Trong niềm tự hào dân tộc đó phải kể đến sự đóng góp to lớn của Lực Lượng Vũ Trang Quân khu 4- một điển hình chói lọitrong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước giai đoạn 1954-1975.. Còn đố
Trang 1PHẦN 1 PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc ta đãchiến thắng những kẻ thù mạnh hơn ta rất nhiều lần cả về thế và lực như các thếlực phong kiến phương Bắc, các nước đế quốc phương Tây Đó là một sự hisinh đầy oanh liệt của quân và dân cả nước Trong đó địa bàn Quân khu 4 nơisớm hình thành, tích tụ,và cũng sớm đương đầu với những thử thách gian khổcủa dân tộc,của đất nước trực tiếp đọ sức quyết liệt với quân thù, chịu đựng bao
hi sinh để chiến đấu và chiến thắng Khu 4 được biết đến không chỉ là nơi sảnsinh ra nhiều anh hùng giải phóng dân tộc, nhiều nhà văn hóa lớn, nhân dân giàulòng yêu nước, có truyền thống cách mạng kiên cường, dũng cảm, cần cù, sángtạo mà còn được mệnh danh là mảnh đất “địa linh nhân kiệt” Từ xa xưa nơi đây
đã từng là “biên thùy”, là “phên dậu”, là nơi xuất phát của nhiều cuộc khởi nghĩa
và chiến tranh giữ nước của dân tộc Qua 2 cuộc kháng chiến chống thực dânPháp và đế quốc Mỹ Đặc biệt trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nướcmảnh đất khu 4 vừa là tiền tuyến, vừa là hậu phương vững chắc Bởi vậy, Quânkhu 4 đã trở thành trọng điểm quan trọng bậc nhất của chiến tranh phá hoại bằngkhông quân và hải quân của Mỹ, chúng đã trút hàng vạn tấn bom đạn xuốngmảnh đất “cán xoong” dài mà hẹp này, hòng biến nơi đây thành một nơi khôngcòn sự sống Với một tinh thần dũng cảm vô song, với khả năng sáng tạo tuyệtvời Quân khu 4 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc gia lại làm tròn nghĩa vụquốc tế đối với cách mạng Lào và Cămpuchia Cùng cả nước giải phóng dân tộcgiành lại độc lập thống nhất nước nhà Trong niềm tự hào dân tộc đó phải kể đến
sự đóng góp to lớn của Lực Lượng Vũ Trang Quân khu 4- một điển hình chói lọitrong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước giai đoạn 1954-1975
Ngày nay trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN LựcLượng Vũ Trang Quân khu 4 cùng với nhân dân đoàn kết, gắn bó giữ vững sự
ổn định chính trị, xây dựng quê hương từng bước giàu mạnh về kinh tế- xã hội,vững về quốc phòng- an ninh
Trang 2Là sinh viên đang theo học ngành Giáo Dục Chính Trị- Giáo Dục QuốcPhòng, có điều kiện tìm hiểu nhiều tài liệu liên quan đến lịch sử dân tộc nên
chúng tôi chọn đề tài “Đóng góp của lực lượng vũ trang Quân khu 4 trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975)” làm đề tài để nghiên cứu.
Một lần nữa khẳng định tinh thần bất diệt, kiên trung của con người Việt Nam.Qua việc nghiên cứu đề tài này chúng tôi muốn tìm hiểu một cách cụ thể
và chính xác hơn về những đóng góp to lớn của những con người trên mảnh đấtanh hùng Khu 4, đặc biệt là Lực Lượng Vũ Trang Quân Khu Nhằm hệ thống lạimột lượng thông tin bổ ích giúp thế hệ sinh viên ngày nay có cách nhìn đúngđắn và biết quý trọng nâng niu những truyền thống tốt đẹp của lịch sử dân tộc
đúng như lời của Bác Hồ đã từng căn dặn “ dân ta phải biết sử ta/ cho tường
gốc tích nước nhà Việt Nam”.
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Với đề tài này thì đối tượng nghiên cứu là đóng góp của Lực Lượng VũTrang Quân khu 4
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là tập trung nghiên cứu trong cuộc khángchiến chống Mỹ cứu nước ở Việt Nam giai đoạn 1954-1975
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở tìm hiểu lý luận và thực tiễn mà lịch sử dân tộc đã ghi nhậnqua nhiều tài liệu về lịch sử Quân khu 4 Với đề tài này chúng tôi muốn tổnghợp một cách đầy đủ và chi tiết hơn về những giá trị nhân văn cao cả của lịch sửđấu tranh của dân tộc Đặc biệt là của Quân khu 4, địa phương được vinh dự
Trang 3nhận lời khen của Bác Hồ : “Quân và dân Quân khu 4 rất xứng đáng là tuyến
đầu của miền Bắc anh dũng”.
Lịch sử là sợi dây nối liền quá khứ với hiện tại và tương lai Càng tự hào
và trân trọng truyền thống vẻ vang, quý báu của quê hương, Quân và dân Quânkhu 4 càng đoàn kết nhất trí, khắc phục thiên tai, nghèo nàn , lạc hậu Từng bướcxây dựng Quân khu giàu về kinh tế, vững về quốc phòng an ninh, góp phần cùng
cả nước xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa
Với những gì nói trên chúng tôi mong muốn gửi đến các bạn sinh viên củakhoa GDQP nói riêng và sinh viên trường Đại Học Vinh nói chung cố gắng phấnđấu học tập và rèn luyện xứng đáng là thanh niên trên quê hương Bác Hồ
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu chung là phương pháp duy vật biện chứng vàduy vật lịch sử Đồng thời sử dụng phương pháp so sánh, phân tích tổng hợp dựatrên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
6 Đóng góp của đề tài
Với việc nghiên cứu đề tài này chúng tôi hệ thống lại một cách khá đầy
đủ về lịch sử hình thành, quá trình phát triển và những đóng góp to lớn của lựclượng vũ trang Quân khu 4 Đây sẽ là tài liệu bổ ích đối với các bạn sinh viêntrong việc bổ sung trau dồi kiến thức lịch sử của mình Cũng có thể lấy tài liệunày làm nguồn thông tin bổ ích trong quá trình giảng dạy lịch sử địa phương,hoạt động ngoài giờ
7 Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài
Chương 2: Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Chương 3: Những đóng góp quan trọng của Lực Lượng Vũ Trang Quân khu 4
Trang 4
PHẦN 2 NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.1.Tổng quan của vấn đề nghiên cứu
Đất nước Việt Nam được nhân loại biết đến bởi hàng ngàn năm lịch sửhào hùng Trải qua hàng nghìn năm Bắc thuộc và đánh bại mọi kẻ thù xâm lược
kể cả Pháp và Mỹ Vậy nên lịch sử dân tộc Việt là đề tài thu hút nhiều sự quantâm nghiên cứu của thế giới Đặc biệt là cuộc kháng chiến chống Mỹ cho đếntận bây giờ vẫn là đề tài cho dư luận thế giới nghiên cứu và tìm hiểu Nhưng đốivới lịch sử của Quân khu 4 thì không hẳn trên thế giới đã có điều kiện để tìmhiểu nhiều Trên một số tạp chí của Mỹ cũng đã từng đề cập đến nhưng chỉ ởmức độ chung chung
Còn đối với trong nước, có khá nhiều tài liệu và nhà sử học đã nghiên cứunhư cuốn:
Quân khu 4 lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975) củanhà xuất bản Quân Đội Nhân Dân (Xuất bản 1994),
Lực lượng vũ trang Quân khu 4 phát huy truyền thống bộ đội cụ Hồ trênquê hương Bác
Đã có không ít sinh viên ở các trường đại học như Đại học Huế, Đại họcthành phố Hồ Chí Minh, học viện Chính Trị Quốc gia tiến hành nghiên cứunhưng chỉ mới đề cập được một số vấn đề chưa làm nổi bật được đóng góp củalực lượng vũ trang Quân khu 4
1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu
1.2.1 Khái niệm Lực Lượng Vũ Trang
Lực lượng vũ trang là lực lượng chiến đấu của nhà nước có nhiệm vụ bảo
vệ chủ quyền, an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
Trang 5Lực Lượng Vũ Trang của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (Cộnghoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam) do Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, lãnh đạo;
là lực lượng nòng cốt của quốc phòng toàn dân và chiến tranh nhân dân LựcLượng Vũ Trang Nhân Dân Việt Nam gồm quân đội nhân dân (bộ đội chủ lực,
bộ đội địa phương), dân quân tự vệ, bộ đội biên phòng và lực lượng an ninh vũtrang Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân Việt Nam sinh ra từ lực lượng chính trịcủa quần chúng, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, trưởng thành quakháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ và thời kì xây dựng, bảo vệ tổquốc xã hội chủ nghĩa Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân Việt Nam mang bản chấtcách mạng của giai cấp công nhân và kế thừa truyền thống anh hùng, bất khuấtcủa dân tộc Việt Nam; chiến đấu vì độc lập, tự do của tổ quốc, vì chủ nghĩa xãhội
Do tính chất nhiệm vụ đặc biệt cho nên lực lượng này được hưởng nhữngchế độ đặc biệt Nó được trang bị vũ khí cùng với những quyền hạn rất lớn.Thông thường ở các nước dù khác nhau về hệ thống chính trị hay địa lý nhưnglực lượng vũ trang vẫn bao gồm những lực lượng chính là quân đội, cảnhsát và dân quân
Quân đội có nhiệm vụ bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền của quốcgia, chống ngoại xâm
Cảnh sát có nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự nội địa
Dân quân là lực lượng bán vũ trang, thường được các quốc gia tổ chứcnhư là một lực lượng dự phòng nhằm huy động sức mạnh từ số đông quầnchúng
Ngoài ra, còn một lực lượng nữa cũng nằm trong lực lượng vũ trang là lựclượng an ninh, có trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc gia
Tổng chỉ huy các lực lượng vũ trang Việt Nam là Tổng tư lệnh các lựclượng vũ trang Chức vụ này thường do Chủ tịch nước đảm nhiệm, trừ một
Trang 6trường hợp ngoại lệ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được trao chức Tổng Tưlệnh khi đang giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
1.2.2 Khái niệm chiến tranh, kháng chiến
Chiến tranh là hiện tượng chính trị - xã hội được thể hiện bằng đấu tranh
vũ trang giữa các nước hoặc liên minh các nước, giữa các giai cấp đối khángtrong một nước, giữa các sắc tộc, dân tộc hoặc tôn giáo nhằm đạt tới những mụcđích chính trị và kinh tế nhất định Mọi cuộc chiến tranh, xét về bản chất xã hội,đều là sự tiếp tục chính trị bằng bạo lực Trong thời đại ngày nay, chiến tranh làmột cuộc đấu tranh toàn diện (quân sự, chính trị, kinh tế, ngoại giao, văn hoá,tâm lí, tư tưởng ) giữa hai bên đối địch Chiến tranh chi phối mọi mặt hoạtđộng của xã hội, của nhà nước và nhân dân Chiến tranh thử thách toàn bộ sứcmạnh chính trị - tinh thần, kinh tế, quân sự và tổ chức của mỗi nước, mỗi chế độ
xã hội
Theo bách khoa toàn thư Việt Nam thì kháng chiến là chiến đấu tự vệ củamột quốc gia hoặc một dân tộc chống xâm lược vũ trang, bảo vệ chủ quyền quốcgia và toàn vẹn lãnh thổ
1.3 Khái quát về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội địa bàn Quân khu 4
1.3.1 Khái quát về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
Trang 7Địa bàn khu 4 trải dài theo chiều Bắc –Nam, bao gồm 6 tỉnh Thanh Hóa,Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế; Phía Bắc giápQuân khu 3, phía Nam giáp Quân khu 5, phía Tây giáp nước cộng hòa dân chủnhân dân Lào, phía Đông giáp biển Đông Với một địa bàn hiểm yếu, kéo dài từTam Điệp nơi Hoàng đế Quang Trung đã hội quân để đánh thắng 20 vạn quânThanh đến Hải Vân; địa thế dài và hẹp dần về phía Nam, nơi hẹp nhất chỉ có 50
km, địa hình phức tạp, núi non hiểm trở Cả 6 tỉnh đều có biên giới trên bộ và
Trang 8biển, với tổng chiều dài 1.227,8 km đường biên giới trên bộ và 722 km bờ biển.Đây là địa bàn rất dễ chia cắt chiến lược trong các cuộc chiến tranh.
Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, nơi đây đã từng bị chia cắt, điểnhình là hai cuộc chia cắt lịch sử: Thời kỳ Trịnh- Nguyễn phân tranh, lấy sôngGianh làm giới tuyến; giai đoạn 1954 - 1975 khi đế quốc Mỹ xâm lược, đất nướctạm thời bị chia cắt thành hai miền lấy Vĩ tuyến 17 làm ranh giới tạm thời.Chính những yếu tố tự nhiên này làm cho địa bàn Khu 4 qua các thời kỳ luôn làđịa bàn chiến lược quan trọng hiểm yếu của cả nước
Từ xa xưa dải đất khu 4 đã từng được xem là “phên dậu” của các triều đạiphong kiến Việt Nam, là cái nôi của các cuộc khởi nghĩa, các phong trào cứunước của cha ông ta khi tổ quốc bị rơi vào tay quân xâm lược Đây là dải đất
“địa linh nhân kiệt” Đã sản sinh ra nhiều anh hùng hào kiệt cho dân tộc:
Triệu Thị Trinh cùng anh trai là Triệu Quốc Đạt chống quân Ngô thế kỷthứ 3, Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế) đánh quân Đường, Lê Lợi tụ nghĩa đánhgiặc Minh…
Trong thời kỳ thực dân Pháp xâm lược, các phong trào yêu nước đã diễn
ra sôi nổi, rộng khắp ở tất cả các địa phương trên địa bàn Quân khu, tiêu biểunhư: Phong trào Đông Du của Cụ Phan Bội Châu, các cuộc khởi nghĩa của LêTrực (Quảng Bình), Trần Tấn, Đặng Như Mai (Nghệ An), Đinh Công Tráng(Thanh Hoá) và Phong trào Cần Vương của Cụ Phan Đình Phùng tại vùng núiHương Khê/ Hà Tĩnh…
Địa bàn khu 4 còn là nơi sinh ra những danh nhân văn hoá nổi tiếng củadân tộc và thế giới: Đại thi hào Nguyễn Du, La sơn phu tử Nguyễn Thiếp, Bàchúa thơ nôm Hồ xuân Hương…
Đặc biệt nơi đây đã sinh ra nhiều vị lãnh tụ tiền bối của cách mạng ViệtNam, trong đó có Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và Đảng ta,anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới Tổng Bí thư đầu tiêncủa Đảng Trần Phú Các tổng Bí thư Hà Huy Tập, Lê Hồng Phong, Lê KhảPhiêu
Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý đã tạo nên truyền thống yêu nước, căm thùgiặc sâu sắc và ý chí kiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổquốc của con người nơi đây Sau khi có Đảng lãnh đạo nó đã được nâng lên một
Trang 9tầm cao mới, yêu nước gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc gắnliền với lý tưởng xây dựng một chế độ xã hội mới tươi đẹp, chế độ xã hội chủnghĩa Địa bàn Quân khu 4 trở thành một trong những cái nôi của cách mạngViệt Nam Nhân dân một lòng, một dạ tin vào Đảng, vào sự nghiệp cách mạng
do Đảng lãnh đạo.
1.3.2 Điều kiện kinh tế xã hội
Đây là một vùng có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế - xã hội Nơiđây có nhiều khoáng sản quý, đặc biệt là đá vôi nên có điều kiện phát triểnngành khai thác khoáng và sản xuất vật liệu xây dưng Đây là ngành quan trọngnhất của vùng
Ngoài ra vùng còn có các ngành khác như chế biến gỗ, cơ khí, dệt may,chế biến thực phẩm Phân bố không đồng đều Các trung tâm có nhiều ngànhcông nghiệp: Thanh Hóa, Vinh, Huế với qui mô vừa và nhỏ
Vùng đồi trước núi có nhiều thuận lợi cho việc chăc nuôi gia súc : sốlượng trâu có Vùng này còn thuận lợi cho việc tròng các cây công nghiệp lâunăm, đã hình thành các khu chuyên canh cây công nghiệp như : cà phê ( nghệan), chè ( nghệ an), cao su( Quảng Bình), Hồ tiêu ( Quảng bình )
Vùng đồng bằng hẹp ven biển nơi đây chủ yếu là đất pha cát ( không phùhợp trồng cây lúa) mà thích hợp với các cây công nghiệp hàng năm :thuốc lá, lạc
Đã hình thành được các vùng chuyên canh cây công nghiệp và thâm canhlúa Bắc Trung Bộ có rất nhiều cửa khẩu biên giới giữa Việt - Lào: NậmCắn, Cầu Tre, Cha Lo, Lao Bảo Có bờ biển dài tạo điều kiện cho các tàu buônhàng hóa nước ngoài xuất nhập khẩu và các tàu chở khách du lịch nước ngoàivào nước ta
Du lịch đang trên đà phát triển Số lượng khách du lịch đang tăng lên mỗingày nhiều Việc phát triển ngàng dịch vụ đang được phát triển: đặc biệt làngàng GTVT và thông tin liên lạc
Bắc Trung Bộ là nơi cư trú của 25 dân tộc khác nhau
(Thái, Mường, Tày, Mông, Bru Vân Kiều) sống ở Trường Sơn Phân bốkhông đều từ đông sang tây Người Kinh sinh sống chủ yếu ở đồng bằng venbiển
Trang 10CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1 Khái quát về lịch sử của đất nước trong giai đoạn 1954-1975
Ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, Mỹ đã triển khai chiến lược toàncầu từ rất sớm, trong đó Việt Nam là một trong những trọng điểm Việt Namnằm trong khu vực có tiềm năng lớn về kinh tế vì rất giàu khoáng sản, nguyênnhiên liệu, lại có nguồn nhân lực lao động dồi dào Việt Nam còn có vị trí chiếnlược quan trọng về quân sự cho cả vùng Đông Nam Á Đất liền nối với nhiềuquốc gia và đi sâu vào tận miền Trung Á Biển có những đảo và hải cảng khôngnhững thuận tiện giao thông, dễ sự dụng tàu thuyền, mà còn có khả năng khốngchế cả vùng rộng lớn Việt Nam lại là tiêu điểm của phong trào giải phóng dântộc đang sôi sục ở châu Á
Sau Cách Mạng Tháng Tám khi Việt Nam Dân Cộng Hòa - nhà nướccông nông đầu tiên ở Đông Nam Á ra đời, cục diện chính trị trên bán đảo ĐôngDương thay đổi lớn, bất lợi cho chủ nghĩa đế quốc Đã có sự tập hợp các lựclượng phản cách mạng chống lại lượng cách mạng, nhưng chúng đã không thànhcông Cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam đã kết thúc thắng lợi với việcgiải phóng miền Bắc
Việt Nam còn là nơi ấp ủ những mưu toan của Mỹ từ lâu Đầu thập kỷ 50
Mỹ đã thấy “Đông Dương là phần thưởng đặt cho một trò chơi lớn… trong thờigian chiến tranh thế giới thứ hai, hàng năm Đông Dương đã đem lại lợi tứckhoảng 300 triệu đôla”
Ngay khi vừa bước vào Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Ai-Xen-Hao đã tuyên
bố giúp Pháp trong chiến tranh Đông Dương là để “ngăn chặn một cách rẻ tiềnnhất các sự kiện có thể gây ra những hậu quả khủng khiếp đối với nước nướcMỹ” Từ tháng 8-1950 Mỹ đã triển khai phái đoàn cố vấn viện trợ quân sự(MAAG) vào Việt Nam Từ cuối năm 1950 đến cuối năm 1951, bằng các Hiệpđịnh tay đôi ký với Pháp ở Đông Dương, như “Hiệp nghị phòng thủ chung ĐôngDương”, “Kế hoạch hợp tác kinh tế”, “Kế hoạch an ninh chung”, Mỹ đã từngbước can thiệp vào Việt Nam Những kế hoạch chiến tranh của Pháp ở Đông
Trang 11Dương như “Kế hoạch Revơ”, “Kế hoạch Nava” đều được Mỹ trực tiếp tham giachỉ đạo thực hiện Có thể nói Việt Nam là nơi tập trung quyền lợi sống còn của
họ Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, đất nước bị chia làm hai miền Cuộc chuyểnquân tập kết đã làm thay đổi tình hình so sánh lực lượng, từ thế “Cài răng lược”
ở phạm vi toàn quốc thành thế “Đối đầu” ở hai miền đất nước Lực lượng cáchmạng đang phát triển thuận lợi trên phạm vi toàn cục, nay tập trung ra miền Bắc,thế và lực lượng cách mạng nhất là ở miền Bắc nhưng vô cùng bất lợi ở miềnNam Trong khi đó lực lượng Pháp và các phe phái chính trị phản động trên toànquốc dồn cả về miền Nam, mang theo tâm trạng thua cuộc, hận thù, muốn tìmchỗ dựa mới, đó là cơ hội để Mỹ
Với những hoạt động xây dựng chủ nghĩa thực dân mới, tấn công đánhphá lực lượng và phong trào cách mạng, trong mấy năm 1954 - 1959 Mỹ - Diệm
đã biến miền Nam Việt Nam từ một chiến trường chống chủ nghĩa thực dânthành một chiến trường phản kích lại các lực lượng cách mạng Âm mưu chiếnnhảy vào miền Nam hất cẳng Pháp, thực hiện chủ nghĩa thực dân kiểu mới.Chiến lược của Mỹ là biến miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới, thànhcăn cứ quân sự, một bàn đạp để tấn công miền Bắc và phe xã hội chủ nghĩa từphía Nam, ngăn chặn sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản đang lan trànxuống vùng Đông Nam Á
Mỹ đã thi hành ở Việt Nam 4 chiến lược chiến tranh, ứng dụng từ 3 lầnthay đổi chiến lược toàn cầu, do 5 đời tổng thống kế tiếp nhau thực hiện từ năm
1953 đến năm 1975 Đó là sự lựa chọn đúng nơi, đúng lúc, đúng đối tượng tiếnhành chiến tranh của Mỹ Chưa bao giờ Mỹ huy động được sức mạnh của cảnước Mỹ cùng các nước phe Mỹ, trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa,khoa học kỹ thuật và quân sự như là trong thời kỳ họ tiến hành chiến tranh ViệtNam Ý chí và quyết tâm của Mỹ khi đánh Việt Nam không phải chỉ nhằm khuấtphục một dân tộc, dập tắt một ngọn lửa đấu tranh vì độc lập tự do, mà còn nhằm
đe dọa nhiều nước khác, đồng thời thể nghiệm sức mạnh của Hoa Kỳ trong nửacuối thế kỷ XX
Trang 12Cách mạng Việt Nam vừa giành thắng lợi to lớn trong cuộc kháng chiến 9năm chống chủ nghĩa thực dân Pháp, nay lại đứng trước kẻ thù mới vừa lớnmạnh vừa đầy tham vọng Miền Bắc được giải phóng và có lực lượng cách mạngcủa cả nước tập trung về Do đó miền Bắc có nhiệm vụ phải nhanh chóng hoànthành nốt những nhiệm vụ còn lại của Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đểbước tiếp sang cuộc cách mạng mới, đưa miền Bắc lên chủ nghĩa xã hội Còn ởmiền Nam chưa được giải phóng, cách mạng lại bị mất thế lực, quần chúng nhândân đang tiếp tục bị khủng bố đàn áp Vì thế miền Nam có nhiệm vụ phải gâydựng lại lực lượng và phong trào cách mạng, tiếp tục cuộc Cách mạng dân tộcdân chủ nhân dân để giải phóng miền Nam giành tự do độc lập Hai miền củamột đất nước bị cắt tiến hành đồng thời “hai cuộc cách mạng” khác nhau, dưới
sự lãnh đạo của một đảng thống nhất là Đảng Lao Động Việt Nam Cách mạng
xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc có nhiệm vụ trước mắt là xây dựng miền Bắc vữngmạnh toàn diện, làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh ở miền Nam, miền Bắc là hậuphương to lớn, là chỗ dựa căn bản nhất cho toàn dân tộc kháng chiến chống Mỹcứu nước Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam có nhiệm vụ trướcmắt là đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược thực dân mới của đế quốc Mỹ và taysai, miền Nam là tiền tuyến lớn
Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc có ý nghĩa quyết định nhất đốivới toàn bộ sự phát triển của Cách mạng Việt Nam, trước hết là đối với sựnghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà Cuộc đấu tranh chống Mỹ ở miền Nam
có ý nghĩa quyết định trực tiếp đối với việc giải phóng miền Nam giành tự dođộc lập hoàn toàn cho Tổ quốc
Cả hai miền Nam Bắc có nhiệm vụ chung là giải phóng miền Nam, bảo vệmiền Bắc, tiến tới hòa bình thống nhất Tổ quốc để xây dựng một Việt Nam hòabình thống nhất độc lập, dân chủ và giàu mạnh Chấp nhận cuộc đụng đầu với
Mỹ, dân tộc Việt Nam cũng sớm nhận thức được tính chất quyết liệt của cuộcchiến tranh không cân sức này, cùng những thuận lợi khó khăn đối với cuộcchiến đấu chính nghĩa của mình Thực tế cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân
Trang 13dân Việt Nam những năm 1954 - 1975 đã cho thấy: không vũ lực nào đè bẹpđược một dân tộc yêu hòa bình tự do như dân tộc Việt Nam.
Cuộc chiến đấu chính thức bắt đầu từ cuối năm 1954, Mỹ - Diệm ở miềnNam tập trung bình định lực lượng Đại Việt, Quốc Dân Đảng ở miền Trung, lựclượng Liên Tôn Cao - Hòa - Bình ở Nam Bộ Cùng lúc đó Diệm cho gạt cácphần tử thân Pháp, kể cả các tướng lĩnh cao cấp trong quân đội Liên hiệp Pháp.Các cuộc tập hợp dân chúng được bày biện ra như “Trưng cầu dân ý”, “Phế truấtBảo Đại”, “Suy tôn Ngô Tổng thống”… Năm 1956 nhà cầm quyền miền Namtiếp tục cự tuyệt mọi đề nghị của Chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa vềviệc Hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất đất nước như Hiệp định Giơ-ne-vơquy định Được Mỹ khuyến khích và vạch kế hoạch, Diệm đơn phương tổ chứcbầu cử Quốc hội, ban hành Hiến pháp riêng, lập “Nền đệ nhất cộng hòa” ở miềnNam Việt Nam, tuyên bố đặt Cộng sản ra ngoài vòng pháp luật
Chính quyền Diệm cũng đẩy mạnh các hoạt động đánh phá Cách mạngmiền Nam Các chiến dịch “tố cộng, diệt cộng” trong thời kỳ đầu từ tháng 2-
1955 đến tháng 5-1956 được tiến hành chủ yếu ở các tỉnh khu V nhằm mục đíchgây xáo trộn, phát hiện đối thủ, thí nghiệm các phương thức đánh phá cáchmạng
Mục tiêu của tố cộng là nhằm tận diệt Cộng sản ở toàn miền Nam cả vềcon người lẫn tư tưởng theo phương thức “Thà giết nhầm chứ không bỏ sót”,
“Tiêu diệt Cộng sản tận gốc, tiêu diệt không thương tiếc, tiêu diệt như trong tìnhtrạng chiến tranh” Từ năm 1956 - 1959, hàng vạn cán bộ Đảng viên cách mạng
đã bị địch truy lùng và khủng bố bắt giết, giam cầm hàng chục vạn quần chúngyêu nước Nhiều nơi đã trắng cơ sở Đảng, lực lượng cách mạng miền Nam bịtổn thất nặng nề
Kết hợp với các biện pháp bạo lực, Mỹ - Diệm còn dùng các thủ đoạn lừa
mị, mua chuộc bằng các biện pháp kinh tế - xã hội
Ngay từ khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, Hồ Chủ tịch đã thông báotại Hội nghị lần thứ 6 của Đảng: “Tranh lấy hòa bình không phải là một việc dễ,
Trang 14nó là cuộc đấu tranh trường kỳ, gian khổ, phức tạp” Lời kêu gọi của Hồ Chủtịch ngày 22-7-1954 cũng xác định “Đấu tranh để củng cố hòa bình, thực hiệnthống nhất, hoàn thành độc lập dân chủ cũng là một cuộc đấu tranh lâu dài vàgian khổ” Như vậy từ rất sớm, nhân dân Việt Nam đã chủ động trong việc đónnhận tình hình mới và sớm có quyết tâm mới để thực hiện mục tiêu hòa bìnhthống nhất đất nước.
Đảng ta tại hội nghị BCHTƯ lần thứ 15 (tháng 1-1959) đã chủ trương:
“Con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là khởinghĩa giành chính quyền về tay nhân dân Theo tình hình cụ thể và yêu cầu hiệnnay của cách mạng thì con đường đó là lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vàolực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang đểđánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến dựng lên chính quyền cáchmạng của nhân dân”
Tháng 51959 tuyến đường vận tải chiến lược Bắc Nam (đường 559 đường mòn Hồ Chí Minh) được hình thành để đưa vũ khí, lương thực và ngườivào các chiến trường ở miền Nam Được tiếp sức từ miền Bắc, các lực lượngcách mạng miền Nam nhanh chóng phát triển, phong trào đấu tranh được củng
cố không ngừng Cuộc chiến đấu của nhân dân miền Nam chống chế độ Mỹ Diệm đang chuẩn bị có bước phát triển nhảy vọt
-Phong trào Đồng Khởi - bước phát triển nhảy vọt đầu tiên của cách mạngmiền Nam Ngọn lửa Đồng Khởi một khi đã bùng lên thì nó nhanh chóng bénvào cánh đồng cỏ khô toàn miền Nam, nó sẽ bừng bừng cháy lên thiêu đốt chế
Trang 15sở để bước vào cuộc chiến tranh cách mạng toàn dân, toàn diện, trường kỳ theophương pháp sáng tạo của chiến tranh nhân dân chống Mỹ cứu nước.
Tháng 1-1961 cơ quan Trung ương cục miền Nam được thành lập do đồngchí Nguyễn Văn Linh làm Bí thư, sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng Lao Động ViệtNam đối với cuộc kháng chiến ở miền Nam được kiện toàn và củng cố, nhiềucán bộ dày dạn kinh nghiệm lãnh đạo phong trào được tăng cường cho các cơquan Trung ương Cục và các khu ủy
Ngày 15-2-1961 lực lượng vũ trang quân giản phóng miền Nam Việt Namchính thức ra đời, sau đó Ban quân sự miền và hệ thống chỉ huy quân sự các cấp
ở miền Nam được hình thành Miền Nam được chia thành 6 quân Tháng
2-1962, Bộ Chính trị ra nghị quyết mới về nhiệm vụ trước mắt của cách mạngmiền Nam Thực tế sự phát triển của chiến tranh cách mạng từ sau Đồng Khởicũng làm sáng tỏ nhiều vấn đề chiến lược chiến thuật của chiến tranh Nhữngnhận thực mới phù hợp với chiến trường miền Nam lúc này đã nhanh chóngđược tiến hành là: Lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang cùng phát triển: đấutranh chính trị tiến hành song song với đấu tranh vũ trang và phải luôn kết hợp 2hình thức đấu tranh ấy; đấu tranh trên cả 3 vùng chiến lược: rừng núi - nôngthôn đồng bằng và đô thị; từng vùng có phương thức sử dụng lực lượng vàphương thức tác chiến khác nhau, nhưng cơ bản là vận dụng linh hoạt 3 phươngchâm: chính trị - vũ trang - binh vận; phương hướng phát triển của phong trào là
từ tiến công - nổi dậy khởi nghĩa tiến tới tổng công kích, tổng khởi nghĩa để lật
đổ chính quyền Mỹ - Diệm, giải phóng miền Nam
Ngày 2-1-1962, trận chống càn Ấp Bắc đã diễn ra ở một ấp nhỏ của xãTân Phú Trung huyện Cai Lậy (Mỹ Tho), song thắng lợi vang dội của nó đã tácđộng lớn đến chiến trường miền Nam giai đoạn này
Ngày 8-4-1963 Trung ương Cục miền Nam phát động cao trào “Thi đua
Ấp Bắc giết giặc lập công” Khắp các chiến trường từ Nam Bộ đến khu V, kể cảvùng ven Sài Gòn, đâu đâu cũng có những trận đánh theo khẩu hiệu hành độngấy
Trang 16Ngày 1-11-1963, cuộc đảo chính lật đổ gia đình Diệm - Nhu của nhómtướng lĩnh ngụy do Dương Văn Minh cầm đầu, đã được tiến hành với sự ủng hộcủa Mỹ Tuy nhiên đó chỉ là hành động thay người nhận viện trợ Mỹ Mặt trậngiải phóng ngay sau đó (ngày 7-11-1963) đã khẳng định đó là sự thay đổi tậpđoàn thống trị này bằng tập đoàn thống trị khác cũng độc tài và phục vụ chínhsách xâm lược Mỹ Đầu năm 1964 Mỹ đề ra 9 biện pháp cấp bách cho tình hìnhngày một xấu đi ở miền Nam
Tập đoàn Nguyễn Khánh được dựng lên thay cho tập đoàn Dương VănMinh Việc khiêu khích đe dọa gây sức ép đối với miền Bắc được đẩy mạnhcùng với việc lập chính phủ thân Mỹ ở Lào và ép chính phủ Campuchia từ bỏđường lối trung lập
Tình hình miền Nam như Đảng ta trong Hội nghị BCHTƯ lần thứ 9(tháng 12-1963) đã chỉ rõ: “Cần phải và có khả năng kìm chế và thắng địchtrong loại chiến tranh đặc biệt”, trong giai đoạn hiện nay “Đấu tranh chính trị vàđấu tranh vũ trang đều có vai trò rất cơ bản và rất quyết định” nhưng “Đấu tranh
vũ trang đóng vai trò quyết định trực tiếp”
Cho đến cuối năm 1964 đầu năm 1965, tình hình chuyển biến nhanh ởchiến trường báo hiệu một khả năng mới vô cùng thuận lợi là: chiến tranh cáchmạng Việt nam có thể đánh bại hoàn toàn chiến tranh đặc biệt của Mỹ Tuynhiên Mỹ còn nhiều mưu toan để leo thang chiến tranh Hoạt động phá hoại vàkhiêu khích gây sức ép của Mỹ ở miền Bắc Việt Nam được bắt đầu từ năm 1961,tăng dần vào các năm tiếp theo, đến năm 1964 trở thành một trọng tâm của kếhoạch chiến tranh
Từ ngày 30-7 đến ngày 2-8-1964 để có một lý do trực tiếp thuyết phục,Quốc hội Mỹ cho phép quân đội của họ mở rộng chiến tranh chống nước ViệtNam Dân Chủ Cộng Hòa, tổng thống Mỹ Giôn-xơn đã cho lực lượng hạm đội 7
ở Thái Bình Dương gây ra sự kiện “Vịnh Bắc Bộ” Ngay sau đó “Nghị quyếtvịnh Bắc Bộ” được thông qua, trở thành lời tuyên chiến của chính phủ Mỹ Giớihiếu chiến Mỹ đã đánh lừa dư luận Mỹ, sau đó ngày 5-8-1964 đã mưu toan đánh
Trang 17trận phủ đầu vào miền Bắc bằng không quân, gây sức ép buộc các lực lượngcách mạng ở miền Nam phải ngưng lại cuộc tiến công.
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân và dân ta ở cả hai miềnNam - Bắc chuyển sang một bước ngoặt mới
Trước tình hình cả nước có chiến tranh, Đảng Lao Động Việt Nam tại Hộinghị lần thứ 11 (đặc biệt) của BCHTW (khóa 3) ngày 23-2-1965 đã xác định: Cảnước đang có chiến tranh với đế quốc Mỹ…, “Cả nước đều phải tham gia đánhgiặc, miền Nam là tiền tuyến lớn, miền Bắc là hậu phương lớn”, “Sự nghiệp vĩđại của dân tộc ta là giải phóng cả nước và thống nhất tổ quốc đồng thời làmnghĩa quốc tế rất lớn: đánh bại cuộc thí nghiệm có tính chất quốc tế của bọn đếquốc do Mỹ cầm đầu”
Mặt Trận Giải Phóng trong tuyên bố ngày 22-3-1965 đưa ra lập trường 5điểm nói rõ Mỹ là kẻ gây chiến, là kẻ thù không đội trời chung của nhân dânViệt Nam, vì thế toàn dân vũ trang quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ và bọn Việtgian bán nước
Cả dân tộc bước vào trận chiến đấu vì độc lập tự do, đó là hình ảnh rõ nétnhất về Việt Nam từ năm 1965, ở miền Nam những trận chiến đấu đầu tiênchống xâm lược Mỹ diễn ra khá dồn dập trong 6 tháng cuối năm 1965
Khắp các chiến trường ở miền Nam, bước chân quân xâm lược đi đến đâu
là ở đó chúng bị đánh đòn phủ đầu và bị tổn hại lớn Chưa một cuộc chiến tranhnào mà quân đội Mỹ ngay từ những phút nhập cuộc đã phải gửi về nước nhiềubao đựng xác chết như lần này ở Việt Nam Đối với Quân giải phóng miền Nam,thực tế chiến đấu thắng lợi đã khẳng định rằng ta hoàn toàn có khả năng tiêu diệtnhững đơn vị tinh nhuệ nhất của viễn chinh Mỹ, tiêu diệt những đơn vị ngàycàng lớn của quân chủ lực ngụy Kinh nghiệm chiến trường như Đại tướngNguyễn Chí Thanh nói: “Cứ đánh Mỹ ta sẽ tìm ra cách đánh thắng Mỹ”, khẩuhiệu hành động cho quân dân ta ở miền Nam lúc này là: “Tìm Mỹ mà diệt”,
“Gặp Mỹ là đánh”, “Bám thắt lưng Mỹ mà đánh”… Danh hiệu “Dũng sỹ diệt
Trang 18Mỹ” cho cá nhân và “Đơn vị anh hùng diệt Mỹ” cho tập thể từ sau ngày
20-11-1965 trở thành mục tiêu phấn đấu trong các trận đánh của quân dân miền Nam
Khắp miền Bắc đâu đâu cũng thấy trận địa và sự sẵn sàng, người ta thiđua nhau “Bắn trúng từ loạt đạn đầu”, “Nhằm thẳng quân thù mà bắn”, “Bámthắt lưng địch mà đánh”… Cả miền Bắc bước vào chiến tranh tràn đầy niềm tin
và hy vọng
Vào những ngày cuối của năm đầu cả nước đánh Mỹ, từ 21 đến
26-12-1965, Đảng Lao Động Việt Nam mở Hội nghị BCHTW lần thứ 12 bàn về tìnhhình và nhiệm vụ mới, “Nêu cao hơn nữa quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâmlược bất kể trong tình huống nào”
Từ tháng 9-1966 đến tháng 4-1967, Mỹ - ngụy - chư hầu đã mở 895 cuộchành quân càn quét tìm diệt (hơn gấp đôi số cuộc hành quân trong mùa khô lầntrước), trong đó lớn nhất là các cuộc hành quân At-tơn-bo-rơ (từ 14-9 đến 25-11-1966), Xê-đa-phôn (từ 8-1 đến 21-1-1967), Gian-xơn city (từ 22-2 đến 14-5-1967)
Nhưng cả ba cuộc hành quân càn quét đều bị chúng ta đánh bại hoàn toàn.Nhưng chính quyền Giôn-xơn và phái hiếu chiến vẫn hy vọng rằng, chỉ cóthắng lợi về quân sự với lực lượng mạnh ở miền Nam mới xoay chuyển đượctình hình ấy
Tổng tấn công Mậu Thân năm 1968 - Bước ngoặc thứ hai của cuộc khángchiến chống Mỹ cứu nước
Như vậy, đối chiếu những quyết định của tổng thống Giôn-xơn tháng
3-1968 với những quyết định của ông tháng 3-1965, thì cơ bản là ý chí xâm lượccủa Mỹ đã bị lung lay, đường lối chiến lược chiến tranh một lần nữa bị đảo lộn,chiến tranh cục bộ đến đây đã kết thúc thất bại
Ở miền Bắc, để kịp thời cùng miền Nam “Đánh cho Mỹ cút”, sau khiđánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất, miền Bắc đã tích cực chi việntoàn diện cho miền Nam Khối lượng hàng hóa vũ khí vận chuyển đi B ngàycàng nhiều Hàng vạn Thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến đã có mặt
Trang 19trên các tuyến vận tải chiến lược và làm đường dẫn xăng dầu từ miền Bắc vàomiền Nam Nhờ đó thực lực cách mạng miền Nam được tăng cường, sức chiếnđấu của Quân giải phóng được nâng lên.
Năm 1969 mặc dù chiến trường gặp nhiều khó khăn tổn thất nhưng ta vẫn
cố gắng mở các đợt tấn công Xuân và Hè Mặt khác, vừa cố gắng duy trì hoạtđộng quân sự ta vừa tăng cường thực lực chính trị bằng việc thành lập Chínhphủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam (ngày 6-6-1969) Tronglúc đó tại Hội đàm Pari ta đưa ra “Giải pháp toàn bộ 10 điểm” về việc giải quyếthòa bình vấn đề miền Nam Việt Nam, mở đầu cho cuộc đấu tranh trên bàn hộinghị Từ đó những sáng kiến thúc đẩy đàm phán do chính phủ Việt Nam DânChủ Cộng Hòa và Mặt trận giải phóng, Chính phủ cách mạng lâm thời đưa ra,cùng với những hoạt động của quân dân ta trên chiến trường, trở thành nhữngđòn tấn công phối hợp rất chặt chẽ với nhau
Tại Hội nghị cấp cao 3 nước Đông Dương ngày 24 và 25-4-1970, ViệtNam - Lào - Campuchia đã ra tuyên bố chung có tính chất cương lĩnh đấu tranhchung và là Hiến chương về quan hệ láng giềng Các bên cam kết hết lòng ủng
hộ lẫn nhau theo yêu cầu của mỗi nước để chống kẻ thù chung giành độc lập,hòa bình, trung lập Trên cơ sở đó, lực lượng cách mạng 3 nước hình thành mộtliên minh mới và phối hợp hoạt động ngày càng có hiệu quả
Từ tháng 6-1970 quân dân miền Nam và lực lượng các mạng Campuchia
đã phối hợp đánh Mỹ ngụy Sài Gòn, ngụy Phnôm Pênh, cải thiện rõ rệt tình hình
ở miền Nam và Campuchia
Năm quyết định 1972 và bước ngoặt Hiệp định Pari
Đón trước thời điểm chính trị của nước Mỹ năm 1972, Đảng ta tại Hộinghị Bộ Chính trị (tháng 5-1971) đã đề ra chủ trương “Kịp thời nắm lấy thời cơlớn trên cơ sở phương châm chiến lược đánh lâu dài, đẩy mạnh tiến công quân
sự, chính trị và ngoại giao, phát triển thế chiến lược tiến công mới trên toànchiến trường… giành thắng lợi quyết định trong năm 1972 buộc đế quốc Mỹphải chấm dứt chiến tranh bằng thương lượng trên thế thua”
Trang 20Với quyết tâm giáng cho địch những đòn mạnh ở cả 3 vùng chiến lược ởmiền Nam trong năm bẩu cử tổng thống Mỹ, ta chọn đòn tiến công của chủ lựctiến hành đồng thời trên 3 hướng Trị Thiên - Tây Nguyên - Đông Nam Bộ, phải
“hành động bất ngờ và giành lấy thắng lợi cao nhất ”
Trên mặt trận ngoại giao, theo chủ trương mới của Đảng về đàm phán ởPari, ngày 8-10-1972 ta chủ động đưa ra dự thảo Hiệp định về chấm dứt chiếntranh và lập lại hòa bình ở Việt nam Quả nhiên, vấn đề chiến tranh Việt Namnăm 1972 đã trở thành đề tài số một cho cuộc bầu cử tổng thống đang đến gần
Chính quyền Nich-xơn có tham vọng thắng cử, họ chơi lối đánh lừa cử tri
và dư luận rằng bằng cách hứa chấp nhận dự thảo Hiệp định và chuẩn bị ký kếtHiệp định hòa bình Cuối tháng 10-1972, chính phủ Việt Nam Dân Chủ CộngHòa công khai trước dư luận về diễn tiến đàm phán và thái độ lật lọng của Mỹ
về ký kết Hiệp định hòa bình
Ngày 13-1-1973 kết thúc những đợt gặp riêng, ngày 23-1-1973 Hiệp địnhđược ký tắt, ngày 27-1-1973 Hiệp định được ký chính thức, ngày 28-1-1973Hiệp định bắt đầu có hiệu lực Hiệp định có 9 chương với 23 điều khoản ghinhận sự nhân nhượng Việt - Mỹ nhưng cơ bản là nó phản ánh thắng lợi to lớncủa nhân dân Việt Nam sau 18 năm chống Mỹ cứu nước
Như vậy quyền dân tộc cơ bản và quyền dân tộc tự quyết của nhân dânViệt Nam được công nhận, Mỹ phải đơn phương rút quân, chấm dứt mọi dính líuquân sự ở miền Nam Việt Nam và cam kết đền bù chiến tranh cho nhân dân ViệtNam Đó là kết quả của gần 5 năm đấu tranh đàm phán với 201 phiên họp côngkhai, 45 cuộc gặp riêng giữa Việt Nam và Mỹ, 500 cuộc họp báo, 1.000 cuộcphỏng vấn, hàng trăm cuộc mít - tinh ủng hộ Việt Nam, kể từ ngày 19-5-1968đến ngày 27-1-1973
Hiệp định Paris được ký kết đã tạo bước ngoặc căn bản cho cuộc khángchiến chống Mỹ Ta đã “Đánh cho Mỹ cút” và một thời cơ chiến lược đã mở racho quân dân ta tiến lên “Đánh cho ngụy nhào” để giải phóng hoàn toàn miềnNam
Trang 21Trong khoảng thời gian này thì miền Bắc đang tập trung khắc phục nhữngkhó khăn trước mắt và dốc sức chi viện cho chiến trường miền Nam.
Thời cơ thuận lợi cho việc giải phóng miền Nam kết thúc hoàn toàn cuộckháng chiến chống Mỹ cứu nước đã đến Từ 30-9-1974 đến 8-10-1974 Hội nghị
Bộ Chính trị (đợt 1) đã được triệu tập để hoạch định kế hoạch 2 năm giải phóngmiền Nam Nhiệm vụ trung tâm trước mắt của nhân dân ta ở cả nước lúc này là:
“Động viên những nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ở cả 2 miền mởcuộc tổng tiến công và nổi dậy cuối cùng, đưa chiến tranh cách mạng phát triểnđến mức cao nhất, tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ quân ngụy, đánh chiếm SàiGòn, sào huyệt trung tâm của địch cũng như tất cả các thành thị khác, đánh đổngụy quyền ở trung ương và các cấp, dành toàn bộ chính quyền về tay nhân dân,giải phóng hoàn toàn miền Nam, hoàn toàn Cách mạng dân tộc dân chủ nhândân trong cả nước, tiến tới thống nhất nước nhà” Toàn Đảng, toàn quân và toàndân dốc hết lực lượng mở cuộc tổng tiến công và nổi dậy vào mùa Xuân 1975.Với các chiến dịch tấn công mũi nhọn, mở đầu là chiến dịch Tây Nguyên, tiếpđến là chiến dịch Huế-Đà Nẵng và cuối cùng là chiến dịch Hồ Chí Minh
Đến ngày 2-5-1975 miền Nam Việt Nam từ đất liền đến hải đảo hoàn toàngiải phóng, Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc toàn thắng
Ngày 15-5- 1975 từ Hà Nội đến Sài Gòn và khắp các địa phương của Tổquốc thống nhất, hàng chục triệu người trong những cuộc mít - tinh khổng lồmừng miền Nam hoàn toàn giải phóng đã vang lên khúc ca khải hoàn “Như cóBác Hồ trong ngày vui đại thắng”
Trang 22(Xe tăng tiến vào Dinh độc lập trong cuộc tổng tiến công mùa xuân
năm 1975)
Hơn 50 ngày thần tốc, cuộc tổng tấn công nổi dậy mùa Xuân 1975 đã đạithắng Hơn 1 triệu quân ngụy bị tiêu diệt và ta rã ngay trên hệ thống thiết bịchiến trường của chúng Ngụy quyền từ trung ương đến các địa phương sụp đổhoàn toàn Chế độ thực dân mới dày công xây dựng trong 20 năm bị xóa bỏ.Toàn bộ miền Nam từ đất liền đến hải đảo hoàn toàn giải phóng
Như Đảng Cộng Sản Việt Nam đã tổng kết ngay sau khi cuộc kháng chiếnchống Mỹ vừa kết thúc thắng lợi: “Năm tháng sẽ trôi qua nhưng thắng lợi củanhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước mãi mãi được ghivào lịch sử dân tộc như một trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sựtoàn thắng của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người và đi vàolịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầmquan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc”
Kết thúc cuộc kháng chiến 21 năm nhân dân ta cũng kết thúc quá trình 30năm chiến tranh cách mạng, chấm dứt hơn một thế kỷ bị thực dân đế quốc thống
Trang 23trị Non sông thu về một mối, Nam - Bắc sum họp một nhà trong độc lập tự do.Truyền thống yêu nước bất khuất, kiên cường của dân tộc lại ghi thêm nhữngtrang sử mới oanh liệt và hào hùng.
Kết thúc một cuộc chiến tranh lâu dài nhất, tốn kém nhất, quy mô nhất, ácliệt dã man nhất kể từ sau chiến tranh thế giới lần thứ 2, Mỹ bị đảo lộn chiếnlược toàn cầu và bước vào “thời kỳ sau Việt Nam” thật nặng nề Trong lúc ấymột nước Việt Nam thống nhất ra đời cái tên mới “Cộng Hòa Xã Hội Chủ NghĩaViệt Nam” và bước vào thời kỳ xây dựng đất nước như nguyện ước của Bác Hồ
“to đẹp hơn, đàng hoàng hơn”
2.2 Lịch sử hình thành và phát triển của Lực Lượng Vũ Trang Quân khu 4
Là một bộ phận của lực lượng vũ trang cách mạng, lực lượng vũ trangQuân khu 4 ra đời là một yêu cầu tất yếu của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Có tiền thân từ các Đội Tự vệ đỏ, lực lượng
vũ trang Quân khu 4 từng bước trưởng thành và lớn mạnh
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, cùng với cả nước, phong trào của quần chúng
ở các địa phương Khu 4 diễn ra mạnh mẽ mà đỉnh cao là cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, theo đó là sự ra đời của các Đội Tự vệ đỏ, đây được xem là tiền thâncủa lực lượng vũ trang Cùng với sự phát triển của cách mạng, lực lượng vũtrang đã từng bước trưởng thành, lớn mạnh
Sau Cách mạng Tháng Tám, các tỉnh đã tổ chức ra đội quân chủ lực vớitên gọi chi đội giải phóng quân: Thanh Hóa có chi đội Đinh Công Tráng ( sau làTrung đoàn 77), Nghệ An có chi đội Đội Cung ( sau là Trung đoàn 57), Hà Tĩnh
có chi đội Phan Đình Phùng ( sau là Trung đoàn 103), Quảng Bình có chi đội LêTrực ( sau là Trung đoàn 18), Quảng Tri có chi đội Nguyễn Thiện Thuật ( sau làTrung đoàn 95), Thừa Thiên-Huế có chi đội Trần Cao Vân ( sau là Trung đoàn101) Đây là các trung đoàn chủ lực đầu tiên của Quân khu để xây dựng Đạiđoàn 304, 325 và Trung đoàn 120 quân tình nguyện Việt Lào sau này
Ngày 15-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ cho đồng chí Lê Thiết Hùng làm Khu trưởng; đồng chí Hồ Tùng Mậu Chủ tịch Uỷ ban kháng
Trang 24chiến hành chính liên khu làm Chính trị viên cùng với Xứ uỷ Trung kỳ thành lập Chiến khu 4 gồm 6 tỉnh: Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế Ngày 15-10 trở thành ngày truyền thống của Lực lượng vũ trang Quân khu 4.
Ngày 25-1-1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh tổ chức các Liên khu; Chiến khu 4 đổi thành Liên khu 4.
Ngày 24-4-1955 Liên khu uỷ khu 4 bàn giao cho Liên khu uỷ khu 5 lãnh đạo, chỉ đạo 2 tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.
Ngày 3-6-1957 Chủ tịch Hồ Chí Minh Ký Sắc lệnh thành lập quân khu 4; tỉnh đội Thanh Hoá được điều về Quân khu Hữu Ngạn.
Ngày 6-4-1966 Quân uỷ Trung ương quyết định thành lập Quân khu Trị Thiên.
Ngày 6-2-1976 Quân uỷ Trung ương, Bộ quốc phòng quyết định hợp nhất Quân khu 4 và Quân khu Trị Thiên thành Quân khu 4.
Ngày 18-4-1976 Tỉnh đội Thanh Hoá được điều chuyển trở lại Quân khu 4.
Giai đoạn chống Thực dân Pháp (1945-1954)
Ngày 23-9-1945, Thực dân Pháp nổ súng gây hấn ở Nam Bộ, chính thứcquay trở lại xâm lược Việt Nam lần thứ hai TƯ Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh
ra lời kêu gọi “ ủng hộ Nam Bộ kháng chiến” Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng,Bác Hồ, phong trào ủng hộ Nam Bộ của Khu 4 đã diễn ra hết sức sôi nổi: “ QuỹNam Bộ”, “Ngày nỗ lực sản xuất”; các tầng lớp nhân dân hăng hái tình nguyênvào Nam giết giặc Cụ Nguyễn Văn Ngãi 62 tuổi ở làng Phú Yên, Tổng XuânLâm, huyện Thanh Chương ( Nghệ An ) làm đơn để “được đi lính đánh Tây”
Bộ chỉ huy Chiến khu 5 đã cử 5 đại đội giải phóng quân lên đường Nam tiến(trên chuyến tàu chở đoàn quân Nam tiến từ Hà Nội vào đến ga Thanh Hóa tăngcường 1 đại đội, ga Vinh 2 đại đội, ga Quảng Trị 1 đại đội và ga Huế 1 đại đội ).Các đơn vị giải phóng quân Chiến khu 4 đã lập công xuất sắc ở các tỉnh cựcNam Trung Bộ và Tây Nguyên
Trang 25Năm 1947, thực dân Pháp xúc tiến kế hoạch Bình Định và mở rộng vùngchiếm đóng Từ đây chiến khu 4 hình thành 2 vùng: 3 tỉnh Thanh - Nghệ - Tĩnh
là vùng tự do, là hậu phương chiến lược, là căn cứ địa của kháng chiến; Bình Trị
- Thiên trong vùng tạm chiếm đồng thời là tiền tuyến của Chiến khu Nhiệm vụchiến lược của chiến khu là bảo vệ, xây dựng vùng tự do Thanh-Nghệ-Tĩnh, chiviện sức người, sức của cho tiền tuyến Bình-Trị-Thiên, thực hiện liên minhchiến đấu Việt – Lào
Đầu năm 1948 Trung ương Đảng chỉ thị thành lập phân khu Trị Thiên trựcthuộc Chiến khu 4 Ngày 25-1-1948 Chính phủ ra Sắc lệnh số 120/SL tổ chứccác Liên khu Chiến khu 4 đổi tên là Liên khu 4 Tháng 10-1949 Quân ủy Trungương, Bộ tư lệnh quyết định thành lập Mặt trận Bình -Trị -Thiên-Trung Lào cónhiệm vụ tác chiến tập trung ở hướng chiến lược Đường số 9- Nam Lào để phốihợp với chiến trường chính Bắc bộ Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, lực lượng vũtrang được củng cố và trưởng thành, từ nền tảng là lực lượng dân quân du kíchvững mạnh phát triển thành lực lượng vũ trang ba thứ quân từ phương thức lấy
“du kích chiến” là cơ bản đến đẩy mạnh “ vận động chiến”, thúc đẩy đấu tranh
Trang 26chính tri của nhân dân lên đỉnh cao mới Mặt trận Bình-Trị-Thiên đã mở 2 chiếndịch: chiến dịch Lê Lai từ 22-12-1949 đến 27-1-1950 và chiến dịch Phan ĐìnhPhùng từ 15-6 đến 24-10-1950 Cả 2 chiến dịch đã phá thế phòng ngự liên hoàn
và tiêu hao sinh lực địch, chặn đứng âm mưu tiến công của chúng ra vùng tự do
Những năm 1951-1953 hậu phương Thanh-Nghệ-Tĩnh ngày càng vữngmạnh, hoàn thành các nhiệm vụ giảm tô, chi viện sức người, sức của cho tuyếnđầu Bình-Trị-Thiên và các chiến dịch lớn của cả nước, đồng thời nghiêm trị bọnphản động, tiêu diệt nhiều toán gián điệp, thổ phỉ ở miền núi phía tây Liên khu
Trong chiến dịch Đông Xuân 1953-1954 Liên khu 4 được giao nhiệm vụtham gia cùng bạn mở chiến dịch Trung Lào, tác chiến bảo vệ hậu phương, xâydựng lực lượng và cung cấp mọi nhu cầu cho chiến dịch Điện Biên Phủ Đẩymạnh chiến tranh du kích ở chiến trường Bình-Trị-Thiên, tiêu hao, tiêu diệt vàkìm chân địch, phối hợp với chiến trường chính
Lực lượng vũ trang từng bước củng cố và phát triển, cùng nhân dân đấutranh góp phần cùng cả nước đập tan cứ điểm Điện Biên Phủ ( 7-5-1954), kếtthúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược
Giai đoạn chống Mỹ trong quá trình xây dựng chiến đấu, trưởng thành, doyêu cầu nhiệm vụ, lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Trị - Thừa Thiên trực thuộcQuân khu 5 rồi thành Quân khu Trị Thiên; lực lượng vũ trang Thanh Hoá mộtthời thuộc Quân khu Tả Ngạn Nhưng bất luận ở đâu thì những chiến công củalực lượng vũ trang tỉnh Trị -Thiên, tỉnh Thanh Hoá đều góp phần tô thắm truyềnthống lực lượng vũ trang Quân khu 4, nó nằm trong chỉnh thể thống nhất truyềnthống lực lượng vũ trang Quân khu
Trang 272.3 Củng cố hòa bình, xây dựng lực lượng, sẵn sàng chiến đấu góp phần đánh bại chiến tranh đặc biệt của đế quốc Mỹ (1954-1964)
2.3.1 Củng cố hòa bình, xây dựng thực lực, kịp thời chuyển hướng đấu tranh (1954-1960):
Ngày 20-7-1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết theo những điềukhoản của Hiệp định, thực dân Pháp phải rút quân và tôn trọng độc lập, chủquyền, lãnh thổ của 3 nước Việt Nam, Lào và Cămpuchia Với ý đồ chia cắt lâudài nước ta nên đế quốc Mỹ không ký vào bản tuyên bố chung của Hiệp định màđưa Ngô Đình Diệm vào miền Nam làm thủ tướng bù nhìn Ngày 8-9-1957, Mỹlôi kéo các nước Anh, Pháp,Úc,Thái Lan, Philippin, Pakixtan lập khối quân sựĐông Nam Á ( gọi tắt là SEATO ) và đặt miền Nam Việt Nam, Lào, Cămpuchiadưới sự bảo hộ của khối này Cùng trong tháng 9, chính phủ Mỹ quyết định việntrợ trực tiếp cho Diệm không qua Pháp, nhằm xây dựng một chính quyền tay saithân Mỹ ở miền Nam
Tháng 11-1954, chính phủ Mỹ cử tướng Côlin sang làm đại sứ ở Sài Gònvới kế hoạch sáu điểm nhằm tập trung củng cố chính quyền Diệm, áp đặt chủnghĩa thực dân kiểu mới của Mỹ ở miền Nam Trước sức ép của Mỹ, lại ở thếyếu, thực dân Pháp nhanh chóng nhượng bộ và bỏ trách nhiệm thi hành Hiệpđịnh Giơnevơ
Với mưu đồ sâu xa và những hoạt động trực tiếp của Mỹ-Diệm, vĩ tuyến17-giới tuyến quân sự tạm thời đã cắt đôi địa bàn Khu 4 Các tỉnh Nam và Bắc
vĩ tuyến từ đây trở thành nơi đụng đầu trực tiếp giữa lực lượng cách mạng và thếlực phản cách mạng
Trang 28Cùng với cả nước bước vào cuộc đấu tranh mới, quân và dân Liên khu 4đồng thời phải thực hiện cả hai nhiệm vụ mà Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trungương Đảng đã đề ra trong Nghị quyết tháng 9-1954 là: “ Đoàn kết và lãnh đạonhân dân đấu tranh thực hiện hiệp định đình chiến để củng cố hòa bình; ra sứchoàn thành cải cách ruộng đất, phục hồi và phát triển sản xuất, tăng cường xâydựng quân đội nhân dân để củng cố miền Bắc, giữ vững và đẩy mạnh cuộc đấutranh chính trị của nhân dân miền Nam nhằm củng cố hòa bình, thực hiện thốngnhất, hoàn thành độc lập, dân chủ trong toàn quốc” Quán triệt nhiệm vụ Đảng
đã đề ra, căn cứ tình hình thực tế địa bàn, Liên khu ủy chỉ đạo các tỉnh khẩntrương ổn định đời sống nhân dân, củng cố thế đấu tranh chính trị ở Quảng Trị,Thừa Thiên kiên quyết đấu tranh đòi địch thi hành Hiệp định Giơnevơ
Hậu quả của chiến tranh chưa khắc phục được, sản xuất nông nghiệp lại bịthiên tai cuối năm 1954 tàn phá đã làm cho toàn Liên khu có hơn 6000 người bịđói Nhân lúc gặp khó khăn Mỹ-Diệm cấu kết với bọn phản động ở vương quốcLào phá hoại nước ta ở phía Tây, các tổ chức phản động cũng theo đó ngóc đầudậy hoạt động tháng 4-1955, địch gây ra vụ bạo loạn ở Diễn Tiến ( Diễn Châu-Nghệ An)
Trước khi bạo loạn nổ ra, Bộ Tư lệnh Liên khu điều một tiểu đoàn củatrung đoàn 269 gấp rút từ Vinh ra Diễn Châu Đồng chí Lê Nam Thắng Tư lệnh
Trang 29Liên khu và đồng chí Nguyễn Hữu Phúc tỉnh đội trưởng Nghệ An trực tiếp chỉđạo dập tắt bạo loạn.
Thời gian này các địa phương ở Liên khu đang thực hiện thắng lợi cảicách ruộng đất, 98% nhân dân được xóa nạn mù chữ, hàng chục bệnh viện đượcxây dựng
Đối với các tỉnh phía Nam vĩ tuyến 17, các chi bộ đảng chuyển vào hoạtđộng bí mật song vẫn bám sát quần chúng phát động sản xuất và đấu tranh đòithi hành Hiệp định Giơnevơ Đầu năm 1955, Diệm hô hào “đả thực, bài phongdiệt cộng” Quảng Trị, Thừa Thiên được Mỹ-Diệm coi là “ tiền đồn chống cộng”
và tiến hành chiếm đóng cá vị trí quan trọng tại biên giới Việt-Lào Tiến hànhđàn áp đẫm máu bắt hàng trăm cán bộ đảng viên hòng uy hiếp tinh thần củanhân dân
Tháng 3-1955, Thường vụ Đảng uỷ Vĩnh Linh họp quán triệt chủ trươngcủa Liên khu đối với khu vực giới tuyến Hội nghị nhấn mạnh: thực hiện đấutranh chính trị, dựa vào pháp lý hiệp định, tạo ra nhiều hình thức đấu tranhphong phú Hội nghị cũng đề ra biện pháp phối hợp hành động với lực lượng vũtrang tiểu đoàn 57, trung đoàn 270
Do yêu cầu chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng, ngày 24-4-1955Liên khu ủy Liên khu 4 bàn giao cho Liên khu ủy Liên khu 5 lãnh đạo, chỉ đạohai tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Ngày 16-6-1955, Thủ tướng Chính phủ ra Nghịđịnh số 151/TTg thành lập khu Vĩnh Linh như một đơn vị tỉnh trực thuộc Trungương Ngày 3-6-1957, chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 017/SL thành lậpQuân khu 4, đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Đôn làm Tư lệnh, Thiếu tướng ChuHuy Mân là Chính ủy Nhiệm vụ của Quân khu 4 được xác định phụ trách toàn
bộ công cuộc phòng thủ tác chiến trong quân khu; lãnh đạo chỉ huy các lựclượng thường trực, hậu bị, dân quân tự vệ và tác chiến; chịu trách nhiệm mọimặt công tác quốc phòng trong phạm vi quân khu Thời gian này quân khu được
bổ sung trung đoàn 120 bộ đội Tây Nguyên tập kết và tiểu đoàn 323 đặc công
Trang 30Tổng quân số chủ lực toàn quân khu là 13.356 người Lực lượng vũ trang địaphương gồm 18 đại đội, 2 trung đội và 12.000 dân quân.
Sau khi được thành lập quân khu nhanh chóng tổ chức bố trí lực lượng tạitừng khu vực trên địa bàn Trung đoàn 270 làm nhiệm vụ phòng thủ giới tuyến.trung đoàn 269 đứng chân ở Hà Tĩnh, trung đoàn 271 ở Quảng Bình làm nhiệm
vụ bảo vệ nội địa tiểu đoàn 923 ở đường 217, tiểu đoàn 925 ở đường 7, tiểuđoàn 927 ở đường 8 phòng chốt ở cửa khẩu đường giao thông qua Lào Tháng 8-
1956, các tiểu đoàn bảo vệ bờ biển 500, 501, 499 đưa 5 đại đội ra canh giữ cácđảo Mê, Mắt, Ngư, Cồn Cỏ
Năm 1957, Bộ Quốc phòng bổ sung cho quân khu sư đoàn 325( đóngquân tại Quảng Bình) và sư đoàn 324 ( đóng quân tại Nghệ An) Tổ chức côngtác bố trí lực lượng vừa bảo đảm phòng thủ tại chỗ vừa cơ động khi tác chiếnxảy ra
Ba điều khen ngợi, bốn điều phê bình và năm điều dặn dò của Bác Hồchính là phương hướng hành động của lực lượng vũ trang quân khu trong giaiđoạn mới của cách mạng
Bước sang năm 1959-1960, Mỹ tăng cường đánh chiếm sang Lào Đượcchỉ thị của Bộ, Quân khu liền đưa sư đoàn 325, tiểu đoàn biên phòng 925 phốihợp với bộ đội Pathet Lào giải phóng cánh Đồng Chum-Xiêng Khoảng, NọongHét, Lằng Khằng Đây là những thắng lợi mở đầu của bộ đội quân khu 4 phốihợp với bộ đội Pa-thét Lào tiến công vào những vị trí khá quan trọng của địch
Tháng 7-1960, Đại hội Đại biểu toàn Quân khu họp lần thứ nhất để đánhgiá và tổng kết kinh nghiệm thực hiện nhiệm vụ của Đảng và quân đội giao cho.Đại hội quyết nghị phải tăng cường hơn nữa công tác phòng thủ, bảo vệ trị an,nâng cao trình độ chính trị quân sự, khoa học kỹ thuật sẵn sàng chiến đấu Tăngcường xây dựng quân đội củng cố quốc phòng củng cố hậu phương vững mạnhlàm hậu thuẫn vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà
2.3.2 Chiến đấu góp phần đánh bại chiến tranh đặc biệt của Mỹ
Trang 31Ngày 5-9-1960 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng đã đề ranhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới là: tiến hànhcách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đồng thời đẩy mạnh cách mạng dân tộcdân chủ ở miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà Các lực lượng vũ trangphải tăng cường về mọi mặt nhằm bảo vệ vững chắc công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội ở miền Bắc, giải phóng miền Nam, làm tròn nghĩa vụ quốc tế đốivới Lào và Campuchia.
Cùng cả nước, quân và dân Quân khu 4 đón nhận tinh thần Đại hội vớiniềm tin và quyết tâm mới
Những tháng đầu năm 1961, các địa phương trong quân khu tiến hành đạihội đại biểu đảng bộ (vòng hai) nhằm đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụtrong thời gian qua, đặc biệt là công tác cải tạo xã hội chủ nghĩa trong nôngnghiệp và phong trào hợp tác hóa ở địa phương: đề ra nhiệm vụ và biện pháptrong thời gian tới
Vào thời điểm này đế quốc Mỹ và khối SEATO đang ráo riết chuẩn bịchiến tranh.Tình hình Lào còn diễn biến phức tạp, chia cắt và nội chiến còn cóthể kéo dài Tình hình đó đòi hỏi Quân khu 4 “ một quân khu đầu cầu, ba mặtđều có thể bị địch khiêu khích lại càng phải chuẩn bị sẵn sàng đối phó với mọitình huống kể cả các tình huống lớn” Trước tình hình đó, ngày 18-2-1961, Quân