Vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình mới ở can lộc hà tĩnh

Vì vậy tôi xin chân thành cảm ơn Hội đồng khoa học khoa Giáo dục chính trị, các thầy cô giáo trong tổ Chủ nghĩa xã hội khoa học, Ban chấp hành Hội liên hiệp phụ nữ Can Lộc và đặc biệt tô

Trờng đại học vinh Khoa Giáo dục chính trị

***********

Vai trò của phụ nữ trong việc

xây dựng gia đình mới

Định.

Vì vậy tôi xin chân thành cảm ơn Hội đồng khoa học khoa Giáo dục chính trị, các thầy cô giáo trong tổ Chủ nghĩa xã hội khoa học, Ban chấp hành Hội liên hiệp phụ nữ Can Lộc và đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo TS Đinh Thế Định đã giúp tôi hoàn thành khoá luận này.

Tác giả

Mục lục

Trang

Chơng I: Phụ nữ với việc xây dựng gia đình 4

1.2: Những nhân tố tác động đến vai trò của ngời phụ nữ

trong gia đình

10 Chơng II: Phụ nữ Can Lộc trong việc xây dựng gia đình

mới Thực trạng và những vấn đề đặt ra

18 2.1: Điều kiện kinh tế xã hội và văn hoá của huyện Can Lộc -

Hà Tĩnh

18 2.2: Vai trò của phụ nữ Can Lộc trong việc xây dựng gia đình

mới

20 2.3: Những vấn đề đặt ra trong việc phát huy vai trò của phụ

nữ trong việc xây dựng gia đình mới ở Can Lộc trong giai

30

đoạn hiện nay.

Chơng III: Những nhóm giải pháp cơ bản phát huy vai trò

của phụ nữ trong xây dựng gia đình mới Can Lộc trong

giai đoạn hiện nay.

biệt là về vai trò của ngời phụ nữ trong xây dựng gia đình mới

giai đoạn hiện nay

42

A - Phần mở đầu

1 tính cấp thiết của đề tài:

Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình bền vững không chỉ là niềm hạnhphúc cho mỗi cá nhân mà còn là sự lành mạnh và an toàn cho xã hội Trongnhững năm qua cùng với sự chuyển biến mạnh mẽ của đời sống kinh tế - xă hộigia đình cũng đã có những thay đổi đáng kể Sự biến động của đời sống xă hội,

đă tác động tới mọi gia đình cả mặt tích cực lẫn tiêu cực Trong điều kiện đó việcxây dựng gia đình mới luôn luôn gắn liền với vai trò của ngời phụ nữ

Phụ nữ là một lực lợng đông đảo trong xã hội Dù ở bất kỳ giai đoạn lịch

sử nào cũng vậy vai trò của ngời phụ nữ luôn tồn tại và đợc khẳng định Đặc biệtvai trò của họ trong gia đình là vô cùng quan trọng Những chức năng của phụ nữtrong gia đình là những chức năng không thể thay thế Trong giai đoạn hiện nayvới sự phát triển nh vũ bão của khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin ngàycàng hiện đại, sự xuất hiện của những rôbốt đa năng không làm giảm đi vai tròcủa ngời phụ nữ Trái lại, xã hội càng phát triển, khoa học công nghệ ngày cànghiện đại đại thì vai trò, vị thế của ngời phụ nữ càng cần đợc coi trọng

Tuy nhiên trong thời gian qua việc nhìn nhận và tạo điều kiện cho phụ nữphát huy vai trò của mình trong xây dựng gia đình không phải luôn đợc quan tâm

đầy đủ Đặc biệt, ở một huyện có trình độ kinh tế còn thấp, đời sống văn hoá - xãhội có tính đặc thù nh ở Can Lộc - Hà Tĩnh Vấn đề vai trò của ngời phụ nữ tronggia đình và những giải pháp để phát huy vai trò của phụ nữ đang là một vấn đề

đặt ra cấp thiết Vì vậy, chúng tôi chọn đề tài: "Vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình mới ở Can Lộc - Hà Tĩnh" nhằm đáp ứng đợc phần nào yêu

cầu cấp thiết đó

2 Tình hình nghiên cứu đề tài:

Vấn đề gia đình nói chung và vấn đề vai trò của phụ nữ trong gia đình nóiriêng đã có nhiều đề tài nghiên cứu, nhiều cuộc Hội thảo, nhiều bài viết đề cập

ngời phụ nữ trong giai đoạn hiện nay" của TS Dơng Thị Minh Đề tài "Gia đình

và vấn đề gia đình" của Lê Thi Đề tài "Chính sách xã hội đối với phụ nữ nôngthôn - Quy trình xây dựng và thực hiện" của Trung tâm nghiên cứu khoa học vềgia đình và phụ nữ do PTS Nguyễn Thị Vinh Thi (chủ biên) Đề tài "Vai trò củagia đình trong sự nghiệp giáo dục đào tạo con ngời Nghệ An" (mã số KX-I-NA-02) của Sở Khoa học Công nghệ - Môi trờng tỉnh Nghệ An, trờng ĐHSP Vinh

Song cũng cha có đề tài nào nghiên cứu một cách có hệ thống về vai tròcủa phụ nữ trong xây dựng gia đình mới ở Hà Tĩnh nói chung và Can Lộc nóiriêng Vì thế tôi mạnh dạn chọn đề tài này

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:

Trên cơ sở lý luận và từ kết quả của việc khảo sát thực trạng vai trò củaphụ nữ Can Lộc trong xây dựng gia đình mới, đề xuất một số giải pháp nhằmphát huy vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng gia đình ở Can Lộc trong giai

đoạn hiện nay

4 phạm vi nghiên cứu:

Đây là đề tài có phạm vi nghiên cứu rộng, khoá luận không có ý định đisâu vào các vấn đề chi tiết về vai trò của phụ nữ mà chỉ tập trung chủ yếu vàonhững vấn đề nh sau:

+ Tìm hiểu về vai trò của phụ nữ trong gia đình

+ Khảo sát thực trạng việc thực hiện vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia

đình mới ở Can Lộc hiện nay

+ Kiến nghị một số giải pháp có tính khả thi nhằm thực hiện tốt hơn vaitrò của phụ nữ Can Lộc trong gia đình mới giai đoạn hiện nay

5 Phơng pháp nghiên cứu:

Để thực hiện đề tài này trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng phơngpháp luận Mác - Lê nin, trong đó phơng pháp phân tích, tổng hợp là những ph-

ơng pháp chính đợc áp dụng trong quá trình nghiên cứu

6 Kết cấu khoá luận:

Khoá luận bao gồm: Phần mở đầu, phần nội dung với 3 chơng phần kếtluận và tài liệu tham khảo

B - Phần nội dung

Ch ơng I

Phụ nữ với việc xây dựng gia đình 1.1 Vai trò của ngời phụ nữ trong gia đình

Trải qua hàng nghìn năm dựng nớc và giữ nớc, phụ nữ Việt Nam đã gópphần to lớn trong lịch sử dân tộc hình thành nên những truyền thống tốt đẹp Họkhẳng định vai trò, vị thế của mình ở hầu hết các lĩnh vực nh: trong chiến đấu,lao động sản xuất, sáng tạo và phát triển văn hoá Trong đó đặc biệt là vai trò củaphụ nữ trong xây dựng gia đình Đây là vai trò, vị thế rất đặc tr ng, không thểthay thế của ngời phụ nữ Xã hội càng phát triển thì phụ nữ càng năng động,tham gia hoạt động xã hội càng nhiều Thực tế cho thấy ngời phụ nữ chỉ có thểtham gia công tác xã hội tốt khi họ thực hiện tốt các chức năng của mình tronggia đình Xây dựng cho mình một gia đình đầm ấm, hạnh phúc chính là điềukiện là tiền đề cho chị em tham gia có hiệu quả hoạt động xã hội

Với những vị thế khác nhau trong gia đình nh làm vợ, làm mẹ, làm bà ngời phụ nữ tham gia vào xây dựng gia đình, khẳng định vai trò của mình trongnhiều lĩnh vực, trên nhiều phơng diện khác nhau Nhng tựu trung lại chúng ta cóthể tìm hiểu vai trò của ngời phụ nữ trong gia đình thông qua các phơng diện sau

đây

Vai trò của phụ nữ trong tái sản xuất con ngời.

Chức năng tái sản xuất con ngời là chức năng đặc thù của gia đình Chứcnăng này đáp ứng nhu cầu tình cảm rất tự nhiên và cũng rất thiêng liêng của con

ngời là sinh con đẻ cái Bên cạnh đó, ta thấy đây cũng là một trong hai cơ sở đểxã hội tồn tại và phát triển

Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình luôn đợc xem xét với t cách là mộtthiết chế cơ bản của xã hội Về vấn đề này Ăngghen đã khẳng định: "Theo quan

điểm duy vật, nhân tố quyết định trong lịch sử, quy đến cùng là sản xuất và táisản xuất đời sống trực tiếp Một mặt là tái sản xuất ra t liệu sinh hoạt: Thựcphẩm, quần áo, nhà ở và những công cụ cần thiết sản xuất ra những thứ đó ; mặtkhác là sự sản xuất con ngời, là sự truyền nòi giống Những trật tự xã hội, trong

đó những con ngời của một thời đại lịch sự nhất định: Một mặt là do trình độphát triển của lao động và mặt khác là do trình độ phát triển của gia đình" [5;tr44]

Có thể khẳng định việc tái sản xuất con ngời là một thiên chức cao cả củangời phụ nữ Với sự phát triển của khoa học kỷ thuật, đặc biệt là công nghệ sinhhọc, chúng ta thấy có thể sinh con bằng sự trợ giúp của các phơng tiện kỷ thuậthiện đại nh sinh con trong ống nghiệm, nhng thực tế cho thấy việc tái sản xuất racon ngời của phụ nữ là chức năng không thể thay thế Ta biết, việc tái sản xuấtcon ngời không chỉ dừng lại ở việc tạo ra con ngời hoàn chỉnh về mặt sinh học

mà còn tái tạo ra con ngời phát triển về mặt xã hội Chính quá trình xã hội hoámới biến con ngời từ một thực thế sinh học thành một con ngời xã hội

Nh vậy, việc tái sản xuất ra con ngời bao gồm trong đó cả quá trình nuôidỡng, giáo dục để con ngời phát triển nhân cách Đây là thiên chức đặc biệt củangời mẹ Phải chăng vì thế đã là phụ nữ thì chẳng ai quản ngại việc mang nặng

đẻ đau, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng để sinh con Đúng nh Lê nin đã từngviết: Ngời phụ nữ nào cũng biết rằng đẻ là rất đau nhng không có bất cứ một ng-

ời phụ nữ bình thờng nào lại khớc từ việc sinh đẻ

Việc tái sản xuất ra con ngời là thiên chức đặc biệt của ngời phụ nữ và aicũng biết rằng đây là nhiệm vụ rất khó khăn, nhiều thử thách Chính vì thế ngoài

sự nỗ lực của bản thân ngời phụ nữ, rất cần đến sự ủng hộ, giúp đỡ của mọi thànhviên trong gia đình cũng nh sự quan tâm của toàn xã hội

Vài trò của phụ nữ trong việc thực hiện chức năng kinh tế gia đình

Lịch sử đã chứng tỏ rằng phụ nữ Việt Nam không chỉ chiến đấu tài giỏi

mà còn là lực lợng lao động to lớn trong xã hội Trong điều kiện thiên tai khắcnghiệt, đất nớc luôn có ngoại xâm đe doạ đã hình thành đức tính cần cù, chịukhó của ngời phụ nữ Việt Nam Khi đất nớc có chiến tranh, phụ nữ phải lao động

để đảm bảo cuộc sống cho gia đình và đóng góp cho xã hội, phụ nữ phải giữ vaitrò trụ cột "một nắng hai sơng"

Phụ nữ tham gia hầu hết các lĩnh vực lao động xã hội nh nam giới đặc biệtkhéo léo trong các nghề thủ công Thơng nhân nớc ngoài đến Việt Nam vào thế

kỷ XVII, XVIII đã nhận xét đại ý rằng phụ nữ ở xứ này rất nhanh nhẹn Họ làmnhà, làm gốm, chèo thuyền, bán hàng, bật bông, kéo sợi, dệt vải, may quần áo phần lớn các công việc đều do phụ nữ cáng đáng

Nhng thông thờng nhiều ngời vẫn có quan niệm rằng kinh tế trong gia

đình chủ yếu dựa vào lao động chính là ngời chồng Nhng thực tế ngời phụ nữtạo hiệu quả kinh tế không kém gì nam giới Ngời phụ nữ thờng là chủ thể điềuchỉnh mọi hoạt động trong gia đình, điều hoà, cân đối các khoản chi tiêu tronggia đình Cũng giống nh nam giới, họ cũng tham gia vào các hoạt động hànhchính, làm công ăn lơng tại các cơ quan Nhà nớc, các tổ chức chính trị - xã hội,các đơn vị kinh tế quốc doanh và t nhân Có thể nói trong thời đại ngày nay ngờiphụ nữ có thể khẳng định mình trong mọi lĩnh vực công tác, nghiên cứu và ứngdụng khoa học kỷ thuật, họ chẳng kém gì nam giới Nhng họ không dừng lại ở

đó, ngoài việc tham gia hoạt động công tác xã hội khi trở về gia đình với sự đảm

đang, khéo léo, cần cù của mình họ còn trực tiếp tạo ra kinh tế cho gia đình bằngcác sản phẩm tự cung, tự cấp nh trồng trọt, chăn nuôi tại gia, làm thêm nhữngnghề phụ nh thêu thùa, đán lát Ngoài việc làm thêm tại gia ngời phụ nữ còn đảmnhiệm hầu hết công việc nội trợ trong gia đình Nhiều ngời cho rằng đó là nhữngcông việc đơn giản, nhỏ nhặt Nhng thực tế cho thấy đây là những công việc giántiếp mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình, chiếm nhiều thời gian và sức lực củangời phụ nữ trong gia đình, với tài năng thu vén gia đình phụ nữ góp phần rất lớnvào việc thực hiện chức năng kinh tế của gia đình đồng thời những hoạt độngnày mang lại nhiều giá trị xã hội khác

Vài trò của phụ nữ trong việc thực hiện chức năng giáo dục của gia đình.

Giáo dục trong gia đình là nấc thang đầu tiên, là môi trờng quan trọng đểthực hiện chức năng xã hội hoá, biến đứa trẻ từ sinh vật - ngời đến con ngời xãhội Giáo dục gia đình có vai trò rất quan trọng, nó tham gia vào tất cả các gia

đoạn xã hội trong chu trình sống của mỗi con ngời

Trong gia đình không thể phủ nhận vai trò của to lớn của ngời mẹ G.Bôcli

đã từng nói "có một thực tế lạ lùng là phần lớn những thiên tài đều có những bà

mẹ tuyệt vời và họ nhận đợc ở ngời mẹ nhiều hơn là ở ngời cha" [8;tr 17]

Ngời mẹ không chỉ "mang nặng đẻ đau" mà còn có bầu sữa ngọt ngào,trong lành để nuôi dỡng con cái trởng thành Đây là điều có ý nghĩa rất lớn.Ngay khi đang trong bào thai ngời mẹ đã có ảnh hởng đối với đứa trẻ, sự hìnhthành nhân cách của ngời con phụ thuộc vào ngời mẹ rất nhiều.

Theo I.U,A- da - rốp "trong 3 năm đầu đối với mỗi đứa trẻ ngời mẹ vừa làsức khoẻ, vừa là trờng đại học, vừa là sự phát triển, là nhóm giao tiếp đầu tiêncủa trẻ" [8; tr 18 ]

Mẹ là ngời gần gủi nhất đối với con cái Ngời mẹ giáo dục thông qua tìnhcảm ở giai đoạn đầu đứa trẻ chủ yếu hoà nhập với xã hội chỉ đơn giản ở mức độbắt chớc thông qua cử chỉ, hành động, âm thanh của những ngời gần gủi, đặt biệt

là ngời mẹ Thông qua những lời ru, điệu hò ngời mẹ truyền cho con cái vốn vănhoá dân gian, đậm đà bản sắc dân tộc

Trong việc thực hiện chức năng giáo dục của gia đình, ngời phụ nữ khôngchỉ giới hạn ở việc nuôi dạy con cái mà rộng hơn ảnh hởng của ngời phụ nữ cònlan toả ra mọi thành viên trong gia đình Đa số ngời phụ nữ thờng hy sinh nhữngnhu cầu của mình về mọi mặt, nhằm giúp đỡ chồng phấn đấu vì công danh sựnghiệp Còn đối với những ngời chồng có sự lầm đờng, lạc lối thì họ là ngời gầngủi, động viên, an ủi, giúp đỡ ngời chồng trở về bản chất ngời tốt đẹp, hoà nhậpvới cộng đồng sau thời gian cải tạo

Trong gia đình ngời phụ nữ không chỉ làm mẹ, làm vợ mà còn làm dâu,làm chị, làm em Chính những mối quan hệ này có tác dụng giáo dục rất lớn nhất

là đối với các bé gái; giúp các em nhận thức đợc những tri thức cần thiết chocuộc sống tơng lai của mình

Tóm lại, trong chức năng giáo dục của gia đình ngời phụ nữ có một vị trí

rất quan trọng, tác động trực tiếp tới mỗi thành viên đặc biệt họ chính là ngờitrang bị cho thế hệ trẻ những tri thức cơ bản đầu tiên, thiết yếu về tâm sinh lý, vềvăn hoá ứng xử, cách áp dụng vào thực tiễn cuộc sống

Vai trò của phụ nữ trong xây dựng bầu không khí tâm lý gia đình.

Không phải ngẫu nhiên trong cuộc sống chúng ta thờng dùng từ "tổ ấm"

để chỉ gia đình Tổ ấm gia đình là một khái niệm đời thờng nhng trong nó chứa

đựng nội dung tình cảm rõ nét Xã hội càng hiện đại, càng phát triển càng kéocon ngời theo vòng xoáy của nó Vì kiếm kế sinh nhai buộc mọi ngời phải gồngmình lên làm việc cật lực nơi cơ quan, nhà máy, xí nghiệp hoặc ngoài đồngruộng Vì thế, sau một ngày làm việc mệt nhọc ngời ta tìm về với gia đình, về

chốn bình yên, bỏ lại sau lng những căng thẳng, lo toan trong công việc cũng nhtrong các mối quan hệ khác.

Vì vậy, việc xây dựng đợc bầu không khí tâm lý lành mạnh, hạnh phúctrong gia đình có ý nghĩa rất quan trọng Bầu không khí tâm lý trong gia đình lànơi ngời phụ nữ phát huy tài năng, sự đảm đang, khéo léo của mình

Theo Ngô Công Hoàn trong cuốn "Tâm lý học gia đình" thì bầu không khítâm lý gia đình đợc định nghĩa: "là toàn bộ những sắc thái tâm lý hợp thànhkhông khí tâm lý chung tạo ra nếp sống truyền thống, thói quen, sự hoà hợp hoặckhông hòa hợp của các thành viên trong gia đình, đảm bảo sự tồn tại, phát triểncủa gia đình" [8; tr 30]

Để tạo nên sự hòa hợp, nhất trí cao trong gia đình cần có sự vun vén, xây

đắp của tất cả các thành viên trong đó quan trọng nhất là ngời phụ nữ Trong kếtcấu gia đình hiện nay thì ngoài gia đình hạt nhân, còn tồn tại những kiểu gia

đình nhiều thế hệ, "tam đại đồng đờng", "từ đại đồng đờng" Sự xung đột giữacác thế hệ trong gia đình là điều khó tránh khỏi Chính vì thế rất cần ngời phụ nữbằng sự khéo léo, nhạy cảm của mình dung hoà các mối quan hệ giảm sự xung

đột trong gia đình, hớng tới sự hài hoà tâm lý, tình cảm

Bên cạnh đó trong gia đình ngời phụ nữ còn thể hiện vai trò quan trọngcủa mình trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc, ấm no, bình đẳng và tiến bộ

Nghị quyết 04 của Bộ Chính trị (khoá VII) đã đề ra mô hình gia đình ViệtNam trong thời kỳ đổi mới là "no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc" Đại hội

Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đa vào Nghị quyết là tạo điều kiện để phụ nữ thựchiện tốt thiên chức ngời mẹ, xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnhphúc

Để xây dựng gia đình có đầy đủ những tiêu chí trên luôn là mục tiêu phấn

đấu của mỗi gia đình cũng nh toàn xã hội Để thoả mãn nhu cầu vật chất cũng

nh nhu cầu tinh thần của từng cá nhân cũng nh toàn gia đình đòi hỏi ngời phụ nữphải có phơng pháp giáo dục cho các thành viên ý thức về bổn phận, trách nhiệmcủa mình, tạo nên sự bình đẳng trong lao động, trong hởng thụ, sống với nhautheo quan điểm nhân văn, tiến bộ

Muốn vậy, ngời phụ nữ phải cố gắng học hỏi, nâng cao trình độ nhận thức

về mọi mặt, luôn là tấm gơng sáng để các thành viên khác trong gia đình soi vào

Vai trò của phụ nữ trong chức năng thoả mãn nhu cầu tâm lý, tìm cảm trong gia đình.

Trớc hết với vai trò là một ngời vợ: Tình cảm đối với ngời chồng là tìnhcảm thiêng liêng mà bất cứ ngời phụ nữ nào cũng coi trọng Chính tình yêu, lòngchung thuỷ sắt son, sự hy sinh của họ là cơ sở, là động lực giúp ngời chồng pháthuy năng lực, vị thế của mình trong xã hội cũng nh địa vị ngời chủ trong gia

đình Ngời ta thờng nói rằng đằng sau mỗi ngời đàn ông thành đạt luôn có bàntay của một ngời phụ nữ

Với vai trò của ngời mẹ: Đợc làm mẹ là niềm hạnh phúc cho bất cứ mộtngời phụ nữ nào Song song với niềm hạnh phúc ấy là trách nhiệm lớn lao mà ng-

ời phụ nữ phải đảm đơng với vai trò là một ngời mẹ Bằng tình mẫu tử ngời mẹngoài chức năng giáo dục con cái trởng thành còn là nơi trú ngụ an toàn nhất chotâm hồn các con sau những niềm vui, nổi buồn, những vấp váp trong cuộc sống

Không chỉ dừng lại ở vai trò làm vợ, làm mẹ, trong chức năng thoả mãnnhu cầu tâm lý, tình cảm, ngời phụ nữ còn đảm nhận vai trò của ngời làm con,làm dâu, chị gái, em gái trong gia đình ở mỗi vị trí khác nhau họ thể hiện vaitrò của mình khác nhau nhng tựu trung lại với bàn tay, khối óc, bằng tấm lòng,bằng những thiên chức vốn có ngời phụ nữ luôn biết cách làm cho gia đình là nơi

đáp ứng đợc một cách đầy đủ nhu cầu tình cảm của mọi thành viên

1.2 Những nhân tố tác động đến vai trò của ngời phụ nữ trong gia

đình

Trong gia đình ngời phụ nữ có vai trò hết sức quan trọng Họ đảm nhậnnhiều vị thế khác nhau kéo theo đó thực hiện nhiều chức năng, bổn phận khácnhau Quá trình thực hiện chức năng, vai trò của mình ngời phụ nữ chịu ảnh h-ởng tác động của nhiều nhân tố trong đó có những nhân tố cơ bản sau:

Các nhân tố tự nhiên, sinh học.

Các thành viên trong gia đình gắn bó với nhau bởi hai mối quan hệ chính

là hôn nhân và huyết thống Quan hệ huyết thống gắn liền với việc sinh con đểnói dõi dòng giống Việc sinh con là một hiện tợng xã hội nhng cùng với nó đây

là một hiện tợng sinh học, tự nhiên của con ngời

Việc sinh con ảnh hởng rất lớn đến vai trò của phụ nữ trong gia đình Concái chính là nhân tố cũng cố tình yêu vợ chồng, nó góp phần xây dựng gia đìnhbền vững Con cái là điều kiện để ngời phụ nữ phát huy thiên chức làm mẹ Bêncạnh sự tác động tích cực đó thì việc sinh con cũng có những tác động tiêu cựctới ngời phụ nữ Có những gia đình do chịu ảnh hởng của t tởng trọng nam,khinh nữ Họ muốn sinh con trai bằng mọi giá để nối dõi tông đờng nên dẫn tớihiện tợng sinh nhiều Việc sinh con nhiều ảnh hởng tới sức khoẻ, tâm lý của ngời

phụ nữ Họ sẽ không có đủ thời gian và điều kiện để học tập nâng cao trình độ.

Do vậy, sẽ hạn chế việc thực hiện các chức năng khác của ngời phụ nữ trong gia

đình

Điều kiện kinh tế - xã hội

Trong cơ chế quan liêu bao cấp, thu nhập của các gia đình phụ thuộc vào

sự phân phối của nhà nớc Một nền sản xuất kém phát triển cộng với cơ chế đónên nhìn chung thu nhập của ngời lao động thấp, không đáp ứng đợc nhu cầu củagia đình dù chỉ ở mức tối thiểu Thực trạng đó, ngời phụ nữ chỉ có thể gắng sứccùng gia đình thực hiện chăm lo sản xuất, cố gắng duy trì cho gia đình mình mộtmức sống tạm ổn

Từ khi đất nớc bớc vào thời kỳ đổi mới, với những chính sách kinh tế - xãhội mới đã và đang tác động mạnh mẽ, ảnh hởng sâu sắc đến gia đình nói chung

và ngời phụ nữ nói riêng

Cùng với sự chuyển đổi cơ chế quản lý kế hoạch hoá tập trung, quan liêubao cấp sang cơ chế thị trờng, phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phầntheo định hớng xã hội chủ nghĩa thiết chế gia đình đang đợc cũng cố trở lại với

địa vị tự chủ trong điều hành sản xuất kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm Kinh tế hộgia đình đợc phát triển rộng rãi Nó có khả năng tận dụng tiềm năng về vốn, sứclao động, tay nghề của từng gia đình, từng ngời lao động

Khi thực hiện chuyển đổi cơ cấu kinh tế thì cơ cấu lao động trong cácngành nghề cũng có sự thay đổi Chính vì thế, cũng nh các giai tầng khác phụ nữchịu tác động theo hai hớng: Tích cực và tiêu cực

Về mặt tích cực: Trớc đây lao động nữ hầu hết phân bố ở những nghề lao

động nặng nhọc, lơng thấp Khi bớc vào nền kinh tế thị trờng do yêu cầu đổi mớisản xuất, Nhà nớc đã có những chính sách hộ trợ giúp phụ nữ nâng cao trình độchuyên môn nghiệp vụ, tạo điều kiện cho một bộ phận lao động nữ đi làm việc ởnớc ngoài Lao động nữ ngày càng năng động, sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngàycàng cao

Về mặt tiêu cực: Khi chuyển đổi cơ cấu kinh tế, lợng lao động nữ dôi ra

rất nhiều Họ gia nhập vào đội ngũ tiểu thơng, bán hàng rong, làm thuê, dịch vụ.Hầu hết họ bám vào các đô thị để sống, làm những công việc có thu nhập thấp.Một bộ phận phụ nữ khác lại đi làm những công việc bất chính gây ra nhiều tệnạn xã hội

Trong tình trạng thiếu việc làm, thu nhập thấp đã làm nẩy sinh nhiều vấn

đề xã hội tác động mạnh mẽ tới đời sống của các gia đình cũng nh đến vai tròcủa phụ nữ trong gia đình

Thực tế cuộc sống ta thờng bắt gặp trong hầu hết các gia đình đều do ngời

đàn ông làm chủ về kinh tế cũng nh các mặt khác Mặc dù ngời chủ trì kinh tếtrong gia đình là phụ nữ Trong gia đình phụ nữ ít đợc tham gia đóng góp ý kiến,những ngời đàn ông thờng tự mình quyết định các việc lớn trong gia đình dù ng-

ời phụ nữ có đồng ý hay không

Do sự tác động của cơ chế thị trờng nên sự phân hoá giàu nghèo giữa các

hộ gia đình ngày càng trở nên sâu sắc Tăng trởng kinh tế thúc đẩy tiến bộ xãhội, tuy nhiên mặt trái của nó cũng nẩy sinh nhiều vấn đề, đặc biệt nẩy sinh nguycơ gia tăng các tệ nạn xã hội Những tệ nạn này đã và đang tàn phá những quan

hệ truyền thống tốt đẹp trong gia đình Và ngời phụ nữ chính là đối tợng bị tác

động mạnh nhất, ảnh hởng rất lớn đối với việc thực hiện vai trò của họ trong gia

đình

Các nhân tố chính trị - xã hội

Trớc hết là tác động của các quan điểm, đờng lối của Đảng: Dù ở bất kỳthời đại nào thì các giai tầng luôn chịu sự tác động chi phối của đờng lối chínhtrị, quan điểm chỉ đạo của giai cấp cầm quyền Việt Nam là một trong nhữngquốc gia rất quan tâm đến vấn đề phụ nữ Ngay từ những ngày đầu thành lập

Đảng năm 1930 mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóngphụ nữ, thực hiện nam nữ bình quyền đã đợc đặt ra trong cơng lĩnh của Đảngcộng sản Việt Nam

Trong cơng lĩnh xây dựng đất nớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội, đã khẳng định "gia đình là tế bào của xã hội, là môi trờng quan trọng giáodục nếp sống và hình thành nhân cách Các chính sách của Nhà nớc phải chú ýtới xây dựng gia đình no ấp, hoà thuận, tiến bộ, nâng cao ý thức về nghĩa vụ gia

đình đối với mọi lớp ngời" [6; tr 14, 15]

Dới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nớc ta đã từng bớc thiết lập và hoàn thiệnLuật Hôn nhân và Gia đình, nhằm đảm bảo lợi ích chính đáng cho công dân đặcbiệt là ngời phụ nữ

Trong sự nghiệp đổi mới, vấn đề dân chủ hoá đời sống chính trị trong toànxã hội đã phát triển rộng khắp cùng với những thành quả đạt đợc của nó đã gópphần thúc đẩy và mở rộng dân chủ hoá đời sống hôn nhân, gia đình Thời gianqua Đảng và Nhà nớc đã đề ra nhiều chủ trơng chính sách liên quan đến gia đình

và phụ nữ Nh chỉ thị số 44/CT/TW, ngày 07/6/1984 của Ban Bí th Trung ơng

Đảng về một số vấn đề cấp bách trong công tác cán bộ nữ nhằm tạo điều kiệnnâng cao năng lực cho cán bộ nữ phát triển Quyết định số 72 - TTg, ngày25/2/1993 của Thủ tớng Chính phủ về uỷ ban Quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữViệt Nam Chỉ thị số 37- CT/TW ngày 16/5/1995 của Ban Bí th Trung ơng Đảng

về một số vấn đề công tác cán bộ nữ trong tình hình mới nhằm phát triển đội ngũcán bộ nữ cả về số lợng lẫn chất lợng

Các chủ trơng, chính sách này có tác dụng rất lớn đối với toàn xã hội nóichung và chị em phụ nữ nói riêng Qua sự chỉ đạo của Đảng, các chủ trơng chínhsách đợc thực thi, đợc áp dụng vào thực tiễn đời sống của ngời phụ nữ trong gia

đình cũng nh ngoài xã hội, giúp họ nâng cao nhận thức, đổi mới t duy, xác định

đợc trách nhiệm nghĩa vụ của mình trong thời kỳ đổi mới

Ngoài việc đề ra những chủ trơng, chính sách Đảng và Nhà nớc còn tổchức những cuộc hội thảo, toạ đàm về vai trò, vị thế của ngời phụ nữ Ví dụ nhHội thảo khoa học "gia đình Việt Nam trong sự đổi mới đất nớc và vấn đề xâydựng con ngời" (tháng 4/1995); Hội thảo khoa học "đánh giá bớc tiến bộ của phụnữ Việt Nam 10 năm" (tháng 5/1995)

Không dừng lại ở những công trình nghiên cứu, những hội thảo khoa họclớn mà Đảng còn chủ trơng tuyên truyền sâu rộng các chủ trơng, chính sách vềphụ nữ tới mọi vùng miền, kể cả vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; đến mọitầng lớp nhân dân để mọi ngời nhận thức sâu sắc hơn về vấn đề nhìn nhận vai tròcủa ngời phụ nữ và cao hơn hết là vận dụng nó vào đời sống thực tế

Nh vậy, quan điểm, đờng lối của Đảng là một trong những nhân tố tác

động một cách sâu sắc tới việc thực hiện vai trò của ngời phụ nữ trong gia đình

Đảng và Nhà nớc ta trong thời gian qua đã có sự quan tâm, đề ra những chủ

tr-ơng, chính sách phù hợp, kịp thời nhằm phát huy vai trò của ngời phụ nữ tronggia đình giai đoạn hiện nay

Thứ hai: Sự tác động của cơ chế quản lý, chính sách của Nhà nớc, có ảnh

hởng trực tiếp tới ngời phụ nữ, bao gồm cả tác động tích cực lẫn tiêu cực

Nếu nh trớc đây do chịu ảnh hởng nặng của t tởng Nho giáo, nên cơ chếquản lý xã hội mang đặc trng là pháp luật hoà trộn với đạo lý, với những quy tắcbắt buộc đòi hỏi các thành viên trong gia đình phải tuân thủ nghiêm ngặt Hành

vi của mỗi ngời có liên quan tới tất cả mọi ngời trong họ tộc Đặc biệt một ngờiphạm tội nặng sẽ dẫn tới tru di tam tộc, tru di cửu tộc Trong điều kiện đó conngời trong đó có phụ nữ không thể tự giải phóng mình khỏi những ràng buộc đó

Nhng ngay sau khi thành lập nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà, chính quyền dânchủ nhân dân đã xoá bỏ dần những luật lệ hà khắc đó, đồng thời ban hành LuậtHôn nhân và Gia đình với những nguyên tắc cơ bản là hôn nhân tự do, tiến bộ,một vợ một chồng, nam nữ bình đẳng, quyền lợi của phụ nữ đợc bảo vệ.

Ngoài việc ban hành, bổ sung, hoàn thiện Luật Hôn nhân và Gia đình,

Đảng và Nhà nớc đã đề ra nhiều chủ trơng, chính sách bảo vệ quyền lợi của phụnữ nh chính sách thai sản, chính sách đối với lao động nữ, chính sách dân số kếhoạch hoá gia đình, chính sách đối với kinh tế gia đình, chính sách trợ cấp, tạoviệc làm, chính sách u đãi gia đình thơng binh liệt sỹ, gia đình có công với cáchmạng…

Cùng với những chính sách trên, Hội phụ nữ cũng phát động và chỉ đạonhiều phong trào có ý nghĩa thiết thực nh "phụ nữ giúp nhau làm kinh tế gia

đình" , "nuôi dạy con tốt, hạn chế trẻ suy dinh dỡng và bỏ học" Trong Nghịquyết Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ IX đã đề ra 6 ch ơng trình trọngtâm trong phơng hớng hoạt động nhiệm kỳ 2002 - 2007 Các chơng trình nàynhằm thực hiện mục tiêu chung: Nâng cao năng lực và trình độ mọi mặt, cảithiện đời sống vật chất và tinh thần của phụ nữ, thực hiện nam nữ bình đẳng Xâydựng ngời phụ nữ Việt Nam yêu nớc, có tri thức, có sức khoẻ, năng động sángtạo, có lối sống văn hoá, có lòng nhân hậu, quan tâm tới lợi ích xã hội và cộng

đồng Trong 6 chơng trình trọng tâm này thì vai trò của ngời phụ nữ trong gia

đình đợc đề cập rõ nét trong chơng trình 3 với tên gọi: "xây dựng gia đình no ấm,bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc"

Tóm lại những chủ trơng, chính sách của Nhà nớc có liên quan trực tiếp

tới phụ nữ đã góp phần tác động tích cực giúp phụ nữ có điều kiện phát huy nănglực, nâng cao vị thế trong gia đình cũng nh trong xã hội Tuy nhiên một số chủtrơng chính sách lại có sự tác động tiêu cực tới vai trò của phụ nữ trong gia đình

Ví dụ trong các chính sách về kinh tế thì Nhà nớc chậm có những chính sách hộtrợ phát triển kinh tế hộ một cách thoả đáng, chính vì thế tiềm năng kinh tế hộ bịhạn chế Chính sách dân số kế hoạch hoá gia đình trong thực hiện còn nhiều bấtcập, đầu t thực hiện không cao, việc tuyên truyền tới các vùng miền cha sâurộng, các biện pháp kế hoạch giảm mức sinh hầu hết chỉ áp dụng đối với phụ nữ

Từ kinh tế bao cấp chuyển sang cơ chế thị trờng, trong một thời gian dài có

sự nhầm lẫn giữa xoá bỏ bao cấp với xoá bỏ chính sách xã hội, dẫn đến trìnhtrạng chính sách bị cắt giảm tuy tiện, không tổ chức thực hiện, áp dụng các chínhsách vào thực tiển đời sống

Nh vậy, tổng quan ta thấy từ trớc tới nay các chính sách xã hội mới chỉ xuấtphất từ yêu cầu của từng thời kỳ lịch sử mà cha có những chính sách toàn diện,mang lại tính lâu dài về vấn đề gia đình và pháp huy vai trò của phụ nữ, xuấtphát từ vai trò, chức năng của gia đình và vai trò của phụ nữ trên các lĩnh vực đờisống xã hội Do đó phụ nữ gặp rất nhiều khó khăn trong việc thực hiện chứcnăng, phát huy vai trò của mình.

Thứ ba: Tác động của các nhân tố văn hoá, tâm lý.

Các nhân tố văn hoá, tâm lý có tác động một cách sâu sắc, toàn diện tới

ng-ời phụ nữ trong gia đình ở Việt Nam t tởng Nho giáo còn để lại dấu ấn sâu sắctrong mỗi gia đình, t tởng trọng nam khinh nữ cha dể xoá bỏ, mặc dù ngày nayxã hội đã phát triển, các quan niệm về giới tính trở nên văn minh hiện đại hơn.Hầu hết mọi ngời đều nhận thức đợc con nào cũng là con dù trai hay gái Tuynhiên, từ sâu trong tâm khảm của mỗi ngời, đặc biệt trong những gia đình nhànho, t tởng sinh ngời nối dõi tông đờng còn khá nặng nề Vì thế, ngay từ bénhững em gái đợc sinh ra trong nhng gia đình nh thế chịu sự tác động rất lớn,hầu nh đợc giáo dục theo kiểu chuẩn mực đạo đức phong kiến “Tại gia tòng phụ,xuất giá tòng phụ, phu tử tòng phụ”, có thể nói với những chuẩn mực “tamtòng”, “tứ đức” bên cạch những tác động tích cực thì ảnh hởng tiêu cực của nó

đối với ngời phụ nữ cũng không nhỏ Đối với phụ nữ họ không đợc giao trọngtrách nối dõi gia tộc nhà minh mà phải thực hiện chức năng duy trì nòi giống,sinh ngời nối dõi cho gia tộc nhà chồng Đấy là một áp lực rất lớn Chính vì vậy,một thực tế thờng thấy là vị thế của ngời mẹ trong gia tộc ngời chồng phụ thuộcrất nhiều vào giới tính của ngời con

Hầu hết các gia đình đều có tâm lý muốn sinh con trai Ngoài ảnh hởng của

t tởng Nho giáo, tâm lý này còn bắt nguồi từ xã hội ta là xã hội nông nghiệp vốncần và coi trọng sức lao động cơ bắp

Nh vậy, việc coi trọng ngời nối dõi, t tởng chuộng gốc, duy trì ngời thờcúng tổ tiên đã có ảnh hởng rất lớn, tác động đến tâm lý hầu hết các gia đình đ-

ơng đại Đặc biệt đó là áp lực đói với ngời phụ nữ làm dâu tộc trởng, dâu cảtrong gia đình

Định kiến trọng nam khinh nữ còn tồn tại ngay trong giới phụ nữ Thực tếcho thấy có nhiều bà mẹ trong thời kỳ mang thai nếu biết đó là bé gái đã phảiphá bỏ, tỉ lệ phá thai trong đó đa số là bào thai bé gái ngày càng gia tăng, đặcbiệt trong gia đoạn Nhà nớc thực hiện pháp lệnh dân số và chính sách dân số kếhoạch hoá gia đình

Do ảnh hởng trọng nam khinh nữ từ ngàn xa để lại có tác đọng không nhỏtới vai trò của ngời phụ nữ Đây là một trong những nguyên nhân gây nên tìnhtrạng bất bình đẳng Nó còn tác động về mặt tâm lý của ngời phụ nữ chính trongbản thân họ còn tiềm ẩn một chút tự ty, an phận, thụ động Không chỉ trong hoạt

động xã hội mà ngay trong cả gia đình - nơi họ có khả năng phát huy nhữngthiên chức của mình một cách tự tin, chủ động nhất thì ngời phụ nữ cũng phụthuộc vào ngời chồng rất nhiều

Trong một gia đình tính chất cộng đồng thể hiện rất rõ Gia đình khôngphải là một nhóm liên kết lõng lẽo mà nó là một cộng đồng liên kết với nhau bởiquan hệ hôn nhân và huyết thống Do vậy các thành viên trong gia đình, nhất làngời phụ nữ phải đặt quyền lợi của gia đình lên trên hết Quyền lợi của mỗi cánhân không đợc trái với quyền lợi gia đình, phải phục tùng gia đình, vì gia đình.Tuy nhiên, với sự phát triển theo xu thế ngày càng hiện đại của xã hội ngàynay, đòi hỏi mỗi cá nhân phải năng động, quyết đoán, tự khẳng định mình, thamgia hoạt động xã hội nhiều hơn, yếu tố cá tính của mỗi cá nhân sẻ đợc phát huy

Do vậy, nó tác động trực tiếp và thúc đẩy ngời phụ nữ thực hiện vai trò của mìnhmột cách sâu sắc

Tóm lại, trong gia đình vai trò quan trọng của ngời phụ nữ thể hiện trên

nhiều lĩnh vực, bao hàm cả đời sống kinh tế cũng nh đời sống tinh thần, tìnhcảm Ngoài ra,vai trò của ngời phụ nữ trong gia đình cũng thể hiện, khẳng địnhvai trò và ảnh hởng của họ đối với xã hội bên cạnh việc họ tham gia các hoạt

động xã hội khác Việc thực vai trò trong gia đình của ngời phụ nữ chịu sự tác

động của nhiều nhân tố một cách trực tiếp hoặc gian tiếp, cả tích cực lẫn tiêucực Chính vì thế đòi hỏi mỗi ngời phụ nữ phải cố gắng phát huy sự tác động tíchcực, hạn chế tác động tiêu cực để thực hiện tốt vai trò, chức năng của mình tronggia đình và xã hội

Ch ơng II

Phụ nữ Can Lộc trong việc xây dựng gia đình mới.

Thực trạng và những vấn đề đặt ra.

2.1 Điều kiện kinh tế xã hội và văn hoá huyện Can Lộc - Hà Tĩnh.

Can Lộc là một huyện nằm về phía Bắc của tỉnh Hà Tĩnh, cách thị xã HàTĩnh 20 km về phía Bắc, cách thị xã Hồng Lĩnh 10 km, cách thành phố Vinh(Nghệ An) 30 km về phía Nam, có quốc lộ 1A đi qua với chiều dài khoảng 11km.

Can Lộc có vị trí địa lý từ 180 20’00” - 180 32’33” vĩ độ Bắc

1050 37’00” - 1050 44’00” kinh độ Đông

Phía Bắc giáp thị xã Hồng Lĩnh và huyện Nghi Xuân

Phía Nam giáp huyện Thạch Hà

Phía Tây giáp huyện Đức Thọ, huyện Vũ Quang và Hơng Khê

Phía Đông giáp Biển Đông

Can Lộc có 29 xã và một thị trấn (30 đơn vị hành chính) trung tâm huyện lị(Thị trấn Nghèn) nằm trên quốc lộ 1A Tổng diện tích tự nhiên của huyện37816,89 ha, chiều dài ranh giới hành chính khoảng 126,6 km

- Về kinh tế:

Trong 5 năm qua huyện liên tục đạt mức tăng trởng kinh tế khá với nhịp độtăng trởng bình quân trong giai đoạn 1998 - 2002 đạt 10,4% Các ngành kinh tếtrong toàn huyện đã có những bớc phát triển đáng kể Đặc biệt là các ngànhNông - Lâm - Ng nghiệp Trong trồng trọt diện tích và sản lợng tăng nhanh, chănnuôi đã chuyển dần sang hớng sản xuất hàng hoá và đem lại hiệu quả kinh tế.Trong Lâm nghiệp: Diện tích đất lâm nghiệp của huyện hiện có 6568,12 ha.Diện tích nuôi trồng thuỷ sản là 251,60 ha Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệptrên địa bàn huyện đã có bớc phát triển đáng kể, năm 2002 tổng giá trị toànngành đạt 96,1 tỉ đồng, chiếm tỉ trọng 15,3% trong cơ cấu GDP

- Về giáo dục, y tế, văn hoá - thể thao:

Các ngành học, cấp học đợc duy trì và phát triển đồng đều, hệ thống trờnglớp đợc bố trí hợp lý trên địa bàn huyện Hiện có 30 nhà trẻ/30 xã với 107 nhómtrẻ thu hút 1626 cháu vào học

Toàn huyện có 70 trờng học trong đó:

36 trờng Tiểu học với tổng số học sinh là 24706 em

28 trờng Trung học cơ sở với tổng số học sinh là: 21432 em

6 trờng Trung học phổ thông với tổng số học sinh là: 8716 em

Đến nay 100% số xã trong toàn huyện có trạm y tế xây dựng kiên cố, trungtâm y tế đợc đầu t xây dựng và trang thiết bị khá hoàn chỉnh Năm 2002 tổng sốngời đợc khám chữa bệnh đạt 91049 lợt ngời, tỉ lệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệtkhó khăn đợc chăm sóc 85%, tỉ lệ trẻ em suy dinh dỡng giảm 0,6%

Hoạt động văn hoá, văn nghệ, TDTT, phong trào xây dựng đời sống văn hoácơ sở đợc duy trì và phát triển tốt, có 27 làng đợc công nhận làng văn hoá, 58%

gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá Huyện đã đầu t, hổ trợ để phấn đấukhép kín hệ thống trạm truyền thanh, hiện nay 20/30 xã, thị đã xây dựng, tổ chứctuyên tryền sâu rộng chủ trơng, chính sách của Đảng và Nhà nớc Toàn huyện có

17 tủ sách, th viện, 212 hội quán, 300/340 xóm có sân chơi thể thao

Theo số liệu thống kế dân số của huyện có 181155 ngời với tổng số hộ gia

đình là 42397 hộ, có 12059 ngời/3023 hộ sống ở khu vực đô thị, số còn lại tậptrung ở nông thôn Mật độ dân số trung bình trên toàn huyện đạt 479 ngời/km2 Cùng với sự gia tăng dân số, lực lợng lao động của huyện không ngừng tănglên Hiện nay toàn huyện có 79832 lao động, chiếm 44,10% dân số toàn huyện.Lao động tham gia vào các lĩnh vực hoạt động kinh tế - Xã hội trên địa bàn toànhuyện cha thật hợp lý, số lao động nông nghiệp chiếm 88,20% lực lợng lao động,trong khi đó ngời làm việc trong các ngành công nghiệp, thơng mại, dịch vụ chỉchiếm tỉ lệ 4% lực lợng lao động

Với sự cố gắng, nổ lực của Đảng bộ và nhân dân, hiện nay Can Lộc đang

có những bớc tiến về mọi mặt Nông nghiệp, nông thôn phát triển toàn diện Hệthống hạ tầng cơ sở đợc đầu t xây dựng Nhiều xã đã bê tông hoá đờng thôn xóm

và hệ thống thuỷ lợi Trờng học trạm xá, các nhà văn hoá, hội quán phát triểnmạnh mẻ, đời sống vật chất và tinh thần đợc năng cao

Tuy nhiên với những đặc trng riêng về điều kiện tự nhiên nh địa hình phứctạp, khí hậu khắc nhiệt đã ảnh hởng không nhỏ tới một huyện mà kinh tế dựa vàosản xuất nông nghiệp là chính Mặt khác trình độ học vấn và chuyên môn nghiệp

vụ còn thấp, hơn nữa lại là huyện nằm cách xa trung tâm tỉnh lỵ nên so với cácnơi khác trong tỉnh Hà Tĩnh, Can Lộc có những khó khăn nhất định Với điềukiện kinh tế - xã hội, văn hoá đó nó có tác động nhất định cả tích cực lẫn tiêu cựctới vai trò của ngời phụ nữ Can Lộc trong việc xây dựng gia đình mới

2.2 Vai trò của ngời phụ nữ Can Lộc trong việc xây dựng gia đình mới .

Vai trò của phụ nữ Can Lộc trong phát triển kinh tế gia đình:

Can Lộc là một huyện đồng bằng có diện tích tự nhiên 37816,89 ha Toànhuyện lấy phát triển kinh tế Nông - Lâm - Ng nghiệp làm trọng tâm Do vậy, phụnữ Can Lộc có điều kiện thể hiện và phát huy vai trò của mình Phát triển kinh tếNông - Lâm - Ng nghiệp ngoài việc đòi hỏi phải có kiến thức khoa học kỷ thuật,công nghệ còn phải có sự chịu khó, cần cù, tần tảo Vì thế cùng với các giai cấp,tầng lớp khác phụ nữ Can Lộc trong những năm vừa qua đã góp phần to lớn vàoviệc phát triển kinh tế trong toàn huyện Với sự giúp đỡ của các ngành, các cấp

mà trực tiếp là Hội Liên Hiệp phụ nữ huyện, phụ nữ Can Lộc đã tiến hành ứngdụng các loại giống mới, ứng dụng các thành tựu của khoa học kỷ thuật vào sảnxuất và đã thu đợc một số kết quả khả quan Cụ thể nh sau :

- Về trồng trọt: Đây là ngành sản xuất chính của huyện, trong những năm

gần đây đã có những bớc tăng trởng đáng kể cả về diện tích lẫn năng suất thểhiện qua bảng so sánh sau :

So sánh diện tích, năng suất một số cây trồng chính

TT Loại cây trồng Năm

1998

Năm 1999

Năm 2000

Năm 2001

Năm 2002 1.

Lúa cả năm DT (ha) 18.563 19.255 19.492 19.883 20.143

NS (tạ/ha) 31,14 37,18 39,59 40,80 44,69 2.

Lúa đông xuân NS (tạ/ha)DT (ha) 10.00039,14 10.01943,23 10.13444,68 10.15042,73 10.21147,613.

Lúa hè thu DT (ha) 5.882 5.895 7.115 8.541 8.924

NS (tạ/ha) 22,06 39,35 38,95 41,56 45,01 4.

Lúa mùa NS (tạ/ha)DT (ha) 2.68121,30 3.34115,20 2.24318,60 1.19219,00 1.00812,20

5. Ngô DT (ha) 14 339 34 108

NS (tạ/ha) 22,14 24,99 22,06 24,13 6.

Khoai NS (tạ/ha)DT (ha) 2.26052,90 2.04359,60 1.88155,40 2.76268,34 1.44257,10

7. Sắn DT (ha) 200 115 94 101 186

NS (tạ/ha) 50,00 60,00 60,11 61,88 61,02 8.

Đậu NS (tạ/ha)DT (ha) 3,76390 7,79412 7,17251 7,39468 6,50431

9. Lạc DT (ha) 731 778 670 780 1.344

NS (tạ/ha) 13,48 13,86 11,88 15,50 16,44 10.

70 tấn, bởi 15 tấn, hồng các loại 5 tấn

- Về chăn nuôi: Trong những năm qua, ngành chăn nuôi trên địa bàn huyện

đã nhận đợc sự quan tâm đầu t nên đã có những bớc phát triển đáng kể, hình thức

chăn nuôi đã chuyển dần sang hớng sản xuất hàng hoá và đem lại hiệu quả kinh

tế, một số chỉ tiêu về chăn nuôi đợc thể hiện qua bảng so sánh sau :

Một số vật nuôi chủ yếu

TT Loại vật nuôi Năm1998 Năm

1999

Năm2000

Năm2001

Năm2002

Phụ nữ Can Lộc đang từng bớc khẳng định mình trên mọi lĩnh vực trong đó

có phát triển kinh tế Nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tếHội Liên hiệp phụ nữ huyện Can Lộc đã trực tiếp hớng dẫ, chỉ đạo nhiều chơngtrình “Hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế.” Chủ trơng của Ban Chấp hành phụ nữHuyện là tập trung đẩy mạnh công tác tập huấn các kiến thức khoa học kỷ thuật

và xây dựng các mô hình, đa dạng hoá thu nhập tiếp tục mở rộng nguồn vốnbằng phát huy nội lực là chính

Trong quá trình triển khai và ứng dụng chơng trình đã thu đợc những kếtquả nhất định Trong 9 tháng đầu năm 2004 các cấp Hội phụ nữ đã lồng ghép tổchức 50 lớp tập huấn hớng dẫn các kiến thức khoa học kỷ thuật chăn nuôi, trồngtrọt, thâm canh tăng vụ

Các cấp Hội tiếp tục duy trì và phát triển có hiệu quả các nguồn vốn Đếnthời điểm hiện nay các cấp Hội đang trực tiếp điều hành và quản lý93.315.600.000đ cho 28.094 lợt thành viên vay Cụ thể các nguồn vốn nh sau :

- Vốn qua quỹ uỷ thác của Huyện Hội (AAV) 950 triệu đồng cho 3.400thành viên vay triển khai tại 7 xã Trà Sơn

- Vốn dự án IFAD 2.285.600.000đ cho 2100 thành viên vay triển khai tại 8xã