Thời đại, tự bản thân nó là xu thế vận động, biến đổi của các quy luật khách quan, được biểu hiện ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội trong sự tiến hóa của xã hội loài người. “Sức mạnh thời đại” là tổng hợp của các nhân tố khách quan, chủ quan và sự phù hợp, thích ứng của hai nhân tố đó. “sức mạnh thời đại” được tạo ra và nhân lên khi con người nhận thức và hành động đúng trên cơ sở sự vận động của những quy luật khách quan, tạo thành một quá trình, một xu thế thúc đẩy sự phát triển đúng quy luật của xã hội loài người.
Trang 1TỈNH ỦY
TRƯỜNG CHÍNH TRỊ
*
BÀI THU HOẠCH HẾT HỌC PHẦN
Chương trình Trung cấp lý luận chính trị - hành chính
HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VÀ SỨC MẠNH THỜI ĐẠI CỦA HAI CUỘC KHÁNG CHIẾN TRONG XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC HIỆN NAY
Họ tên học viên:
Lớp: Phần: Lịch Sử Đảng Cộng sản Việt Nam
, năm 2021
Trang 2Phần 1 Tính tất yếu kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
1.1 Quan niệm về thời đại
Thời đại, tự bản thân nó là xu thế vận động, biến đổi của các quy luật khách quan, được biểu hiện ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội trong sự tiến hóa của xã hội loài người “Sức mạnh thời đại” là tổng hợp của các nhân tố khách quan, chủ quan và sự phù hợp, thích ứng của hai nhân tố đó
“sức mạnh thời đại” được tạo ra và nhân lên khi con người nhận thức và hành động đúng trên cơ sở sự vận động của những quy luật khách quan, tạo thành một quá trình, một xu thế thúc đẩy sự phát triển đúng quy luật của xã hội loài người
Đảng ta đã khẳng định: “Với thắng lợi của cách mạng tháng 10 Nga - cuộc cách mạng vĩ đại mở ra thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội” và “Theo quy luật tiến hóa của lịch sử loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội” Khẳng định trên hoàn toàn không mâu thuẫn với sự thoái trào tạm thời của chủ nghĩa xã hội hiện thực, với sự tan rã của Liên Xô, một nước đi đầu lên chủ nghĩa xã hội Bởi vì như Lênin đã dự kiến “Có thể rồi đây nước Nga không đóng vai trò trung tâm, đầu tàu trong cách mạng xã hội chủ nghĩa nữa Điều đó không quan trọng, vấn đề là ở chỗ “Băng đã tan, đường đã mở, lối đã vạch ra rồi”
1.2 Lý luận Mác-Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
Các Mác-Ăng ghen: Nghiên cứu khi chủ nghĩa tư bản đang ở giai đoạn tự
do cạnh tranh, các ông đã chỉ ra rằng: chủ nghĩa tư bản phát triển đến một giai đoạn nào đó, tới điểm nút của mâu thuẫn vô sản và tư sản sẽ có cách mạng vô sản do giai cấp công nhân lãnh đạo nổ ra ở hàng loạt các nước tư bản phát triển
Trang 3nhất (mâu thuẫn lớn nhất) Hai ông cũng chỉ rõ đây là là một cuộc đấu tranh khó khăn, phúc tạp, lâu dài Để thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới: “giai cấp vô sản toàn thế giới đoàn kết lại” và trước hết giai cấp vô sản mỗi nước phải tự giải phóng mình, trở thành dân tộc Kế thừa và phát triển quan điểm của Các Mác và Ăng ghen đã đưa ra nhận định mới của thời đại, coi nước Nga là khâu yếu nhất trong dây chuyền của Chủ nghĩa tư bản, và thời cơ cách mạng đã xuất hiện trong thời đại mới, ngay ở các các dân tộc đang bị áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản Lê Nin đưa ra khẩu hiệu: “VS các nước và các dân tộc bị áp bức liên hiệp lại”
Theo Hồ Chí Minh: cách mạng vô sản ở chính quốc và cách mạng vô sản ở thuộc địa như hai cái cánh của một con chim (khả năng là ngang nhau)
Người chỉ ra rằng: “Chủ nghĩa đế quốc như con đỉa hai vòi,…muốn giết chết con vật ấy phải đồng thời cắt cả hai vòi nó đi Nếu cắt một vòi, con vật ấy vẫn sống và cái vòi kia lại mọc ra”
Tóm lại: Điểm chung nhất giữa lý luận Mác-Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là giải quyết đúng đắn mối quan hệ dân tộc với giai cấp, quốc gia với quốc tế, dân tộc với thời đại
Và đều thống nhất về tính tất yếu của thời đại
Phần 2: Quá trình kết hợp hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại của Đảng Cộng sản Việt Nam trong các mạng giải phóng dân tộc (1945 – 1975)
Thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945 là một điển hình về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh quốc gia với sức mạnh quốc tế của Đảng ta Từ đây, nước ta bắt đầu cuộc đấy tranh để giành độc lập tự
do với tư cách là một dân tộc độc lập
- Trong giai đoạn Kháng chiến chống thực dân Pháp 1945-1954:
Trang 4Từ năm 1945-1950 (trước chiến dịch Biên giới), ta chưa khai thác được sự giúp đỡ vật chất của quốc tế, tuy nhiên, nhân dân thế giới hết sức ủng hộ dân tộc Việt Nam về mặt tinh thân, sự giác ngộ của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, bản lĩnh của Đảng…là sự tác động của sức mạnh toàn dân Sau chiến thắng Biên giới, ta đã khai thác được “sức mạnh quốc tế”, “sức mạnh thời đại ” to lớn hơn Đảng chủ trương xây dựng tình đoàn kết trong sáng, thủy chung của nhân dân và quân đội 3 nước Việt Nam - Lào - Cam-pu-chia trên một chiến hào chống kẻ thù chung và sự ủng hộ chí tình, to lớn, có hiệu quả về vật chất và tinh thần của các nước xã hội chủ nghĩa anh em cùng với sự cổ vũ, động viên của các nước bạn bè, các đảng cùng chí hướng, của nhân loại tiến bộ dành cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, đều là những nhân tố đặc biệt quan trọng góp phần làm những thắng lợi quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ Cứu nước
Chiến thắng Điện Biên Phủ mang tầm vóc thời đại, góp phần to lớn vào phong trào đấu tranh vì hòa bình, tiến bộ của nhân loại Chiến thắng Điện Biên Phủ giáng một đòn chí mạng vào nền móng của thực dân Pháp và can thiệp Mỹ, đánh sập thành lũy của chủ nghĩa thực dân cũ ở vị trí xung yếu nhất, đánh dấu
sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới; báo hiệu sự thất bại chiến lược toàn cầu phản cách mạng của chủ nghĩa thực dân mới do đế quốc
Mỹ cầm đầu Chiến thắng Điện Biên Phủ là chiến thắng chung của các nước trên bán đảo Đông Dương, chiến thắng của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, của phong trào đấu tranh vì hòa bình, tiến bộ xã hội trên toàn thế giới Kháng chiến chống Mỹ 1954-1975:
Đảng ta đã xác định đường lối cách mạng đấu tranh giải phóng dân tộc chống đế quốc Mỹ xâm lược phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh tời đại, kết hợp nghĩa vụ dân tộc với nghĩa vụ quốc tế, coi đó là nội dung quan
Trang 5trọng trong đường lối kháng chiến, một điều kiện bảo đảm đưa kháng chiến đến thắng lợi Từ chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh và cách mạng Đảng ta đã vận dụng đúng đắn, sáng tạo vào thực tiễn cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam Đối với phát huy sức mạnh dân tộc, Đảng ta xác định cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc ở mỗi nước phải do chính nhân dân của dân tộc đó tiến hành trên mảnh đất của họ Với quan điểm đó, Đảng ta đã chủ trương nêu cao ý chí tự lực, tự cường, tinh thần độc lập tự chủ dựa vào sức mình là chính theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “ Đem sức ta mà giải phóng cho ta” Từ quan điểm đó, trong cuộc chiến tranh thần thánh của dân tộc, Đảng ta đã huy động đến mức cao nhất, lực lượng chính trị, quân sự, kinh tế văn hoá, lực lượng vật chất tinh thần có sẵn trong nước Đồng thời gắn phát huy những tiềm lực của đất nước với truyền thống lịch sử oanh liệt của tổ tiên, với kinh nghiệm cách mạng quý báu của dân tộc, đã tạo ra một sức mạnh to lớn nhất cho nhân dân ta làm nên chiến công hiển hách, vĩ đại mang tính thời đại của dân tộc
Thực tiễn, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử Đảng ta đã phát động các phong trào thi đua như: “mỗi người làm việc bằng hai”, phong trào kết nghĩa Nam Bắc khẩu hiệu hành động “tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” cùng với lời kêu gọi của Bác Hồ: “Đánh cho Mỹ cút đánh cho Ngụy nhào” Đảng ta đã tập trung rộng rãi tất cả mọi lực lượng có thể tập hợp được từ tiền tuyến đến hậu phương từ nông thôn đến thành thị, nhờ phát huy cao độ sức mạnh trong nước nó đã trở thành sức mạnh thần kỳ, động lực quan trọng đưa đến đại thắng mùa Xuân năm 1975 Đảng ta xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin đã đặt cách mạng Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời của cách mạng thế giới Mà sức mạnh thời đại giai đoạn này là: hệ thống XHCN đang phát triển mạnh mẽ, các dòng thác cách mạng đang tiến công vào chủ nghĩa Đế quốc như: Phong
Trang 6trào đấu tranh của các Đảng cộng sản; giai cấp công nhân, nhân dân lao động của các nước tư bản; phong trào giải phóng dân tộc những nhân tố đó thể hiện sức mạnh tập trung của thời đại Hạt nhân của sức mạnh đó chính là hệ thống XHCN đứng đầu là Liên Xô và Trung quốc Trên thực tiễn nhờ đường lối đối ngoại đúng đắn trong cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam chống Mỹ
đã được đông đảo nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới ủng hộ Việt Nam chống chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ Chúng ta đã khai thác được to lớn sức mạng quốc tế
Tóm lại: Kết hợp “sức mạnh dân tộc ” với “sức mạnh thời đại ” là vấn đề
có tính nguyên tắc của cách mạng Việt Nam, Lịch sử cách mạng Việt Nam chứng minh rằng: khi nào kết hợp được thì khi đó cách mạng Việt Nam phát triển, thắng lợi và ngược lại Những thành tựu của cách mạng Việt Nam đạt được có vai trò to lớn của sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại
Phần 3: Bài học kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong giai đoạn hiện nay và trách nhiệm bản thân
3.1 Bối cảnh tình hình thế giới và trong nước hiện nay
Trước bối cảnh tình hình thế giới hiện nay, hòa bình, hợp tác và phát
triển vẫn là xu thế lớn, song đứng trước nhiều khó khăn, trở ngại Tình hình chính trị, an ninh, kinh tế thế giới có những biến động lớn, nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột cục bộ tiếp tục diễn ra phức tạp, quyết liệt; chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa dân túy, cường quyền nước lớn trong quan hệ quốc tế gia tăng Toàn cầu hóa tiếp tục tiến triển nhưng gặp nhiều trở ngại, luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương toàn cầu đứng trước những thách thức lớn Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tạo ra cả thời cơ và thách thức đối với mọi quốc gia, dân tộc Cạnh tranh kinh tế, chiến tranh thương mại giữa các nước, các nền kinh tế ngày càng quyết liệt
Trang 7Nhiều vấn đề an ninh truyền thống, phi truyền thống, an ninh mới như an ninh mạng, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, thiên tai, dịch bệnh trở thành những thách thức lớn trên quy mô toàn cầu Đại dịch Covid-19 làm đảo lộn, suy thoái nghiêm trọng kinh tế thế giới
Tình hình trong nước, Đảng ta đã lãnh đạo trải qua 35 năm thực hiện đường lối đổi mới, 10 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) và Chiến lược phát triển kinh
tế - xã hội 10 năm 2011-2020, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch
sử Quy mô, trình độ phát triển kinh tế, xã hội của đất nước được nâng lên Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay Đây là động lực, nguồn lực quan trọng để đất nước ta vượt qua khó khăn, thách thức, phát triển nhanh, bền vững trong những năm tới
Từ bối cảnh tình hình thế giới và trong nước đã đặt ra yêu cầu mới trong quá trình kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Đó là:
Trong Văn kiện Đại hội XIII, Đảng ta xác định tư tưởng về kết hợp SMDT với SMTĐ ngay trong chủ đề Đại hội: “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng
và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phát huy ý chí, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến giữa thế kỷ XXI nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa1.Điều này cho thấy, việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là một trong những vấn đề hệ trọng được quan tâm nhất trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xây dựng và bảo
vệ là quy luật của mọi quốc gia dân tộc, là đường hướng chiến lược của cách
1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Sđd, t.I, tr 107.
Trang 8mạng Việt Nam Xét ở phương diện bảo vệ Tổ quốc, thì xây dựng, phát triển toàn diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh là cơ
sở, tiền đề, là phương thức để bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN Đến lượt nó, bảo vệ vững chắc Tổ quốc là điều kiện rất quan trọng để xây dựng, phát triển đất nước theo định hướng XHCN Mặt khác, trong xây dựng cũng hàm chứa nội dung bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa Đảng ta nhấn mạnh: “Xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến giữa
thế kỷ XXI, nước ta trở thành một nước phát triển, theo định hướng XHCN”.
Đảng ta chỉ rõ: “Phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị kết hợp với sức mạnh thời đại, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa, nền văn hóa và lợi ích quốc gia - dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, an ninh con người; xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh để phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa”2 Đó là sự nhất quán và phát triển tư duy nhận thức của Đảng trước những biến đổi của tình hình thực tiễn tác động, ảnh hưởng, chi phối trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc
Mệnh đề “Phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị kết hợp với sức mạnh thời đại” cho thấy, Đảng ta nhấn mạnh đến yếu tố “sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc” chứ không chỉ “sức mạnh dân
tộc” Đó là sức mạnh tổng hợp của các yếu tố nội lực - trong nước cả về kinh
tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh và nguồn lực vật chất, tinh thần của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, không phải là sự cộng lại cơ học của các yếu tố cấu thành “sức mạnh dân tộc”
2 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, H, 2021,
t.1
Trang 93.2 Trách nhiệm của bản thân
Xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế đã mở ra cho nước ta một cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ Vì vậy để thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” thì cần phải xây dựng bộ máy chính quyền “tinh, gọn,nhẹ” mới đáp ứng được nhu cầu trong thời đại mới
Là một công chức văn phòng, thống kê cấp xã bản thân tôi nhận thấy rằng: Cần phải thường xuyên xây dựng và theo dõi việc thực hiện chương trình
kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của Hội đồng nhân dân, thường trực hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân, Chủ tịch ủy ban nhân dân xã
để giúp thường trực Hội đồng Nhân dân và ủy ban nhân dân xã tổ chức các kỳ họp, chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động Giúp chủ tịch
ủy ban nhân dân xã tổ chức tiếp dân, thực hiện tốt công tác văn thư lưu trữ cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông”
Trước yêu cầu mới của thời đại, để thực hiện tốt việc xây dựng chính quyền điện tử, kiểm soát thủ tục hành chính, tập hợp thống kê và quản lý cơ sở
dữ liệu Bản thân tôi nhận thấy cần phải học tập tốt công nghệ thông tin và ứng dụng tốt các kiến thức về công nghệ thông tin trong quá trình công tác để làm sao giải quyết các công việc, thủ tục tốt nhất, tạo điều kiện tốt nhất cho người dân trong quá trình đến và làm việc tại UBND xã Chủ trì phối hợp và theo dõi việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, tổng hợp thống kê kết quả thực hiện chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội theo quy định của pháp luật
Cấp xã là cầu nối trực tiếp của hệ thống chính quyền nhà nước với nhân dân, là người gần dân nhất, sát dân nhất; Mọi chủ trương chính sách pháp luật của Đảng và nhà nước có đến được với nhân dân hay không, đến đúng, đến đủ
và có được nhân dân tiếp thu đúng đắn hay không đều thông qua đội ngũ công
Trang 10chức Chính vì vậy, trong thực hiện chức trách nhiệm vụ của mình với tư cách là người đại diện của cơ quan hành chính trực tiếp giải quyết công việc thủ tục hành chính với công dân, bản thân tôi luôn nhận thức rõ với vai trò và tinh thần trách nhiệm của mình cần làm việc với tinh thần thái độ và trách nhiệm cao nhất không ngừng học hỏi về chuyên môn nghiệp vụ, trau dồi và nâng cao phẩm chất, năng lực, trình độ văn hóa, vững vàng về chính trị, gương mẫu về đạo đức,
có lối sống cần- kiệm- liêm –chính- chí công- vô tư, trung thực không cơ hội, có
ý thức tổ chức kỷ luật, có tác phong dân chủ cao, khoa học Trong khi làm việc, cần có thái độ lễ phép, tận tụy phục vụ nhân dân, phải thấm nhuần tư tưởng nền hành chính nước ta là nền hành chính phục vụ dân chủ minh bạch, góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển bền vững Tuyệt đối không hạch sách, nhũng nhiễu, không cậy chức cậy quyền để lấn át, đòi hỏi những lợi ích không chính đáng từ dân Kiên định giữ vững lập trường, không tham ô, không hối lộ, không nhiễu dân, không xa dân
KẾT LUẬN
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là vấn đề có tính nguyên tắc và là bài học lớn của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Trước xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa, Hội nhập kinh tế quốc tế, nước ta đang đứng trước cơ hội lớn, nhưng cũng phải đối mặt với những thách thức không nhỏ, đòi hỏi chúng ta phải tỉnh táo biến cơ hội thành hiện thực, hạn chế hoặc loại bỏ nguy cơ thách thức Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước với sức mạnh quốc tế là vấn đề chiến lược, quyết định thành bại của sự nghiệp cách mạng, xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Nội dung và phương thức kết hợp phải được xác định phù hợp với từng điều kiện cụ thể Trong tình hình hiện nay, cần kế thừa thành tựu, kinh nghiệm của các thời
kỳ trước kia; đồng thời, cần bám sát yêu cầu, mục tiêu, nhiệm vụ, lợi ích của