TIỂU LUẬN ÁP DỤNG CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN KẾT QUẢ VÀO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ DỊCH BỆNH COVID 19 TẠI VIỆT NAM

TIỂU LUẬN ÁP DỤNG CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN KẾT QUẢ VÀO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ DỊCH BỆNH COVID 19 TẠI VIỆT NAM. Đại dich Covid19 là một đại dịch toàn cầu xuất hiện từ tháng 12 năm 2019 và đến nay đã qua hơn 1 năm dịch vẫn diễn biến phức tạp. Mới đầu chỉ có ở các nước Châu Á, nhưng nay Châu Âu cũng trở thành tâm dịch toàn cầu. Theo thống kê chính thức hiện nay, trên thế giới có 200.819.674 ca mắc, có 181.462.158 ca được chữa khỏi và tận 4.280.434 ca tử vong.

TRƯỜNG Đ I H C TÂY NGUYÊNẠ Ọ

KHOA KINH TẾ

Đ C Ề ƯƠ NG

TI U LU N Ể Ậ MÔN TRI T H C MÁC Ế Ọ - LÊNIN

V N D NG C P PH M TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ Ậ Ụ Ặ Ạ

K T QU VÀO PHÂN TÍCH V N Đ Ế Ả Ấ Ề

B NH D CH COVID-19 VI T NAM HI N NAY Ệ Ị Ở Ệ Ệ

Sinh viên : Lê Th Nhung ị Chuyên ngành : Qu n Tr Kinh Doanh ả ị

Đ k L k, tháng 8 năm 2021 ắ ắ

M C L C Ụ Ụ

PH N M Đ UẦ Ở Ầ 1

PH N N I DUNGẦ Ộ 3

1 KHÁI QUÁT CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN KẾT QUẢ 3

1.1 Khái ni m nguyên nhân và k t quệ ế ả 3

1.2 M i quan h bi n ch ng c a c p ph m trù nguyên nhân và k t ố ệ ệ ứ ủ ặ ạ ế quả 3

1.3 Ý nghĩa c a c p ph m trù nguyên nhân và k t quủ ặ ạ ế ả 7

2 V N D NG C P PH M TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ K T QU VÀO PHÂNẬ Ụ Ặ Ạ Ế Ả TÍCH V N Đ D CH B NH COVID-19 VI T NAM HI N NAY Ấ Ề Ị Ệ Ở Ệ Ệ 8

2.1 D ch b nh Covid-19 là gì? ị ệ 8

2.2 Vận dụng cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả vào phân tích vấn đề dịch bệnh COVID-19 ở Việt Nam hiện nay .9

2.2.1 Nguyên nhân Covid-19 9

2.2.2 Kết quả của dịch bệnh Covid-19 11

2.3 Một số giải pháp đối với Việt Nam 14

PHẦN KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

PH N M Đ U Ầ Ở Ầ

Đ i dich Covid-19 là m t đ i d ch toàn c u xu t hi n t tháng 12 nămạ ộ ạ ị ầ ấ ệ ừ

2019 và đ n nay đã qua h n 1 năm d ch v n di n bi n ph c t p M i đ uế ơ ị ẫ ễ ế ứ ạ ớ ầ

ch có các n c Châu Á, nh ng nay Châu Âu cũng tr thành tâm d ch toànỉ ở ướ ư ở ị

c u Theo th ng kê chính th c hi n nay, trên th gi i có 200.819.674 caầ ố ứ ệ ế ớ

m c, có 181.462.158 ca đ c ch a kh i và t n 4.280.434 ca t vong ắ ượ ữ ỏ ậ ử

T i Vi t Nam tính đ n 6/8/2021 thì có 189.066 ca m c, có 58.040 caạ ệ ế ắ

đ c ch a kh i, s ca t vong lên đ n 2.720 ca.ượ ữ ỏ ố ử ế

D ch viêm đ ng hô h p c p do ch ng m i c a Cô-rô-naị ườ ấ ấ ủ ớ ủ (Covid - 19)

kh i phát t i thành ph Vũ Hán, t nh H B c, mi n trung Trung Qu c.ở ạ ố ỉ ồ ắ ề ố

B nh nhân đ u tiên đ c phát hi n vào ngày 08/12/2019, sau đó di nệ ầ ượ ệ ễ

bi n r t ph c t p do t c đ lây lan c a d ch b nh tăng theo c p s mũ.ế ấ ứ ạ ố ộ ủ ị ệ ấ ố

Đ n ngày 31/12/2019, Trung Qu c chính th c thông báo v i T ch c Y tế ố ứ ớ ổ ứ ế

th gi i (WHO) v bùng phát d ch.ế ớ ề ị

Tr c tình hình này, ngày 31/10/2020, WHO tuyên b tình tr ngướ ố ạ

kh n c p toàn c u đ i v i d ch viêm ph i c p do vi-rút Cô-rô-na ch ngẩ ấ ầ ố ớ ị ổ ấ ủ

m i gây ra Ngày 11/3/2020, t ch c Y t th gi i (WHO) chính th c côngớ ổ ứ ế ế ớ ứ

b d ch Covid-19 do vi-rút Cô-rô-na ch ng m i (SARS-CoV-2) là đ i d chố ị ủ ớ ạ ịtoàn c u.ầ

D ch b nh đã nh h ng r t l n đ n tính m ng con ng i cũng nhị ệ ả ưở ấ ớ ế ạ ườ ư

n n kinh t th gi i Hi n t i, Mỹ đang là n c có s ca nhi m cao nh tề ế ế ờ ệ ạ ướ ố ễ ấtrên th gi i và kinhh t cũng b nh h ng nghiêm tr ng Trung qu c-ế ớ ế ị ả ưở ọ ố

n c có n n kinh t l n th 2 trên th gi i cũng b suy gi m 6,8% Nhi uướ ề ế ớ ứ ế ớ ị ả ề

qu c gia Châu Á đã d đoán tăng tr ng kinh t 2020 là 0% Hi n nay d chố ự ưở ế ệ ị

b nh đã xu t hi n t i 63/64 t nh thành t i Vi t Nam, Thành ph H Chíệ ấ ệ ạ ỉ ạ ệ ố ồMinh là n i có nhi u ca m c nh t trên c n c, chính vì v y nên kinh tơ ề ắ ấ ả ướ ậ ếcũng b nh h ng do giãn cách xã h i, GDP tăng 3%ị ả ưở ộ (gi m 50% so v iả ớcùng kỳ năm ngoái), nhi u doanh nghi p phá s n, các starup cũng b điêuề ệ ả ị

đ ng, nhi u ng i dân b m t vi c làm Vì v y nghiên c u đ tài d ch b nhứ ề ườ ị ấ ệ ậ ứ ề ị ệCovid-19 b ng vi c v n d ng c p ph m trù nguyên nhân và k t qu trongằ ệ ậ ụ ặ ạ ế ảTri t h c Mac-Lênin là c n thi t Giúp chúng ta có góc nhìn t ng quan vế ọ ầ ế ổ ềkinh t th gi i trong mùa d ch này nh m k p th i phán đoán các tác đ ngế ế ớ ị ằ ị ờ ộ

c a nó nh h ng th nào đ n n n kinh t Vi t Nam và n n kinh t cáủ ả ưở ế ế ề ế ệ ề ếnhân Đó là lí do tôi ch n đ tài này đ làm chuyên đ cho ti u lu n c aọ ề ề ề ể ậ ủmình

Ch kí sinh viên ữ

- Nguyên nhân phạm trù chỉ sự tác động lẫn nhau của các mặt, các yếu tố

trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau, gây ra một biến đổi nhất địnhnào đó

- Kết quả là một phạm trù dung để chỉ những biến đổi xuất hiện do tác động

lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra.Nhận thức về nguyên nhân, kết quả như trên vừa giúp khắc phục được hạnchế coi nguyên nhân của mỗi sự vật, hiện tượng, trong những điều kiện nhấtđịnh, nằm bên ngoài sự vật, hiện tượng đó; vừa khắc phục được thiếu sót coinguyên nhân cuối cùng của sự vận động, chuyển hóa của toàn bộ thế giới vậtchất nằm ngoài nó, trong lực lượng phi vật chất nào đó

1.2 Mối quan hệ biện chứng của cặp phạm trù nguyên nhân kết quả

Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả có thể được kháiquát thành năm vấn đề sau đây

Thứ nhất, nguyên nhân sinh ra kết quả nên nguyên nhân luôn luôn có trước kết quả, còn kết quả bao giờ cũng xuất hiện sau khi nguyên nhân đã xuất hiện.

- Ở đây vấn đề là tự bản thân nó đã rõ ràng, không cần phải luận chứng gìthêm, chỉ cần phải phân biệt không phải một sự vật nào đó có trước sự vật thứhai, thì tác động của nó đã được coi là nguyên nhân của hiện tượng thứ hai Ví

dụ, ngày là sự nối tiếp của đêm nhưng không phải là nguyên nhân của đêm

- Vấn đề thứ 2 cần chú ý là sự kế tiếp nhau của nguyên nhân và kết quảtrong mối quan hệ nhân quả không có nghĩa là nguyên nhân sinh ra xong rồi thìkết quả mới nảy sinh Trái lại, nguyên nhân vừa tác động thì sự hình thành củakết quả đã có thể coi như là bắt đầu, cho đến khu hình thành kết quả như 1 sựvật, hiện tượng nó vẫn còn nhận tác động của nguyên nhân, và như vậy nó vẫncòn đang tiếp tục biến đổi do tác động của nguyên nhân.

- Tóm lại người ta không thể nhìn quan hệ nhân quả như là sự đứt đoạn mà

là trong sự vận động liên tục của thế giới vật chất, của sự tác động qua lại lẫnnhau giữa các sự vật, hiện tượng

- Việc nguyên nhân sinh ra kết quả còn có một yếu tố nữa, đó là điều kiện.Không phải cứ có sự tác động là có ngay kết quả, phải ở trong những điều kiệnnhất định thì có thể mới có kết quả Ví dụ, hai cái nhân tốt như nhau, nhưng vớinhững điều kiện như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng khác nhau tì hai cái mầm mọc racũng có chất lượng khác nhau

Thứ hai, nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng kết quả không hoàn toàn thụ động, nó vẫn có khả năng tác động trở lại nguyên nhân.

- Cần chú ý là tác động này là 2 nghĩa, cả tác động tích cực hoặc tác độngtiêu cực

- Vấn đề tác động trở lại của kết quả đối với nguyên nhân có một ý nghĩathực tiễn rất quan trọng Nó làm cho người ta phải dự kiến rất đầy đủ những hậuquả của một chính sách xã hội chẳng hạn, đặc biệt trong vấn đề đầu tư, mộttrong những yếu tố tạp ra nguyên nhân phát triển nền kinh tế đất nước Việc đầu

tư rất có thể mang lại những hậu quả lớn, làm cho nền kinh tế phát triển cao nếuđúng đắn

Thứ ba, nguyên nhân - kết quả có thể hoán đổi vị trí cho nhau

- Nguyên nhân và kết quả có thể hoán đổi vị trí cho nhau theo hai ý nghĩadưới đây:

+ Thứ nhất, nguyên nhân sinh ra kết quả, nhưng bản thân nguyên nhân khisinh ra kết quả lại đã là kết quả ở một mối quan hệ nhân - quả trước đó Ngượclại, kết quả với tư cách là kết quả được sinh ra từ một nguyên nhân nhưng bản

thân nó không dừng lại Nó tiếp tục tác động, và sự tác động của nó lại gây ranhững kết quả khác Nói một cách khác, có thể tóm lại trong chuỗi nhân - quả:

A sinh ra B, B sinh ra C, C sinh ra D thì mỗi cái đều là nguyên nhân ở tringmột mối quan hệ này, nhưng đồng thời lại là kết quả ở một mối quan hệ khác.+ Thứ hai, đó chính là ý nghĩa đã được xét ở khía cạnh trên, tức là nguyênnhân sinh ra kết quả, những kết quả lại có khả năng tác động trở lại đối vớinguyên nhân Trong mối quan hệ này, khi kết quả tác động trở lại với nguyênnhân thì kết quả lại có tư cách là nguyên nhân chứ không phải kết quả nữa Do

đó có thể nói có sự hoán đổi vị trí giữa nguyên nhân và kết quả ngay trong cùngmột mối quan hệ nhân - quả

Vì vậy, Ph Ăng - ghen nói rằng, nguyên nhân và kết quả là những kháiniệm chỉ có ý nghĩa là nguyên nhân và kết quả khi được áp dụng vào một trườnghợp riêng biệt nhất định Hay nói cách khác, một hiện tượng nào đấy được coi lànguyên nhân hay kết quả bao giờ cũng ở trong một quan hệ xác định cụ thể

Thứ tư, một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả hay ngược lại một kết quả có thể ra đời từ rất nhiều nguyên nhân.

- Vấn đề trở lên phức tạp hơn khi có nhiều nguyên nhân cùng tác động mộtlúc, khi đó kết quả có thể diễn ra theo các hướng thuận, nghịch khác nhau vàđều có ảnh hưởng đến sự hình thành kết quả nhưng vị trí, vai trò của chúng làkhác nhau: có nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân gián tiếp, nguyên nhân bêntrong, nguyên nhân bên ngoài Ngược lại, một nguyên nhân có thể dẫn đếnnhiều kết quả trong đó có kết quả chính và phụ, cơ bản và không cơ bản, giántiếp và trực tiếp

- Ví dụ trường hợp chặt phá rừng bừa bãi ở trên đầu nguồn có thể sinh ranhiều kết quả Sự thay đổi sinh thái ở bản thân vùng đó làm cho quỹ gien độngvật và thực vật bị biến đổi, sự cân bằng sinh thái bị phá vỡ gây ra sự thay đổi khíhậu ở chính bản thân vùng rừng đầu nguồn Thứ hai, nó là nguyên nhân gây ranhững trận lụt, thậm chí là những trận lũ quét gây ra rất nhiều thiệt hại cho đờisống kinh tế - xã hội không chỉ ở vùng cao mà còn ở vùng đồng bằng Thứ ba,

nó gây ra những hậu quả làm xáo trộn đời sống xã hội của cư dân, làm ảnh

hưởng đến tình hình xã hội chung của toàn quốc Thứ tư, nó làm cho ngân sáchquốc gia bị ảnh hưởng do phải chi trả cho những thiệt hại mà thiên nhiên và xãhội đã đưa đến Như thế là một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả.

- Một kết quả cũng có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra Ví dụ, thành côngcủa công cuộc đổi mới ở trên đất nước ta bắt nguồn từ rất nhiều nguyên nhân.Thứ nhất là sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình của Đảng.Đồng thời, ngày đó chúng tacũng thực hiện một công việc ở tầm vĩ mô rất sai lầm, đó là liên tiếp thực hiệnnhững cuộc đổi tiền Điều này đã làm cho nền tài chính quốc gia bị đảo lộn, càngngày càng mất cân bằng thu - chi, làm cho đồng tiền Việt Nam ngày càng mất giá

và sức sống của toàn bộ nền kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọng Tất cả những cái

đó đã dồn ép chúng ta và bắt buộc chúng ta phải thay đổi một cách cơ bản đườnglối kinh tế của đất nước Và kết quả là sự ra đời của đường lối đổi mới

Rõ ràng là một kết quả có thể do rất nhiều nguyên nhân sinh ra Trong quátrình hoạt động thực tiễn chúng ta càng phải chăm chú nghiên cứu những tácđộng này để phối hợp tạo nên sức mạnh tổng hợp và những thắng lợi mới trongcông cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Thứ năm, kết quả không bao giờ được to hơn nguyên nhân

Đây là một vấn đề rất quan trọng Vấn đề này đã được Hê - ghen đề cậpđến trong cuốn lôgic của ông, đó là một phát hiện rất tài tình Kết quả không baogiờ to hơn nguyên nhân, chỉ cần dựa vào định luật bảo toàn và chuyển hóa nănglượng của Lô - mô - nô - xốp cũng có thể đi đến kết luận này Một kết quả đượcxem xét như là cái được sinh ra từ sự tác động thì bản thân nó không thể nào lạilớn hơn tác động được Do đó, nếu chúng ta đun nước ở ngoài trời nắng thì nước

sẽ nhanh sôi hơn, nhanh nóng hơn bởi vì nó còn được tiếp thu ánh sáng mặt trời

Ví dụ, cùng một độ cứ khoảng 3000 calo là đã có thể nâng được nhiệt độ nước:3kg nước lên một độ Nhưng nếu để nó ở ngoài trời năng thì người ta thấy rằng,chỉ cần 2.800 calo chẳng hạn Vì vậy, khi thấy kết quả to hơn nguyên nhân thìlập tức chúng ta phải đi tìm những nguyên nhân khác bổ sung để làm nên kếtquả mà chúng có được

Điều này có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng Bởi vì trong thực tế, khichúng ta nhìn thấy về mặt hình thức, nhận được kết quả to hơn sự tác động, thìchúng ta biết rằng phải đi tìm những nguyên nhân khác để bổ sung cho kết quả

đó, qua quá trình đó chúng ta phát hiện thêm được những mối liên hệ mới Vànhững lần hoạt động tiếp theo, chúng ta có thể sử dụng những nguyên nhân mới

mà chúng ta phát hiện được vào trong quá trình hoạt động của chúng ta

1.3 Ý nghĩa của cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả:

- Mối quan hệ nhân quả có tính khách quan và tính phổ biến, nghĩa là

không có sự vật, hiện tượng nào trong thế giới vật chất lại không có nguyênnhân Nhưng không phải con người có thể nhận thức ngay được mọi nguyênnhân, nhiệm vụ của nhận thức khoa học là phải tìm ra nguyên nhân của nhữnghiện tượng trong tự nhiên, xã hội, tư duy để giải thích được những hiện tượng

đó Muốn tìm nguyên nhân phải tìm trong thế giới hiện thực, trong bản thân các

sự vật, hiện tượng tồn tại trong thế giới vật chất chứ không được tưởng tượng ra

từ đầu óc của con người, tách rời thế giới hiện thực

- Vì nguyên nhân luôn có kết quả nên muốn tìm nguyên nhân của một hiệntượng nào đấy cần tìm trong những sự kiện những mối liên hệ xảy ra trước khihiện tượng đó xuất hiện

- Một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra Những nguyên nhânnày có vai trò khác nhau đối với việc hình thành kết quả Vì vậy trọng hoạt độngthực tiễn, chúng ta cần phải phân loại các nguyên nhân cơ bản, nguyên nhân chủyếu, nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan Đồng thời phải nắmđược chiều hướng tác động của các nguyên nhân, từ đó có biện pháp thích hợptạo điều kiện cho nguyên nhân cùng chiều hoạt động và hạn chế nguyên nhân cótác động tiêu cực

- Kết quả có tác động trở lại nguyên nhân Vì vậy, trong hoạt động thựctiễn, chúng ta cần phải khai thác, tận dụng các kết quả đã đạt được để tạo điềukiện thúc đẩy nguyên nhân phát huy tác dụng, nhằm đạt mục đích

2 VẬN DỤNG CẶP PHẠM TRÙ NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ VÀO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ DỊCH BỆNH COVID-19 Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1 Dịch bệnh Covid-19 là gì ?

Theo trang web Wikipedia “Đại dịch Covid-19 là một đại dịch bệnh truyềnnhiễm với tác nhân là virus SARS-CoV-2, đã xuất hiện và gây ảnh hưởng trênphạm vi toàn cầu từ tháng 12 năm 2019 Tâm dịch đầu tiên được ghi nhận làthành phố Vũ Hán thuộc miền Trung Trung Quốc, bắt nguồn từ một nhóm ngườimắc viêm phổi không rõ nguyên nhân Giới chức y tế địa phương xác nhận rằngtrước đó nhóm người này đã từng tiếp xúc, chủ yếu là với những thương nhânbuôn bán và làm việc tại chợ bán buôn hải sản Hoa Nam, nơi được cho là địađiểm bùng phát dịch bệnh đầu tiên Các nhà khoa hoạc Trung Quốc đã tiến hànhnghiên cứu và phân lập được một chủng loại coronavirus mới, được Tổ chức Y

tế Thế giới lúc đó tạm thời gọi là 2019-nCoV, có trình tự gen giống với CoV trước đây với mức tương đồng 79,5%

SARS-Các ca nghi nhiễm đầu tiên ở Vũ Hán được báo cáo vào ngày 31 tháng 12năm 2019 Trường hợp tử vong do SARS-CoV-2 đầu tiên xảy ra ở Vũ Hán vàongày 9 tháng 1 năm 2020 Các ca nhiễm virus đầu tiên được xác nhận bên ngoàiTrung Quốc bao gốm hai người phụ nữ ở Thái Lan và một người đàn ông ở NhậtBản Sự lây nhiễm virus từ người sang người đã được xác nhận cùng với tỉ lệbùng phát dịch tăng nhanh vào giữa tháng 1 năm 2020 Ngày 23 tháng 1 năm

2020, chính phủ Trung Quốc quyết định phong tỏa Vũ Hán, toàn bộ hệ thốnggiap thông công cộng và hoạt động xuất - nhập đều bị tạm ngưng Vào đêmngày 11 tháng 3 năm 2020 theo giờ Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã

ra tuyên bố chính thức, gọi “COVID-19” là “Đại dịch toàn cầu”

Ở Việt Nam, ngày 23/01/2020 ghi nhận trường hợp mắc Covid-19 đầu tiên,sau đó tiếp tục ghi nhận thêm 15 trường hợp Tất cả 16 trường hợp này đều đượcchữa khỏi hoàn toàn Sau 22 ngày không ghi nhận trường hợp mắc mới, ngày06/3/2020, Việt Nam phát hiện ca nhiễm bệnh đầu tiên từ Châu Âu, cuộc chiến

phòng, chống dịch bắt đầu bước sang một giai đoạn mới (dịch thâm nhập từ