Quy định pháp luật việt nam về giải quyết tranh chấp thương mại và thực tiễn áp dụng trong tư vấn pháp lý tại công ty luật tnhh quốc cường

Pháp luật hiện hành công nhận các phương thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh sau: thương lượng, hòa giải, trọng tài và tòa án.. Trong trường hợp không thương lượng được, việc giả

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

NGUYỄN THỊ ÁNH VÂN

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI VÀ THỰC TIẾN ÁP DỤNG TRONG TƯ VẤN PHÁP

LÝ TẠI CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM

HỮU HẠN QUỐC CƯỜNG

KonTum, Tháng 8 năm 2018

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI VÀ THỰC TIẾN ÁP DỤNG TRONG TƯ VẤN PHÁP

LÝ TẠI CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM

HỮU HẠN QUỐC CƯỜNG

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : ĐĂNG VĂN MỸ

SINH VIÊN THỰC HIỆN : NGUYỄN THỊ ÁNH VÂN

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giảng viên trong

trường Đại Học Đà Nẵng Phân Hiệu Tại Kon Tum, đã dạy dỗ truyền đạt cho em những kiến thức, kĩ năng cần thiết trong suốt bốn năm học vừa qua Giúp em tích lũy được các kiến thức cơ bản của những môn học cũng như những kinh nghiệm sống quý báu hữu ích cho bản thân

Tiếp đó em xin chân thành bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến ban lãnh đạo công ty luật TNHH Quốc Cường, đã tạo mọi điều kiện cho em được thực tập ở đây, được cùng làm việc và học hỏi nhiều kinh nghiệm quý báu Bên cạnh đó là các cán bộ, anh chị trong công ty đã nhiệt tình hướng dẫn, cung cấp các tài liệu , số liệu khác để em có thể hoàn thành tốt nhất bài báo cáo thực tập của mình

Mặc dù đã cố gắng tìm tòi, học hỏi, nghiên cứu số liệu có liên quan Tuy nhiên do kiến thức còn nhiều hạn chế, thời gian tiếp xúc, làm việc với môi trường thực tế ngắn ngủi nên sẽ không tránh khỏi những sai sót trong bài báo cáo thực tập của mình Do đó

em kính mong nhận được sự quan tâm, góp ý của quý thầy cô để hoàn thành bài báo cáo thực tập tốt nhất

Em xin chân thành cám ơn!

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài 2

5 Cơ cấu của đề tài 2

CHƯƠNG 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC HÌNH THỨC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI 3

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI 3

1.1.1 Khái quát về giải quyết tranh chấp thương mại 3

1.1.2 Ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp thương mại 4

1.2 CÁC HÌNH THỨC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI 4

1.2.1 Thương lượng 4

1.2.2 Hòa giải 5

1.2.3 Giải quyết tranh chấp thương mại bằng toà án 7

1.2.4.Giải quyết các tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại 9

CHƯƠNG 2CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯỜNG VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TRONG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN PHÁP LÝ CỦA CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯỜNG 12

2.1 SƠ LƯỢC VỀ CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯỜNG 12

2.1.1.Thành lập công ty 12

2.1.2.Cơ cấu tổ chức của Công ty 13

2.1.3.Nhiệm vụ và sứ mệnh của Công ty 14

2.2 HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TẠI CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯỜNG 14

2.2.1.Tiếp xúc khách hàng, thu thập thông tin về vụ việc 15

2.2.2.Nghiên cứu hồ sơ vụ việc, định hướng giải quyết tranh chấp cho khách hàng 16

2.2.3.Thu thập tài liệu, xác lập chứng cứ, xây dựng hồ sơ bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho khách hàng 16

2.2.4.Đại diện làm việc với các bên liên quan, tham dự các buổi hòa giải, xét xử, tranh tụng, bào chữa tại tòa án 17

2.3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TẠI CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯỜNG 18

2.3.1 Tình hình hoạt động tư vấn 18

2.3.2 Những kết quả đạt được 19

2.3.3 Những hạn chế trong hoạt động tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại tại công ty luật Trách nhiệm hữu hạn Quốc Cường 21

2.3.4 Nguyên nhân dẫn đến hạn chế khi tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại tại công ty luật Trách nhiệm hữu hạn Quốc Cường 21 2.3.5 Một số hồ sơ tư vấn vấn giải quyết tranh chấp thương mại tại công ty luật TNHH Quốc Cường 22

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI, NÂNG CAO HIỆU QUẢ TƯ VẤN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TẠI CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯƠNG 25 3.1 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI 25 3.2 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG TRONG TƯ VẤN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI TẠI CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC CƯỜNG 26 KẾT LUẬN 28 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

NHẬN XÉT CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Bảng thống kê số hồ sơ tư vấn, giải quyết tranh chấp thương

mại trong giai đoạn 2016 – 2018 tại công ty Luật TNHH

Quốc Cường

20

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.2 Sơ đồ quá trình tư vấn tranh chấp thương mại tại công ty

luật TNHH Quốc Cường

19

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, hội nhập với nền kinh tế của thế giới Vì vậy, các mối quan hệ xã hội, kinh doanh trong thương trường quốc tế ngày càng được gia tăng và phát triển Khi các quan hệ kinh doanh càng phát triển, những tranh chấp thương mại xảy ra là điều không tránh khỏi vi vậy việc lựa chọn hình thức giải quyết tranh chấp nào vừa đảm bảo có lợi cho thương nhân vừa duy trì được mối quan hệ làm ăn là việc mà các thương nhân cần cân nhắc

Pháp luật hiện hành công nhận các phương thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh sau: thương lượng, hòa giải, trọng tài và tòa án Theo đó, khi xảy ra tranh chấp thương mại các bên có thể giải quyết tranh chấp thông qua việc trực tiếp thương lượng với nhau Trong trường hợp không thương lượng được, việc giải quyết tranh chấp có thể được thực hiện với sự trợ giúp của bên thứ ba thông qua phương thức hòa giải, trọng tài hoặc tòa án

Việc giải quyết các tranh chấp trong kinh doanh dựa trên nguyên tắc quan trọng là quyền tự định đoạt của các bên Cơ quan nhà nước và trọng tài thương mại chỉ can thiệp theo yêu cầu của các bên tranh chấp Trong điều kiện của nền kinh tế thị trường, hoạt động kinh doanh, thương mại ngày càng đa dạng và không ngừng phát triển trong tất cả mọi lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ, đầu tư Vấn đề lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh, thương mại phải được các bên cân nhắc, lựa chọn phù hợp dựa trên các yếu tố như mục tiêu đạt được, bản chất của tranh chấp, mối quan hệ làm

ăn giữa các bên, thời gian và chi phí dành cho việc giải quyết tranh chấp Chính vì vậy, khi lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp, các bên cần hiểu rõ bản chất và cân nhắc các ưu điểm, nhược điểm của một phương thức để có quyết định hợp lý

Trong thời gian thực tập tại công ty luật TNHH Quốc Cường em đã được giám đốc công ty cho nghiên cứu nhiều hồ sơ về việc giải quyết tranh chấp thương mại của công ty

đã và đang giải quyết Khi nghiên cứu những hồ sơ này em nhận thấy có một số bất cập

trong việc giải quyết tranh chấp thương mại Đây chinh là lý do em chọn đề tài “Quy

định pháp luật việt Nam về giải quyết tranh chấp thương mại và thực tiến áp dụng trong tư vấn pháp lý tại công ty luật trách nhiệm hữu hạn Quốc Cường”

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

Khi em lựa chọn đề tài nghiên cứu “với mục tiêu tiên quyết là tìm hiểu và nghiên cứu những quy định pháp luật của nước ta về giải quyết tranh chấp thương mại và thực trạng áp dụng quy phạm pháp luật tại công ty luật TNHH Quốc Cường về việc giải quyết tranh chấp thương mại” Qua đó thấy được những khó khăn bất cập phát sinh thường gặp của các bên trong việc giải quyết tranh chấp thương mại Trên cơ sở đó đưa ra những đề xuất , kiến nghị nhằm hoàn thiện những quy phạm pháp luật về việc giải quyết tranh chấp thương mại

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Có rất nhiều vấn đề cần nghiên cứu song với nguồn tài liệu còn thiếu thốn, thời gian nghiên cứu không cho phép công với kiến thức còn nhiều thiếu sót nên em chỉ tập chung nghiên cứu về một số quy định về tranh chấp thương mại và thực trạng hoạt động tư vấn giải quyết tranh chấp thương mại tại công ty luật TNHH Quốc Cường, trên cơ sở đó nêu

ra một số đề xuất kiến nghị nhằm nâng cao vai trò của hoạt động giải quyết tranh chấp thương mại

Phạm vi nghiên cứu chủ yếu là Luật Doanh nghiệp 2014 và thực tiễn tại Công ty TNHH Quốc Cường

4 Phương pháp nghiên cứu đề tài

Đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận của các nguyên tắc, phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; Phương pháp duy vật biện chứng và

phương pháp duy vật lịch sử

Ngoài ra, do kỹ năng về nghiên cứu còn thiếu sót nên em chủ yếu sử dụng những phương pháp nghiên cứu như là : Phương pháp tra cứa tài liệu qua các văn bản pháp lý liên quan đến giải quyết tranh chấp thương mại, những bài tư vấn của luật sư qua mang, báo đài nhằm hiểu rõ vấn đề pháp lý do luật định, luận đánh giá tổng thể các vấn đề, phương pháp phân tích luật, tổng hợp thông tin và phương pháp so sánh để đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành cùng một số phương pháp khác

5 Cơ cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các từ viết tắt, danh mục các bảng, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục nội dung đề tài gồm 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và các hình thức giải quyết tranh chấp thương mại

Chương 2 Thực tiễn áp dụng pháp luật giải quyết tranh chấp thương mại trong hoạt động tư vấn pháp lý của công ty luật TNHH quốc cường

Chương 3 Một số kiến nghị hoàn thiện

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC HÌNH THỨC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

THƯƠNG MẠI

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI

1.1.1 Khái quát về giải quyết tranh chấp thương mại

a Một số khái niệm liên quan đến giải quyết tranh chấp thương mại

- Tranh chấp thương mại hay tranh chấp kinh doanh là thuật ngữ quen thuộc trong đời sống kinh tế xã hội ở các nước trên thế giới Khái niệm này được sử dụng rộng rãi và phổ biến ở nước ta trong những năm gần đây cùng với sự nhường bước của khái niệm tranh chấm kinh tế Theo quy định của luật thương mại 2005 khái niệm tranh chấp thương mại là sự bất đồng chính kiến hay xung đột về quyền, nghĩa vụ giữa các nhà đầu

tư, các doanh nghiệp với tư cách là chủ thể kinh doanh; là những phát sinh trong các khâu từ đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi

- Giải quyết tranh chấp thương mại là việc lựa chọn những hình thức, biện pháp thích hợp để giải quyết các mâu thuẫn bất đồng, xung đột lợi ích mà các bên tranh chấp

- Đặc điểm: gắn liền với hoạt động kinh doanh và chủ thể tham gia chủ yếu là các nhà doanh nghiệp với những đặc điểm cơ bản là:

Thứ nhất, Chủ thể chủ yếu của tranh chấp thương mại là thương nhân:

Quan hệ thương mại có thể được thiết lập giữa các thương nhân với nhau hoặc giữa thương nhân với bên không phải là thương nhân Một tranh chấp được coi là tranh chấp thương mại khi có ít nhất một bên là thương nhân Ngoài ra cũng có một số trường hợp, các cá nhân tổ chức khác cũng có thể là chủ thể của tranh chấp thương mại: tranh chấp giữa công ty – thành viên công ty; tranh chấp giữa các thành viên công ty với nhau liên quan đến việc thành lập, hoạt động, hợp nhất, giải thể, chia, tách…công ty; …

Thứ hai,căn cứ phát sinh tranh chấp thương mại là hành vi vi phạm hợp đồng hoặc vi phạm pháp luật:

Trong nhiều trường hợp, tranh chấp thương mại phát sinh do các bên có vi phạm hợp đồng và xâm hại lợi ích của nhau, tuy nhiên cũng có thể có những vi phạm xâm hại lợi ích của các bên nhưng không làm phát sinh tranh chấp Nội dung của tranh chấp thương mại là những xung đột về quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên trong hoạt động thương mại Các quan hệ thương mại có bản chất là các quan hệ tài sản, nên nội dung tranh chấp thương liên quan trực tiếp tới lợi ích kinh tế của các bên Ngoài ra, tranh chấp thương mại còn chịu chi phối của các yếu tố cơ bản của hoạt động này như: mục đích sinh lợi, các yêu cầu về thời cơ kinh doanh và yêu cầu giữ bí mật thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh Căn cứ phát sinh tranh chấp thương mại là hành vi vi phạm hợp đồng hoặc vi phạm pháp luật

Thứ ba, về các phương thức giải quyết tranh chấp thương mại:

Tranh chấp thương mại đòi hỏi được giải quyết thỏa đáng nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên, giáo dục ý thức tôn trọng pháp luật của công dân, góp phần ngăn ngừa sự vi

phạm pháp luật trong hoạt động thương mại, bảo đảm trật tự pháp luật, kỷ cương xã hội Hiện nay tranh chấp thương mại được giải quyết bằng các phương thực : thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại và tòa án Mỗi phương thức có sự khác nhau về tính chất pháp lý, nội dung của thủ tục, trình tự tiến hành Các bên có quyền tự do lựa chọn phương thức phù hợp, phụ thuộc vào lợi thế mà mỗi phương thức có thể mang lại, mức

độ phù hợp của phương thức so với nội dung tính chất của tranh chấp và thiện chí của các bên

- Bản chất: phản ánh những xung đột về lợi ích kinh tế giữa các bên

b Các yêu cầu trong giải quyết tranh chấp thương mại

- Nhanh chóng, thuận lợi, không hạn chế, cản trở hoạt động kinh doanh;

- Khôi phục và duy trì các quan hệ hợp tác, tín nhiệm giữa các bên trong

kinh doanh

- Giữ bí mật kinh doanh và uy tín của các bên trên thương trường;

- Chi phí ít tốn kém nhất

- Phán quyết phải chính xác và có khả năng thi hành cao

1.1.2 Ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp thương mại

Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh là cách thức, phương pháp cũng như các hoạt động để khắc phục và loại trừ các tranh chấp đã phát sinh nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể kinh doanh, bảo vệ trật tự, kỷ cương xã hội Giải quyết tranh chấp thương mại còn có ý nghĩa hạn chế đến mức tối thiểu sự gián đoạn của sản xuất kinh doanh cũng như đặt ở mức chi phí thấp nhất Quan trọng nhất đó là bảo vệ một cách có hiệu quả lợi ích hợp pháp và chính đáng của các bên khi tham gia vào kinh tế thương mại.Giải quyết tranh chấp còn có ý nghĩa cực kỳ quan trong việc quản lý xã hội bằng pháp luật, vừa tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiập, vừa góp phần tạo môi trường pháp lý có kỷ cương Trong sản xuất kinh doanh tạo niềm tin, thực hiện công bằng

và bình đẳng cho các doanh nghiệp trong nước và ngoài nước Thực hiện sản xuất kinh doanh có hiệu quả

1.2 CÁC HÌNH THỨC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG KINH DOANH THƯƠNG MẠI

1.2.1 Thương lượng

a Khái niệm

Thương lượng là hình thức giải quyết tranh chấp không cần đến vai trò tác động của bên thứ ba Thương lượng là phương thức giải quyết đầu tiên trong quá trình giải quyết tranh chấp, thể hiện ở việc các bên trong tranh chấp chủ động gặp gỡ nhau, bàn bạc, thỏa thuận về quyền lợi cũng như nghĩa vụ của mỗi bên

b Đặc điểm:

- Các bên cùng nhau bàn bạc, thoả thuận để tự giải quyết các bất đồng mà không có

sự can dự của bất cứ bên thứ 3 nào, các bên tự bàn bạc, thoả hiệp và đi đến chấm dứt xung đột

- Là hình thức mang tính tự phát không bị ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý

c Ưu điểm

- Tiết kiệm chi phí và thời gian, tiền bạc

- Giữ bí mật được trong hoạt động kinh doanh

- Giữ uy tín cho các bên

- Đáp ứng cơ hội của các hoạt động kinh doanh

- Không gây phiền hà và không bị ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý

d Nhược điểm

- Kết quả của thương lượng còn phụ thuộc vào mức độ hiểu biết, thái độ, thiện chí,

và hợp tác của các bên tranh chấp

- Kết thúc thương lượng không phải cuộc thương lượng nào cũng giải quyết được xung đột

- Kết quả của thương lượng không được đảm bảo bởi các cơ chế pháp lý bắt buộc

mà phụ thuộc vào sự tự nguyện thi hành của các bên;

- Có 1 số chủ thể với sự không hợp tác và thiện chí đã trì hoãn quá trình

thương lượng để kéo dài thời gian vụ tranh chấp

e Kết luận

Phương thức thương lượng rất được các chủ thể ưu tiên lựa chọn ngay khi xảy ra tranh chấp, bởi phương thức này không chịu sự điều chỉnh của pháp luật, không bị gò bó bởi các quy định chặt chẽ về quy trình tổ chức thương lượng, thành phần tham gia, thời gian thực hiện, cũng như không tốn kém tiền bạc Do sự tự giải quyết với nhau, nên tranh chấp không bị làm lớn, không ảnh hưởng đến uy tín của các bên Cũng bởi không có sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật nên không có sự cưỡng chế thi hành đối với kết quả thương lượng

- Thực tế, thương lượng thường được tiến hành ngay sau khi xảy ra tranh chấp, các bên cố gắng giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng để duy trì mối quan hệ lâu dài trong kinh doanh

- Pháp luật Việt Nam quy định các bên cần tiến hành thương lượng sau đó mời thực hiện các hình thức giải quyết khác

- Chỉ áp dụng cho các tranh chấp nhỏ, đơn giản mức xung

1.2.2 Hòa giải

a Khái niệm

Hòa giải là hình thức giải quyết tranh chấp với sự tham gia của bên thứ 3 đóng vai trò làm trung gian để hỗ trợ hoặc thuyết phục các bên tranh chấp tìm kiếm các giải pháp nhằm chấm dứt xung đột hoặc bất hòa Là việc các bên tiến hành thương lượng giải quyết tranh chấp với sự hỗ trợ của bên thứ ba là hòa giải viên Phương thức hòa giải cũng là một phương thức giải quyết tranh chấp không chịu sự điều chỉnh của pháp luật, được thực hiện hoàn toàn dựa trên thiện chí của các bên

b Phân loại

Hòa giải gồm có 2 loại: hòa giải ngoài thủ tục tố tụng và hòa giải trong thủ tục tố tụng Cụ thể như sau:

Thứ nhất, hòa giải ngoài thủ tục tố tụng

- Hòa giải ngoài thủ tục tố tụng là việc các bên mời một tổ chức hoặc cá nhân đứng

ra làm trung gian để cùng đàm phán, thương lượng

- Cơ sở: các bên tranh chấp cung cấp thông tin cho nhau và trình bày quan điểm Người hòa giải hướng các bên tham gia vào việc tìm kiếm những giải pháp thích hợp và phải được sự nhất trí của 2 bên

- Sự nhất trí của 2 bên được thế hiện bằng văn bản, có xác nhận của bên đứng ra làm trung gian hòa giải và có giá trị ràng buộc đối với các bên tham gia

Thứ hai, hòa giải trong tố tụng

- Hòa giải trong tố tụng là việc hòa giải được tiến hành tại toà án hoặc trọng tài khi các cơ quan này giải quyết tranh chấp theo yêu cầu của các bên

- Đặc điểm:

+ Hòa giải trong tố tụng là thủ tục bắt buộc đối với cả toà án với trọng tài;

+ Người đứng ra làm trung gian: thẩm phán hoặc trọng tài viên;

+ Trong quá trình hòa giải, thẩm phán hoặc trọng tài viên không được ép buộc mà phải tôn trọng tính tự nguyện, thiện chí giữa các bên

- Kết quả hòa giải phụ thuộc vào:

+ Thiện chí giữa các bên tham gia tranh chấp

+ Uy tín, kinh nghiệm và kĩ năng của người đứng ra làm trung gian hòa giải

c Ưu điểm

- Thủ tục hòa giải được tiến hành nhanh gọn, chi phí thấp, các bên có quyền tự định đoạt, lựa chọn bất kỳ người nào làm trung gian hòa giải cũng như địa điểm tiến hành hòa giải

- Tiếp tục giữ gìn và phát triển các mối quan hệ kinh doanh vì lợi ích của cả hai bên

- Hình thức giải quyết này đặc biệt hiệu quả khi giải quyết những tranh chấp kinh doanh, thương mại mang tính chất kỹ thuật (xây dựng, tài chính … )

- Các bên trong vụ việc tranh chấp hòan toàn có quyền chủ động trong việc tìm kiếm một hòa giải viên có đủ hiểu biết để tham gia giải quyết tranh chấp

- Các bên kiểm soát được các tài liệu chứng cứ có liên quan (những bí mật kinh doanh) trong khi giải quyết tại tòa án thì các yêu cầu này không được đảm bảo do tòa án thực hiện xét xử theo nguyên tắc công khai

d Nhược điểm

- Việc hòa giải có được tiến hành hay không phụ thuộc vào sự nhất trí của các bên,

- Hòa giải viên không có quyền đưa ra một quyết định ràng buộc hay áp đặt bất cứ vấn đề gì đối với các bên tranh chấp thỏa thuận hòa giải không có tính bắt buộc thi hành như phán quyết của trọng tài hay của tòa án

- Ít được sử dụng nếu các bên không có sự tin tưởng với nhau

1.2.3 Giải quyết tranh chấp thương mại bằng toà án

b Đặc điểm

- Được tiến hành khi mà việc áp dụng cơ chế thương lượng, hòa giải không có hiệu quả và các bên tranh chấp cũng không thoả thuận đưa vụ tranh chấp ra giải quyết tại trọng tài

- Đặc trưng cơ bản của thủ tục giải quyết tranh chấp bằng toà án là thông qua hoạt động của bộ máy tư pháp và nhân danh quyền lực nhà nước để đưa ra phán quyết

- Phạm vi và thẩm quyền của Toà án trong việc giải quyết tranh chấp trong kinh doanh được pháp luật các nước quy định khác nhau

- Thẩm quyền của các cơ quan tài phán nhà nước ở các quốc gia là khác nhau nhưng tập trung vào các lĩnh vực tranh chấp:

+ Tranh chấp hợp đồng thương mại;

+ Tranh chấp liên quan đến tổ chức và hoạt động của công ty;

+ Tranh chấp liên quan đế việc bảo hộ nhãn hiệu thương mại;

+ Tranh chấp thương mại hàng hải;

+ Tranh chấp phát sinh trong quá trình bảo hộ cạnh tranh và chống cạnh tranh bất

+ Tranh chấp liên quan đến hoạt động phát hành cà kinh doanh chứng khoán

c Ưu điểm

- Trình tự, thủ tục tố tụng chặt chẽ và độ tin cậy vào hiệu lực của phán quyết

- Có sức mạnh cưỡng chế nên góp phần vào việc nâng cao ý thức tôn trọng pháp

luật cho các chủ thể kinh doanh

d Nhược điểm

- Không giữ được bí mật kinh doanh

- Thủ tục tại toà thiếu linh hoạt

e.Quy trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án

-Nộp đơn khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền

-Trong thời hạn 8 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện, Tòa án phải

ra một trong các quyết định sau:

– Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện;

– Chuyển đơn khởi kiện cho Tòa án có thẩm quyền;

– Trả lại đơn khởi kiện;

– Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án

Trường hợp tiến hành thụ lý vụ án, tòa án ra thông báo người khởi kiện đồng thời thông báo nộp tạm ứng án phí.Người khởi kiện nộp tạm ứng án phí trong thời gian 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án về việc nộp tạm ứng án phí Kể từ ngày người khởi kiện nộp biên lai nộp tạm ứng án phí cho Tòa án, Tòa án vào sổ thụ lý Thông báo về việc thụ lý vụ án đến Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, bị đơn, nguyên đơn, người

có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.Thời hạn chuẩn bị xét xử đối với vụ án kinh doanh thương mại kéo dài từ 4 đến 6 tháng Hòa giải tại Tòa án Trong giai đoạn chuẩn bị xét

xử, Tòa án có trách nhiệm tổ chức hòa giải giữa các bên trong tranh chấp Trường hợp hòa giải thành, Tòa án lập Biên bản công nhận sự thỏa thuận giữa các bên Trường hợp hòa giải không thành hoặc không hòa giải được, Tòa án lập Biên bản hòa giải không thành/không hòa giải được, đồng thời ra Quyết định đưa vụ án ra xét xử.Phiên Tòa sơ thẩm phải được mở trong thời gian 30 ngày kể từ ngày có Quyết định đưa vụ án ra xét

xử Phiên tòa sơ thẩm có thể bị tạm hoãn, thời gian hoãn tối đa không quá 30 ngày

Theo Danh mục mức án phí, lệ án phí được quy định tại Pháp lệnh 10/2009/UBTVQH quy định: Mức án phí sơ thẩm đối với các vụ án về tranh chấp kinh doanh, thương mại có giá ngạch theo bảng sau:

1.2.4.Giải quyết các tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại

a khái niệm

Là hình thức giải quyết tranh chấp thương mại mà các bên thỏa thuận đưa vụ tranh chấp ra trọng tài viên hoặc hội đồng trọng tài xem xét đưa ra phán quyết ràng buộc các bên tranh chấp Để hai bên có thế giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thì phải có thỏa thuận trọng tài có hiệu lực và không thuộc các trường hợp thỏa thuận trọng tài không thực hiện được theo quy định của Luật Trọng tài thương mại Có hai hình thức trọng tài là trọng tài theo vụ việc và trọng tài thường trực Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh bằng trọng tài là hình thức giải quyết tranh chấp thông qua hoạt động của trọng tài viên, với tư cách là một bên thứ ba độc lập nhằm chấm dứt các xung đột bằng cách đưa ra một phán quyết buộc các bên tham gia tranh chấp phải thực hiện

b Đặc điểm

Trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp lựa chọn Điều đó có nghĩa là để giải quyết tranh chấp tại Trọng tài, các bên phải có thỏa thuận lựa chọn trọng tài và thỏa thuận đó phải có hiệu lực

Để có hiệu lực và đảm bảo an toàn thì các bên nên thỏa thuận trong hợp đồng Việc đưa điều khoản trọng tài vào trong điều khoản của hợp đồng có tác dụng ràng buộc các bên trong hợp đồng khi có tranh chấp xảy ra thì đó là phương thức giải quyết được áp dụng và cho phép sự loại trừ can thiệp của Tòa án quốc gia tham gia vào giải quyết tranh chấp, ít nhất là trước khi ban hành quyết định Trọng tài

– Phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại là có sự tham gia của bên thứ ba (hội đồng trọng tại hoặc trọng tài viên duy nhất) do các bên thỏa thuận lựa chọn trọng tài là bên trung gian, độc lập với các bên và có quyền ra phán quyết có tính chất ràng buộc các bên tranh chấp

– Trọng tài thường nhận được sự hỗ trợ của cơ quan có quyền lực nhà nước trong quá trình tố tụng như các hỗ trợ của Tòa án trong việc ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, hỗ trợ cho trọng tài viên đối với hình thức trọng tài vụ việc hay sự hỗ trợ của cơ quan thi hành án đối với việc thi hành quyết định của trọng tài Đây cũng là điểm khác biệt giữa việc giải quyết tranh chấp tại trọng tài và thương lượng, hòa giải – Phán quyết của trọng tài không mang tính quyền lực nhà nước, mà là sự kết hợp giữa hai yếu tố thỏa thuận và tài phán Phán quyết này có giá trị chung thẩm, không bị kháng nghị kháng cáo bởi bất kỳ cơ quan, tổ chức nào

- Bên cạnh đó, phán quyết của trọng tài là một ràng buộc có hiệu lực thi

hành không bắt buộc phải dựa trên sự thống nhất của đôi bên

d Nhược điểm

phán quyết của trọng tài có giá trị chung thẩm do đó nếu có sai sót về nội dung thì không có bất cứ cơ quan nào có thẩm quyền xét xử lại nội dung vụ tranh chấp; thời gian giải quyết tranh chấp có thể kéo dài trong trường hợp cần sự hỗ trợ của Tòa án

e Án Phí

Theo Điều 34 Luật trọng tài thương mại năm 2010 quy định:

“1 Phí trọng tài là khoản thu từ việc cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài Phí trọng tài gồm:

a) Thù lao Trọng tài viên, chi phí đi lại và các chi phí khác cho Trọng tài viên;

b) Phí tham vấn chuyên gia và các trợ giúp khác theo yêu cầu của Hội đồng trọng tài; c) Phí hành chính;

d) Phí chỉ định Trọng tài viên vụ việc của Trung tâm trọng tài theo yêu cầu của các bên tranh chấp;

đ) Phí sử dụng các dịch vụ tiện ích khác được cung cấp bởi Trung tâm trọng tài

2 Phí trọng tài do Trung tâm trọng tài ấn định Trường hợp vụ tranh chấp được giải quyết bởi Trọng tài vụ việc, phí trọng tài do Hội đồng trọng tài ấn định

3 Bên thua kiện phải chịu phí trọng tài, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác hoặc quy tắc tố tụng trọng tài quy định khác hoặc Hội đồng trọng tài có sự phân bổ khác” Như vậy, Phí trọng tài do Trung tâm trọng tài ấn định Với trường hợp tranh chấp được giải quyết bằng Trọng tài vụ việc thì phí sẽ do Hội đồng trọng tài ấn định Pháp luật chưa quy định mức phí cụ thể đối với phí trọng tài thương mại

e kết luận

Việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức trọng tài được đánh giá là phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án thuận tiện, thủ tục linh hoạt, nhanh chóng; có tính chung thẩm; giữ được bí mật kinh doanh cũng như uy tín trên thương trường, đồng thời tiết kiệm thời gian cho các bên tranh chấp hơn so với việc giải quyết tranh chấp thông qua Tòa án

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1 em đã khái quát một số khái niệm liên quan đến giải quyết tranh chấp thương mại, các yêu cầu trong giải quyết tranh chấp thương mại, ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp thương mại và nêu ra khái niệm, đặc điểm và ưu, nhược điểm của các hình thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh thương mại.Qua đó em nhận thấy rằng mỗi hình thức giải quyết đều mang những đặc điểm cơ bản riêng, với những ưu nhược điểm nhất định Sự đa dạng trong cơ chế giải quyết tranh chấp xét cho cùng cũng là biểu hiện đặc trưng về tính đa dạng của các quan hệ kinh tế trong điều kiện nền kinh tế thị trường Trong thời đại đất nước đang trong thời kỳ hội nhập kinh tế thị trương, việc giải quyết các tranh chấp thương mại là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của nên kinh tế Tuy nhiên vẫn còn tồn tại những bất cập trong việc áp dụng những quy định pháp lý về giải quyết tranh chấp thương mại vào thực tiễn, có nhiều mâu thuẫn trong việc thực hiện những quy định pháp lý củng như những mâu thuân giữa các bên tham gia trong giải quyết tranh chấp thương mại Vì vậy trong thời gian tới, nước ta cần nổ lực

hơn nữa trong việc hoàn thiện quy định pháp lý trong việc giải quyết tranh chấp thương mại nhằm làm giảm đến mức tối thiểu những mâu thuẫn này đồng thời tạo ra sự phát triển thương mại vững chắc và nền kinh tế ngày càng phát triển một cách hoàn thiện.Thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đi lên với sự phát triển văn hóa Đưa đất nước phát triển vững mạnh theo con đường chủ nghĩa xã hội