Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong các vụ án hình sự về ma túy của viện kiểm sát nhân dân tỉnh kon tum thực trạng và giải pháp

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU TẠI KON TUM VI NẤY THƠM BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƢ PHÁP TRONG CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ VỀ MA TUÝ CỦA VIỆN KIỂM SÁT N

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU TẠI KON TUM

VI NẤY THƠM BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƢ PHÁP TRONG CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ VỀ MA TUÝ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM- THỰC TRẠNG VÀ

GIẢI PHÁP

Kon Tum, tháng 11 năm 2016

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU TẠI KON TUM

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƢ PHÁP TRONG CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ VỀ MA TUÝ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM- THỰC TRẠNG VÀ

i

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài 1

3 Phương pháp nghiên cứu 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

5 Kết cấu của của đề tài: 2

CHƯƠNG 1.GIỚI THIỆU VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM 3

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN 3

1.1.1 Quá trình thành lập Viện kiểm sát nhân dân 3

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân 3

1.2 TỔNG QUAN VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM 4

1.2.1 Quá trình thành lập Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum 4

1.2.2 Cơ cấu tổ chức 4

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP TRONG CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰVỀ MA TÚY Ở VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM HIỆN NAY 5

2.1 KHÁI NIỆM QUYỀN CÔNG TỐ VÀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ 5

2.1.1 Khái niệm quyền công tố 5

2.1.2 Khái niệm thực hành quyền công tố 5

2.1.3 Chức năng thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 6

2.3 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN MA TÚY CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM 9

2.3.1 Tình hình về tội phạm ma túy những năm gần đây 9

2.3.2 Những kết quả đã đạt được khi thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum đối với tội phạm ma tuý 11

2.3.3 Những mặt tồn tại, hạn chế khi thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong việc giải quyết các vụ án hình sự về ma túy 13

2.4 GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰ VỀ MA TÚY CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM 14

KẾT LUẬN 18

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình hiện nay đòi hỏi phải nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật trong đó có việc tăng cường chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân nhằm chống bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội và bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa Việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp ở Việt Nam

do Viện kiểm sát nhân dân thực hiện trong thời gian qua đã đạt được nhiều thành tích trong việc trừng trị tội phạm và bảo vệ quyền tự do dân chủ của nhân dân Tuy nhiên so với yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm còn nhiều hạn chế về cả nhận thức và thực tiễn Vấn nạn về ma túy đang là một vấn đề nhức nhối ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, sinh hoạt của toàn nhân loại Ma túy đã gây tác hại xấu đến nhiều mặt của đời sống xã hội, ảnh hưởng đến sự trường tồn của toàn dân tộc Toàn thế giới hiện nay có khoảng 100 triệu người nghiện ma túy, ở Việt Nam trong 5 năm qua có 783.339 người nghiện ma túy Đáng lo ngại là ma túy đã tràn lan vào cả các trường học từ cấp tiểu học trở lên với nhiều loại hình khác nhau Đối với tỉnh Kon Tum là một tỉnh rộng, địa hình phức tạp, đường biên giới với nước bạn Lào, Campuchia Do vậy tình hình tội phạm về ma túy đang là một trong những vấn đề nhức nhối Hàng năm cơ quan chức năng đã phát hiện bắt giữ,

xử lý nhiều vụ vi phạm và tội phạm về ma túy, triệt phá nhiều đường dây ma túy lớn hoạt động nhiều năm, xóa nhiều tụ điểm ma túy phức tạp làm thay đổi tình hình ở một số địa bàn; các cơ quan tiến hành tố tụng đã đưa ra xét xử nghiêm minh một số lượng rất lớn các vụ án ma túy, đưa một số lượng lớn các đối tượng nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện Thông qua đó góp phần nâng cao nhận thức của nhân dân đối với cuộc đấu tranh

về tội phạm này Trước sự gia tăng đến mức lo ngại của tội phạm ma túy, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm chỉ đạo kiên quyết đấu tranh nhằm từng bước ngăn chặn và đẩy lùi, tiến tới loại trừ loại tội phạm nguy hiểm này ra khỏi đời sống xã hội, tuy nhiên việc giải quyết các vụ án ma túy đang còn gặp nhiều khó khăn cả về lý luận và thực tiễn bởi tội phạm về ma túy diễn biến phức tạp, quá trình giải quyết án chia thành nhiều giai đoạn khác nhau do vậy việc điều tra, truy tố, xét xử gặp nhiều khó khăn Việc quản lý chỉ đạo điều hành đối với công tác này còn có những thiếu sót nhất định Vì những lý do trên, tôi

chọn đề tài “Thực hành Quyền công tốvà kiểm sát hoạt động tư pháp trong các vụ án

hình sự về ma tuý của Viện kiếm sát nhân dân tỉnh Kon Tum- Thực trạng và giải pháp”

Trên cơ sở đó làm sáng tỏ thêm cơ sở lý luận và thực tiễn, đề ra những giải pháp cơ bản giúp cho việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong việc giải quyết các vụ án hình sự về ma túy ở Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum có chất lượng, đáp ứng yêu cầu về cải cách tư pháp và yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm ở tỉnh Kon Tum

2 Mục đích, nhiệm vụ của đề tài

Mục đích:

số giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum

Nhiệm vụ:

- Khảo sát thực tiễn việc thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong việc giải quyết các vụ án hình sự về ma túy từ năm 2014 đến năm 2016 ở Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum

- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về nội dung và hình thức để qua đó nâng cao chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong việc giải quyết các vụ án hình sự về ma tuý ở Việt Nam nói chung và ở tỉnh Kon Tum nói riêng

3 Phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của báo cáo dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về tổ chức và hoạt động bộ máy nhà nước; quan điểm về đấu tranh phòng chống tội phạm của Đảng và Nhà nước ta Bên cạnh đó báo cáo còn nghiên cứu dựa trên những quy định của pháp luật hình sự và luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân ở nước ta Từ những cơ sở lý luận trên, luận văn tiếp cận vấn đề trên cơ sở phương pháp luận của duy vật lịch sử và các phương pháp khác so sánh, phân tích, tổng hợp và khảo sát thực tiễn nhằm làm rõ các nội dung cần nghiên cứu

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: phân tích tình hình tội phạm cũng như nghiên cứu, phân tích một số vấn đề lý luận về quyền công tố và thực hành quyền công tố trong tố tụng hình sự, thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong tố tụng hình sự đối với tội phạm ma túy những năm gần đây ở tỉnh Kon Tum

Phạm vi nghiên cứu của đề tài:

- Về thời gian: Tác giả lấy số liệu của ba năm (2014-2016

- Về không gian: Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh ở tỉnh Kon Tum

5 Kết cấu của của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của báo cáogồm 2 chương:

Chương 1: Giới thiệu về Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh ở tỉnh Kon Tum;

Chương 2: Thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp trong các vụ án hình sự về ma túy của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum

3

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

1.1.1 Quá trình thành lập Viện kiểm sát nhân dân

Theo quy định của Hiến pháp Việt Nam năm 2013 và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014, Viện kiểm sát nhân dân là một hệ thống cơ quan nhà nước độc lập trong cơ cấu tổ chức bộ máy của các cơ quan Nhà nước

Viện kiểm sát nhân dân Việt Nam là một hệ thống độc lập và được được tổ chức ở 4 cấp, gồm:

- Viện kiểm sát nhân dân tối cao

- Viện kiểm sát nhân dân cấp cao (hiện có 3 Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh)

- Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (hiện có 63 Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh)

- Viện kiểm sát nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (hiện có 691 Viện kiểm sát cấp huyện tại 691 quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh)

Trong hệ thống Viện kiểm sát nhân dân có các Viện kiểm sát quân sự, gồm:

- Viện kiểm sát quân sự Trung ương

- Viện kiểm sát quân sự cấp Quân khu, Quân chủng, Quân đoàn

- Viện kiểm sát quân sự cấp Khu vực

Toàn bộ hệ thống Viện kiểm sát nhân dân, Viện kiểm sát quân sự các cấp đặt dưới

sự quản lý, chỉ đạo và điều hành của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân

Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp theo quy định của Hiến pháp và pháp luật

- Viện kiểm sát kiểm sát nhân dân tối cao thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, góp phần bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất

- Các Viện kiểm sát nhân dân địa phương thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp ở địa phương mình

- Các Viện kiểm sát quân sự thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp theo quy định của pháp luật

Trong phạm vi chức năng của mình, Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ góp phần bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của tập thể, bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, tài sản,

tự do, danh dự và nhân phẩm của công dân, bảo đảm để mọi hành vi xâm phạm lợi ích của Nhà nước, của tập thể, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân đều phải được xử lý theo pháp luật

4

1.2 TỔNG QUAN VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM

1.2.1 Quá trình thành lập Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum

Trước tình hình phát triển của xã hội cũng như của đất nước, để góp phần bảo pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo về chế độ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của tập thể, bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự và nhân phẩm của nhân dân, bảo vệ mọi hành vi xâm phạm của lợi ích của Nhà nước, của tập thể, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân đều phải được xử lý theo pháp luật Trước tình đó Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum được thành lập theo quyết định số 88/QĐ-VKS-TCCB ngày 21/8/1991, của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành trên cơ sở tách từ tỉnh Gia Lai - Kon Tum Sự thành lập của Ngành Kiểm sát đã đánh dấu bước phát triển mới của việc thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp tại địa phương Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum là cơ quan có dự toán kinh phí độc lập, có quyết định thành lập, có con dấu và tài khỏan riêng, có biên chế riêng

01 Viện kiểm sát nhân dân thành phố Từ đây Ngành kiểm sát nhân dân bắt đầu được củng cố xây dựng kiện toàn và đi vào hoạt động, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum

từ ngày thành lập cho tới nay đã trưởng thành và phát triển, Viện kiểm sát tỉnh có môi trường làm việc nghiêm túc, từ lãnh đạo đến nhân viên đều nhiệt tình trong công tác, nguyên tắc và không ngừng cập nhật thông tin trau dồi kiến thức chuyên môn nghiệp vụ như hình sự, dân sự nhằm thực hiện tốt chức năng Kiểm sát các hoạt động tư pháp của ngành phục vụ nhiệm vụ chính trị tại địa phương

5

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP TRONG CÁC VỤ ÁN HÌNH SỰVỀ MA TÚY Ở VIỆN

KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM HIỆN NAY

2.1 KHÁI NIỆM QUYỀN CÔNG TỐ VÀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ

2.1.1 Khái niệm quyền công tố

Cho đến nay, trong các nghiên cứu có nhiều quan điểm về quyền công tố, quan điểm cho rằng, quyền công tố gắn liền với sự phát triển của khoa học pháp lý, khi mà các khái niệm dân chủ và quyền con người được đề cao, đòi hỏi cần phải có một cơ quan thay mặt nhà nước đứng ra bảo vệ quyền bị xét xử bởi các cơ quan tư pháp Quan điểm thứ hai, coi công tố là một quyền độc lập, chỉ có trong xã hội dân chủ, nhằm bảo vệ quyền của các chủ thể quan hệ pháp luật khi tham gia quá trình tố tụng tại phiên tòa và thực hiện các quyền theo quy định của pháp luật Quan điểm thứ ba cho rằng, với việc tách các cơ quan Tòa án ra khỏi hệ thống các cơ quan hành pháp, cùng với sự phát triển của hệ thống pháp luật thì công tố mới xuất hiện Không đồng ý với các quan điểm nêu trên, quan điểm cho rằng, quyền công tố là một khái niệm pháp lý, gắn liền với bản chất của nhà nước và xuất hiện cùng với sự ra đời của nhà nước và pháp luật Quyền công tố tồn tại trong tất cả các kiểu nhà nước, từ nhà nước chủ nô đến các nhà nước đại diện Từ những phân tích trên, có thể rút ra kết luận: “quyền công tố là một khái niệm pháp lý gắn liền với bản chất của nhà nước Nó xuất hiện cùng với sự ra đời của nhà nước và pháp luật, tồn tại khi có nhà nước và mất đi khi không còn nhà nước” Đồng thời, đồng ý với quan điểm của TS Lê Hữu Thể khi đưa ra định nghĩa về quyền công tố: “Quyền công tố là quyền nhân danh nhà nước thực hiện việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội Quyền này thuộc về nhà nước, được nhà nước giao cho một cơ quan thực hiện (ở nước ta là Viện kiểm sát) để phát hiện tội phạm và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội Để làm được điều này, cơ quan có chức năng thực hành quyền công

tố phải có trách nhiệm bảo đảm việc thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ để xác định tội phạm và người phạm tội Trên cơ sở đó quyết định truy tố bị can ra trước Toà án và bảo

vệ sự buộc tội đó trước phiên toà”

2.1.2 Khái niệm thực hành quyền công tố

Ở các nước, đa phần họ thành lập cơ quan công tố để thực hành quyền công tố với các quyền hạn, trách nhiệm tố tụng trong suốt quá trình điều tra, truy tố, xét xử của tố tụng hình sự Ở Việt Nam, căn cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành, VKS là cơ

quan duy nhất được giao thực hành quyền công tố “Không có cơ quan nhà nước nào có

thể thay thế ngành kiểm sát để sử dụng quyền công tố; bắt, giam, tha, điều tra, truy tố, xét xử có đúng người, đúng tội, đúng pháp luật hay không, đó chính là Viện kiểm sát phải trông nom, bảo đảm cho tốt” Không cơ quan nào có thể thay Viện kiểm sát thực hành

quyền công tố, bởi lẽ: Viện kiểm sát là cơ quan duy nhất về mặt pháp lý có quyền độc lập phát động quyền công tố VKS có quyền áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn

Theo quy định của Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 “Thực hành

quyền công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, được thực hiện ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự.” (Khoản 1 Điều 3 Luật Tổ chức Viện kiểm sát năm

2014)

định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015

Theo quy định của BLTTHS 2015, thì nội dung thực hành quyền công tố bao gồm:

* Thực hành quyền côngtố của Viện kiểm sát tronggiai đoạn khởi tố vụ án hình

+ Hủy bỏ quyết định khởi tố, quyết định thay đổi hoặc bổ sung quyết định khởi tố

vụ án hình sự, quyết định không khởi tố vụ án hình sự không có căn cứ và trái pháp luật; + Trường hợp quyết định khởi tố vụ án hình sự của Hội đồng xét xử không có căn

cứ thì Viện kiểm sát kháng nghị lên Tòa án trên một cấp;

+ Khởi tố, thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố vụ án hình sự trong các trường hợp

do Bộ luật này quy định;

+ Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác để thực hành quyền công tố trong việc khởi

tố vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2015

- Trong việc khởi tố bị can: Theo quy định của BLTTHS 2015, nhiệm vụ, quyền hạn của VKS thể hiện:

+ Ra Quyết định Phê chuẩn hoặc quyết định hủy bỏ quyết định khởi tố bị can hoặc yêu cầu bổ sung chứng cứ, tài liệu làm căn cứ để quyết định việc phê chuẩn

+ Phê chuẩn quyết định thay đổi hoặc bổ sung quyết định khởi tố bị can hoặc hủy

bỏ quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố bị can của CQĐT

+ Trường hợp phát hiện có người đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự quy định

là tội phạm chưa bị khởi tố thì Viện kiểm sát yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định khởi

tố bị can hoặc trực tiếp ra quyết định khởi tố bị can nếu đã yêu cầu nhưng Cơ quan điều tra không thực hiện

7

+ Sau khi nhận hồ sơ và kết luận điều tra nếu Viện kiểm sát phát hiện có người khác

đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm trong vụ án chưa bị khởi tố thì Viện kiểm sát ra quyết định khởi tố bị can và trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung

* Thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn điều tra vụ án

hình sự

- Phê chuẩn, không phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, gia hạn tạm giữ, việc tạm giam, bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm, khám xét, thu giữ, tạm giữ đồ vật, thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt; phê chuẩn, không phê chuẩn các quyết định tố tụng khác không có căn cứ và trái pháp luật của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật này; hủy bỏ các quyết định tố tụng không có căn cứ và trái pháp luật của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra Trường hợp không phê chuẩn hoặc hủy bỏ thì trong quyết định không phê chuẩn hoặc hủy bỏ phải nêu rõ lý do

- Quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế theo quy định của Bộ luật này

- Đề ra yêu cầu điều tra và yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra tiến hành điều tra để làm rõ tội phạm, người phạm tội; yêu cầu Cơ quan điều tra truy nã bị can, áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

- Trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra trong trường hợp để kiểm tra, bổ sung tài liệu, chứng cứ khi xét phê chuẩn lệnh, quyết định của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc trường hợp phát hiện có dấu hiệu oan, sai, bỏ lọt tội phạm, vi phạm pháp luật mà Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục hoặc trường hợp để kiểm tra, bổ sung tài liệu, chứng cứ khi quyết định việc truy tố

- Quyết định việc gia hạn thời hạn điều tra, thời hạn tạm giam; quyết định chuyển

vụ án, áp dụng thủ tục rút gọn, áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh; hủy bỏ quyết định tách, nhập vụ án

- Yêu cầu Thủ trưởng CQĐT thay đổi Điều tra viên

- Hủy bỏ các quyết định không có căn cứ và trái pháp luật của CQĐT

- Yêu cầu CQĐT truy nã bị can:

- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác trong việc thực hành quyền công tố trong việc điều tra vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2015

* Thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn truy tố

Khi thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn truy tố Viện kiểm sát phải ra một trong các quyết định:

- Truy tố bị can trước Tòa án;

- Trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung;

- Đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án; đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án đối với bị can

8

* Thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn chuẩn bị xét xử

- Nội dung thể hiện rõ nét nhất chức năng thực hành quyền công tố của VKS trong giai đoạn này là xem xét tính có căn cứ của VKS trong quyết định truy tố đã ban hành, giải quyết việc rút toàn bộ hay rút một phần quyết định truy tố và xem xét việc Tòa án trả

hồ sơ để điều tra bổ sung

* Thực hành quyền công tố của Viện kiểm sát trong giai đoạn xét xử vụ án

- Khi thực hành quyền công tố tại phiên tòa xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự, Viện kiểm sát có nhiệm vụ, quyền hạn:

+ Công bố cáo trạng, công bố quyết định truy tố theo thủ tục rút gọn, quyết định khác về việc buộc tội đối với bị cáo tại phiên tòa;

+ Xét hỏi, xem xét vật chứng, xem xét tại chỗ;

+ Luận tội, tranh luận, rút một phần hoặc toàn bộ quyết định truy tố; kết luận về tội khác bằng hoặc nhẹ hơn; phát biểu quan điểm của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa;

+ Kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án trong trường hợp oan, sai, bỏ lọt tội phạm, người phạm tội;

+ Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử sơ thẩm theo quy định của Bộ luật này

- Khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử phúc thẩm, Viện kiểm sát có nhiệm vụ, quyền hạn:

+ Trình bày ý kiến về nội dung kháng cáo, kháng nghị;

+ Bổ sung chứng cứ mới;

+ Bổ sung, thay đổi kháng nghị; rút một phần hoặc toàn bộ kháng nghị;

+ Xét hỏi, xem xét vật chứng, xem xét tại chỗ;

+ Phát biểu quan điểm của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ án tại phiên tòa, phiên họp;

+ Tranh luận với bị cáo, người bào chữa, người tham gia tố tụng khác tại phiên tòa; + Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử phúc thẩm theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự 2015

2.2 KHÁI NIỆM VÀ CHỨC NĂNG KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƢ PHÁP CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN

* Khái niệm kiểm sát hoạt động tƣ pháp

Kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động

tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự; trong việc giải quyết

vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; các hoạt động tư pháp khác theo quy định của pháp luật

- Trực tiếp kiểm sát; xác minh, thu thập tài liệu để làm rõ vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp;

- Xử lý vi phạm; yêu cầu, kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền khắc phục, xử lý nghiêm minh vi phạm pháp luật trong hoạt động tư pháp; kiến nghị cơ quan,

tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa vi phạm pháp luật và tội phạm;

- Kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án có vi phạm pháp luật; kiến nghị hành

vi, quyết định của Tòa án có vi phạm pháp luật; kháng nghị hành vi, quyết định có vi phạm pháp luật của cơ quan, người có thẩm quyền khác trong hoạt động tư pháp;

- Kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền;

- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác trong kiểm sát hoạt động tư pháp theo quy định của pháp luật

* Mối quan hệ của hai chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tƣ pháp của Viện kiểm sát nhân dân

Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp luôn có mối quan hệ chặt chẽ, tương hỗ và bổ sung cho nhau; thực hành quyền công tố được hình thành, duy trì và không ngừng hoàn thiện là để bảo vệ các quyền tự do, lợi ích hợp pháp của con người, của công dân Chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp khi kết hợp cùng nhau sẽ hạn chế bỏ lọt tộ phạm và người thực hiện hành vi phạm tội, đồng thời đảm bảo cho các cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện theo đúng quy định pháp luật, hạn chế sự lạm quyền và vi phạm pháp luật Theo đó, trong quá trình tiến hành tố tụng vụ án hình sự Viện kiểm sát không nên tách rời chức năng thực hành quyền công tố với chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật để thực hiện độc lập mà phải gắn kết hoạt động thực hành quyền công tố với kiểm sát hoạt động tư pháp một cách chặt chẽ Có như thế, Viện kiểm sát mới “Tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công

tố với hoạt động điều tra” đem lại kết quả tốt, bảo đảm mọi hành vi phạm tội sẽ được phát hiện, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội

2.3 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT HOẠT ĐỘNG TƢ PHÁP ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN MA TÚY CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH KON TUM

2.3.1 Tình hình về tội phạm ma túy những năm gần đây

Tội phạm hình sự trong những năm gần đây vẫn diễn biến ngày càng phức tạp Trong đó hành vi phạm tội chủ yếu là: Trộm cắp tài sản; Cố ý gây thương tích; Hiếp dâm

10

trẻ em; Mua bán, tàng trữ trái phép chất ma tuý Đối tượng phạm tội độ tuổi dưới 18 tuổi chiểm 16,4%, từ 18- 30 tuổi chiếm 58%, trên 30 tuổi chiếm 25,6% (Theo báo cáo tổng kết công tác ngành kiểm sát năm 2016)

Trong các loại tội phạm diễn ra tại Kon Tum, các tội về ma tuý ngày càng diễn biến phức tạp, mức độ hành vi ngày càng manh động, hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống người dân nơi đây, tác động xấu đến thanh thiếu niên là thế hệ tương lai của đất nước, phá hoại hạnh phúc gia đình và là nguyên nhân phát sinh nhiều loại tội phạm khác, gây mất an ninh trật tự ở Kon Tum nói riêng và cả nước nói chung

- Kon Tum là một tỉnh rộng, địa bàn tương đối phức tạp, có chung đường biên giới với hai nước Lào và Campuchiado vậy các loại tội phạm về ma túy như tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma túy diễn biến khá phức tạp, năm sau cao hơn năm trước Hành vi, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn, tội phạm xảy ra tập trung chủ yếu ở khu vực có đường biên giới giáp với nước bạn Lào và khu vực đông dân cứ như thị xã, Thành phố

- Theo thống kê số liệu của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum tình hình tội phạm trên địa bàn thể hiện qua các báo cáo tổng kết như sau:

+ Năm 2014, Cơ quan Cảnh sát điều tra- Công an tỉnh Kon Tum đã khởi tố 31 vụ/

51 bị can (cũ 08 vụ/ 13 bị can, mới 23 vụ 38 bị can (có nhập 01 vụ án) về tội phạm ma tuý

+ Năm 2015, Cơ quan Cảnh sát điều tra- Công an tỉnh Kon Tum đã khởi tố 22 vụ/

33 bị can (cũ 04 vụ/ 07 bị can, mới 18 vụ/ 26 bị can) về tội phạm ma tuý Sở dĩ năm 2015

tỉ lệ án ma tuý kiểm sát ít hơn năm trước là do vướng mắc công văn Công văn 234/TANDTC-HS 2014 việc xác định hàm lượng chất ma túy.Hiện nay Công văn này đã hết hiệu lực thi hành

+ Năm 2016, Cơ quan Cảnh sát điều tra- Công an tỉnh Kon Tum đã khởi tố22 vụ/

26 bị can (cũ 07 vụ/08 bị can; Mới: 14 vụ/17 bị can; nhận nơi khác chuyển đến 01 vụ/ 01

bị can) về tội phạm ma tuý

Theo số liệu thống kê số liệu của Viện kiểm sát nhân dân tỉnhKon Tum thì các tội phạm về ma tuý trên địa bàn tỉnh Kon Tum có chiều hướng gia tăng cả về số lượng vụ án,

số bị cáo cũng như mức độ nghiêm trọng vớitính chất, hậu quả ngày càng lớn, hình thành nhiều băng nhóm có tính chuyên nghiệp Đặc biệt đáng báo động trong những năm gần đây tình trạng bị cáo chưa thành niên phạm tội diễn ra ngày càng cao Đáng lưu ý rằng tuy số lượng dân cư của tỉnh rất ít nhưng số vụ án về ma tuý lại cao đã là tiếng chuông cảnh tỉnh về tình hình mất an ninh trật tự trong địa bàn tỉnh Kon Tum nói riêng và cả

nước nói chung.Đáng chú ý là vụ “Tàng trữtrái phép chất ma túy” xảy ra vào ngày

30/06/2016 tại khu vực bến xe Kon Tum; Tổ công tác thuộc Phòng CSĐT tội phạm về

ma túy (PC47) - Công an tỉnh Kon Tum đã phát hiện, bắt quả tang Nguyễn Bình Nguyên (sinh năm 1985, trú tại thôn 1, xã ĐăkMar, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum) đang tàng trữ 48,380 gamHeroin để sử dụng Hiện nay vụ án đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, truy tố và