I.Đặt vấn đề:Thuật ngữ “sinh viên” có gốc từ tiếng Latin “Students” , nghĩa là người làm việc, người tìm kiếm, khai thác tri thức. Sinh viên là những người đang chuẩn bị cho một hoạt động mang lại lợi ích vật chất hay tinh thần của xã hội. Các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, sản xuất, hay hoạt động xã hội của họ đều phục vụ cho việc chuẩn bị tốt nhất cho hoạt động mang tính nghề nghiệp của mình sau khi kết thúc quá trình đào tạo trong các trường đại học, cao đẳng. Vậy nên sinh viên chính là lực lượng đông đảo làm nòng cốt để phát triển cho xã hội đất nước nên rất được nhà nước nói chung, các cá nhân nói riêng quan tâm xát xao. Vấn đề đặt ra là phải nghiên cứu, phân tích và mô tả chi tiết chân dung tâm lý của một sinh viên để hiểu được tâm lý chung và định hướng trong công tác giáo dục đối với lứa tuổi sinh viên.II.Giải quyết vấn đề1.Nghiên cứu sinh viên :Thông tin sinh viên :Họ và tên : Nguyễn Thị Xuân HươngGiới tính : NữNgày sinh : 01121998Trường học : Học Viện Ngoại Giao Việt Nam Chuyên ngành học : Ngôn ngữ anhHoàn cảnh gia đình, điều kiện sống của gia đình :Họ tên bố : Nguyễn Văn Chiến – Nghề nghiệp : Cảnh sátHọ tên mẹ : Nguyễn Thị Luận – Nguyền nghiệp : Kế toánĐiều kiện nhà ở : ở chung cư cùng ông bà nội, bố mẹAnh Chị Em : không cóThu nhập của bố mẹ hàng tháng : 10 triệuQuan hệ : tốt với các thành viên trong gia đìnhBầu không khí trong gia đình : vui vẻ, hòa thuận, không bạo hànhTrong gia đình : đối tượng nghiên cứu luôn được mọi người yêu quýĐời sống tâm lí : bình thường2.Đặc điểm thể chất : Sự phát triển về thể chất của sinh viên trong thời kỳ này đã hoàn thành và ổn định sau những biến động sâu sắc của tuổi dậy thì.Bạn Xuân Hương đã đạt được sự hoàn chỉnh về cấu trúc và sự phối hợp giữa các chức năng của cơ thể.Xuân Hương đã có sự hoàn chỉnh về mặt giới tính do hoóc môn sinh trưởng tăng từ 1015 lần.Bạn sinh viên đã đạt được 910 chiều cao và 23 trọng lượng cơ thể của người trưởng thành (cao 1m60 và nặng 47kg).Ở lứa tuổi thanh niên sinh viên, bạn sinh viên có thể còn có nhiều yếu tố bẩm sinh di truyền đã được biến đổi dưới ảnh hưởng của điều kiện sống và giáo dục.Đang ở trong giai đoạn phát triển ổn định, đồng đều về hệ xương, cơ bắp, tạo ra nét đẹp về ngoại hình ở người thanh niên.Các tố chất về thể lực: Sức nhanh, sức bền bỉ, dẻo dai, linh hoạt đều phát triển bình thường nhờ sự phát triển ổn định của các tuyến nội tiết cũng nhờ sự tăng trưởng các hoóc môn nữ.Sự phát triển hoàn thiện về mặt thể chất của Xuân Hương diễn ra bình thường như các bạn đồng trang lứa tạo điều kiện cho bạn có sự thành công nhất định trong học tập, vui chơi, hoạt động thể thao…3.Đặc điểm tâm lý :3.1.Tâm lí về mặt xây dựng kịch bản đường đời :Tuổi thiếu niên và thanh niên học sinh đã có kế hoạch đường đời nhưng đó chỉ là phác thảo và có tính đại cương, mơ hồ. Khi vào các
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI ………….
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN: TÂM LÝ HỌC PHÁT TRIỂN
Mô tả chân dung tâm lý của
1 sinh viên và từ đó rút ra kết luận sư phạm cần thiết.
Hà Nội - 2021
…
Trang 2Mục lục
II Giải quyết vấn đề……… 3-10
1 Nghiên cứu sinh viên……… ……… 3-4
2 Đặc điểm thể chất……… 4
3 Đặc điểm tâm lý……… 4-10 III Kết luận sư phạm ……… 10
Trang 3I Đặt vấn đề:
- Thuật ngữ “sinh viên” có gốc từ tiếng Latin “Students” , nghĩa là người làm việc, người tìm kiếm, khai thác tri thức Sinh viên là những người đang chuẩn bị cho một hoạt động mang lại lợi ích vật chất hay tinh thần của xã hội Các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, sản xuất, hay hoạt động xã hội của họ đều phục vụ cho việc chuẩn bị tốt nhất cho hoạt động mang tính nghề nghiệp của mình sau khi kết thúc quá trình đào tạo trong các trường đại học, cao đẳng Vậy nên sinh viên chính là lực lượng đông đảo làm nòng cốt để phát triển cho xã hội đất nước nên rất được nhà nước nói chung, các cá nhân nói riêng quan tâm xát xao Vấn đề đặt ra là phải nghiên cứu, phân tích và mô tả chi tiết chân dung tâm lý của một sinh viên
để hiểu được tâm lý chung và định hướng trong công tác giáo dục đối với lứa tuổi sinh viên
II Giải quyết vấn đề
1. Nghiên cứu sinh viên :
Thông tin sinh viên :
Họ và tên : Nguyễn Thị Xuân Hương
Giới tính : Nữ
Ngày sinh : 01/12/1998
Trường học : Học Viện Ngoại Giao Việt Nam
Chuyên ngành học : Ngôn ngữ anh
Hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống của gia đình :
Họ tên bố : Nguyễn Văn Chiến – Nghề nghiệp : Cảnh sát
Họ tên mẹ : Nguyễn Thị Luận – Nguyền nghiệp : Kế toán
Điều kiện nhà ở : ở chung cư cùng ông bà nội, bố mẹ
Anh/ Chị/ Em : không có
Thu nhập của bố mẹ hàng tháng : 10 triệu
Quan hệ : tốt với các thành viên trong gia đình
Trang 4Bầu không khí trong gia đình : vui vẻ, hòa thuận, không bạo hành
Trong gia đình : đối tượng nghiên cứu luôn được mọi người yêu quý
Đời sống tâm lí : bình thường
2. Đặc điểm thể chất :
Sự phát triển về thể chất của sinh viên trong thời kỳ này đã hoàn thành và ổn định sau những biến động sâu sắc của tuổi dậy thì
- Bạn Xuân Hương đã đạt được sự hoàn chỉnh về cấu trúc và sự phối hợp giữa các chức năng của cơ thể
- Xuân Hương đã có sự hoàn chỉnh về mặt giới tính do hoóc- môn sinh trưởng tăng từ 10-15 lần
- Bạn sinh viên đã đạt được 9/10 chiều cao và 2/3 trọng lượng cơ thể của người trưởng thành (cao 1m60 và nặng 47kg)
- Ở lứa tuổi thanh niên sinh viên, bạn sinh viên có thể còn có nhiều yếu tố bẩm sinh di truyền đã được biến đổi dưới ảnh hưởng của điều kiện sống và giáo dục
- Đang ở trong giai đoạn phát triển ổn định, đồng đều về hệ xương, cơ bắp, tạo ra nét đẹp về ngoại hình ở người thanh niên
- Các tố chất về thể lực: Sức nhanh, sức bền bỉ, dẻo dai, linh hoạt đều phát triển bình thường nhờ sự phát triển ổn định của các tuyến nội tiết cũng nhờ
sự tăng trưởng các hoóc- môn nữ
- Sự phát triển hoàn thiện về mặt thể chất của Xuân Hương diễn ra bình thường như các bạn đồng trang lứa tạo điều kiện cho bạn có sự thành công nhất định trong học tập, vui chơi, hoạt động thể thao…
3. Đặc điểm tâm lý :
III.1 Tâm lí về mặt xây dựng kịch bản đường đời :
- Tuổi thiếu niên và thanh niên học sinh đã có kế hoạch đường đời nhưng đó chỉ là phác thảo và có tính đại cương, mơ hồ Khi vào các
Trang 5trường nghề, hầu hết sinh viên đều đã có kịch bản riêng cho mình về đường đời sẽ đi
- Sau khi vào đại học, bạn Xuân Hương đã chọn đường ngành học và đã tìm cho mình được một hướng đi trong tương lai, hình thành nên được sự kì vọng về một tương lai gần và viễn cảnh cuộc đời Ngay từ những năm đầu đại học, bạn đã vạch ra cho mình một kế hoạch học tập để đạt được tấm bằng đại học xuất sắc Bạn nghĩ định hướng nghề nghiệp của mình sau này học đại học xong sẽ trở thành một người phiên dịch hay một nhà ngoài giao
- Cho đến khi học năm cuối, bạn lại xuất hiện thêm một vài định hướng, một vài kế hoạch cho bản thân Xuân Hương cảm thấy lo lắng hơn về tương lạ của mình, từ đó bạn xuất hiện những câu hỏi : tương lai của mình sẽ ra sao ? mình có nên lấy chồng ngay khi ra trường không ? Con đường sự nghiệp sẽ như thế nào ? Thời điểm đó bạn chuẩn bị tinh thần để vừa bảo
vệ luận án tốt nghiệp, vừa phải đi kiếm việc làm… Đi kèm với những suy nghĩ của bạn là sự lo lắng, áp lực về thành tích, về việc làm, tâm lí rất căng thẳng
III.2 Phát triển xu hướng nhân cách của sinh viên :
Lứa tuổi sinh viên là thời kì phát triển tích cực nhất về tình cảm, đạo đức, trí tuệ và thẩm mĩ, là giai đoạn hình thành và ổn định tính cách Trong giai đoạn này, sinh viên có sự biến đổi mạnh mẽ về động cơ, về thang và định hướng giá trị xã hội có liên quan đến nghề nghiệp đồng thời bắt đầu thể nghiệm bản thân trong nhiều lĩnh vực
Sinh viên có nhu cầu và khả năng tự đánh giá bản thân mình trong mối quan
hệ với người khác và với chính mình Khả năng tự ý thức phát triển còn thể hiện ở khả năng định hình xu hướng phát triển bản thân, phát triển nhân cách Đây được xem như yếu tố cơ bản giúp sinh viên có khả năng định hướng tương lai cho bản thân, bao gồm: Xu hướng nghề nghiệp, mô hình nhân cách
Trang 6cá nhân muốn hướng tới và đạt được, những giá trị xã hội, định hướng phát triển bản thân cho tương lai của chính mình Điều này manh mún từ giai đoạn đầu lứa tuổi thanh niên, tức giai đoạn học sinh trung học phổ thông, nhưng ở giai đoạn thanh niên thì sinh viên định hình rõ ràng, có căn cứ và chắc chắn hơn so với giai đoạn trước
- Xuân Hương thích những trải nghiệm ở các lĩnh vực khác nhau
- Mặc dù nhân cách được hình thành và phát triển trong suốt cả đời người nhưng ở thời kì sinh viên nhân cách được hình thành mạnh mẽ nhất trong các thời kì
- Sự hình thành nhân cách các năng lực cần thiết của bạn Xuân Hương : + Xu hướng nghề và các năng lực cần thiết được hình thành, củng cố và phát triển : xu hướng mở rông, cởi mở, khé léo, năng lực độc lập ‘tác chiến’ cao, rèn luyện sự ứng xử…
+ Hoạt động động nhận thức, đặc biệt là các quá trình nhận thức được
‘‘nghề nghiệp hóa’’, kì vọng đối với nghề nghiệp được phát triển
+ Khả năng tự giáo dục, tự tu dưỡng được nâng cao
+ Tình cảm, nghĩa vụ, tinh thần trach nhiệm, tính độc lập được nâng cao,
cá tính và lập trường của Xuân Hương được bộc lộ rõ rệt
+ Mong ước đối với nghề nghiệp tương lai được phát triển
+ Sự trưởng thành về mặt xã hội, các phẩm chất nghề nghiệp và sự ổn dịnh chung về nhân cách được phát triển
+ Củng cố được tính độc lập và tinh thần sẵn sàng hoạt động nghề nghiệp tương lai
Quá trình phát triển nhân cách của Xuân Hương diễn ra trong suốt quá trình học tập từ năm đầu đến năm cuối ở trường đại học :
Năm thứ nhất : Sinh viên chưa có những phẩm chất thuộc ngành nhất định Các yếu tố bẩm sinh di truyền được biến đổi dưới ảnh hưởng của giáo dục gia đình, trường phổ thông, các phong tục tập quán địa
Trang 7phương, các điều kiện sống…Khi vào đại học, sinh viên trong quá trình làm quen với cuộc sống tập thể đầu tiên ở trường đại học
Đến năm thứ 2, Xuân Hương đã làm quen với hầu hết các hình thức giảng dạy và giáo dục ở đại học Quá trình thích ứng đối với hoạt động học tập về cơ bản đã hoàn thành Do tích luỹ được tri thức chung mà các nhu cầu văn hoá rộng rãi được hình thành
Bước sang năm thứ 3, hứng thú với hoạt động khoa học và học tập chuyên môn của bạn được phát triển theo chiều hẹp và sâu của nghề nghiệp đã chọn Những phẩm chất có liên quan và phù hợp với nghề nghiệp tương lai được phát triển mạnh
Chuyển sang những năm cuối cùng, Xuân Hương phải thực sự tập làm các công việc của người chuyên gia khi đi thực tập ở các cơ sở thuộc lĩnh vực nghề nghiệp của mình Bạn thể nghiệm mình trong đời sống, đối chiếu, đánh giá lại các giá trị có liên quan tới nghề của mình; tích cực tìm tòi các thông tin nghề nghiệp và rèn các kỹ năng cần thiết, nghĩ đến viễn cảnh tốt nghiệp đại học và các giá trị có liên quan đến đời sống vật chất, gia đình, nơi công tác
III.3 Đặc điểm kiểu nhân cách của sinh viên :
Dựa vào các công trình nghiên cứu, tác giả Nguyễn Thạc, Phạm Thành Nghị chia sinh viên thành 6 kiểu điển hình sau :
Kiểu 1 : Sinh viên học xuất sắc cả về chuyên môn và các lĩnh
vực khoa học chung Họ là người có niềm tin chính trị rõ ràng ,
có nền tảng văn hoá chung cao , tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và các hoạt động xã hội Họ gắn bó với tập thể bằng các hứng thú đa dạng Đây chính là các sinh viên thực sự ưu
tú
Kiểu 2 Sinh viên học khá Đây là các sinh viên coi việc học
tập một hình vực chuyên môn nhất định là mục đích tối cao
Trang 8Họ quan tâm tới khoa học và nghiên cứu khoa học trong khuôn khổ của chương trình đào tạo Nhiệt tình tham gia hoạt động xã hội và quan hệ tốt với bạn bè ; gắn bó với tập thể bằng các hứng thú học tập và nghề nghiệp
Kiểu 3 : Sinh viên học xuất sắc về lĩnh vực khoa học chuyên
môn Những sinh viên này hứng thú và hoạt động chủ yếu đối với lĩnh vực khoa học , gắn bó với tập thể bằng hứng thú khoa học , không nhiệt tình với các hoạt động quân chúng như các hoạt động Đoàn Thanh niên , Hội Sinh viên
Kiểu 4 : Sinh viên học trung bình và khá Những sinh viên này
quan tâm đến các khoa học xã hội ngoài chương trình đào tạo , nhưng ít tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học Văn hoá chung được giới hạn trong phạm vi hứng thú nghề nghiệp ; tích cực trong công tác xã hội
Kiểu 5 : Sinh viên học trung bình và khá , không tham gia
nghiên cứu khoa học Những sinh viên này thường không tích cực tham gia các hoạt động xã hội Gắn bó với tập thể bởi các hứng thú có tính chất giải trí và văn hoá Có khả năng sáng tạo trong lĩnh vực văn hoá , nghệ thuật
Kiểu 6 : Sinh viên học yếu , không tham gia nghiên cứu khoa
học Học vì mốt , không yêu nghề , thụ động tham gi t động xã hội Hứng thú trợ các hoạt động vui chơi , giải trí Gắn bó với tập thể bởi các hứng thú cùng được nghỉ ngơi , giao lưu Trên đây là các kiểu sinh viên điển hình , ngoài các kiểu trên còn có các kiểu trung gian Việc phân loại các kiểu sinh viên tạo ra cơ
sở khoa học để nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục sinh
Trang 9 Xuân Hương thuộc kiểu 1 : Bạn là sinh viên học xuất sắc cả về
chuyên môn và các lĩnh vực khoa học chung Họ là người có niềm tin chính trị rõ ràng , có nền tảng văn hoá chung cao , tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và các hoạt động xã hội
Họ gắn bó với tập thể bằng các hứng thú đa dạng Đây chính là các sinh viên thực sự ưu tú
III.4 Định hình cái tôi trong nhân cách :
- Điều này thể hiện rất rõ ràng ở nhu cầu được người lớn coi trọng Bên cạnh nhu cầu được mọi người, đặc biệt người lớn tôn trọng tiếng nói và ý kiến
cá nhân từ lứa tuổi đầu thanh niên, bước sang lứa tuổi thanh niên, sinh viên
có nhu cầu rất lớn đó là được người lớn coi trọng Sự coi trọng được hiểu theo nhiều khía cạnh như coi trọng ý kiến cá nhân, coi trọng sự đóng góp
và nỗ lực của thanh niên, coi trọng những yếu tố riêng thuộc về cá nhân thanh niên như hứng thú, nhu cầu, niềm đam mê,…Sự định hình cái tôi trong nhân cách còn được thể hiện ở nhu cầu muốn được tự khẳng định bản thân trong xã hội
- Thanh niên sinh viên có nhu cầu được thể hiện năng lực bản thân, sự nỗ lực và cố gắng của cá nhân vì sự phát triển của tập thể, cộng đồng và của chính bản thân thanh niên Điều này được thể hiện rõ trong việc thanh niên sinh viên hăng hái và nhiệt huyết trong các công tác tập thể Thông qua công tác tập thể, thanh niên có môi trường để giao tiếp và thỏa mãn các nhu cầu phát triển cá nhân khác thông qua hoạt động giao tiếp Cũng bởi giao tiếp chính là một nhu cầu rất lớn và sự thể hiện sự trưởng thành của thanh niên so với các lứa tuổi khác
Trong khi đang học đại học, Xuân Hương đã cố gắng tích cực tham gia các hoạt động của tập thể lớp cũng như hoạt động của khoa, của trường
để khẳng định bản thân và nâng cao các kĩ năng giao tiếp
III.5 Nhu cầu giao tiếp :
Trang 10- Sự trưởng thành trong quan hệ giao tiếp của sinh viên thể hiện ở khả năng thể hiện sự tự tin trước đám đông, khả năng tự tin trình bày các ý kiến cá nhân về một vấn đề nào đó trong đời sống, khả năng sử dụng giao tiếp như một phương tiện để kết nối, học hỏi, thay đổi và phát triển bản thân của thanh niên
- Nhu cầu giao tiếp với bố mẹ giảm
- Tăng cường giao tiếp với bạn bè cùng trang lứa
- Ở độ tuổi năng nổ này, Xuân Hương bắt đầu tiếp xúc với xã hội nhiều, giao lưu nhiều hơn nên ít có thời gian ở nhà nên giao tiếp với người thân cũng ít hơn nhưng bạn cảm thấy hứng thu hơn khi giao tiếp với những người bạn mới và thích giao tiếp, kết bạn nhiều hơn để mở rộng các mối quan hệ
III KẾT LUẬN SƯ PHẠM :
- Trong công tác giảng dạy và giáo dục các học phần kinh tế xã hội và văn hóa, cần thiết kế bài giảng theo hướng trao đổi vấn đề giữa người dạy và người học
- Phương pháp dạy vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo, vừa phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi thanh niên sinh viên; kích thích hứng thú và khả năng tư duy, lý luận và phản biện của sinh viên - những kỹ năng rất cần thiết cho người lao động mà ở xã hội hiện đại trong cuộc công nghiệp 4.0 càng yêu cầu hơn nữa
- Đưa một số bộ môn giáo dục tâm lý/kỹ năng cơ bản vào chương trình giới thiệu chung cho tân sinh viên
- Trong trường hợp sinh viên bị mắc một số vấn đề về sức khỏe tâm lý, giảm tối đa chi phí tham vấn, tư vấn tâm lý cho sinh viên, để khuyến khích sinh viên tìm kiếm sự giúp đỡ sớm nhất ngay từ lúc bắt đầu gặp khó khăn với các vấn đề sức khỏe tâm lý