THỰC TRẠNG mê tín dị ĐOAN ở VIỆT NAM HIỆN NAY và GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC dựa TRÊN ĐƯỜNG lối xây DỰNG, PHÁT TRIỂN văn hóa của ĐẢNG

Nhậnthức được sự nguy hiểm của hiện tượng này, Đảng đã ra sức để phòng chống và bàitrừ hiện tượng này, thế nhưng chìa khóa của giải pháp này lại nằm ở người dân.Việc người dân chưa hiểu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

GVHD: Ths Lê Quang Chung SVTH: MSSV

Lê Trung Tín 18144185 Huỳnh Quỳnh 18144159 Nguyễn Phúc Thịnh 18144179 Đặng Đức Dũng 18144077 Lớp thứ 5 – Tiết 789

LLCT230214 – 10CLC

Tp Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2019

ĐIỂM SỐ

ĐIỂM

NHẬN XÉT

Ký tên

Ths Lê Quang Chung

BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ

THỨ

1 - Thuyết trình tiểu luận

- Phụ trách phần mở đầu Lê Trung Tín Hoàn thành tốt

2 - Phụ trách chương 1 Huỳnh Quỳnh Hoàn thành tốt

4 - Phụ trách chương 2 Nguyễn Phúc Thịnh Hoàn thành tốt

3 - Phụ trách chương 3 Đặng Đức Dũng Hoàn thành tốt

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận 2

4 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận 2

6 Kết cấu của tiểu luận 3

Chương 1: NHẬN THỨC LÍ LUẬN VỀ MÊ TÍN DỊ ĐOAN 4

1.1 Khái niệm và nguồn gốc của mê tín dị đoan 4 1.2 Một số dạng mê tín dị đoan 5

Chương 2: THỰC TRẠNG MÊ TÍN DỊ ĐOAN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM VÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN MÊ TÍN DỊ ĐOAN 8

2.1 Thực trạng mê tín dị đoan hiện nay ở Việt Nam 8

2.2 Nguyên nhân 13

Chương 3: GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC THỰC TRẠNG HIỆN TƯỢNG MÊ TÍN DỊ ĐOAN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM DỰA TRÊN ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA CỦA ĐẢNG 14

3.1 Đường lối xây dựng và phát triển văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay 14

3.2 Giải pháp khắc phục tệ nạn mê tín dị đoan dựa trên chính sách của Đảng 17

KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Mê tín dị đoan là một hiện tượng có ảnh hưởng vô cùng xấu đến sự pháttriển của bất kì quốc gia nào và nước ta cũng thế Trước đây, khi ở thời phongkiến, do chịu ảnh hưởng rất nhiều từ nền văn hóa của Trung Hoa khi xưa, một sốthành phần xấu trong xã hội đã làm biến chất nền văn hóa này, biến nó trở nên rấttiêu cực và nguy hiểm Sau chiến tranh, đất nước ta đi vào giai đoạn đang pháttriển, chính vì thế hiện tượng này cũng có phần giảm bớt rất lớn do người dân vàĐảng đã cùng nhau chung tay xây dựng kinh tế, chăm lo hơn cho cuộc sống củacon người Thế nhưng, khi đất nước đang ngày càng đi lên, nhu cầu về đời sốngtinh thần cũng tăng, một số người đã cố tình lợi dụng hiện tượng mê tín dị đoantrong người dân trỗi dậy để kiếm lợi cho cá nhân Chúng có hành vi vô cùng gianxảo, thậm chí chúng còn xuyên tạc cả chính sách của Đảng và nhà nước Nhậnthức được sự nguy hiểm của hiện tượng này, Đảng đã ra sức để phòng chống và bàitrừ hiện tượng này, thế nhưng chìa khóa của giải pháp này lại nằm ở người dân.Việc người dân chưa hiểu rõ về mê tín dị đoan khiến họ rất dễ bị lợi dụng lòng tin

từ các thành phần bất hảo Chính vì thế, nhóm chúng tôi đã chọn đề tài: “Thực trạng mê tín dị đoan hiện nay ở Việt Nam và giải pháp khắc phục dựa trên đường lối xây dựng, phát triển văn hóa của Đảng” để làm đề tài kết thúc môn

học Đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận

Mục đích

- Tìm hiểu và nghiên cứu về bản chất thật sự của mê tín dị đoan Đưa ra nhữngnhận định chính xác về hiện tượng này

- Nêu lên thực trạng về mê tín dị đoan hiện nay ở Việt Nam

- Thấy được chính sách của Đảng trong việc xây dựng và phát triển văn hóa, từ

đó có thể nêu ra các giải pháp tối ưu để bài trừ hiện tượng này

- Chỉ ra được nhưng quan điểm của nhà nước cũng như những giải pháp củanhà nước về việc bài trừ mê tín dị đoan.

- Từ những chính sách về xây dựng và phát triển văn hóa của Đảng, có thể nêu

ra được những biện pháp thực tế dựa trên cơ sở này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận

Đối tượng nghiên cứu

- Môi trường tạo nên hiện tượng mê tín dị đoan

- Thực trạng về mê tín dị đoan hiện nay ở Việt nam và chính sách của Đảng vềviệc xây dựng và phát triển văn hóa

Phạm vi nghiên cứu

- Tập trung nghiên cứu, tìm hiểu về hiện tượng mê tín dị đoan hiện nay trêntoàn lãnh thổ Việt Nam và sự chỉ đạo từ Đảng trong công tác bài trừ hiệntượng này

4 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lí luận

- Dựa trên cơ sở lí luận của Mác-Lênin, và chính sách của Đảng về xây dựng

và phát triển văn hóa

Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng các phương pháp Lôgic, tổng hợp tài liệu từ nhiều nguồn khácnhau cũng như sánh, phân tích các thực trạng trong đề tài mà nhóm đã chọn

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận

Tiểu luận góp phần cung cấp, làm rõ thông tin về mê tín dị đoan cũng nhưthực trạng và diễn biến của nó ở nước ta hiện nay và đưa ra kết luận chính xác

Trình bày được chính sách của Đảng về việc xây dựng và phát triển văn hóa Từ đóđưa ra được các giải pháp thiết thực nhằm phòng chống, bài trừ hiện tượng này Từđây, có thể là tài liệu tham khảo cho việc tuyên truyền đến người dân, học sinh…

về hiện tượng mê tín dị đoan

6 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, tiểu luận được chialàm 3 chương:

Chương 1: Nhận thức lí luận về mê tín dị đoan

Chương 2: Thực trạng hiện tượng mê tín dị đoan ở Việt Nam

Chương 3: Giải pháp khắc phục hiện tượng mê tín dị đoan hiện nay ở Việt Namdưa trên đường lối xây dựng và phát triển văn hóa của Đảng

Chương 1: NHẬN THỨC LÍ LUẬN VỀ MÊ TÍN DỊ ĐOAN

1.1 Khái niệm và nguồn gốc của mê tín dị đoan

Khái niệm

Mê tín là tin một cách mù quáng vào những cái thần bí, vào những chuyệnthần thánh ma quỷ, số mệnh…Mê tín là sự ưa chuộng, tin một cách mù quángkhông biết suy xét

Khái niệm này lại phụ thuộc rất nhiều vào từng phong tục, tôn giáo khácnhau Tín ngưỡng và mê tín dị đoan có quan hệ chặt chẽ với nhau và giữa chúng làmột ranh giới mỏng manh

Tóm lại, “mê tín dị đoan” là những biểu hiện tin và làm theo những điều phi lý, phản khoa học, liên quan đến lĩnh vực tâm linh, tinh thần của con người Những biểu hiện tin và làm theo đó thường là những hành vi phản văn hóa, gây tác hại đến bản thân và xã hội

Nguồn gốc

Mê tín dị đoan sinh ra và tích lũy lại từ sự thiếu hiểu biết của con người trongnhững niên đại mà khoa học chưa được lập thành hay phát triển Bản năng tựnhiên, và nhu cầu sinh tồn, của con người thúc đẩy họ phải tìm ra những giải thích

“thỏa đáng” cho chính họ về những hiện tượng xảy ra chung quanh Có thể là tạisao có năm mưa bão có năm không; có năm được mùa có năm bị mất mùa, tại saohay gặp xui xẻo khi ra đường;… Sự sợ hãi về các hiện tượng thiên nhiên và “siêunhiên” vẫn còn tác động mãnh liệt trong tiềm thức con người ngày nay không khác

gì trong ông cha họ lúc còn ăn lông ở lỗ Những người có nghề nghiệp càng nguyhiểm, càng bấp bênh, càng tùy thuộc vào thiên nhiên thì thường càng có nhiều thủtục mê tín gắn liền vào cách thức, lề lối sinh sống hàng ngày của họ

Khi một đứa trẻ mới sinh ra, trong người của nó không có sẵn một chút mêtín dị đoan nào cả Nhưng khi lớn lên, đứa trẻ dần dần học được những hành động,những phản ứng, những cách suy nghĩ nầy qua gia đình và xã hội chung quanh.Đại đa số những tập tục mê tín trong gia đình của cha mẹ sẽ được truyền qua giađình của con cái trong tương lai, cộng thêm (hay trừ bớt) một số những mê tín khác

mà những đứa con nầy thu lượm từ bạn bè, thân quyến chung quanh

1.2 Một số dạng mê tín dị đoan

Dạng thứ nhất là những nghi thức, cử chỉ xuất phát từ truyền thống hay thóiquen Thí dụ như đi xin xâm, hái lộc trong ngày Tết, bói bài, xem chỉ tay, xemtướng, tử vi, cúng sao giải hạn, đốt giấy tiền vàng bạc trong tang lễ, nấu cơm canhmời ông bà tổ tiên về dùng, v.v Tất cả những điều này đều được truyền từ thế hệnầy sang thế hệ khác, cha mẹ dạy con cháu làm theo, người nầy bắt chước ngườikhác và được thực hành một cách máy móc không có sự suy nghĩ chính đáng Đa

số những mê tín dị đoan dưới dạng nầy thường được ẩn núp sau danh nghĩa “phongtục cổ truyền” hay ngay cả “tín ngưỡng dân gian”

Dạng thứ hai là những điều tốt lành cũng như những điều kiêng cử Nhiềungười tin rằng nếu họ làm (hay không làm) những điều nầy thì sẽ có ảnh hưởngđến sự thành công (hay thất bại) của những chuyện khác (mặc dùnhững chuyệnnầy không hề có một liên quan gì đến những đìều trên cả)

Dạng thứ ba là những điềm tiên báo: điềm gỡ cũng như điềm tốt Thí dụnhiều người tin rằng có chim cú đến nhà là điềm sắp có người chết, gương vỡ sẽxui xẻo 7 năm, mắt trái giựt là sắp có chuyện đáng lo,…

Và dạng thứ tư là sự tôn thờ sùng bái những cá thể siêu hình vì họ tin rằng những cá thể nầy có thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe hay diễn tiến sự việc hay kết quả thành bại trong đời sống họ hoặc có thể cứu vớt họ vào một thế giới trường cửu nào đó sau khi chết

Phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng và mê tín dị đoan:

Mê tín dị đoan là niềm tin cuồng vọng của con người vào các thế lực siêunhiên đến mức mê muội, có những hành vi cực đoan, thái quá và phản văn hoá.Một số người đã lợi dụng niềm tin này để tư lợi riêng, buôn thần bán Phật gây ranhiều hậu quả xấu đến xã hội

Tôn giáo là một hiện tượng xã hội ra đời rất sớm trong lịch sử nhân loại vàtồn tại phổ biến ở hầu hết các cộng đồng người trong lịch sử sang ngàn năm qua.Tôn giáo là sản phẩm của con người, gắn với những điều kiện tự nhiên và lịch sử

cụ thể, xác định Tôn giáo chứa đựng một số giá trị phù hợp với đạo đức, đạo lí conngười, có tác dụng điểu chỉnh con người như khuyên làm điều tốt, răn bỏ điều ác.Tuy nhiên cũng có một số người quá tin vào những điều không có thực và trở

thành mê tín dị đoan Chúng ta cần phải có một cách nhìn rõ ràng và cụ thể về haiphạm trù này.

- Giống nhau: tín ngưỡng, tôn giáo và mê tín dị đoan đều là niềm tin của conngười vào những hiện tượng, những lực lượng siêu nhiên, thần bí, hư ảo vàkhông có thực

Trong xã hội hiện nay vẫn còn những hiện tượng tự nhiên, xã hội và của conngười mà khoa học chưa lí giải được, trong khi đó trình độ dân trí lại chưa đượcnâng cao Do đó, trước những sức mạnh tự phát của giới tự nhiên và xã hội mà conngười vẫn chưa thể nhận thức và chế ngự được đã khiến cho một bộ phận nhân dân

đi tìm sự an ủi, che chở và lí giải chúng từ sức mạnh của thần linh

Bên cạnh đó, trong xã hội lại có sự bất bình đẳng về kinh tế, chính trị, vănhoá, xã hội diễn ra, sự cách biệt khá lớn về đời sống vật chất, tinh thần giữa cácnhóm dân cư còn tồn tại phổ biến Do đó, những yếu tố may rủi, ngẫu nhiên vẫntác động mạnh mẽ đến con người, làm cho con ngưới dễ trở nên thụ động với tưtưởng nhờ cậy, cầu mong vào những lực lượng siêu nhiên Chính ví thế mà conngười luôn có nhiều niềm tin vào các lực lượng siêu nhiên này để giải toả đượcnhững bất trắc trong cược sống

- Khác nhau: Hai phạm trù này khác nhau ở mức độ biểu hiện của niềm tin

Về tín ngưỡng, tôn giáo nó mang tính chất là niềm tin, là lối sống, là phongtục tập quán, tình cảm của con người qua nhiều thế hệ Niềm tin của con người vàotín ngưỡng, tôn giáo như là một nhu cầu tinh thần tốt đẹp, nó mang tính chất bềnvững trong đời sống tinh thần của xã hội Đó còn là những giá trị đạo đức, văn hoávới tinh thần nhân đạo, hướng thiện làm trong sáng hơn tâm hồn con người

Còn mê tín dị đoan là niềm tin cuồng vọng của con người vào các thế lựcsiêu nhiên đến mức mê muội, có những hành vi cực đoan, thái quá và phản vănhoá Một số người đã lợi dụng niềm tin này để tư lợi riêng, buôn thần bán Phật gây

ra nhiều hậu quả xấu đến xã hội

Việt nam là một nước Á Đông vì thế như một lẽ đương nhiên, nước ta cómột nền văn hoá, một phong tục tập quán đậm sắc Á Đông Trong đó, tín ngưỡngtôn giáo là một điển hình

Tín ngưỡng tôn giáo đã tồn tại lâu đời trong lịch sử của chúng ta, đã trởthành niềm tin, thành phong tục, tình cảm của nhân dân qua nhiều thế hệ Hiệnnay, tín ngưỡng đó được thể hiện qua một nét phong tục lưu truyền bao đời nay đó

là tục thờ cúng tổ tiên, giỗ chạp… Trong mỗi gia đình người Việt đều có một bànthờ, thờ tổ tiên, thờ những người đã khuất để thể hiện sự biết ơn của con cháu.Ngoài ra, người Việt còn tổ chức với quy mô lớn ngày giỗ tổ Hùng Vương và đóđược coi là quốc lễ của dân tộc Ngoài ra, vào các ngày rằm, mùng một nhiềungười còn đến đền, chùa để cầu phúc, cầu bình an cho bản thân và gia đình Khôngchỉ có vậy, rất nhiều những ngôi chùa lớn hàng năm thương tổ chức lễ hội thu hútrất nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan Nó thể hiện nét đẹp trongtín ngưỡng văn hoá của Việt Nam chúng ta

Chương 2: THỰC TRẠNG MÊ TÍN DỊ ĐOAN HIỆN NAY Ở

VIỆT NAM VÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN MÊ TÍN DỊ ĐOAN 2.1 Thực trạng mê tín dị đoan hiện nay ở Việt Nam

Theo số liệu thống kê thời gian 10 năm trở lại đây từ năm 2005 đến năm

2014, tòa án nhân dân đã xét xử sơ thẩm trung bình 1 năm khoảng 7870 bị cáo tội phạm liên quan đến mê tín dị đoan Những bị cáo này đều phạm tội từ ít nghiêm trọng đến đặc biệt nghiêm trọng Đặc biệt là bị cáo nữ giới chiếm tỉ lệ lớn, cụ thể là

6345 bị cáo là phụ nữ chiếm khoảng 80,6% số còn lại là những thanh niên trong đó

có cả sinh viên

Số liệu thống kê trên đây vẫn chưa phản ánh được hết thực trạng của tình hình tội phạm rõ Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận tội phạm đã xảy ra nhưng chưa bị phát hiện, do đó chưa bị xử lí về hình sự còn gọi là tội phạm ẩn Đương nhiên số tội phạm ẩn này sẽ không có trong số liệu thống kê tội phạm của các cơ quan chức năng Đôi khi phương pháp và tiêu chí thống kê của các cơ quan chức năng có thể bỏ lọt số lượng đáng kể những hành vi tội phạm đã bị xử lí bằng chế tài hình sự

Một số hình thức mê tín dị đoan phổ biến ở Việt Nam

- Bói toán:

Đây là hình thức phổ biến của tệ nạn mê tín dị đoan Có nhiều cách bói: bóigieo quẻ, bói âm dương, bói chữ ký, bói xóc quẻ, bói mai rùa, bói lá trầu bói chân

gà, bói nốt ruồi, bói bà tây…

Thuật bãi toán chủ yếu dựa chủ yếu vào sách bói của trung quốc nhập vàonước ta từ thời phong kiến Nhiều người lầm tưởng là nói có sách mách có chứngxong cách bói chỉ là những yếu tố duy tâm, nó chủ yếu dựa vào mánh khóe lừa bịp,dựa dẫm, tùy cơ ứng biến, giải thích bằng những lời lẽ lấp lững khiến người nghehiểu thế nào được

Hầu hết sách bói toán không ghi tác giả, nhà xuất bản, người chịu tráchnhiệm… Có chăng thì cũng chỉ là địa chỉ ma Ví dụ như cuốn “ Bí ẩn 200 giấc mơthần” ghi là “ Cẩm nang xuất bản ở Hà Nội” hay “Sách số coi tuổi dựng vợ gảchồng” ghi “Nhà xuất bản Hương Hoa” Cùng tên tác giả, những kẻ làm sách cũng

cố tạo ra những cái tên nghe rất “ nho học” kết hợp với bói toán, như: Quảng LânNguyệt Lan, Bảo Trai Đường, Bàn Tài Cân… Nội dung sách bói toán hết sứcnhảm nhí từ việc dựng vợ gả chồng đến xây dựng sự nghiệp, thậm chí còn dạyngười ta cách đánh bạc.

-Xem số tử vi

Đây cũng là một hình thức mê tín lâu đời, nó bám rễ sâu vào tâm lý tập quánnếp nghĩ của nhiều người kể cả một số tri thức Trước đây, khi đây khi đứa trẻ rađời thì công việc đầu tiên là mời thấy lập cho nó một lá số tử vi Vì họ quan niệmcon người sống chết, giàu nghèo, thọ yểu… đều có số

So với hình thức khác thì tử vi tinh vi hơn Nội dung số tử vi có bố cục chặtchẽ chứa đựng đước hết các nguyên lý của thuyết âm dương ngũ hành, quán triệtđược quy luật chuyển hóa ngũ hành trong tương sinh tương khắc, lại kết hợp đượcquy luật chuyển hóa ngũ hành trong tương sinh tương khắc, kết hợp với tiên thiênbát quái Với nội dung tổng hợp, số tử vi tạo cho mình ưu thế hơn hản các khoa bóitoán tướng số khác Ngày nay, nhiều người ngộ nhận nó là một khoa học Thậmchí có người còn cho rằng đó là một khoa học theo kịp đà tiến bộ vủa khoa họchiện đại Sự thật, khoa lập số tử vi và phép toán số tử vi có tinh vi đên đâu nữachưa có tài liệu nào, sự thẩm định nào của khoa học hiên đại khẳng định tính khoahọc chân thực của nó Thực chất thuật số tử vi là mê tín, là cố định hóa một sự vật,mọi hiện tượng xảy ra trong cuộc sống của con người, trong đời sống xã hội bằng

vị trí của các sao trên trời, là gắn cho mốt người một số phận may rủi đã đượcquyết định sẳn bởi hệ thống các vì sao

Và còn một số hình thức tinh vi khác…