Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn quận gò vấp, thành phố hồ chí minh

Văn kiện Đại hội XI tiếp tục xác định: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hơn nữa hiệu quả của công tác tư tưởng, tuyên truyền giảng dạy và học tập chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

………***………

HUỲNH ANH TUẤN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU

HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN GÒ VẤP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

NGH Ệ AN, 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

………***………

HUỲNH ANH TUẤN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG

TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN GÒ VẤP,

Lãnh đạo và cán bộ Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Gò Vấp; Ban giám hiệu, đội ngũ giáo viên Tiểu học trên điạ bàn huyện cùng gia đình, bạn

bè, đồng nghiệp đã tận tình giúp đỡ, ủng hộ, cung cấp tài liệu, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập và khảo sát điều tra, tham gia đóng góp ý kiến quý báu cho việc triển khai nghiên cứu đề tài

Trong quá trình nghiên cứu, mặc dù đã rất cố gắng song Luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý của Quý Thầy Cô giáo và đồng nghiệp để Luận văn hoàn thiện hơn

Nghệ An, tháng 6 năm 2016

Tác giả

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 6

B NỘI DUNG 15

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC ….……… ……… 15

1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 15

1.2 Tầm quan trọng và những yêu cầu đặt ra đối với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học hiện nay…… ……….……….…24

1.3 Nội dung, hình thức, phương pháp, tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên Tiểu học 34

Kết luận chương 1 43

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN HIỆN NAY……… ……… 44

2.1 Những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp 44

2.2 Tình hình công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường Tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh – kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế……… …… 54

2.3 Đánh giá chung về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học ở quận Gò Vấp trong thời gian qua ………….………… …65

Kết luận chương 2 71

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG THỜI GIAN TỚI……… 72

3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường Tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh 72

3.2 Những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường Tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay 76

Kết luận chương 3 99

C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 100

D TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Trong quá trình lãnh đạo Đảng ta luôn xác định công tác giáo dục chính trị tư tưởng là một bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng, góp phần xây dựng, bồi đắp nền tảng tinh thần xã hội Sinh thời Hồ Chí Minh cũng đặc biệt coi trọng công tác công tác giáo dục chính trị tư tưởng Văn kiện Đại hội X

của Đảng đã chỉ rõ tính cấp bách và yêu cầu:“ Đổi mới, nâng cao chất lượng,

hiệu quả công tác giảng dạy và học tập lý luân chính trị” Văn kiện Đại hội

XI tiếp tục xác định: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hơn nữa hiệu

quả của công tác tư tưởng, tuyên truyền giảng dạy và học tập chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục công dân trong hệ thống các trường chính trị và các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân”.[21; 185] Như vậy, công tác giáo dục

chính trị tư tưởng cho mọi đối tượng đã được Đảng ta đặc biệt quan tâm, trong đó có đối tượng là giáo viên

Tại Đại hội chiến sĩ thi đua toàn ngành Giáo dục ngày 21-2-1956, Bác

đã căn dặn: “Các cô, các chú là những thầy giáo, những cán bộ giáo dục đều

phải luôn luôn cố gắng học thêm, học chính trị, học chuyên môn Nếu không tiến bộ mãi thì sẽ không theo kịp đà tiến chung, sẽ trở thành lạc hậu”[25;427]

Đặc biệt Hồ Chủ tịch đã căn dặn toàn Đảng, toàn dân ta: “Bồi dưỡng thế hệ

Cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết” Đại hội

X của Đảng chỉ rõ phải coi trọng việc xây dựng và hoàn thiện nhân cách của

người Việt Nam Trong đó, “ Bồi dưỡng các giá trị văn hóa trong thanh niên,

học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bãn lĩnh văn hóa con người Việt Nam”[18; 268] sẽ góp phần đáp ứng

tốt yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực trẻ

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: Người thầy giáo phải học chính trị, hay nói cách khác là đội ngũ giáo viên phải được đào tạo, phải có kiến thức lý luận chính trị, đồng thời Người đặt nhiệm vụ học chính trị lên trước nhiệm vụ học chuyên môn Công tác công tác giáo dục chính trị tư tưởng là một mặt hoạt động luôn luôn đứng ở vị trí trọng yếu, vì nó góp phần trực tiếp vào việc xây dựng phẩm chất chính trị, tư tưởng, quan điểm, lập trường, thái độ chính trị của mỗi giáo viên trong nhà trường Công tác giáo dục chính trị tư tưởng

có vai trò rất to lớn, góp phần vào việc giác ngộ lý tưởng cách mạng, nâng cao nhận thức chính trị, thống nhất ý chí và hành động cho đội ngũ giáo viên nhằm thực hiện thắng lợi chủ trương, đường lối, Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Xác định công tác giáo dục chính trị tư tưởng là một chức năng quan trọng song song trong công tác cán bộ nhằm đưa các đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với giáo viên, xây dựng nội dung, chuẩn mực đạo đức theo chủ đề học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Do đó yêu cầu thực tiễn cấp bách đặt ra hiện nay là phải nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục chính trị tư tưởng nhất đặc biệt đối với giáo viên bậc tiểu học ở nước ta hiện nay

Công tác này đòi hỏi phải tiến hành một cách liên tục, thường xuyên và đang trở thành một trong những nội dung không thể thiếu được công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên hàng năm Như vậy, để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên toàn diện trước hết cần phải nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên các trường tiểu học Đó cũng chính là nhiệm

vụ vừa cơ bản, vừa cấp bách, đồng thời là đòi hỏi khách quan của nhiệm vụ cách mạng nước ta trong giai đoạn hiện nay

Trong những năm qua Đảng ủy quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh xác định việc nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên bậc tiểu học là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng với sự phát triển giáo dục tiểu học Công tác giáo dục chính

trị tư tưởng nói chung và công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên các trường tiểu học đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, tình hình tư tưởng và tinh thần đội ngũ giáo viên các trường tiểu học quận Gò Vấp được đánh giá là tương đối ổn định, có nhiều chuyển biến theo hướng tích cực, nhưng vẫn còn những điều phải quan tâm Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên tiểu học vẫn gặp phải những khó khăn nhất định khi thực hiện tổ chức triển khai, theo dõi, phối hợp và nhiều khó khăn khác làm ảnh hưởng đến chất lượng thật sự của công tác này

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Nâng cao chất

lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên

cứu với hy vọng góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đã có nhiều công trình, bài viết, tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu nêu trên được xuất bản trong những năm gần đây Trước hết phải kể đến những văn kiện, nghị quyết của Đảng

- Đảng Cộng sản Việt Nam “Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ XI”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội 2011, nghiên cứu một số nội dung

như: công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng; tăng cường xây dựng Đảng về chính trị; nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận Văn kiện là tài liệu có giá trị cao giúp chúng tôi đi sâu tìm hiểu vấn đề tư tưởng chính trị hiện nay Tuy nhiên, văn kiện cũng chưa đề cập một cách cụ thể công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho giáo viên tiểu học

- Ban Tuyên giáo Trung ương “Tài liệu nghiên cứu các văn kiện đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

2011, tài liệu đề cập đến một số vấn đề như: tăng cường xây dựng Đảng về

chính trị, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng chống chủ nghĩa cá nhân

- Ban Tư Tưởng - Văn hóa Trung ương: “Tài liệu học tập nghị quyết

hội nghị lần thứ chín ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX”, Nxb Chính

trị Quốc gia Hà Nội 2004, tài liệu này bàn đến nội dung “Nâng cao chất lượng

và hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, kiên quyết khắc phục sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ đảng viên”

- Ban Tư Tưởng - Văn hóa Trung ương, Tài liệu phục vụ nghiên cứu kết

luận hội nghị lần thứ mười ban chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà Nội 2004, tài liệu phân tích vấn đề tiến hành sinh hoạt chính trị tự phê bình và phê bình về tư tưởng, đạo đức lối sống trong toàn Đảng và bộ máy nhà nước, trước hết là đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý

- Ban Tư Tưởng - Văn hóa Trung ương “Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ,

công tác tuyên giáo ở cơ sở”, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội 2005, tài liệu

bàn đến một số vấn đề chung về công tác giáo dục lý luận chính trị Tài liệu cung cấp cho chúng tôi rất rõ khái niệm về công tác giáo dục lý luận chính trị, nội dung công tác giáo dục lý luận chính trị

- Ban Tư Tưởng - Văn hóa Trung ương “Tài liệu bồi dưỡng lý luận

chính trị”, Nxb Lao Động - Xã hội 2007, tìm hiểu vấn đề độc lập dân tộc gắn

liền với chủ nghĩa xã hội khoa học là mục tiêu là lý tưởng của Đảng và dân tộc ta, vấn đề xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc là nền tảng tinh thần của xã hội

Bên cạnh các văn kiện, nghị quyết của Đảng các cấp còn có nhiều cuốn sách, công trình nghiên cứu khoa học, luận án tiến sĩ, luận văn thạc sỹ liên quan đến mảng đề tài giáo dục chính trị tư tưởng nói chung Trong phạm vi luận văn, chúng tôi đã tham khảo một số công trình tiêu biểu sau:

- Cuốn sách: Nhận diện về “tự diễn biến” “tự chuyển hóa” và giải pháp

đấu tranh ngăn chặn, (Nxb Chính trị Quốc gia - sự thật Hà Nội, 2013) Cuốn

sách bao gồm nhiều bài viết của nhiều tác giả đề cập đến lĩnh vực tư tưởng chính trị và suy thoái tư tưởng chính trị của cán bộ đảng viên hiện nay

Trong cuốn sách Nhận diện và đấu tranh chống suy thoái tư tưởng chính

trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên hiện nay của nhiều tác giả, (Nxb

Quân đội nhân dân Hà Nội, (2013), các tác giả đã đề cập đến nhiều nội dung xung quanh vấn đề suy thoái tư tưởng chính trị của cán bộ đảng viên hiện nay

Tác giả Trần Hùng (2000), Hiệu quả giáo dục lý luận chính trị cho sinh

viên các trường Đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp, Luận án tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà

Nội Luận án cung cấp những khái niệm về giáo dục lý luận chính trị và những hiệu quả, những yếu tố tác động đến hiệu quả giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường Đại học Tác giả phân tích thực trạng và những vấn

đề đặt ra đối với các hoạt động giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên các trường Đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh Từ những cơ sở lý luận và thực trạng đã phân tích tác giả đưa ra một số phương hướng và giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên

Tác giả Vũ Ngọc Am: Quá trình đổi mới công tác giáo dục chính trị tư

tưởng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở trong cuộc đấu tranh chống “Diễn biến hòa bình”, Luận án tiến sĩ lịch sử, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

2002 Tác giả nhấn mạnh nội dung, vai trò của công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Việt Nam dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, tìm hiểu âm mưu và hoạt động diễn biến hòa bình của chủ nghĩa đế quốc và các lực lượng thù địch chống phá cách mạng Việt Nam trong thời gian qua về chính trị tư tưởng

Cao Xuân Trung (2002), Những điều kiện tâm lý - sư phạm nâng cao

hiệu quả giáo dục chính trị - tư tưởng cho quân nhân ở đơn vị cơ sở hiện nay,

Luận án tiến sĩ tâm lý học, Học viện chính trị quân sự Ở chương thứ 3 của luận án đề cập đến thực trạng hiệu quả và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị - tư tưởng cho quân nhân ở đơn vị cơ sở thời điểm lúc

đó

Đặng Quang Thành, Xây dựng lối sống có văn hóa của thanh niên

Thành Phố Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Luận án tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà

Nội 2005 Luận án đề cập đến các giải pháp về xây dựng lối sống có văn hóa của thanh niên Thành Phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là vấn đề giáo dục chính trị,

tư tưởng và đạo đức

Ý thức chính trị của công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở nước ta hiện nay của Dương Thị Thanh Xuân 2007, Luận án

tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội Luận án tập trung nghiên cứu ý thức chính trị, ý thức chính trị của giai cấp công nhân Việt Nam,tính tất yếu cần phải nâng cao ý thức chính trị cho công nhân ở nước ta hiện nay

Lương Thùy Liên (2009), Nguyên tắc thống nhất dân tộc, giai cấp,

nhân loại trong tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh, Luận án tiến sĩ triết học,

trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc Gia Hà Nội) Công trình nghiên cứu đề cập đến một số khái niệm cơ bản như: khái niệm tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh; khái niệm dân tộc, giai cấp, nhân loại; khái niệm nguyên tắc thống nhất dân tộc, giai cấp, nhân loại trong tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh và những nhân tố quy định sự hình thành nguyên tắc thống nhất dân tộc, giai cấp, nhân loại trong tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh

Nhìn chung tất cả các công trình nghiên cứu nêu trên đều có liên quan đến

đề tài nghiên cứu của chúng tôi ở nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có một công trình nào đề cập một cách toàn diện, đầy đủ về vấn đề nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên các trường tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh Vì vậy chúng tôi cho rằng việc triển khai nghiên cứu đề tài nêu trên là có ý nghĩa khoa học và thực tiễn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học tại quận Gò Vấp hiện nay, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường Tiểu học quận Gò Vấp, thành phố

Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong những năm tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học

- Nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

- Đề xuất phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn quận

Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các vấn đề liên quan đến công tác giáo dục chính trị

tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố

Hồ Chí Minh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài giới hạn trong phạm vi nghiên cứu các vấn đề về chất lượng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay Cụ thể là Các trường tiểu học Nguyễn Thượng Hiền, tiểu học Trần Văn Ơn, tiểu học Phạm Ngũ Lão, tiểu học Nguyễn Viết Xuân, tiểu học Trần Quốc Toản, tiểu học Hoàng Văn Thụ, tiểu học Chi Lăng, tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu từ góc độ chính trị học, sử dụng phương pháp biện chứng duy vật Mácxit làm nền tảng Trên cơ sở đó, luận văn sử dụng kết hợp phương pháp lịch sử và lôgíc, phân tích với tổng hợp, so sánh, điều tra xã hội học và các phương pháp đặc thù của chính trị học

6 Những đóng góp mới của đề tài

- Về lý luận: Luận văn góp phần làm rõ cơ sở khoa học và cơ sở lý luận của chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường tiểu học trong bối cảnh hiện nay

- Về thực tiễn: Luận văn góp phần đánh giá thực trạng chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường Tiểu học quận Gò Vấp, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác này

- Luận văn có thể trở thành tài liệu tham khảo cho tất cả mọi người có

sự quan tâm nghiên cứu về lĩnh vực giáo dục chính trị, tư tưởng nói chung và công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên bậc tiểu học nói riêng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho

giáo viên tiểu học

Chương 2: Thực trạng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo

viên các trường tiểu học trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác

giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên các trường tiểu học quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới

B NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

TƯ TƯỞNG CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC 1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.1.1 Khái niệm chính trị

Chính trị là một khái niệm phức tạp, trừu tượng Từ trước tới nay đã có nhiều quan niệm, quan điểm khác nhau về chính trị Theo nguyên nghĩa tiếng Hy Lạp, chính trị (politica) là công việc của Nhà nước, công việc của xã hội liên quan tới vấn đề Nhà nước Theo quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen thì chính trị là vấn đề giai cấp, quan hệ giai cấp, đấu tranh giai cấp và đỉnh cao của cuộc đấu tranh này là đấu tranh giành quyền lực cho một giai cấp nhất định Bước ngoặt của đấu tranh chính trị là sự bùng nổ cách mạng xã hội, giành lấy chính quyền nhà nước, lật đổ chế độ cũ và thiết lập chế độ mới Chính trị là vấn đề quyền lực, biểu hiện trực tiếp là quyền lực nhà nước và tính hiện thực của quyền lực lại là lợi ích, mà trước hết là lợi ích kinh tế

Như vậy, chính trị luôn luôn gắn liền với vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp Các quan điểm, tư tưởng chính trị luôn luôn gắn liền với quyền và lợi ích giai cấp Chính trị bao giờ cũng là chính trị của một giai cấp cụ thể nào

đó Không có những vấn đề chính trị chung chung, trừu tượng đứng bên trên, bên ngoài lợi ích của những giai cấp cụ thể Hay nói cách khác không có những quan điểm, tư tưởng phi giai cấp hoặc chung cho nhiều giai cấp khác nhau trong xã hội có sự phân chia giai cấp

Theo Từ điển Triết học: “Chính trị là tất cả những hoạt động, những

vấn đề gắn với quan hệ giai cấp, dân tộc, quốc gia và các nhóm xã hội xoay quanh một vấn đề trung tâm đó là vấn đề giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước” [36 ; 269] Theo nghĩa rộng: Chính trị là hoạt động của con người

nhằm làm ra, gìn giữ và điều chỉnh những luật lệ chung mà những luật lệ này tác động trực tiếp lên cuộc sống của những người góp phần làm ra, gìn giữ và điều chỉnh những luật lệ chung đó Với cách hiểu như thế, chính trị luôn luôn tồn tại và vẫn giữ vai trò hết sức quan trọng đối với từng con người cũng như toàn xã hội, đặc biệt là đối với xã hội có sự phân chia giai cấp Trong bất kỳ

xã hội nào thì cũng cần những luật lệ chung để hoạt động nhịp nhàng và khoa học, tránh tình trạng vô tình hay cố ý xâm phạm quyền lợi, lợi ích, tài sản, sức khỏe hay thậm chí tính mạng của người khác hay của cộng đồng Một xã hội

dù có phát triển đến đâu thì cũng cần có luật giao thông để con người có thể lưu thông một cách trật tự và hiệu quả Hay, con người không thể sống trong một xã hội mà tình trạng an ninh không đảm bảo (cướp bóc, khủng bố) do thiếu luật lệ Mặc dù phần lớn xã hội hiện nay trên thế giới không tránh khỏi các hiện tượng cướp bóc và khủng bố nhưng phải thừa nhận rằng pháp luật đã góp phần ngăn chặn đáng kể những hành vi bất lương đó Và trong một chừng mực nào đó, có thể hiểu đây cũng đồng thời là những vấn đề có tính chính trị, mang ý nghĩa chính trị sâu sắc

Với những ý nghĩa như trên, chính trị là lĩnh vực cực kỳ rộng lớn và có mối quan hệ bao trùm đối với tất cả các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Tuy nhiên, nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng mối quan hệ giữa chính trị và kinh tế là mối quan hệ cơ bản nhất, trọng yếu nhất, bao trùm nhất chi phối các quan hệ khác trong đời sống xã hội C.Mác đã chỉ rõ: "Phương thức sản xuất đời sống vật chất quyết định các quá trình sinh hoạt xã hội, chính trị và tinh thần nói chung Không phải ý thức của con người quyết định tồn tại của họ; trái lại, tồn tại xã hội của họ quyết định ý thức của họ"[24; 258] Cơ sở hạ tầng xã hội bao giờ cũng là nhân tố cơ bản quyết định kiến trúc thượng tầng, khi cơ sở hạ tầng thay đổi thì sớm hay muộn sự thay đổi

kiến trúc thượng tầng cũng sẽ diễn ra Ông viết: "Cơ sở kinh tế thay đổi thì toàn bộ cái kiến trúc thượng tầng đồ sộ cũng bị đảo lộn ít nhiều nhanh chóng"[24; 425] Sự biến đổi của cơ sở hạ tầng dẫn đến sự biến đổi của kiến trúc thượng tầng là cả một quá trình hết sức phức tạp Nguyên nhân của quá trình đó, xét cho cùng là sự phát triển của lực lượng sản xuất

Cơ sở hạ tầng với tư cách là kết cấu kinh tế hiện thực của xã hội không chỉ sản sinh ra kiến trúc thượng tầng tương ứng, mà còn quy định cả tính chất của kiến trúc thượng tầng - giai cấp nào giữ địa vị thống trị xã hội về mặt kinh

tế thì nó cũng chiếm địa vị thống trị trong kiến trúc thượng tầng xã hội; mâu thuẫn trong đời sống kinh tế, xét đến cùng, quyết định mâu thuẫn trong lĩnh vực tư tưởng; cuộc đấu tranh giai cấp trong lĩnh vực chính trị tư tưởng là biểu hiện của những mâu thuẫn đối kháng trong lĩnh vực kinh tế Tuy nhiên, kiến trúc thượng tầng không phải là sản phẩm giản đơn, thụ động của cơ sở hạ tầng Toàn bộ kiến trúc thượng tầng cũng như các yếu tố cấu thành của nó có tính độc lập tương đối, có sự tác động qua lại lẫn nhau và tác động mạnh mẽ trở lại đối với cơ sở hạ tầng, đặc biệt là các yếu tố nhà nước, đảng phái chính trị Tác động của kiến trúc thượng tầng đối với cơ sở hạ tầng là tích cực khi

nó tác động cùng chiều với sự vận động của các quy luật kinh tế khách quan

đó, còn ngược lại thì nó sẽ là trở lực, gây tác hại cho sự phát triển của sản xuất và xã hội

Mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị là mối quan hệ xuyên suốt lịch sử phát triển của xã hội có giai cấp, nó quy định sự vận động, biến đổi của các xã hội đó Theo các nhà kinh điển mác-xít sự chuyển biến trạng thái xã hội từ xã hội này sang xã hội khác đều do quan hệ kinh tế - chính trị quyết định Sự thay đổi đó có nguyên nhân sâu xa là từ sự phát triển của lực lượng sản xuất, dẫn tới sự thay đổi trong quan hệ sản xuất và toàn bộ hệ thống các quan hệ xã

hội C.Mác nhấn mạnh: "Trong sự sản xuất xã hội ra đời sống của mình, con người có những quan hệ nhất định, tất yếu, không tùy thuộc vào ý muốn của

họ - tức những quan hệ sản xuất, những quan hệ này phù hợp với một trình độ phát triển nhất định của các lực lượng sản xuất vật chất của họ Toàn bộ những quan hệ sản xuất ấy họp thành cơ cấu kinh tế của xã hội, tức là cái cơ

sở hiện thực trên đó dựng lên một kiến trúc thượng tầng pháp lý và chính trị

và những hình thái ý thức xã hội nhất định tương ứng với cơ sở hiện thực đó"[24; 518] Như vậy, trong hệ thống các quan hệ xã hội, quan hệ sản xuất là

bộ phận cấu thành quan trọng nhất và sự vận động của mối quan hệ kinh tế - chính trị đã đóng vai trò quyết định trong việc tạo ra tính chất đặc thù của toàn bộ hệ thống đó trong từng điều kiện lịch sử cụ thể C.Mác đã nhận định: "Tổng hợp lại thì những quan hệ sản xuất hợp thành cái mà người ta gọi

là những quan hệ xã hội, là xã hội, và hơn nữa hợp thành một xã hội ở vào một giai đoạn phát triển lịch sử nhất định, một xã hội có tính chất độc đáo riêng biệt Xã hội cổ đại, xã hội phong kiến, xã hội tư sản đều là những tổng thể quan hệ sản xuất như vậy, mỗi tổng thể đó đồng thời lại đại biểu cho một giai đoạn phát triển đặc thù trong lịch sử nhân loại".[24; 615] Như vậy, quan

hệ sản xuất với tư cách là cơ sở kinh tế có ảnh hưởng quyết định tới sự biến đổi của chính trị

Một mặt, chính trị phụ thuộc vào kinh tế, sự chuyển biến về chính trị gắn liền với sự chuyển biến về chế độ kinh tế Theo C.Mác "chính trị tức là kinh tế được cô đọng lại" Kinh tế mạnh mới bảo đảm cho nền chính trị ổn định Mặt khác, chính trị tác động mạnh mẽ trở lại đối với kinh tế và có địa vị hàng đầu do tính giai cấp, tính đảng của các hoạt động kinh tế trong các chế

độ xã hội có giai cấp Mối quan hệ biện chứng giữa kinh tế và chính trị còn thể hiện ở chỗ: chúng có thể phù hợp với nhau hoặc cũng có thể mâu thuẫn

với nhau Nếu sự thống nhất, phù hợp giữa chúng tạo nên sự ổn định và phát triển xã hội thì sự không phù hợp giữa chúng tạo nên sự bất ổn định, sự trì trệ, thậm chí còn là sự rối loạn xã hội C.Mác và Ph.Ăng-ghen không đưa ra một cái nhìn siêu hình hoặc tuyệt đối hóa một trong hai yếu tố của mối quan hệ này, mà nó có tính biện chứng sâu sắc và có tác động tương hỗ, thúc đẩy nhau cùng phát triển

Đối với nước ta hiện nay, chính trị gắn liền với vai trò lãnh đạo và sự cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam Kể từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã thể hiện được năng lực lãnh đạo cũng như uy tín tuyệt đối của mình Đảng đã dẫn dắt, đưa sự nghiệp cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Không chỉ lãnh đạo nhân dân, dân tộc Việt Nam giành

và giữ được độc lập lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, Đảng còn lãnh đạo thành công sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, đem lại những lợi ích thiết thực cho toàn thể nhân dân lao động Sự nghiệp cách mạng

Xã hội chủ nghĩa nhằm xây dựng CNXH, giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản do Đảng lãnh đạo đạng giành được những thành quả to lớn Hiện thực lịch

sử mấy chục năm qua cho thấy Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là đội tiên phong của giai cấp vô sản Việt Nam mà còn là người đại diện chân chính cho toàn thể lợi ích chính đáng của dân tộc, của nhân dân Hệ thống chính trị Việt Nam do Đảng ta lãnh đạo và xây dựng đang ngày càng hoàn thiện, phát triển vững mạnh, nhanh chóng, đảm nhiệm và gánh vác ngày càng tốt hơn những trọng trách mà lịch sử đã và đang giao phó

1.1.2 Khái niệm tư tưởng

Hiểu theo nghĩa chung nhất tư tưởng là một hình thức tồn tại của ý thức

xã hội, kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan, trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết trong tâm trí mỗi con người V.I.Lê nin coi tư tưởng là

hình thức cao của nhận thức, là mục tiêu, chương trình, kế hoạch nhằm tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới khách quan Tư tưởng là nhận thức và khát vọng của con người

Hiểu theo nghĩa hẹp, tư tưởng là khái niệm dùng để chỉ toàn bộ đời sống tinh thần của một con người, của một cá nhân cụ thể Vấn đề tư tưởng bao gồm toàn bộ hoạt động nhận thức, tình cảm, suy nghĩ, ý chí, niềm tin, lý tưởng… Từ góc độ này, khái niệm tư tưởng gắn liền với đời sống tinh thần và hoạt động tư duy của mỗi một cá nhân Do đó, trong một chừng mực, ý nghĩa nhất định, tư tưởng là tiền đề, là nền tảng cực kỳ quan trọng chi phối mọi hành vi, hoạt động của con người Vấn đề tư tưởng quyết định hành vi, thái độ của cá nhân Suy nghĩ đúng, tư tưởng tốt sẽ có hành vi, thái độ tốt Suy nghĩ sai lầm, nhận thức lệch lạc, tư tưởng xấu sẽ dẫn đến những hành vi, thái độ xấu, sai lầm

Theo Từ điển Triết học: “Tư tưởng là hình thức phản ánh thế giới bên

ngoài, trong đó bao hàm sự ý thức về mục đích và triển vọng của việc tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới bên ngoài Tư tưởng khái quát hoá kinh nghiệm của sự phát triển tri thức trước đó và được dùng làm nguyên tắc để giải thích các hiện tượng”[36; 451]

Tư tưởng là một hình thái ý thức xã hội thuộc kiến trúc thượng tầng, tư tưởng là sự phản ánh của hiện thực trong ý thức, là biểu hiện của quan hệ giữa con người với thế giới xung quanh Tư tưởng bị qui định bởi tính chất của chế

độ xã hội, do điều kiện sinh hoạt vật chất của con người quyết định Trong xã hội có giai cấp, tư tưởng luôn mang bản chất giai cấp, tư tưởng là biểu hiện lợi ích vật chất của các giai cấp, cuộc đấu tranh về tư tưởng thực chất là một dạng thức của cuộc đấu tranh giai cấp

Xét về phạm vi, tư tưởng có thể được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau như tư tưởng của một giai cấp, của một tầng lớp người trong xã hội, chẳng hạn như tư tưởng tư sản, tư tưởng vô sản, tư tưởng phong kiến Tư tưởng giai cấp, tư tưởng xã hội bao giờ cũng tồn tại, bộc lộ và biểu hiện thông qua tư tưởng của những cá nhân, của những con người cụ thể trong hiện thực

xã hội Tuy nhiên mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ lịch sử tư tưởng có những đặc trưng, đặc điểm cụ thể khác nhau Tư tưởng thời cổ đại khác với tư tưởng thời

kỳ trung đại, cận đại Trong xã hội hiện đại, tư tưởng của con người cũng có

vô vàn những biểu hiện hết sức phong phú, sinh động, phức tạp, phản ánh những điều kiện sinh hoạt vật chất vô cùng phong phú trong hiện thực cuộc sống hôm nay

1.1.3 Khái niệm giáo dục chính trị, tư tưởng

Để hiểu thế nào là giáo dục chính trị tư tưởng, trước hết chúng ta cần tìm hiểu về khái niệm giáo dục Giáo dục, hiểu theo nghĩa chung nhất là hình thức học tập theo đó kiến thức, kỹ năng, và thói quen của một nhóm người được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua giảng dạy, đào tạo, hay nghiên cứu khoa học Giáo dục thường diễn ra dưới sự hướng dẫn của người khác, nhưng cũng có thể thông qua quá trình tự học.Bất cứ trải nghiệm nào có ảnh hưởng đáng kể lên cách mà người ta suy nghĩ, cảm nhận, hay hành động đều có thể được xem là có tính giáo dục Giáo dục thường được chia thành các giai đoạn hoặc phân chia dựa vào các hình thức tổ chức hoặc dựa vào đặc trưng, đặc điểm của từng loại hình cụ thể

Như vậy, giáo dục chính trị, tư tưởng là một hình thức, một bộ phận, một nội dung nằm trong quá trình hoạt động giáo dục nói chung của xã hội

Có thể nói đây là một mảng có tính chất đặc thù của hoạt động giáo dục Giáo dục chính trị, tư tưởng là những hoạt động giáo dục gắn liền với lĩnh vực chính trị, tư tưởng, là sự giáo dục những nội dung, những vấn đề liên quan,

đặc thù, bó hẹp trong lĩnh vực chính trị, tư tưởng, gắn liền với những vấn đề

có tính chính trị, tư tưởng Đây không chỉ là vấn đề giáo dục nói chung mà còn là một lĩnh vực giáo dục hết sức đặc biệt, có tính nhạy cảm, phức tạp Nó liên quan đến vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp, liên quan đến vấn đề quyền và lợi ích giai cấp, liên quan đến vấn đề đấu tranh giành và giữ quyền lực nhà nước, quyền lực chính trị nói chung Nói đến những vấn đề này là nói đến những mâu thuẫn xã hội, là vấn đề đấu tranh một mất một còn Đặc biệt

nó là sự thể hiện tập trung những vấn đề về lập trường, phẩm chất đạo đức cách mạng, đến lý tưởng, niềm tin, định hướng chính trị, văn hóa chính trị…

Đó là lĩnh vực đặc thù nhưng cũng vô cùng rộng lớn và đặc biệt là hết sức phức tạp

Trong thực tế có những khái niệm khác nhau về công tác giáo dục chính trị - tư tưởng Có quan niệm cho rằng đây là lĩnh vực riêng của công tác

tư tưởng, của những người làm công tác tư tưởng Lại có quan niệm cho rằng giáo dục chính trị, tư tưởng là nội dung của giáo dục, chỉ cần thực hiện giảng dạy những môn chính trị theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo là đủ Hiểu như vậy là phiến diện Con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội của nước ta dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng Cộng sản Việt Nam Mọi lĩnh vực Đảng đều lãnh đạo nhất quán, trong đó có công tác giáo dục chính trị, tư tưởng Đó

là hoạt động có chủ đích của Đảng nhằm xác lập thế giới quan khoa học trên

cơ sở hệ tư tưởng là Chủ nghĩa Mác - Lê nin Giáo dục chính trị, tư tưởng là truyền bá Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, giáo dục truyền thống cách mạng của dân tộc, lý tưởng xã hội chủ nghĩa tới cán bộ đảng viên và quần chúng nhân dân thống nhất về tư tưởng, nâng cao nhận thức chính trị, lý tưởng xã hội chủ nghĩa và năng lực lãnh đạo hoạt động thực tiễn xủa họ, hướng họ vận dụng những hiểu biết đó vào đời sống chính trị

Giáo dục chính trị, tư tưởng cũng chính là quá trình giáo dục tinh thần yêu nước nồng nàn, giáo dục chủ nghĩa anh hùng cách mạng và tính nhân văn cao cả, là quá trình giáo dục những giá trị truyền thống tốt đẹp, thiêng liêng của dân tộc, của cha ông để lại Quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng cũng chính là quá trình hình thành thế giới quan duy vật biện chứng, hình thành nhân sinh quan khoa học

Mặt khác cũng cần hiểu rõ hơn về công tác tư tưởng của Đảng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính Đảng nhằm hình thành và phát triển hệ tư tưởng, truyền bá hệ tư tưởng cho quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng Công tác tư tưởng trong chế độ XHCN là hoạt động có mục đích của Đảng Cộng sản và Nhà nước nhằm hình thành phát triển hệ tư tưởng XHCN, biến hệ tư tưởng XHCN thành hệ tư tưởng thống trị xã hội, động viên cổ vũ con người hành động tích cực sáng tạo

vì lý tưởng mục tiêu của CNXH

Giáo dục chính trị, tư tưởng là sự tác động có mục đích, có hệ thống với các hình thức, biện pháp khác nhau của một chủ thể đến khách thể nhằm nâng cao tri thức của khách thể về hệ tư tưởng, đường lối chính trị, thực hiện tập hợp, tổ chức, định hướng và giác ngộ họ tự giác trong hoạt động thực tiễn theo mục tiêu đã đề ra

Như vậy công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là một bộ phận của công tác tư tưởng quan trọng của Đảng mà mọi ngành dưới sự lãnh đạo của Đảng đều phải thực hiện và tham gia Ngành giáo dục phải làm tốt công tác tư tưởng cho đảng viên thông qua việc giáo dục chính trị, tư tưởng mà hình thành nền văn hóa chính trị cho đội ngũ đảng viên, cổ vũ hành động của họ ngày một tích cực hơn trên cơ sở nhận thức niềm tin biến thành hành động cụ thể để họ trở thành con người mới - con người XHCN, cống hiến sức lực cho cuộc cách mạng XHCN, xây dựng đất nước Bác Hồ đã khẳng định “Muốn

xây dựng CNXH trước hết phải có con người XHCN”, những con người đó

có được khi thực hiện giáo dục toàn diện: chuyên môn, đạo đức, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng bằng nhiều nội dung, hình thực, phương tiện nhất

là trong các lớp tập huấn cán bộ, đảng viên

1.2 Tầm quan trọng và những yêu cầu đặt ra đối với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học hiện nay

1.2.1 Tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học

Công tác chính trị, tư tưởng nói chung là hoạt động lãnh đạo quan trọng hàng đầu của Đảng nhằm nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, phát triển cương lĩnh, đường lối chính sách, xây dựng thế giới quan khoa học, bồi dưỡng lý tưởng, lẽ sống, giáo dục niềm tin xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là một trong những phương thức lãnh đạo có vị trí quan trọng hàng đầu trong hoạt động lãnh đạo của Đảng Chính vì vậy, đối với ngành giáo dục nói riêng cũng như tất cả các ngành khác nói chung trong xã hội, công tác chính trị, tư tưởng cũng có vị trí quan trọng bậc nhất trong mọi hoạt động

Đối với đội ngũ giáo viên bậc tiểu học, công tác chính trị, tư tưởng cũng đóng vai trò quyết định cho sự tồn tại và phát triển của đội ngũ Làm tốt công tác này sẽ mang lại hiệu quả cao cho sự phát triển về số lượng và chất lượng của bậc học này Một giáo viên tiểu học có những quan điểm, nhận thức đúng đắn về chính trị, tư tưởng sẽ có vai trò, tác dụng như một đầu tàu,

sẽ phát huy sức mạnh lan tỏa, lôi kéo cả đoàn tàu cùng tiến về phía trước Ngược lại, một giáo viên tiểu học không được giáo dục đúng đắn về chính trị,

tư tưởng, có những quan niệm, quan điểm sai lầm, có những nhận thức, hiểu biết lệch lạc, sai trái về lập trường chính trị, có những biểu hiện suy thoái về

tư tưởng, đạo đức, lối sống sẽ tạo ra những ảnh hưởng không nhỏ, gây ra

những cản trở, những tác động xấu đến môi trường xã hội xung quanh Chính

vì lẽ đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học lại càng phải chú trọng hơn bất kỳ đối tượng nào khác

Hiện nay, do tác động của nền kinh tế thị trường, một bộ phận nhà giáo

và cán bộ quản lý giáo dục có biểu hiện tiêu cực, thiếu gương mẫu về chính trị, tư tưởng đạo đức và lối sống, việc tự học và tự nghiên cứu còn hạn chế, chậm đổi mới về phương pháp giảng dạy Cá biệt có một số nhà giáo và cán

bộ quản lý giáo dục còn xúc phạm danh dự, nhân phẩm người học Những vi phạm này làm ảnh hưởng đến uy tín của ngành giáo dục, làm tổn hại đến danh

dự nhà giáo, đến truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc và còn ảnh hưởng xấu trong việc giáo dục nhân cách cho thế hệ trẻ Chính vì vậy, việc nâng cao phẩm chất chính trị, ý thức đạo đức nghề nghiệp, lối sống và phong cách sư phạm, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong sạch, vững mạnh là việc làm có ý nghĩa cấp thiết Trong thời điểm này, cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” với những yêu cầu về phẩm chất đạo đức, tinh thần

tự học và sáng tạo của nhà giáo mà cuộc vận động đặt ra sẽ tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục về ý thức tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, đạo đức nghề nghiệp, thường xuyên tự học nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và sáng tạo trong các hoạt động giáo dục và quản lý giáo dục, góp phần đổi mới mạnh mẽ sự nghiệp giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là hoạt động đặc biệt quan trọng của Chi Bộ các trường học Trong thực tiễn, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đã góp phần định hướng nhận thức, xây dựng và củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên, đội ngũ giáo viên vào sự lãnh đạo của Đảng, từ đó tạo

được tính tự giác, lòng hăng say, ý thức trách nhiệm để thực hiện thắng lợi các mục tiêu nghị quyết mà Chi bộ đề ra

Đối với các trường học nói chung, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên chính là một trong những nội dung, mục tiêu giáo dục có tầm quan trọng đặc biệt Giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học chính

là quá trình giáo dục, trang bị cho đội ngũ này những tri thức, những hiểu biết sâu sắc về chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về chủ trương, đường lối của Đảng, về pháp luật của nhà nước Đồng thời đó cũng là quá trình tôi luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, chín chắn, tạo điều kiện để giáo viên tiểu học sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành mọi trách nhiệm, nghĩa vụ của người trí thức, của những nhà khoa học chân chính trong tương lai

Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng cường giao lưu, hội nhập sâu, rộng, toàn diện với khu vực

và toàn cầu Nền kinh tế thị trường bước đầu đem lại sự đầy đủ về vật chất, thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người Tuy nhiên kinh tế thị trường cũng gây ra những tác động tiêu cực trên nhiều phương diện, dẫn đến những biểu hiện dao động về lập trường, mất phương hướng về quan điểm chính trị, suy thoái về đạo đức lối sống Những tác động xấu của kinh tế thị trường, của văn hóa hưởng thụ, của lối sống thực dụng phương Tây, của những quan niệm, quan điểm tiêu cực về lối sống, cách sống của một bộ phận cán bộ đảng viên đã ảnh hưởng không nhỏ đến con người trong xã hội nói chung và tầng lớp giáo viên tiểu học nói riêng Trong thực tế đã có khá nhiều người, khá nhiều giáo viên tiểu học không ý thức đúng đắn về vai trò, vị trí, trách nhiệm chính trị của mình, dẫn đến sự buông thả về lập trường tư tưởng, không chịu phấn đấu rèn luyện, lệch lạc về đạo đức, suy thoái, yếu kém về bản lĩnh và nhận thức chính trị Do đó, trong giai đoạn hiện nay, công tác giáo dục chính

trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học lại càng cấp thiết và có tầm quan trọng hơn bao giờ hết

Thực tế cho thấy rằng sự tác động tiêu cực của những mặt trái trong cơ chế thị trường, sự thoái hóa đạo đức, lối sống trong xã hội ngày nay đang dẫn đến những dao động, lệch lạc về lập trường tư tưởng, đang dẫn đến lối sống thực dụng, chạy theo những cám dỗ vật chất trước mắt của một số không nhỏ giáo viên tiểu học ở tất cả các trường tiểu học trong cả nước Đó chính là lối sống sa đọa, ích kỷ, chỉ biết hưởng thụ mà không muốn cống hiến, chỉ chăm

lo vun vén cho lợi ích cá nhân mà không biết đến lợi ích, tương lai của đất nước, của dân tộc Tệ hơn nữa, những dao động, lệch lạc, mất phương hướng

về lập trường, tư tưởng chính trị còn dẫn đến sự mất niềm tin Từ đó mất luôn

ý chí, nghị lực phấn đấu, dễ dàng buông thả bản thân để rồi sa vào những tệ nạn xã hội không lối thoát, sa vào những ngõ cụt bế tắc, tối tăm trong chính cuộc sống cá nhân của bản thân mình

Một giáo viên tiểu học có bản lĩnh chính trị vững vàng, có lập trường tư tưởng đúng đắn sẽ luôn luôn xác định cho mình những mục đích sống tốt đẹp, cao cả, sẽ biết cách tránh xa những cạm bẫy đen tối của lối sống sa đọa, sẽ không dễ dàng buông thả bản thân để sa vào những tệ nạn xã hội Một giáo viên tiểu học có những nhận thức đúng đắn, được giáo dục một cách đầy đủ

về chính trị, tư tưởng sẽ không dễ dàng đánh mất niềm tin, sẽ không dễ dàng đánh mất ý chí, nghị lực phấn đấu, sẽ tôi luyện được bản lĩnh chính trị vững vàng, sẽ có sức đề kháng tốt trước mọi tác động tiêu cực từ môi trường xã hội bên ngoài Tất cả những điều đó cho thấy vai trò to lớn, tầm quan trọng đặc biệt của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đối với giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay

Không chỉ chịu sự tác động của kinh tế thị trường, của các biểu hiện suy thoái đạo đức, phẩm chất của đời sống xã hội nói chung, tầng lớp giáo

viên tiểu học còn là mục tiêu mà các thế lực thù địch đang ra sức nhắm đến nhằm lôi kéo, mua chuộc, dụ dỗ trong các âm mưu chống phá điên cuồng sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta Hàng ngày, hàng giờ, trên internet, trên các trang mạng xã hội đang có rất nhiều bài viết xuyên tạc sự nghiệp cách mạng, xuyên tạc, bóp méo sự thật, đầu độc môi trường chính trị bằng những luận điệu hằn học, bất mãn, vu khống Các thế lực thù địch đang

ra sức lợi dụng sự ngây thơ về chính trị, sự trong sáng về tâm hồn, sự cả tin về quan điểm của một bộ phận giáo viên tiểu học để tìm mọi cách đầu độc, lôi kéo, lừa bịp họ, đưa họ sa vào những cạm bẫy chính trị Bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, nham hiểm, các thế lực thù địch đang ra sức thực hiện chiến lược diễn biến hòa bình đối với tầng lớp giáo viên tiểu học Nếu không có tinh thần cảnh giác, không có bản lĩnh chính trị cao, không được quan tâm giáo dục đúng đắn về chính trị, tư tưởng, rất nhiều bạn giáo viên tiểu học sẽ sa ngã, sa vào những cạm bẫy chính trị cực kỳ nguy hiểm đã được giăng sẵn Thực tế một số vụ việc xẩy ra trong thời gian qua đã chứng minh điều đó Hơn bao giờ hết, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay đang đứng trước những khó khăn to lớn với những trách nhiệm ngày càng nặng nề, phức tạp hơn

Từ những phân tích trên đây, chúng ta thấy rằng trong giai đoạn hiện nay, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học đang nổi lên giữ vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng đối với tất cả các trường tiểu học trên phạm vi cả nước nói chung và trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh nói riêng Đáp ứng mục tiêu, nhiệm vụ của công tác này đòi hỏi phải có

sự quan tâm, chú ý, tham gia của tất cả các cấp, các ngành, các bộ phận liên quan, phải có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị Tuy nhiên, trách nhiệm hàng đầu và trước hết phải thuộc về chi ủy đảng, ban giám hiệu các trường tiểu học, thuộc về đội ngũ cán bộ, giáo viên nói chung của các trường

và đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý, lãnh đạo cấp phòng, những người trực tiếp làm công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học

Chính vì vậy mục tiêu của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học là nhằm vào những vấn đề cụ thể sau đây:

Thứ nhất, công tác này nhằm tạo sự chuyển biến và nâng cao chất

lượng công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, tạo sự ổn định về tư tưởng, phát huy dân chủ, tạo tâm lý yên tâm công tác và cống hiến trong đội ngũ cán

bộ, giáo viên của các trường tiểu học, tạo động lực lớn để thúc đẩy nhanh quá trình xây dựng trưởng thành trường trọng điểm về đào tạo cán bộ pháp luật của cả nước Chủ động phòng, chống các biểu hiện và diễn biến tiêu cực, thoái hóa về chính trị, tư tưởng, tình trạng suy thoái về lối sống, đạo đức trong Đảng viên và quần chúng;

Thứ hai, công tác này hướng tới triển khai các nội dung công tác chính

trị, tư tưởng một cách toàn diện, có hiệu quả và đúng theo chỉ đạo, kế hoạch của cấp trên và điều kiện thực tế Triển khai những hình thức và nội dung học tập, sinh hoạt chính trị, tư tưởng mới và phù hợp với điều kiện của các trường tiểu học

Thứ ba, công tác này nhằm nắm bắt được tình hình, diễn biến tư tưởng

trong Đảng viên và quần chúng để kịp thời đưa ra những quyết sách, biện pháp phù hợp và kịp thời hoặc kiến nghị với các cơ quan cấp trên giải quyết

Thứ tư, công tác này không ngừng nâng cao bản lĩnh, giáo dục ý thức

chính trị cho đội ngũ giáo viên; từ đó phấn đấu rèn luyện, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, nâng cao ý thức giác ngộ chính trị, chủ yếu là về nhận thức chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng vị trí, vai trò, nhiệm vụ, mục tiêu phát triển giáo dục của đất nước Nâng cao nhận thức về đường lối, chủ trương, chính sách, định hướng của Đảng, Nhà nước ta về Hồ Chí Minh

Thứ năm, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng chú trọng nâng cao nhận

thức về những quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt là sự nghiệp giáo dục của Đảng và Nhà nước Nâng cao nhận thức của mỗi cá nhân về vị trí, vai trò, nhiệm vụ, mục tiêu phát triển giáo dục của nhà trường, trong sự phát triển kinh tế - xã hội của điạ phương, của đất nước

1.2.2 Những yêu cầu đặt ra đối với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay

Giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học là giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống cho giáo viên nhằm hình thành những phẩm chất chính trị của con người mới, những tri thức, niềm tin và hành vi đạo đức, giáo dục và hình thành lối sống mới, có văn hóa, góp phần giáo dục toàn diện

nhân cách của giáo viên Mục tiêu cao nhất của giáo dục chính trị, tư tưởng

cũng chính là thực hiện mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và

chính trị, tư tưởng chỉ là vấn đề phụ, có tính bổ trợ, không cần phải quan tâm đầu tư nhiều thời gian, kinh phí Ở một số trường, công tác này dường như đang được phó mặc cho chi bộ giáo viên, chưa có sự quan tâm, vào cuộc thực

sự của Đảng ủy, Ban Giám hiệu cũng như các đoàn thể, các tổ chức chính trị -

xã hội của toàn trường Bản thân nhiều giáo viên cũng chưa thực sự quan tâm hoặc chưa có nhận thức đúng đắn, đầy đủ về công tác này Những hạn chế về nhận thức này nếu không được khắc phục kịp thời sẽ có những ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của công tác này

Thứ hai, về nội dung, thực tế thời gian qua cho thấy công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đang có những lạc hậu, cũ kỹ, giáo điều, không theo kịp những thay đổi lớn lao, nhanh chóng, đa chiều của thực tiễn Như phần trên

đã đề cập, việc giáo dục chính trị, tư tưởng liên quan đến rất nhiều lĩnh vực, bao hàm nhiều nội dung quan trọng Đó không chỉ là giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương chính sách của Đảng, nhà nước mà còn là vấn đề giáo dục ý thức pháp luật, đạo đức lối sống,

là giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức về chủ quyền quốc gia, lãnh thổ, là vấn

đề giáo dục truyền thống, phong tục, tập quán văn hóa tốt đẹp của dân tộc, là vấn đề giáo dục tinh thần nhân văn nhân ái, là vấn đề bồi dưỡng thế giới quan, nhân sinh quan v.v Tuy nhiên, trong thực tế, nội dung công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học ở một số trường đại học còn tỏ ra nghèo nàn, đơn giản, sơ lược Một số trường chỉ chú ý giáo dục cho giáo viên của trường mình những vấn đề cơ bản thuộc về nội quy, quy chế đào tạo Các nội dung giáo dục khác thường không được đề cập hoặc đề cập không đầy đủ Bên cạnh đó, nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng ở một số trường rất cũ kỹ, sáo mòn, máy móc, không phản ánh đúng, không theo kịp những thay đổi nhanh chóng của đời sống thực tiễn Cá biệt có những trường giáo viên tiểu học không được phổ biến những vấn đề có tính thời sự nóng hổi, giáo viên

tiểu học luôn sống trong môi trường thiếu thông tin chính trị Bên cạnh đó, do nội dung giáo dục không theo kịp thực tiễn nên đứng trước những vấn đề, những hiện tượng chính trị phức tạp nảy sinh trong đời sống các giáo viên tiểu học thường rất lúng túng, rất khó để xác định cho mình niềm tin, định hướng một cách đúng đắn, khoa học và rất dễ dẫn đến những sai lầm đáng tiếc do sự nông nổi bột phát

Thứ ba, về hình thức, phương pháp, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng hiện nay cũng có những bất cập, hạn chế nhất định Như chúng ta đã biết, giáo dục chính trị, tư tưởng là một quá trình khó khăn, lâu dài, phức tạp Công tác này đòi hỏi tính kiên trì, tính thuyết phục bền bỉ Để tác động, làm thay đổi quan điểm chính trị, tư tưởng của một con người, một cá nhân là cả một quá trình với nhiều giai đoạn, nhiều quy trình cần có sự đầu tư, nghiên cứu tỷ mỷ Tuy nhiên, hiện nay ở một số nơi, công tác này dường như cũng chỉ được thực hiện một cách chiếu lệ, qua loa đại khái cho xong chuyện Bên cạnh hình thức giáo dục thuần túy lý thuyết, tách rời thực tiễn nên rất thiếu tính sinh động, tính thuyết phục, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học hiện nay ít nhiều vẫn mang tính xơ cứng, giáo điều Nội dung chương trình lý luận chính trị được quy định sẵn, mang tính pháp lý, pháp lệnh cao, hoàn toàn do Bộ Giáo dục – Đào tạo quy định Điều này làm hạn chế tính năng động, tự chủ, sáng tạo của các trường Nội dung các môn học chính trị, các môn học Mác - Lê nin mặc dù đã qua nhiều đợt cải cách, chỉnh sửa, bổ sung nhưng chất lượng không hề được nâng lên, tính khoa học, tính sư phạm, tính thực tiễn thậm chí đang có chiều hướng ngày càng giảm sút hơn Tất cả những điều đó đang là những thực trạng hết sức đáng lo ngại

Tóm lại, giáo dục chính trị, tư tưởng cho tầng lớp giáo viên tiểu học là công tác hết sức quan trọng, góp phần to lớn vào quá trình giáo dục đào tạo, bồi dưỡng, phát triển, hoàn thiện nhân cách, lý tưởng, nhân sinh quan, thế giới

quan cho tuổi trẻ, cho những chủ nhân tương lai của đất nước, của Tổ quốc Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng đặc biệt của công tác này, trong suốt quá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn chú ý quan tâm, luôn có những chủ trương đúng đắn, những chỉ đạo sát sao, cụ thể Tuy nhiên, trong thực tiễn hiện nay đang có rất nhiều yếu tố tác động, ảnh hưởng, gây ra những khó khăn trở ngại làm giảm sút chất lượng, hiệu quả của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học Thực trạng này đòi hỏi các cấp lãnh đạo, các nhà quản lý, các nhà khoa học, phải nâng tăng cường quan tâm, đầu tư công sức để kịp thời có những giải pháp phù hợp, có tính khả thi để nâng cao chất lượng của công tác này nhằm đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của giai đoạn cách mạng mới

Trên đây là những vấn đề chung, đi vào cụ thể, chúng tôi cho rằng trước mắt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học cần đáp những những yêu cầu cơ bản Trước hết cần tăng cường hơn nữa công tác học tập lý luận chính trị sơ cấp, trung cấp và cao cấp cho đội ngũ giáo viên tiểu học, nâng tỉ lệ cán bộ giáo viên trong toàn ngành đạt trình độ lý luận chính trị trung cấp trở lên là 15% Đặc biệt quan tâm chuẩn hóa trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ quản lý, đoàn thể, giáo viên Cần tổ chức tốt các hoạt động kỷ niệm các ngày lễ lớn, các chủ điểm trong năm học Tiếp tục tăng cường sức chiến đấu và sự lãnh đạo của Đảng ở các cơ sở trường học và giáo dục, song song với việc phát triển đảng viên mới chú ý thực hiện luân chuyển cán bộ quản lý, giáo viên để tất cả các trường học đều có đảng viên

Động viên cán bộ, giáo viên, nhân viên vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt về đời sống, phát huy có hiệu quả các nguồn lực: Chính sách của nhà nước, của địa phương, tổ chức điều hòa thu nhập, tổ chức vận động chăm

lo và tự chăm lo góp phần làm cho đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ trong ngành từng bước đuợc cải thiện Tuyên truyền vận động cán bộ, giáo

viên, nhân viên, tích cực thực hiện tốt các chương trình trọng điểm của ngành, thực hiện chương trình chống quan liêu, tham nhũng, chống lãng phí và thực hành tiết kiệm, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội

1.3 Nội dung, hình thức, phương pháp, tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên Tiểu học

1.3.1 Nội dung của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học

Có thể nói, nội dung của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên tiểu học nói riêng trong giai đoạn hiện nay hết sức phong phú Xuất phát từ vai trò, tính chất quan trọng của đội ngũ giáo viên trong công tác giáo dục, đào tạo, trong quá trình xây dựng con người Việt Nam cho hiện tại, cho tương lai lâu dài, chúng ta thấy rằng việc xác định một cách đúng đắn những nội dung cơ bản của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên, đặc biệt là giáo viên tiểu học có một ý nghĩa mang tính chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng và xây dựng chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa

Dựa trên sự nghiên cứu các văn bản nghị quyết các kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam, căn cứ vào những nội dung chỉ đạo công tác tuyên giáo trong những năm qua, chúng tôi xác định những nội dung cơ bản của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ giáo viên tiểu học hiện nay như sau:

Thứ nhất: Giáo dục những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Đó là truyền thống yêu nước, tinh thần độc lập, tự chủ, ý chí kiên cường bất khuất; truyền thống đoàn kết nhân nghĩa, tinh thần tương thân tương ái, đạo lý làm người; truyền thống đánh giặc giữ nước; truyền thống tôn sư trọng đạo Những truyền thống tốt đẹp đã có từ hàng nghìn năm nay của cha ông ta, là những di sản vô cùng quý báu mà chúng ta phải ra sức gìn giữ và phát huy Đây chính là nguồn sức mạnh vô cùng lớn lao giúp chúng ta đứng vững trước

mọi khó khăn thử thách của mọi thời đại, chiến thắng mọi kẻ thù Đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc cũng có nghĩa là đánh mất tất cả Gìn giữ được văn hóa, gìn giữ được truyền thống có nghĩa là chúng ta giữ gìn được sợi chỉ đỏ nối liền được quá khứ, hiện tại, tương lai Chính vì những lý do quan trọng đó cho nên nội dung đầu tiên đặc biệt quan trọng của công tác giáo dục chính trị,

tư tưởng cho giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay chính là việc giáo dục những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Thứ hai: Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan

điểm, đường lối, chính sách và những Nghị quyết của Đảng trên mọi lĩnh vực nói chung và đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, lĩnh vực xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa Triển khai cụ thể nội dung này cần phải tổ chức tuyên truyền, giáo dục làm cho mọi giáo viên tiểu học hiểu rõ, thấm nhuần bản chất khoa học, cách mạng, tiến bộ, nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm vững chủ truơng, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, bồi dưỡng lý tưởng, xây dựng niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, thúc đẩy giáo viên hành động tích cực, sáng tạo thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cụ thể cần tổ chức triển khai và quán triệt trong toàn ngành thực hiện tốt tinh thần thông báo 242-TB/TW của Bộ Chính trị (khóa XI) về xây dựng nền giáo dục tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc Tổ chức phổ biến đầy đủ, kịp thời, nghiêm túc các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước và của Ngành Tiếp tục thực hiện kế hoạch triển khai cuộc vận động “Hai không” của Ngành với 4 nội dung “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích, nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và việc cho học sinh không đạt chuẩn lên lớp”, tổ chức tọa đàm để từng giáo viên nắm vững và tự giác thực hiện Quy định đạo đức nhà giáo theo quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT

Thứ ba: Nội dung công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên

tiểu học là công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn Có thể nói đội ngũ giáo viên tiểu học là những người được đào tạo bài bản về chuyên môn, đã trưởng thành, chín chắn về tuổi đời, tuổi nghề (ngoại trừ một bộ phận mới bước vào nghề ở lứa tuổi còn trẻ) Do đó công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ này không chỉ dừng lại ở mức độ tuyên truyền, phổ biến chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương chính sách của đảng một cách chung chung mà phải được thực hiện thường xuyên ở mức

độ cao hơn, đó là đi sâu nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn để bổ sung cho

lý luận Phải làm sao cho những tư tưởng chính trị mà họ được phổ biến thấm sâu vào thực tiễn, trở thành hành động thực tiễn, có như thế mới phát huy tác dụng trồng người với lợi ích trăm năm, nghìn năm mà họ đang ngày đêm đảm đương trên khắp mọi miền của tổ quốc

1.3.2 Hình thức, phương pháp, cơ sở vật chất phục công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học

Hình thức, phương pháp giáo dục công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nói chung và giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học nói riêng rất

đa dạng, phong phú nhưng có thể khái quát thành 3 nhóm:

Thứ nhất: Nhóm phương pháp dùng lời nói: Gồm độc thoại (giảng bài,

báo cáo, thuyết trình, kể chuyện, nói thời sự, chính sách ) và đối thoại (trao đổi, toạ đàm, tranh luận, hỏi - đáp ) Nhóm phương pháp này có vai trò đặc biệt quan trọng và có thể phát huy vận dụng ở mọi lúc, mọi nơi Nhóm phương pháp này hiện nay vẫn là nhóm phương pháp đóng vai trò chủ đạo trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng vì tính chất tiện dụng và vai trò, sức mạnh to lớn của nó Nhóm phương pháp này không đòi hỏi nhiều kinh phí, nhiều công cụ, phương tiện hỗ trợ Tuy nhiên nó phụ thuộc nhiều vào

trình độ, bản lĩnh chính trị, nghệ thuật tuyên truyền, giáo dục của những người thực hiện

Thứ hai: Nhóm các phương pháp trực quan, sử dụng các phương tiện

tượng trưng và tạo hình (sách, báo, phát thanh, truyền hình, tranh ảnh, biểu diễn văn nghệ ) Thời đại hiện nay là thời đại bùng nổ của công nghệ thông tin, của các phương tiện truyền thông có tính đại chúng Khắp mọi nơi tràn ngập, nở rộ các loại báo chí, đài phát thanh, truyền hình, mạng internet, các trang mạng xã hội Những phương tiện truyền thông hiện đại cho thấy nhóm phương pháp này đã đang và ngày càng có vai trò cực kỳ quan trọng trong công tác giáo dục, tuyên truyền, phổ biến nói chung và trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nói riêng Có thể nói trên phạm vi thế giới ngày nay đang bùng nổ rất nhiều những cuộc chiến tranh thông tin dữ dội Phạm vi tác động ảnh hưởng của những cuộc chiến tranh này cho thấy tính chất, vai trò của các phương pháp thuộc nhóm này đang ngày càng trở nên quan trọng như thế nào

Thứ ba: Nhóm các phương pháp thực tiễn (luyện tập, thăm các di tích

lịch sử, văn hóa, tham quan và tổng kết điển hình ) Trong bối cảnh thực tiễn hiện nay ở nước ta, nhóm phương pháp này cũng có vai trò hết sức quan trọng

và đang được vận dụng, thực hiên trên phạm vi ngày càng rộng lớn và mang lại hiệu quả ngày càng cao Việc tiến hành vận dụng lý luận trong thực tiễn là yêu cầu, đòi hỏi quan trọng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng

Để thực hiện có hiệu quả việc công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của giáo viên tiểu học thì các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị là điều kiện không thể thiếu được, chính vì thế mà các nhà quản lý, đặc biệt các cấp, các ngành phải quan tâm đầu tư, chăm lo xây dựng thỏa đáng, tạo điều những

điều kiện thuận lợi nhất cho đội ngũ giáo viên tiểu học trong việc học tập,

nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng

Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục chính trị tư tưởng phải đi đôi với việc tăng cường xây dựng phòng học, phòng chức năng theo hướng kiên cố hóa Từng bước hiện đại hóa, đồng bộ hóa các phương tiện quản lý, thiết bị phục vụ, giảng dạy và học tập Một số trường có điều kiện thuận lợi như các trường trọng điểm cần tăng cường thêm vi tính, các phương tiện nghe, nhìn… để phục vụ tốt cho công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của giáo

viên tiểu học

Bên cạnh đó, để tạo ra và mang lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên TH cần phải có nguồn tài chính và cơ chế chính sách phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh phát triển hiện nay Cần thực hiện đầy đủ chế độ về lương và phụ cấp lương theo quy định của Chính phủ Đầu tư thích đáng cho việc đào tạo, bồi dưỡng chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học Nguồn đầu tư gồm từ ngân sách Nhà nước, kinh phí đóng góp của các tổ chức Đảng, đoàn thể cũng như các lực lượng xã hội khác tham gia vào quản lý nhà trường Có chính sách khuyến học cho giáo viên đi học nâng cao trình độ học vấn, trình độ chính trị, nghiệp vụ quản lý

Thực hiện tốt chính sách sử dụng và quản lý cán bộ, việc bố trí và sử dụng CB phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn phù hợp với sở trường Đề bạt cán bộ phải đúng lúc, đúng người, đúng việc Có chế độ quản lý chặt chẽ đội ngũ cán

bộ, phải nắm chắc từng cán bộ cả về phẩm chất, năng lực và trình trạng sức khoẻ Trên cơ sở đó có kế hoạch giúp đỡ, đề bạt, khen thưởng, kỷ luật

Ngoài ra cần đảm bảo lợi ích vật chất và động viên tinh thần cho đội ngũ giáo viên tiểu học Cần tạo điều kiện về cơ sở vật chất và phương tiện làm việc cho giáo viên, có chế độ ưu đãi để bồi dưỡng giữ gìn sức khoẻ Tạo

điều kiện cho giáo viên được giao lưu học tập kinh nghiệm tạo không khí sôi nổi, tránh sự già cỗi, bảo thủ, trong quá trình học tập giáo dục chính trị, tư tưởng Nên phân cấp mạnh về quản lý tổ chức và cho các trường để nâng cao tinh thần trách nhiệm, nâng cao trình độ quản lý, chủ động hơn trong công việc công tác giáo dục chính trị, tư tưởng

Các trường tiểu học cần tăng cường công tác thi đua, khen thưởng trong từng trường và trong phạm vi toàn ngành Khen thưởng kịp thời đi đôi với khuyến khích bằng vật chất những giáo viên nhà trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đồng thời xử lý kỷ luật nghiêm minh đối với những vi phạm kỷ luật và mắc sai phạm trong công tác quản lý, giảng dạy

1.3.3 Tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho giáo viên tiểu học

Theo Từ điển Tiếng Việt, “chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc” [37; 139]; theo quan điểm triết học, chất lượng là các mối quan hệ bản chất, ở bên trong của sự vật, hiện tượng được biểu hiện ra bên ngoài bằng các thuộc tính bản chất của nó

Nói đến tiêu chí đánh giá chất lượng là phải nói tới sự tổng hợp những phẩm chất, tính chất (thuộc tính) tạo nên cái giá trị của một con người, một sự vật, hiện tượng; thứ hai, phẩm chất đó đáp ứng đến đâu những yêu cầu đã đặt

ra Nói đến chất lượng là nói đến tốt hay xấu, đạt hay không đạt một chuẩn mực nào đó do con người và tổ chức xã hội xem xét đánh giá

Do vậy, khi xem xét tiêu chí đánh giá chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng chúng ta phải xem xét đến hai các nhóm yếu tố cấu thành chất lượng của hoạt động này

Thứ nhất, nhóm yếu tố cấu thành những thuộc tính bản chất công tác

giáo dục chính trị, tư tưởng, bao gồm: Mục đích, tính chất, nội dung, phương

pháp, và mức độ đúng, sai của giáo dục chính trị, tư tưởng Bản thân hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng nói chung chỉ là hoạt động nhằm thông tin,

phổ biến những nội dung, tri thức pháp luật tới các đối tượng cụ thể nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật Nhưng do mục đích, tính chất, nội dung phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng của các chủ thể nhận thức và hoạt động khác nhau mà có sự khác nhau về bản chất

Do vậy, hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng phải tuân thủ đúng mục đích, tính chất, nội dung, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng theo các quy định của Đảng, nhà nước Mục đích chủ yếu của giáo dục chính trị, tư tưởng là giúp cán bộ, nhân dân hiểu đúng bản chất chế độ, hiểu đúng các đường lối, chủ trương của Đảng, nhà nước đề từ đó tạo ra sự đồng thuận, đồng tâm nhất trí cao, đoàn kết mọi lực lượng trong xã hội Để thực hiện mục đích nói trên, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng phải đảm bảo cả về nội dung và phương pháp Về nội dung của giáo dục chính trị, tư tưởng, có thể nói tất cả các vấn đề của chính trị, tư tưởng, từ đường lối, chính sách đến bản chất, vai trò của hệ thống chính trị phải được đề cập, thể hiện một cách ngắn gọn nhưng đầy đủ Nếu chỉ chú trọng vào một số khía cạnh, nội dung cụ thể nào đó mà bỏ qua những khía cạnh, nội dung khác thì hiệu quả sẽ không cao Ngoài ra cần chú trọng hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, rèn luyện phẩm chất đạo đức lối sống, vận động quần chúng chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước của đội ngũ cán

bộ, đều cần được phân tích xem xét đánh giá để chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, nguyên nhân và biện pháp khắc phục

Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, đối với giáo viên tiểu học, cần tập tuyên truyền, phổ biến nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị; chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước; chấp hành nguyên tắc đảng; mức độ hoàn thành nhiệm vụ chức trách được giao; rèn luyện phẩm chất đạo đức lối sống, chống quan liêu tham nhũng; giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng và tinh thần thái độ phục vụ nhân dân

Về hình thức, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng cần thể hiện rõ trên những mặt sau đây: