban liên hợp.

Về đường lối thành lập Chính phủ lâm thời, Mỹ đề nghị tiến hành bầu

cử tự do ở mỗi miền để thành lập các quốc hội lâm thời và quốc hội này sẽ cử

ra Chính phủ lâm thời của toàn quốc Nhưng Liên Xô yêu cầu tổ chức một

“Hội nghị Nhân dân” duy nhất cho cả nước, bao gồm các đảng phái và tổchức tán thành quyết nghị Matxcơva, với số lượng thành viên ngang nhaugiữa hai miền Nam - Bắc để cử ra Chính phủ lâm thời

Cuộc tranh cãi giữa hai bên Xô - Mỹ về các vấn đề trên diễn ra gay gắt,kéo dài và không đạt được thỏa thuận nào Vì vậy, từ ngày 05/08/1946, Ủyban liên hợp đã đình chỉ hoạt động vô thời hạn Như thế tức là chế độ ủy trịcủa 4 cường quốc ở Triều Tiên chưa thể thiết lập Thực ra ngay cả trước khi

Ủy ban liên hợp hoạt động, mỗi bên Xô - Mỹ đều đã xúc tiến việc xây dựngmỗi miền theo đường lối riêng của mình

Ở miền Bắc, ngay từ tháng 2/1946, Liên Xô đã cho thành lập một chínhquyền do đảng Lao động (tức đảng Cộng sản được đổi tên từ ngày10/10/1945) làm nòng cốt với người đứng đầu là Kim Nhật Thành (Kim IlSung) Chính quyền này đã tiến hành cải cách ruộng đất trong tháng 3/1946.Việc quốc hữu hóa công nghiệp cũng được tiến hành để chuẩn bị xây dựngđất nước theo đường lối kế hoạch hóa

Ở miền Nam, ngày 14/02/1946, người Mỹ đỡ đầu cho việc thành lập

“Hội đồng đại diện cho nền dân chủ Triều Tiên” mà người đứng đầu là LýThừa Vãn (Syngman Rhee) - một chính khách độc đoán, bảo thủ 70 tuổi đãsống 37 năm ở nước Mỹ Tướng Hodge và Lý Thừa Vãn khá hợp nhau về tínhcách và họ đã không làm gì để cải thiện đời sống cho nhân dân Nam TriềuTiên “Hội đồng” của Lý Thừa Vãn được coi là cơ quan tư vấn và chấp hànhmệnh lệnh của Tư lệnh quân đội chiếm đóng Mỹ Tuy nhiên, ngay cả quyết

định của tướng Hodge về việc tiến hành cải cách ruộng đất cũng bị Lý ThừaVãn tìm cách thoái thác Chủ trương của Lý Thừa Vãn rõ ràng là không phùhợp với tình hình miền Nam Do phần lớn công nghiệp nằm ở miền Bắc, còn

đa số dân lại tập trung ở miền Nam, nên cải cách ruộng đất theo hướng tạo ramột tầng lớp tiểu nông trở thành nhu cầu rất cấp thiết ở miền Nam

Để khai thông cho sự bế tắc trong việc thực hiện quyết nghị Matxcơva

về Triều Tiên, tháng 8/1947, Mỹ đề nghị đưa vấn đề trở lại cho 3 nước dự Hộinghị Ngoại trưởng Tam cường ở Moskva giải quyết Liên Xô bác bỏ, với lý

do là Ủy ban liên hợp Xô - Mỹ có đủ thẩm quyền và khả năng làm tròn nhiệm

vụ của mình

Tháng 9/1947, Liên Xô đưa ra đề nghị mới: Để cho nhân dân TriềuTiên toàn quyền lập ra chính phủ của mình, Liên Xô và Mỹ đồng thời rútquân khỏi Triều Tiên Đề nghị này thực chất là xóa bỏ hoàn toàn quyết nghịMatxcơva và có khả năng dẫn đến thắng lợi của Liên Xô và Đảng Cộng sản(tức Đảng Lao động) Triều Tiên trong việc nắm chính quyền trong toàn quốc,

vì các chính sách của Liên Xô và của Đảng Lao động lúc bấy giờ được đa sốnhân dân cả hai miền tín nhiệm Dĩ nhiên, Mỹ bác bỏ đề nghị này

Cuối cùng, Hoa Kỳ quyết định đưa vấn đề Triều Tiên ra giải quyết tạiĐại hội đồng Liên Hiệp Quốc, nơi mà Mỹ luôn chiếm đa số phiếu khi biểuquyết Liên Xô phản đối với lý do là Liên Hiệp Quốc không có thẩm quyềngiải quyết các vấn đề do chiến tranh thế giới để lại Lý do này bị đa số bác bỏ,Liên Hiệp Quốc lại yêu cầu phải mời đại diện của hai miền Nam - Bắc TriềuTiên (chưa phải là các Chính phủ có chủ quyền, không phải là hội viên củaLiên Hiệp Quốc) tham dự Yêu cầu này lại bị bác bỏ, Liên Xô và các nướcđồng minh của mình liền quyết định không tham gia thảo luận và biểu quyết

về vấn đề Triều Tiên tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc Dù vậy, Đại hội đồngvẫn họp bàn và ngày 10/10/1947 đã thông qua nghị quyết về vấn đề TriềuTiên với 43 phiếu thuận, 6 phiếu trắng, 0 phiếu chống với nội dung là:

1 Tổ chức cuộc tổng tuyển cử trong cả nước ngày 31/03/1948 để bầuQuốc hội và lập ra Chính phủ chung của cả nước Triều Tiên

2 Thành lập “Ủy ban lâm thời của Liên Hiệp Quốc về Triều Tiên” gồmđại biểu 9 nước là Australia, Canada, Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Philippin, ElSanvador, Syria, Ukraina Ủy ban này có nhiệm vụ xúc tiến và kiểm soát cuộctổng tuyển cử và việc thành lập Chính phủ cho cả nước Triều Tiên trên cơ sởHiến pháp dân chủ, thúc đẩy việc rút quân chiếm đóng nước ngoài ra khỏiTriều Tiên

3 Quân đội Mỹ và quân đội Liên Xô còn được trú đóng tại Triều Tiên

90 ngày sau khi Chính phủ Triều Tiên được thành lập, với lực lượng cảnh sát

có đủ khả năng giữ gìn trật tự trị an

Ngày 14/11, Ủy ban lâm thời của Liên Hiệp Quốc về Triều Tiên đượcchính thức thành lập và bắt đầu hoạt động Liên Xô không công nhận Ủy bannày và không cho phép nó hoạt động ở Bắc Triều Tiên Ủy ban đành phải giớihạn phạm vi hoạt động ở Nam Triều Tiên, nơi vẫn diễn ra sự chống đối củanhững người cộng sản và một số đảng cánh tả

Ngày 10/05/1948, sự chống đối tạm lắng xuống, Ủy ban đã chính thức

tổ chức cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội Triều Tiên (nhưng chỉ trong phạm

vi miền Nam) Đảng cánh hữu của Lý Thừa Vãn giành được đa số ghế vàđứng ra thành lập Chính phủ

Ngày 12/07, Hiến pháp nước Cộng hòa Triều Tiên (tức Đại Hàn DânQuốc, gọi tắt là Hàn Quốc) được thông qua và Lý Thừa Vãn trở thành Tổngthống đầu tiên của nước Cộng hòa Chính phủ Hàn Quốc đóng tại Hán Thành(Seoul), Thủ đô lâu đời của nước Triều Tiên và tự coi mình là đại diện cho cảnước nhưng chỉ kiểm soát Nam Triều Tiên với diện tích 98.400km2 và dân sốkhoảng 25 triệu dân vào lúc đó

Ngày 12/12, Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc bằng 41 phiếu thuận, 6phiếu chống, đã thông qua nghị quyết thừa nhận Chính phủ Lý Thừa Vãn

Nghị quyết nêu rõ rằng Chính phủ Lý Thừa Vãn là “Chính phủ hợppháp thực sự kiểm soát phần đất này (miền Nam) của Triều Tiên, nơi Ủy ban

có thể thực hiện đầy đủ sứ mệnh quan sát của mình…”, rằng “Chính phủ (LýThừa Vãn) dựa trên cuộc bầu cử thể hiện ý chí thực sự của cử tri thuộc phầnđất này (miền Nam) của Triều Tiên…”, rằng “đó là Chính phủ duy nhất hợppháp và được bầu tự do ở Triều Tiên” [10,49]

Ngày 01/01/1949, Hoa Kỳ chính thức công nhận Chính phủ Đại HànDân Quốc

Ở miền Bắc, dưới sự bảo trợ của Liên Xô, ngày 25/08/1949, đã diễn racuộc bầu cử “Hội đồng nhân dân Triều Tiên” tức Quốc hội Bắc Triều Tiên.Trong thành phần của Quốc hội này có 212 đại biểu miền Bắc và 300 đạibiểu miền Nam, hầu hết là đảng viên cộng sản hoặc có cảm tình với ĐảngCộng sản

Ngày 9/9, Quốc hội tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Dân chủ Nhândân Triều Tiên với Chính phủ do Kim Nhật Thành làm Thủ tướng Chínhphủ CHDCND Triều Tiên đặt thủ đô tại Bình Nhưỡng (Pyongyang) và kiểmsoát Bắc Triều Tiên với diện tích 122.400km2 và dân số khoảng 11 triệungười vào thời điểm đó Chính phủ CHDCND Triều Tiên cũng tự coi mình làđại diện chân chính duy nhất của cả nước Ngày 12/10, Liên Xô thừa nhậnChính phủ CHDCND Triều Tiên; tiếp theo đó, lần lượt các nước dân chủnhân dân ở Đông Âu cũng công nhận chính phủ này

Vậy là hai nước Triều Tiên đứng về hai phe khác nhau đã được thànhlập Cả hai chính phủ ở miền Nam cũng như miền Bắc đều tự khẳng địnhmình là đại diện chân chính cho cả nước và phủ nhận chính phủ kia

Ủy ban lâm thời của Liên Hiệp Quốc đã đề nghị kết nạp Đại Hàn DânQuốc vào Liên Hiệp Quốc, còn Liên Xô đề nghị kết nạp CHDCND Triều Tiên

Do Liên Xô và Mỹ cùng phủ quyết đối với chính phủ mà họ không công nhậnnên cả hai nước Triều Tiên đều không được kết nạp vào Liên Hiệp Quốc

Tháng 12/1948, Ủy ban lâm thời của Liên Hiệp Quốc được chuyểnthành Ủy ban thường trực của Liên Hiệp Quốc về Triều Tiên có nhiệm vụthúc đẩy nỗ lực thống nhất hai miền Triều Tiên dưới sự lãnh đạo của mộtchính phủ đại diện cho ý nguyện của toàn thể nhân dân Triều Tiên.

Kể từ tháng 12/1948, Liên Xô rút quân khỏi Bắc Triều Tiên sau khi đãtrang bị và huấn luyện cho các lực lượng du kích của đảng Cộng sản trở thànhquân đội nhân dân Triều Tiên hùng mạnh

Cuối tháng 6/1949, Hoa Kỳ cũng hoàn tất việc rút quân khỏi NamTriều Tiên sau khi để lại một phái đoàn quân sự Mỹ gồm 500 người để giúphuấn luyện cho quân đội Hàn Quốc

Giống như hai nước Đức, sự thành lập hai nước Triều Tiên là kết quảcủa hai đường lối trái ngược nhau giữa Mỹ và Liên Xô trong việc giải quyếtvấn đề Triều Tiên sau chiến tranh Điều đó cho thấy sự nhất trí giữa cáccường quốc đồng minh sau chiến tranh không còn nữa, thay vào đó là sự đốiđầu của thế giới “hai cực” mà Triều Tiên cũng là một điểm nóng Việc thànhlập hai nước Triều Tiên đã biến vĩ tuyến 38 từ chỗ là ranh giới phân chia khuvực đóng quân giữa hai cường quốc, thành biên giới giữa hai quốc gia thùnghịch và thành một trong các trận tuyến của cuộc Chiến tranh lạnh

1.2 Diễn biến của cuộc chiến tranh Triều Tiên trước khi quân Chí nguyện Trung Quốc tham chiến (6/1950 - 10/1950)

Cho đến tháng 5/1950, quan hệ giữa hai miền Triều Tiên như quả bomchờ nổ Lý Thừa Vãn luôn lớn tiếng kêu gào phát động chiến tranh Mọi sựchuẩn bị đã sẵn sàng Chiến cuộc Triều Tiên ở vào tình thế tên đã lên nỏ, đạn

đã lên nòng, chỉ chờ mệnh lệnh khai cuộc

Bán đảo Triều Tiên nhỏ bé đã chở tải lên mình nó rất nhiều khối mâuthuẫn: mâu thuẫn của hai ý thức hệ, của hai hệ thống chính trị khác nhau, mâuthuẫn gay gắt của hai khối Đông - Tây, mâu thuẫn hai miền Nam - Bắc, mâuthuẫn tham vọng về quyền lợi giữa các cường quốc với nhau, mâu thuẫn giữa

quyền lợi của các cường quốc với lợi ích và nguyện vọng chính đáng thốngnhất dân tộc của nhân dân Triều Tiên… Các mâu thuẫn đó đan xen, chồngchéo và chi phối lẫn nhau, ngày càng trở nên căng thẳng Đó chính là cănnguyên sâu xa báo hiệu một cuộc chiến tranh tất yếu xảy ra.

Bàn về nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh Triều Tiên,đứng ở góc độ là nước tham chiến hay đồng minh của các nước tham chiến,các ý kiến hầu như trái chiều

Liên Xô và các nước đồng minh cho rằng, đế quôc Mĩ và chính phủ taysai Lý Thừa Vãn là thủ phạm chính: “Ngày 25/6/1950, do đế quốc Mĩ xúigiục, bè lũ phản quốc Lý Thừa Vãn đã gây ra cuộc chiến tranh, bất ngờ xâmlược miền Bắc, bất chấp tất cả những cố gắng thành thực của nhân dân TriềuTiên” [51,45]

Trong khi đó, phía Mĩ, Hàn Quốc và các nước dân chủ phương Tây thìcho rằng, Liên Xô, Trung Quốc đã thúc đẩy Bắc Triều Tiên gây nên cuộcchiến tranh: “Tháng 6/1950, quân đội Bắc Hàn tấn công Nam Hàn trong toantính thống nhất Đại Hàn bằng vũ lực Cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn ởTriều Tiên bùng nổ” [5,44]

Sự thật là những người cộng sản Bắc Triều Tiên đã lên kế hoạch chomột cuộc tấn công và có sự chuẩn bị hết sức chu đáo từ trước Kế hoạch đãđược Trung tướng Vaxilep và tổ tham mưu Liên Xô cùng soạn thảo Theo kếhoạch, quân đội Bắc Triều Tiên sẽ tiến hành đánh nhanh, thắng nhanh từ ngày

22 - 27/6/1950 Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng hết sức tán thành kếhoạch này

Chính bởi việc chuẩn bị sẵn kế hoạch như vậy cho nên khi chiếntranh nổ ra, CHDCND Triều Tiên không hề bị động và chỉ hơn 1 tiếng đồng

hồ sau, “vào 5 giờ sáng, Sư đoàn số 6 của quân đội CHDCND Triều Tiên đã

có mặt ở phía Tây Cùng thời gian đó, lực lượng quân đội nhân dân TriềuTiên ở trung tâm bán đảo đã giáng một đòn nặng nề vào quân đội Hàn Quốc

ở Chorwon” [51,46]

Nếu như quân đội Nam Triều Tiên chủ động trong việc phát động chiếntranh, họ đương nhiên phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng mọi phương án và người

“bảo trợ” của Nam Triều Tiên là Mĩ - một đế quốc sừng sỏ trong các cuộcchiến cũng phải có trách nhiệm tham mưu chuẩn bị và lường trước mọi khảnăng Song trên thực tế, ngay từ khi chiến sự nổ ra, “quân đội Nam Triều Tiênkhông đủ sức chống trả đã buộc phải rút lui Hai Sư đoàn và một Lữ đoànthiết giáp của CHDCND Triều Tiên tràn qua vĩ tuyến 38 bắt đầu tiến vàoSeoul, chỉ cách đó khoảng 50 km về phía Nam” [18,12]

Rõ ràng trong quan điểm của Mĩ, Mĩ vẫn chưa chủ trương ủng hộ mộtcuộc chiến tranh thống nhất bán đảo bởi Mĩ còn e dè một cuộc đụng độ vớiLiên Xô, Mĩ chỉ áp dụng chiến lược ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản, tài trợ mọiđiều kiện cho Nam Triều Tiên chuẩn bị xây dựng lực lượng để phòng ngừa sựtấn công từ phía Bắc Triều Tiên

Như vậy, tấn công Hàn Quốc, Bắc Triều Tiên muốn giáng một cú đánhlàm choáng váng cả Hàn Quốc và quân đồng minh Mĩ, chế ngự sức mạnh củađối phương một cách bất ngờ và chủ động trước khi đối thủ có cơ hội tăngquân chi viện, đồng thời tận dụng triệt để thời cơ đang hoàn toàn có lợi choBắc Triều Tiên khi trong nước nhân dân đang sục sôi khao khát thống nhấtđất nước, bên ngoài thì CHND Trung Hoa đã ra đời tạo hậu thuẫn vững chắc

và Liên Xô thì hoàn toàn ủng hộ Nhưng dù đánh giá ở bất kỳ góc độ nào đichăng nữa thì việc Bắc Triều Tiên chủ động tấn công là hoàn toàn chính đáng,đáp ứng nguyện vọng của toàn thể nhân dân Triều Tiên

Chính bởi những lý do trên mà Chủ nhật ngày 25/06/1950, các đơn

vị Quân đội Nhân dân Triều Tiên đã vượt vĩ tuyến 38 tràn xuống phía Nam,

mở đầu cuộc chiến tranh kéo dài đến năm 1953, với sự tham dự của hai bênTriều Tiên cùng quân đội Hoa Kỳ và Chí nguyện quân Trung Quốc

Ngay từ đầu, Bắc Triều Tiên đã dốc gần như toàn lực: 4 sư đoàn quânđội và 3 lữ đoàn cảnh sát, được trang bị nhiều vũ khí hạng nặng như xe tăng,đại bác và cả máy bay, trong lúc quân đội của Nam Triều Tiên chỉ vào khoảng

6 vạn, được sự huấn luyện của 500 cố vấn Mỹ, chỉ được trang bị vũ khí hạngnhẹ mang tính chất phòng thủ.

Chỉ 24 giờ sau khi cuộc chiến bùng nổ, xe tăng của Quân đội Nhân dânTriều Tiên đã xuất hiện ở ngoại ô Seoul

Ngay trong ngày Bắc Triều Tiên bắt đầu cuộc chiến, Hội đồng Bảo anLiên Hiệp Quốc đã được triệu tập khẩn cấp theo yêu cầu của Mỹ và bằng 9phiếu thuận, 0 phiếu chống, 1 phiếu trắng (Nam Tư) đã nhanh chóng thảo raNghị quyết số 82 với nội dung:

1 Chấm dứt tất cả các hoạt động thù địch và Bắc Triều Tiên rút lui

về vĩ tuyến 38;

2 Thành lập một Ủy ban đặc trách về Triều Tiên của Liên Hiệp Quốc

để giám sát tình hình và báo cáo lại cho Hội đồng Bảo an;

3 Yêu cầu tất cả các thành viên của Liên Hiệp Quốc ủng hộ nghịquyết này của Liên Hiệp Quốc, và tự kiềm chế không giúp đỡ cho chính phủBắc Triều Tiên

Tiếp đó, ngày 27/6, Hội đồng Bảo an bằng 7 phiếu thuận, 1 phiếuchống (Nam Tư), 2 phiếu trắng (Ấn Độ và Ai Cập) lại thông qua một nghịquyết khác kêu gọi các thành viên của Liên Hiệp Quốc “mang đến cho Cộnghòa Triều Tiên tất cả sự giúp đỡ cần thiết để đẩy lui những kẻ tiến công”[11,60] Việc đại biểu Liên Xô vắng cmặt trong các cuộc thảo luận ở Hộiđồng Bảo an từ ngày 10/01 kèm với những lời tuyên bố chỉ tham gia trở lại

“khi nào đại biểu của phe nhóm Quốc dân đảng Trung Quốc bị gạt khỏi cơquan này đã tạo thuận lợi cho Mỹ trực tiếp can thiệp vào Triều Tiên dướidanh nghĩa Liên Hiệp Quốc” [10,57]

Liên Xô và đồng minh của họ không thừa nhận giải pháp này với lý do

là nó bất hợp pháp vì có một thành viên thường trực của Hội đồng Bảo anLiên Hiệp Quốc vắng mặt trong cuộc bỏ phiếu Đối đầu lại điều này, quanđiểm đưa ra là một thành viên thường trực của Hội đồng phải thật sự phủquyết để đánh bại giải pháp Chính phủ Bắc Triều Tiên cũng không đồng ý và

lý giải rằng cuộc xung đột này là một cuộc nội chiến, và vì vậy không nằmtrong tầm giải quyết của Liên Hiệp Quốc Giải pháp của Liên Xô đưa ra kêugọi chấm dứt thù địch và rút các lực lượng ngoại quốc đã bị bác bỏ.

Cùng ngày, Truman công khai tuyên bố đưa quân đội Mĩ vào để cứuvãn tình thế nguy ngập của quân đội Lý Thừa Vãn ở Nam Triều Tiên

Trước đó, ngày 25/6, Truman đã cho triệu tập một cuộc họp nhữngngười cộng sự Ông đã thống nhất ý kiến với tướng O Bradley, chủ tịch Hộiđồng Tham mưu trưởng liên quân rằng: “Liên Xô chưa chuẩn bị gây chiếnnhưng rõ ràng là muốn thử thách Hoa Kỳ ở Triều Tiên Vậy đã đến lúc lêntiếng báo nguy” [10,58] Truman đã so sánh cuộc tiến công của Bắc TriềuTiên giống như cuộc tấn công của Nhật ở Mãn Châu, chiến tranh xâm lượccủa Mussolini ở Etiopia và những hoạt động gây chiến của Hitler ở châu Âutrong những năm 30 Truman cho rằng nếu Hoa Kỳ không bảo vệ một quốcgia được độc lập nhờ sự bảo trợ của mình thì nhân dân ở những nước lân cậnLiên Xô, không chỉ ở châu Á mà cả ở châu Âu, Trung Đông và những nơikhác sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực

Ngay sau đó, Truman đã ra lệnh cung cấp cho Chính phủ Seoul tất

cả mọi vũ khí chính phủ này cần và cho phép tướng MacArthur được dùngmọi biện pháp quân sự để chuyển giao chúng và di tản các kiều dân Mỹ rakhỏi Triều Tiên Ông giao cho các Bộ trưởng chuẩn bị những mệnh lệnh cầnthiết cho việc sẵn sàng sử dụng các đơn vị lính Mỹ Ngày hôm sau, tình hìnhdiễn biến mau lẹ trên mặt trận quân sự đã khiến ông tin rằng: “Cộng hòa TriềuTiên cần được sự giúp đỡ tức thời để tránh một thất bại hoàn toàn” cũng là đểtránh việc sẽ uy hiếp Nhật, Đài Loan và căn cứ Okinawa Cho rằng đây là “sựdiễn tập trên qui mô lớn” cuộc phong tỏa Berlin, ông điện cho MacArthur đểông này dùng các lực lượng hải quân và không quân yểm trợ cho quân độiNam Triều Tiên nhưng không được vượt quá vĩ tuyến 38 Đồng thời, ôngquyết định đưa Hạm đội 7 vào eo biển Đài Loan để ngăn chặn bất kì một cuộc

đụng độ nào khác có thể có giữa Đài Loan và Trung Quốc mà sẽ khiến BắcKinh nhập cuộc; tăng cường giúp đỡ người Pháp ở Đông Dương…

Rõ ràng là Truman vẫn tiếp tục tuân thủ chính sách “chặn đứng”; nếucần thiết, sẽ viện đến bạo lực để bảo vệ nguyên trạng nhưng lại tránh thay đổi

nó bằng quân sự Những quyết định nêu trên đã được chính thức công bố vàongày 27/6 Truman cũng tuyên bố: “Cuộc tiến công vào Triều Tiên đã khiếncho người ta không còn hồ nghi gì nữa về việc cộng sản đã vượt qua việc sửdụng lật đổ để chinh phục các quốc gia độc lập và giờ đây đang sử dụng xâmlược vũ trang và chiến tranh… ” [10,59]

Ngày 29/6, trước tình hình ngày càng tồi tệ của Nam Triều Tiên (ngày28/6, quân đội Bắc Triều Tiên đã chiếm Seoul), Truman quyết định đưa 2 sưđoàn bộ binh đang đóng tại Nhật sang tham chiến ở Nam Triều Tiên

Ngày 30/06, ông chấp nhận đề nghị của MacArthur về việc dùng lựclượng bộ binh Mỹ ở Triều Tiên

Ngày 4/7, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ra nghị quyết thành lập bộchỉ huy của Liên Hiệp Quốc ở Triều Tiên và bổ nhiệm MacArthur cầm đầu bộchỉ huy này, cho phép quân Mỹ và 15 nước bao gồm: Anh, Pháp, Australia,New Zealand, Bỉ, Luxembourg, Hà Lan, Hi Lạp, Thổ Nhĩ Kì, Canada,Colombia, Etiopia, Nam Phi, Thái Lan và Philippin được chiến đấu dưới ngọn

cờ Liên Hiệp Quốc Tỉ lệ quân đội Mỹ trong lực lượng Liên Hiệp Quốc chiếnđấu ở Triều Tiên là 50,32% bộ binh, 85,89% hải quân và 93,38% không quân

Từ ngày 7 - 8/8/1950, ngoài lục quân Mĩ đến Nam Triều Tiên ra,Australia, Canada, Hà lan, Srilanca… cũng đổ bộ bằng đường biển và đườnghàng không vào Nam Triều Tiên, cùng yểm trợ cho quân đội Lý Thừa Vãnlàm cho qui mô của cuộc chiến tranh ngày càng rộng lớn

Ngày 15/9/1950, với danh nghĩa Liên Hiệp Quốc, Mĩ đã tập trung binhlực của mình ở Viễn Đông, do tướng MacArthur chỉ huy đổ bộ vào NhânXuyên (Inchon) với 5 vạn quân, 500 máy bay, 300 tàu chiến và nhiều xe tăng,đạn pháo trong khi quân đội Bắc Triều Tiên đã kiểm soát hầu hết miền Nam,

kể cả Seoul, trừ cảng Pusan nằm ở Đông Nam, bắt đầu chiến dịch phản côngmãnh liệt.

Ngày 25/9, quân đội Mĩ chiếm lại Seoul, quân đội Bắc Triều Tiên bịđẩy lùi nhanh chóng Tổng thống Truman chỉ thị cho Micheal Owen: “Phải épngười Nga hoặc người Trung Quốc không được tuyên bố ý đồ can thiệp hoặctrên thực tế không can thiệp vào Triều Tiên” [26,119]

Ngày 28/9, Bộ Chính trị Đảng Lao động Triều Tiên đã nhận định quânđội Bắc Triều Tiên không còn đủ sức ngăn đối phương vượt vĩ tuyến 38 và đãgửi thư yêu cầu Liên Xô và Trung Quốc lập tức viện trợ quân sự

Ngày 30/9, trong buổi lễ mừng Đại hội Đảng, Thủ tướng Chu Ân Lai

có bài phát biểu, nghiêm khắc cảnh cáo đế quốc Mĩ Tuy nhiên, Owen vẫn coithường lời cảnh cáo này và cho rằng: “Đó chẳng qua chỉ là “cáo đội lốt hùm”,

là “thủ đoạn chính trị trên chính trường ngoại giao mà thôi” Nếu Trung Quốccan thiệp trong vòng hai tháng sau khi chiến sự nổ ra, lúc đó mới có ý nghĩaquyết định Còn hiện tại, phía Mĩ không hề lo sợ” [26,119]

Ngày 1/10, quân đội Mĩ tiến sát vĩ tuyến 38 Lúc này, quân đội BắcTriều Tiên đã rơi vào tình trạng bị bao vây hoàn toàn Đồng thời, Nhà Trắngchỉ thị cho Mac Arthur sử dụng quân đội Hàn Quốc thay cho quân đội Mĩ ởbiên giới sông Áp Lục để tránh chọc giận Trung Quốc và sử dụng Đại Hộiđồng Liên Hiệp Quốc với đa số để thông qua một nghị quyết cho phép quânđội Liên Hiệp Quốc tiến hành những biện pháp thích hợp để đảm bảo một tìnhhình ổn định trên bán đảo Triều Tiên Nhờ đó, kể từ ngày 1/10 - 9/10/1950,toàn bộ quân Mĩ, Anh, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ đều lần lượt vượt qua vĩ tuyến

38 Số quân của đội quân Liên Hiệp Quốc tăng lên tới 400.000 người

Ngày 9/10, phía Mỹ gửi tối hậu thư buộc Kim Nhật Thành đầu hàng:

“Nếu quân Bắc Triều Tiên không hạ vũ khí, ngài Nguyên soái quân Liên HiệpQuốc sẽ không dành cho ông một lối thoát ” [18,10]

Đồng thời, Truman cũng gửi một bức thư cho Kim Nhật Thành vàkhẳng định: “Trong trường hợp các đơn vị Trung Quốc quan trọng được sử

dụng, công khai hay lén lút, không có sự báo trước, ở bất cứ nơi nào trên đấtTriều Tiên thì quân đội Mĩ vẫn tiếp tục hoạt động” [13,61] Mac Arthur đồngthời cũng nhận được chỉ thị không được có bất kì hành động gì xâm phạmlãnh thổ Trung Quốc mà không có sự đồng ý trước của Washington.

Ngày 11/10, Kim Nhật Thành đã tuyên bố trên đài phát thanh kêu gọitoàn thể nhân dân Triều Tiên: “Nhiệm vụ quan trọng nhất của nhân dân TriềuTiên là dùng máu tươi để bảo vệ từng tấc đất của Tổ quốc” [28,10]

Ngày 15/10, ngay trong lúc Mac Arthur cho rằng thắng lợi đang gần kề,rằng Chính phủ Trung Hoa biết họ sẽ thảm bại nếu can thiệp, vì lẽ đó họ sẽkhông làm như vậy, rằng mọi kháng cự quân sự của quân Bắc Triều Tiên sẽchấm dứt vào ngày lễ Tạ ơn (Thanksgiving Day), tức vào ngày thứ Năm đầutiên của tháng 11; chính ở thời điểm đó, các đơn vị Trung Quốc bắt đầu bímật xâm nhập lãnh thổ Bắc Triều Tiên Cùng ngày, quân đội Liên Hiệp Quốcbắt đầu tấn công toàn diện vào Bình Nhưỡng, nguy cơ mất Bình Nhưỡng ngàycàng tới gần Trước tình hình nguy cấp đó, Kim Nhật Thành đã phái ngườisang cầu viện Trung Quốc

Quân đội Mĩ nhanh chóng vượt vĩ tuyến 38, đồng thời tiến lên phíaBắc gần biên giới Trung - Triều, đe dọa an ninh Trung Quốc, bất chấp lờicảnh cáo của chính phủ CHND Trung Hoa Trong lúc đó, để đảm bảo anninh biên giới, quân đội Trung Quốc đã phong tỏa biên giới giáp sông ÁpLục sẵn sàng đợi lệnh Tuy nhiên, Mac Arthur vẫn không hay biết gì, vẫnmạnh miệng tuyên bố rằng nếu quân đội Trung Quốc muốn vượt sông ÁpLục sẽ phải hi sinh một nửa số quân và có thể để bọn trẻ con về nhà ăn Noelrồi Arthur càng lạc quan cho rằng, chế độ Cộng hòa dân chủ nhân dân TriềuTiên đã lung lay tận gốc, thời cơ để Liên Xô và Trung Quốc đổ quân đã quarồi Cả tướng lĩnh và binh lính Liên Hợp Quốc, Hàn Quốc không thể ngờđược rằng bão tố và sấm sét của một cuộc quyết chiến quyết liệt đang chờđợi họ trong những ngày tiếp theo

Chương 2 QUÂN CHÍ NGUYỆN TRUNG QUỐC TRONG CUỘC CHIẾN TRANH

Sau đó, vào ngày 13/5, khi gặp Mao Trạch Đông tại Bắc Kinh trongchuyến viếng thăm kéo dài 4 ngày, Kim Nhật Thành đã giải thích: “Quan hệcăng thẳng Nam - Bắc Triều đã đến hồi không giải quyết không được Nhândân Nam Triều Tiên mong muốn thống nhất Tổ quốc Hiện nay, cơ hội thốngnhất Triều Tiên đã đến rồi Chỉ cần Trung Quốc đồng ý, còn chúng tôi không

cần bất cứ một sự viện trợ nào ” [10,54].

Dù rất đỗi bàng hoàng trước quyết định của Kim Nhật Thành và Stalinnhưng Mao Trạch Đông vẫn hứa ủng hộ: “Nếu quân đội Mĩ tham gia, TrungQuốc sẽ phái quân sang ủng hộ Bắc Triều Tiên Nếu chúng vượt qua vĩ tuyến

38, chúng tôi sẽ dứt khoát tham gia chiến đấu” [34,19]

Để đáp lại việc Truman công khai tuyên bố đưa quân vào Triều Tiêntrực tiếp tham chiến, ngày 28/6, Chủ tịch nước CHND Trung Hoa trong cuộc

họp lần thứ 8 Ủy viên Hội đồng chính phủ đã kêu gọi: “Nhân dân thế giới vànhân dân Trung Quốc hãy đoàn kết lại! Sẵn sàng đập tan mọi âm mưu khiêukhích của chủ nghĩa đế quốc” [26,111]

Đồng thời, Thủ tướng Chu Ân Lai cũng phát biểu: “Tuyên bố ngày 27của Truman là hành động triệt để phá hoại Hiến chương Liên Hiệp Quốc Chỉcần chúng ta đừng run sợ, kiên quyết động viên quảng đại quần chúng đấutranh phản đối bè lũ hiếu chiến, bọn xâm lược sẽ hoàn toàn thất bại” [26,111].Lời tuyên bố đanh thép của Chính phủ Trung Quốc đã mang lại cho quân dânnước CHND Triều Tiên đang đấu tranh chống xâm lược sự ủng hộ và cổ vũlớn lao

Sáng 11/8/1950, Chu Ân Lai tới Bộ Tổng Tham mưu Quân giải phóng,ông được cán bộ tham mưu báo cáo tình hình, trong đó nhấn mạnh: “Phảinâng cao cảnh giác, đề phòng quân Mỹ tập kích Quân hai bên giằng co nhau

ở sông Lạc Đông không bên nào tiến lên được Quân đội Bắc Triều Tiên tácchiến trên bán đảo dài và hẹp, sợ nhất là bị quân Mỹ cắt ngang lưng Quân

Mỹ nếu đổ bộ ở phía sau, quân đội Bắc Triều Tiên sẽ bị kẹt ở sông Lạc Đôngkhông quay về được” [12,331] Trong đó, Trung Quốc đặc biệt chú ý tớinhững địa điểm mà quân Mỹ có thể đổ bộ xuống như: Trấn Nam Phố, NguyênSơn, Nhân Xuyên, Quần Sơn… Chu Ân Lai tỏ ra hết sức tỉnh táo, đến báo cáovới Mao Trạch Đông Mao Trạch Đông cũng cho rằng khả năng đó là rất lớn

Quân ủy Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đi kiểm tra tìnhhình chuẩn bị của bộ đội biên phòng Đông Bắc, một lần nữa ra chỉ thị phải gấprút chuẩn bị, phải gấp rút hoàn thành mọi công việc trước ngày 30 tháng 9

Cùng với số lượng lớn quân Mĩ và quân các nước ùn ùn kéo vào chiviện cho quân đội Lý Thừa Vãn, không quân Mĩ cũng điên cuồng oanh tạccác tuyến giao thông phía Bắc khiến chiến trường Triều Tiên ngày càng trởnên ác liệt Để bảo vệ an toàn biên giới của tổ quốc, Trung Quốc đã dichuyển nhanh lực lượng đến đóng ở các vùng dễ cơ động, sẵn sàng chờ lệnhtham chiến

Ngày 9/9, Quân ủy trung ương Trung Quốc quyết định điều động binhđoàn 9 do Tống Thời Luân chỉ huy đang ở Thượng Hải đến đóng dọc tuyếnđường sắt ở Tân Phố Đồng thời, điều sư đoàn 19 do Dương Đắc Chí chỉ huy,đang đóng quân tại vùng Tây Bắc, tới đóng quân dọc tuyến đường sắt LũngHải, chờ lệnh để sẵn sàng ứng biến

Ngày 15/9/1950, trong lúc quân đội Bắc Triều Tiên đã kiểm soát hầuhết miền Nam, kể cả Seoul, trừ cảng Pusan nằm ở Đông Nam còn kháng cự,quân đội Mỹ bất ngờ dùng 500 máy bay và khoảng 200 chiến hạm đổ bộ lênbãi biển Inchon (Nhân Xuyên) và bắt đầu tiến hành phản công mãnh liệt.Quân đội Bắc Triều Tiên bị đẩy lui nhanh chóng

Kim Nhật Thành đã cử Phó soái - Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phác Nhất Vũđến An Đông, trình bày với Chính phủ Trung Quốc tình hình chiến sự xấu đinhanh chóng sau khi quân Mỹ đổ bộ, khẩn thiết đề nghị Trung Quốc xuấtquân chi viện

Ngày 17/9, Chu Ân Lai đồng ý cử một nhóm tiền trạm 5 người lấydanh nghĩa các tùy viên quân sự Sứ quán Trung Quốc ở Triều Tiên, sangTriều Tiên thăm dò tình hình, khảo sát địa hình, chuẩn bị chiến trường Đồngthời, Trung Quốc đã bố trí tại Bắc Bình 2 sư đoàn người dân tộc Triều Tiên,

họ sẽ nhanh chóng gia nhập quân đội Triều Tiên khi cần thiết

Ngày 20/9, Chu Ân Lai vạch ra nguyên tắc tác chiến cơ bản: “Chiếntranh chống Mỹ viện Triều phải là cuộc chiến đấu lâu dài tự lực cánh sinh;trong chiến dịch phải tập trung ưu thế tuyệt đối về binh lực và hỏa lực, baovây tiêu diệt một thiểu số quân địch đã bị chia cắt, từng bước làm suy yếuquân địch để có lợi cho tác chiến lâu dài” [12,332] Phương châm này đãđược Mao Trạch Đông hết sức tán thành

Ngày 25/9, quân Mỹ chiếm lại Seoul và ngày 1/10, đã tiến sát đến vĩtuyến 38 Lúc này quân đội Bắc Triều Tiên đã rơi vào tình trạng bị bao vâyhoàn toàn Vài ngày trước đó, ngày 28/9, Bộ Chính trị đảng Lao động TriềuTiên đã nhận định quân đội Bắc Triều Tiên không còn đủ sức ngăn đối

phương vượt vĩ tuyến 38 và đã gửi thư yêu cầu Liên Xô và Trung Quốc lậptức viện trợ quân sự.

Ngày 1/10, sau khi nhận được thư từ phía Bắc Triều Tiên, Stalin đãgửi điện cho Mao Trạch Đông: “Nếu đồng chí cho rằng trong trường hợpkhẩn cấp có thể cho bộ đội sang giúp Triều Tiên thì nên phái sang ngay ítnhất 5 - 6 sư đoàn đến vĩ tuyến 38 để Bắc Triều Tiên có thể dưới sự yểm hộcủa các đồng chí, tổ chức chiến đấu ở phía Bắc vĩ tuyến 38 Có thể coi quânđội Trung Quốc là quân tình nguyện, dĩ nhiên do người Trung Quốc chỉhuy” [10,60] Trả lời ý kiến của Mao Trạch Đông về khả năng chiến tranhTrung - Mỹ sẽ kéo Liên Xô vào cuộc và tình hình sẽ “trở nên vô cùngnghiêm trọng”, Stalin khẳng định: “Chúng ta sợ điều đó ư? Theo tôi, khôngnên sợ vì chúng ta hợp sức lại sẽ mạnh hơn Mỹ và Anh; các nước tư bảnchâu Âu mà không có Đức (hiện Đức không thể giúp gì cho Mỹ) thì chẳngphải là lực lượng quan trọng” [10,60]

Cùng ngày, Chu Ân Lai thông qua Đại sứ Ấn Độ Panikkar tại TrungQuốc, báo cho Liên Hiệp Quốc biết rằng nếu những lực lượng của tổ chứcnày, ngoại trừ quân Nam Triều Tiên, xâm nhập Bắc Triều Tiên, Chính phủcủa ông “sẽ không dửng dưng ngồi nhìn mà sẽ đưa quân vào đây Quyếtkhông tha thứ cho người nước ngoài xâm lược, cũng quyết không để cho bọn

đế quốc xâm lược người láng giềng của mình Ai mưu toan gạt gần 500 triệungười Trung Quốc ra ngoài Liên Hiệp Quốc, ai muốn gạt bỏ và phá hoại lợiích của một phần tư loài người, hòng giải quyết độc đoán bất kì vấn đề nàocủa phương Đông có quan hệ trực tiếp với Trung Quốc, kẻ đó nhất định sẽ sứtđầu mẻ trán” [12,333]

Sau khi đánh giá tình hình Triều Tiên, nhận thấy quân đội Mỹ sẽ bằngmọi giá tấn công đến biên giới Trung - Triều, Trung Quốc quyết định xuấtquân sang Triều Tiên Mao Trạch Đông và các tướng lĩnh khẳng định:“Chúng

ta đưa quân sang Triều Tiên là có lợi… Chính sách tích cực mà chúng ta lựachọn trên với Trung Quốc, với Triều Tiên, với Phương Đông, với thế giới đều

có lợi; nếu chúng ta không xuất quân, để cho quân địch kéo đến sông Yalu,các thế lực trong và ngoài nước sẽ trỗi dậy, tất cả đều bất lợi cho các bên…Tóm lại chúng ta nhận định rằng, cần tham chiến là tham chiến! Tham chiếnlợi ích rất lớn, không tham chiến tổn thất càng to lớn” [11,59] Quyết địnhcuối cùng là sẽ xuất quân vào đêm 19/10/1950.

Ngày 2/10, MacArthur căn cứ vào quyết định của Hội đồng Tham mưutrưởng ra mệnh lệnh tác chiến số 2 của quân đội Liên Hiệp Quốc, lệnh chocác đơn vị của Liên Hiệp Quốc lập tức từ đất liền và từ biển cùng một lúcvượt giới tuyến 38 tấn công lên phía Bắc Quân đội Nhân dân Triều Tiên vìhỏa lực và nhân lực đều kém xa quân Liên Hiệp Quốc nên lâm vào thế yếu,buộc phải rút lui về phía Bắc Chỉ trong một thời gian ngắn, ngọn lửa chiếntranh xâm lược đã nhanh chóng lan tới biên giới Trung - Triều

Trước tình hình như vậy, Mao Trạch Đông đã triệu tập một cuộc họpcấp cao bao gồm: Mao Trạch Đông, Chu Đức, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai,Cao Cương, Lâm Bưu và Nhiếp Vĩnh Trăn họp ở Di Niên Đường Trong cuộchọp, Mao Trạch Đông đã trình bày điện xin cầu viện của Kim Nhật Thành,đồng thời đi đến quyết định: “Tình hình Triều Tiên nghiêm trọng như vậy,bây giờ vấn đề không phải là xuất quân hay không xuất quân mà là xuất quânngay, xuất quân sớm hay muộn một ngày là cực kì quan trọng đối với chiếncuộc Hôm nay, chúng ta chỉ thảo luận hai vấn đề cấp thiết: một là thời gianxuất quân, hai là cử ai làm thống soái cầm quân” [26,124]

Thoạt đầu, người được chọn cầm quân là Túc Dụ nhưng Túc Dụ do lâmbệnh và đang điều trị tại Thanh Đảo nên không thể nhận nhiệm vụ Sau đó,nhiều người đề cử Lâm Bưu nhưng Lâm Bưu cũng lập tức cáo bệnh MaoTrạch Đông hoàn toàn không ngờ tới viên Thống soái quân sự mà mình tínnhiệm nhất cũng cáo ốm thoái thác Cuối cùng Mao Trạch Đông đã quyếtđịnh chọn Đại tướng quân Bành Đức Hoài nắm giữ chức vụ Tư lệnh, GiảiPhương là Tham mưu trưởng quân Chí nguyện “kháng Mỹ viện Triều”

Ngày 7/10, Stalin gửi cho Mao Trạch Đông một bức điện:“Nếu chiếntranh là không thể tránh khỏi thì nên phát động nó ngay bây giờ…Nếu chúng

ta không gửi những đạo quân sang Triều Tiên thì quân Mỹ sẽ tràn qua biêngiới Yalu” [10,60] Ông đồng thời hứa sẽ yểm trợ quân tình nguyện TrungQuốc bằng không quân

Ngày 10/10, Mao Trạch Đông nhận được điện từ Matxcơva do Chu ÂnLai gửi về, báo cáo:“ Stalin đã trả lời, hiện tại không quân Liên Xô chuẩn bịchưa tốt, tạm thời không yểm trợ quân chí nguyện chiến đấu tại Triều Tiên.Liên Xô chỉ có thể trang bị vũ khí cho 20 sư đoàn, số vũ khí này sẽ đượcnhanh chóng chuyển tới Mãn Châu Lý Mong Trung ương xem xét lại vấn đềxuất quân” [26,154] Điều đó làm cho Mao Trạch Đông hết sức bất ngờ, khiếnông phải cân nhắc

20 giờ ngày 11/10, Mao Trạch Đông gửi cho Bành Đức Hoài một bứcđiện trong đó chỉ thị: “Tạm thời không thi hành mệnh lệnh ngày 9/10 Các bộphận của binh đoàn 13 vẫn giữ nguyên vị trí tiến hành không luyện, khôngxuất quân” [26,157]

Ngày 13/10, Mao Trạch Đông triệu tập Hội nghị Cục Chính trị khẩncấp tại Trung Nam Hải nghe Bành Đức Hoài đã báo cáo ba vấn đề: Nội dungcuộc hội đàm với Phác Nhất Vũ, binh lực và hướng tấn công của Liên HiệpQuốc, tình hình chuẩn bị của quân Chí nguyện Sau khi kết thúc hội nghị,Mao Trạch Đông điện khẩn cho Chu Ân Lai lúc này đang ở Matxcơva: “Cụcchính trị đã biết kết quả thương lượng của đồng chí, vẫn nhất trí cho rằng xuấtquân viện Triều là việc làm có lợi…Chúng ta luôn theo đuổi chính sách có lợiđối với Trung Quốc, có lợi đối với Triều Tiên, đối với phương Đông và đốivới toàn thế giới Nếu ta không xuất quân, kẻ thù tiến sát sông Áp Lục, mọiphía đều bất lợi Sẽ thu hút toàn bộ quân biên phòng Đông Bắc, điện lực NamMãn bị khống chế Tóm lại, chúng ta thấy rằng cần tham chiến, là tham chiến!Không tham chiến, tổn thất lại càng to lớn” [26,159]

Vậy là, mặc dù mới thiết lập chính quyền dân chủ nhân dân chưa đầymột năm, trong nước còn nhiều khó khăn; Đài Loan, Hải Nam, Tây Tạng vànhiều đảo ven biển chưa giải phóng nhưng Đảng Cộng sản và Chính phủ nướcCộng hòa nhân dân Trung Hoa vẫn quyết định phát động một phong trào

“kháng Mỹ viện Triều” Hưởng ứng lời kêu gọi của Trung ương Đảng Cộngsản và Chính phủ, toàn thể nhân dân Trung Quốc hăng hái tham gia phongtrào giúp đỡ nhân dân Triều Tiên đánh đuổi quân Mĩ xâm lược - kẻ thù chungcủa hai dân tộc “Tổng hội kháng Mỹ, viện Triều” đã được thành lập để lãnhđạo phong trào này Nguyên soái Bành Đức Hoài giữ chức vụ Tổng hộitrưởng, Giải Phương giữ chức vụ Tham mưu cho Tổng hội

Ngày 15/10, quân đội Liên Hiệp Quốc bắt đầu tấn công ồ ạt vào BìnhNhưỡng Trước nguy cơ mất Bình Nhưỡng từng ngày, Kim Nhật Thành đã cửPhác Hiến Vĩnh đến Thẩm Dương gặp Nguyên soái Bành Đức Hoài, trình bày

rõ tình hình để Bành Đức Hoài biết và đề nghị Trung Quốc xuất quân thậtnhanh Bành Đức Hoài đã trả lời rằng: “Trung ương đã có quyết định cuốicùng là ngày 19, bộ đội sẽ vượt sông Hy vọng quân dân Triều Tiên vẫn tiếptục cản được kẻ thù, ngăn chúng lại! Tôi và Cao Cương phải đi ngay AnĐông để bố trí cho binh đoàn 13 vượt sông” [26,162]

Sáng ngày 16/10, tại An Đông, một cuộc họp cán bộ sư đoàn đã đượctriệu tập Bành Đức Hoài tuyên bố, Cục chính trị Trung ương đã quyết địnhnhanh chóng xuất quân viện Triều đồng thời phân tích cục diện chiến trườngTriều Tiên, nói rõ ý nghĩa của công cuộc kháng Mỹ, viện Triều, trong đókhẳng định: “Hiện nay quân đội Mỹ và quân Nam Hàn đã điên cuồng tấncông nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Triều Tiên Tình hình hết sức nghiêmtrọng Chúng ta đối với Đảng anh em, nước láng giềng bị xâm lược nên cóthái độ như thế nào? Không thể để “cháy nhà hàng xóm mà vẫn bình chânnhư vại được Phải ra sức viện trợ nhân dân Triều Tiên chống xâm lược, giúp

đỡ họ giải phóng, giành độc lập, tự do” [26,162]

Cuối năm 1950, khi Mĩ tập trung lực lượng đánh sát tới biên giới MãnChâu, nhân dân Trung Quốc đã tổ chức những đoàn quân Chí nguyện Hàngchục vạn người đã được huy động sang giúp đỡ nhân dân Triều Tiên chiếnđấu Tham gia vào đội quan này có đầy đủ các tầng lớp nhân dân: phụ nữ,công nhân, thanh niên, sinh viên, thầy thuốc…Riêng ở thành phố Bắc Kinh:

887 phụ nữ đã ghi tên vào đội quân chí nguyện, 187 nữ sinh viên sư phạm đãtình nguyện hiến máu cứu chữa cho các chiến sĩ bị thương tại mặt trận TriềuTiên Tổng hội kháng Mỹ, viện Triều đã huy động được 110.800 người vàgần 503 triệu nhân dân tệ giúp đỡ Triều Tiên Nhân dân và công nhân TrungQuốc đã góp tiền mua chiến xa gửi tặng quân đội nhân dân Triều Tiên cùngmột số máy bay, xe tăng và đại bác… Mục đích chiến đấu của quân chínguyện là: “Bảo vệ Tổ quốc Trung Hoa, Giải phóng nhân dân Triều Tiên, Bảo

vệ hòa bình thế giới” [13,2]

Trong khi Bành Đức Hoài đang tính chuyện quân chí nguyện vượt sôngsang Triều Tiên chiến đấu, phía quân Mĩ tỏ ra hết sức lạc quan Các quan viênLầu năm góc cho rằng: “Thời cơ để Liên Xô - Trung Quốc đổ quân đã qua rồi

” Họ phán đoán quân Mỹ thẳng tiến đến bờ sông Áp Lục sẽ chẳng gặp trởngại gì Micheal Owen huyênh hoang tuyên bố đến ngày 23/11/1950 sẽ chiếmlĩnh Bắc Triều Tiên, thẳng tiến tới biên giới sông Áp Lục Owen đã nói trongcuộc họp báo: “Không quân của quân Liên Hiệp Quốc chiếm ưu thế tuyệt đối.Quân cộng sản muốn vượt qua sông Áp Lục vào Triều Tiên sẽ tổn thất mộtnửa” [26,165]

Còn Nguyên soái Bành Đức Hoài khi chọn phương án qua sông Áp Lục

ở An Đông thì cho rằng: “Owen càng huyênh hoang càng có lợi cho chúng ta.Chúng ta có thể lợi dụng phán đoán sai lầm của kẻ thù bí mật vượt sông,giáng cho địch những đòn bất ngờ” [26,165]

Ngay lúc đó, Mao Trạch Đông cũng điện chỉ thị: “Các cánh quân chínguyện phải cử các đột trinh sát, cải trang thành quân, dân Triều Tiên, khônggọi là quân Chí nguyện Trung Quốc để đánh lạc hướng kẻ thù” Bức điện chỉ

rõ: “Mấu chốt là phải thay đổi cục diện chiến tranh, như vậy mới có khả năngtấn công bất ngờ” [26,166].

Trong thời gian từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8/1950, các đơn vị QuânChí nguyện đã được tập kết ở các thành phố ven bờ Bắc sông Áp Lục (Yalu)như: Bản Khê, Phong Thành, Liêu Dương, An Đông, Thông Hóa, Thể An,Hoan Điện

Chạng vạng tối ngày 19/10/1950, trong cơn mưa thu mịt mùng lạnh giá,các quân đoàn 40, 39, 42, 38 và 3 sư đoàn pháo binh quân Chí nguyện nhândân Trung Quốc cùng một lúc lần lượt vượt sông Áp Lục ở ba bến An Lạc,Trường Miến và Tập An tiến sâu vào lãnh thổ Triều Tiên

2.2 Sự phối hợp của quân đội Trung - Triều trong việc mở các chiến dịch lớn (25/10/1950 - 10/06/1951)

Trước ngày lễ Nô - en, quân đội Trung Quốc đã mở một loạt các cuộctấn công thăm dò vào các đơn vị Nam Triều Tiên ở gần bờ biển phía Đông và

đã tiến sâu vào khoảng 13km qua khu vực phòng ngự của Sư đoàn 9 NamTriều Tiên nhằm thu hút Mỹ chú ý tới khu vực này trên mặt trận

Ngày 25/10/1950, quân đoàn 40, đơn vị tiên phong của quân Chínguyện đánh trận đầu tiên với quân Nam Triều Tiên Cuộc chiến tranh chống

Mỹ viện Triều chính thức bắt đầu

Quân Trung Quốc đối mặt với quân đội Hoa Kỳ với 270.000 quân dướiquyền tư lệnh của tướng Bành Đức Hoài khiến cho Liên Hiệp Quốc rất ngạcnhiên vì không lường trước được mức độ quân số đông đảo đến như vậy

Tuy nhiên, sau những vụ đụng độ ban đầu, các lực lượng của quân độiTrung Quốc rút lui vào vùng núi Các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Quốc coi sự rútlui của quân đội Trung Quốc như là một dấu hiệu yếu thế và đánh giá sai lầmtrầm trọng khả năng tác chiến của Trung Quốc Thế nên các lực lượng LiênHiệp Quốc tiếp tục tiến công về sông Áp Lục không đếm xỉa gì đến những lờicảnh cáo của Bắc Kinh

Tình báo Mỹ sơ sài trong suốt giai đoạn này vì nhiều lý do, đã khônglàm việc hiệu quả tại Bắc Triều Tiên cũng như đã từng không hiệu quả tạiNam Triều Tiên trong những ngày có cuộc bao vây tại Pusan

Quân Trung Quốc hành quân bằng cách đi bộ và ngủ trong rừng nêngiảm thiểu tối đa sự phát hiện của đối phương Một quân đoàn của TrungQuốc gồm có ba sư đoàn hành quân bằng chân đất từ An Tung ở Mãn Châu,phía Bắc cách sông Áp Lục khoảng 286 dặm (460 km) đến nơi tập kết tại BắcTriều Tiên trong khoảng một thời gian dài từ 16 đến 19 ngày Một sư đoàncủa quân đoàn này hành quân vào ban đêm trên những con đường núi ngoằnngoèo, trung bình đi được 18 dặm (29 km) một ngày trong vòng 18 ngày.Cuộc hành quân trong bắt đầu từ sau khi chập tối lúc 19 giờ và kết thúc lúc 3giờ sáng hôm sau Những phương án trú ẩn chống phi cơ được hoàn thànhtrước 5 giờ 30 sáng Tất cả mọi người và các trang bị được che giấu hay ngụytrang Ban ngày chỉ có các nhóm trinh sát được ngụy trang di chuyển về phíatrước để chọn lựa khu đóng quân ngoài trời của ngày hôm sau Khi các đơn vịcủa Trung Quốc bắt buộc phải hành quân vào ban ngày vì bất cứ lý do gì, họluôn tuân thủ lệnh dừng lại ngay tại chỗ và không cử động khi có máy bayxuất hiện trên đầu Các sĩ quan có quyền bắn hạ bất cứ binh sĩ nào vi phạmlệnh này

Các cuộc tấn công đã chứng minh rằng binh sĩ Trung Quốc là nhữngchiến binh có kỷ luật, được huấn luyện kỹ lưỡng, và đặc biệt lão luyện trongchiến đấu về đêm Họ có tài về nghệ thuật ngụy trang Các đội trinh sát rấtthành công đáng kể trong việc phát hiện các vị trí của các lực lượng LiênHiệp Quốc Họ hoạch định các cuộc tấn công vào phía sau lưng của các lựclượng này, cắt đường rút lui và đường tiếp vận của quân địch, và rồi sau đóxung trận đánh vào mặt trước và bên sườn để kết thúc trận chiến

Quân đội Trung Quốc cũng áp dụng một chiến thuật gọi là HachiShiki tạo thành một đội hình chữ V mà họ để cho quân địch di chuyển trongđó; hai cạnh của chữ V sau đó được khép lại quanh quân địch trong khi đó

một lực lượng khác di chuyển phía dưới miệng chữ V để đón chặn bất cứ lựclượng nào cố giải vây cho đơn vị bị bao vây Các chiến thuật như thế củaTrung Quốc đã được sử dụng với những thành công to lớn tại Onjong,Unsan, và Chosan

Tính đến tháng 6 năm 1951, quân Chí nguyện đã phối hợp với quânđội nhân dân Triều Tiên liên tục mở 5 chiến dịch, cơ bản hoàn thành mục tiêuchiến lược đề ra lúc đầu, giành được những thắng lợi có tính chất quyết định

2.2.1 Chiến dịch phản công thứ nhất

Từ ngày 25/10 - 5/11/1950, quân đội Trung - Triều phối hợp mở chiếndịch đầu tiên Quân Chí nguyện dùng 2 sư đoàn của quân đoàn 42 tổ chứcphòng ngự ở khu vực Hoàng Thảo Lĩnh, Phó Chiến Lĩnh thuộc mặt trận miềnĐông, kiềm chế quân địch ở tuyến phía Đông Tiếp đó lại dùng 3 quân đoàn

38, 39, 40 và một sư đoàn của quân đoàn 42 (sau tăng thêm quân đoàn 50,quân đoàn 66) phản kích ở mặt trận miền Tây Chiến dịch này tiêu diệt đại bộphận Sư đoàn 6 quân Nam Triều Tiên, gây thiệt hại nặng cho sư đoàn 1 kỵbinh Mỹ, tổng cộng tiêu diệt hơn 15.000 địch, đánh lui quân địch đến phíaNam sông Thanh Xuyên

Ngày 1/11, các lực lượng tăng cường cho tập đoàn quân số 8 tiếp tục từ

Mĩ chuyển sang Các đơn vị quân đội Philippin, Australia, Thổ Nhĩ Kì, TháiLan, Hà Lan cùng các bộ phận tiền trạm của Pháp và Canada đã kéo sang.Quân số thiếu hụt trong các đơn vị của Mĩ cũng được bổ sung bằng binh línhNam Triều Tiên

Phía quân đội Trung - Triều cũng được Liên Xô viện trợ thêm số máybay phản lực MIG - 15, làm tăng cường sức mạnh không lực cho liên quânTrung - Triều

Ngày 7/11, các quân đoàn 20, 26, 27 thuộc binh đoàn 9 quân Chínguyện dưới quyền chỉ huy của Tư lệnh kiêm Chính ủy Tống Thời Luân tiếnvào Triều Tiên Tới lúc này, binh lực tác chiến ngoài mặt trận của quân Chínguyện tới 9 quân đoàn, 30 sư đoàn với tổng cộng hơn 380.000 người, chiếm

ưu thế hơn hẳn so với lực lượng bộ binh của “quân Liên Hiệp Quốc” gồm 5quân đoàn, 13 sư đoàn, 3 lữ đoàn, tổng cộng khoảng 220.000 người.

Ngày 26/11, với một lực lượng gồm 16 Sư đoàn, quân đội Trung Triều đã giáng cho tập đoàn quân số 8 của Mĩ một đòn choáng váng Hướngtấn công chủ yếu là nhằm vào chính diện và bọc quanh sườn bên phải củaquân Mĩ cũng như Quân đoàn 2 Nam Triều Tiên Sư đoàn 1 kỵ binh của Mĩ,

-Lữ đoàn 8 Thổ Nhĩ Kì và -Lữ đoàn 27 của Anh được tung ra chống lại đà tiếncông mạnh mẽ của quân đội Trung - Triều

Tướng Mac Arthur đã mô tả tình thế lúc đó như sau: “Tập đoàn quân số

8 và các đơn vị quân Liên Hiệp Quốc phối hợp đã vấp phải sự chống cự mạnh

mẽ trên toàn tuyến Dã chiến quân thứ 4 của Trung Quốc - một bộ phận quantrọng của toàn lực lượng quân đội Trung Quốc, trong một đội hình 9 quânđoàn hàng ngang, sư đoàn hàng dọc, với một khối 27 sư đoàn cùng với cácthành phần thuộc dã chiến quân thứ ba triển khai sơ bộ ngay ở phía sau dãchiến quân thứ 4 Đòn tấn công chủ yếu nhằm vào cánh phải của tập đoànquân 8 và đã nhanh chóng cắt đứt mối liên lạc vốn đã mỏng manh giữa tậpđoàn này và quân đoàn 10, qua vùng địa hình hiểm trở ở giữa bán đảo TriềuTiên” [41,8]

Kết quả là Quân đoàn 8 của Mỹ phải rút lui về phía Nam qua sôngTaedong (Đại Đồng) khiến sườn bên phải của quân đội Mĩ bị hở Ngoài ra,một cánh quân khác của quân đội Trung - Triều đã tấn công địch, cắt đứt conđường chạy ngang Bình Nhưỡng - Nguyên Sơn ở Songchon, gây cho đốiphương những tổn thất nặng nề về người và vũ khí trang bị

2.2.2 Chiến dịch phản công thứ hai

Ngày 27/11, quân đội Trung - Triều mở cuộc phản kích mạnh mẽ trên

cả hai mặt trận Đông và Tây, bắt đầu chiến dịch thứ hai

Ở mặt trận phía Tây, quân đội Trung - Triều tiêu diệt sư đoàn 7 quânNam Triều Tiên, đánh quỵ sư đoàn 2 của Mỹ

Ở mặt trận phía Đông, liên quân Trung - Triều tổ chức tấn công đánhquỵ sư đoàn lục chiến 1, sư đoàn bộ binh 2 của Mỹ, vây hãm bồn địa Chajin.Tình hình đó buộc MacArthur phải ra lệnh cho “quân Liên Hiệp Quốc” vàquân Nam Triều Tiên rút lui toàn bộ Tư lệnh tập đoàn quân số 8 của Mỹtrong khi bại trận rút lui đã chết vì tai nạn xe Ridway được bổ nhiệm thay thếchức vụ này

Từ 5 - 15/12, tập đoàn quân số 8 di chuyển từ phía Nam sông Hàn đến

hạ lưu sông Lâm Tân ở phía Tây, dọc theo vĩ tuyến 38 Quân đội Trung Triều hạn chế tấn công nhưng đẩy mạnh hoạt động tuần tiễu, thăm dò và vẫntiếp tục bám sát các lực lượng đang rút lui của Mĩ

-Theo tình báo Mĩ cho biết, lực lượng quân đội Trung - Triều lúc này đãvượt quá 400.000 người, trong đó có khoảng 25.000 là quân đội Trung Quốc.Ước tính tổng số lượng quân Trung Quốc ở Triều Tiên và Mãn Châu làkhoảng 740.000 người Tuy nhiên, tình báo chính trị của Mĩ cũng thú nhậnrằng đã không thể luồn qua được bức màn sắt và đã không cung cấp được tintức cụ thể về ý đồ của đối phương

Bởi vậy, sau ngày 15/12, quân đội Trung - Triều đã tổ chức một cuộcphản công lớn giáng cho quân đội Liên Hiệp Quốc những đòn chí mạng, đặcbiệt là tập đoàn quân số 8 và số 10

Ngày 24/12, chiến dịch kết thúc, quân đội Trung - Triều đã tiêu diệt tất

cả hơn 360.000 địch, giành lại được khu vực phía Bắc giới tuyến 38, xoaychuyển thế cuộc trên chiến trường Dư luận Mỹ gọi thất bại này là “ác mộng”,

“bi kịch” kinh hoàng, là “cuộc chiến thất bại lớn nhất trong lịch sử lục quânMỹ” Tập đoàn thống trị của Mỹ cũng lâm vào tình trạng hỗn loạn

2.2.3 Chiến dịch phản công thứ ba

Để đập tan âm mưu của “quân Liên Hiệp Quốc” dùng đàm phán đểtranh thủ thời gian chỉnh đốn quân đội tiếp tục cuộc chiến tranh, Mao TrạchĐông đã gửi điện cho Bành Đức Hoài chỉ thị cho Quân Chí nguyện vượt giớituyến 38 tác chiến Ngày 31/12/1950, Quân Chí nguyện tập trung các quân

đoàn 38, 39, 40, 42, 50, 66 phối hợp với các quân đoàn 1, 2, 5 của Quân độiNhân dân Triều Tiên mở chiến dịch thứ ba.

Trên một mặt trận lớn từ Keasong ở phía Đông đến sông Bắc Hàn(Pukhan), mặc dù không có nhiều lợi thế nhưng quân đội Trung - Triều vẫn

cơ động nhanh chóng với một lực lượng lớn dọc theo những tuyến đườngkhiến những ngày đầu, quân đội Liên Hiệp Quốc buộc phải rút lui về phía sau

từ 16 - 19 km

Ngày 2/1/1951, ở khu vực giữa mặt trận, Mĩ phải tăng cường thêmQuân đoàn 10, Sư đoàn 2, 5 và 8 của quân đội Nam Triều Tiên Quân độiTrung - Triều đã liên tục tấn công ở khu vực này và đã giành được nhữngthắng lợi quan trọng ở khu vực phía Đông hồ Thanh Bính (Chungpyong),buộc quân đội Liên Hiệp Quốc phải rút lui trên toàn tuyến

Ngày 4/1/1951, Quân đoàn 1 và 9 của Mỹ đã củng cố lực lượng vàchiếm lại được các trận địa phòng ngự phía Nam sông Hàn nhưng chẳng baolâu sau, quân đội Trung - Triều đã giành ưu thế và chiếm lại các trận địa

Ngày 7/1/1951, quân độin Liên Hiệp Quốc đã rút về phòng tuyếnPyongtaek kéo dài tới bờ biển phía Tây, phía Đông Bắc kéo dài tới Wonju(Nguyên Châu)

Mặc dù quân đội Liên Hiệp Quốc đã ra sức chiến đấu phòng ngự vàtiến hành nhiều cuộc phản công song quân đội Trung - Triều đã đánh chiếmđược các trung tâm đường sắt và đường bộ quan trọng ở Nguyên Châu Ở khuvực phía Đông Nguyên Châu, họ đã thọc sâu, chỉ còn cách Yongju chừng 16

km Một bộ phận quân đội Trung - Triều tiến về hướng Đông, một bộ phậnkhác vượt Chechon - Yongju, An Đông - Yongchon tới vùng đồi núi giữa AnĐông và Yongchon

Đến ngày 8/1/1951, chiến dịch kết thúc, tổng cộng diệt hơn 190.000địch, chiếm được Seoul, đánh lui quân địch đến tận tuyến Bình Trạch, AnThành, Đê Xuyên, Tam Trắc

2.2.4 Chiến dịch phản công thứ tư

Vào giữa tháng 1/1951, Mĩ liên tiếp dùng không quân ném bom oanhtạc vùng phía Nam Hán Thành Pháo hạm của Hải quân Mĩ cũng liên tục tấncông vào các trung tâm giao thông chủ chốt ở ven biển tướng Ridway nêu rõmục tiêu của quân đội Mĩ như sau: “Chúng ta quan tâm đến việc gây tổn thấtthương vong tối đa cho địch… Muốn thế, chúng ta cần phải tiến hành mộtcuộc chiến tranh vận động, đánh địch khi chúng rút lui và chiến đấu trì hoãnkhi chúng tấn công” [12,18]

Để thực hiện âm mưu đó, Mĩ sử dụng tập đoàn quân số 8 mở một loạtcác cuộc tấn công nhằm quét sạch quân Trung - Triều ở trước tuyến đềkháng, giữ thế chủ động và gây sức ép liên tục, ngăn chặn việc tập trung lựclượng và gây cho quân đội Trung - Triều những tổn thất nặng nề về người,

vũ khí, trang bị

Ngày 15/1, quân đoàn 1 của Mĩ phái 1 trung đoàn tăng cường các đợttrinh sát vũ trang, mệnh danh là cuộc hành quân Wolfhound

Ngày 22/1, quân đoàn 9 của Mĩ cũng cử lực lượng đặc nhiệm Johnson

đi làm nhiệm vụ tương tự Phát hiện chung của cả hai bộ phận là trận địa củaquân đội Trung - Triều bố trí rất mỏng

Vì vậy, ngày 25/1/1951, Mĩ tập trung 5 quân đoàn, 16 sư đoàn, 3 lữđoàn, tổng cộng 230.000 quân tổ chức tấn công với mật danh “Cuộc hànhquân Thuderbolt”

Quân Chí nguyện đã vận dụng phương châm “dương Đông kích Tây”,lệnh cho các quân đoàn 38, 50 phối hợp với quân đoàn 1 quân đội nhân dânTriều Tiên, dùng quân đoàn 26 làm lực lượng dự bị, tổ chức phòng ngự ở bờNam sông Hàn, mặt trận phía Tây, kiềm chế hoạt động của mũi tiến công chủyếu của quân địch Trong khi đó ở mặt trận phía Đông, dùng các quân đoàn

39, 40, 42, 66 phối hợp với các quân đoàn 2 và 3 của quân đội Nhân dânTriều Tiên mở cuộc phản kích vào hướng Hán Thành, tiêu diệt một bộ phậncủa sư đoàn 8 quân Nam Triều Tiên và sư đoàn 2 của Mỹ