Tìm hiểu về mối tình đầu của lứa tuổi đầu thanh niên

Và khi nói đến tình yêu, chúng ta không thể không nhắc đến mối tình đầu.Mối tình đầu của một người thường bắt đầu xuất hiện ở tuổi thanh niên mới lớn.Mối tình đầu đời này thường rất tron

A MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Tình yêu là sự rung cảm của một tâm hồn khi gặp một tâm hồn đồng điệu,

là sự hòa nhịp của hai trái tim Tình cảm này ảnh hưởng và chi phối rất nhiềuđến đời sống con người Nó có thể khiến người ta làm việc hưng phấn hơn màkhông hề mệt mỏi, nhưng nó cũng có thể kéo tuột tâm trạng người ta xuống mộtcách nhanh nhất M.Gorki đã từng nói: Trên thế gian này chẳng có vị thần nàođẹp hơn thần mặt trời, chẳng có ngọn lửa nào kì diệu hơn ngọn lửa tình yêu.Cũng như tình cảm gia đình và tình bạn, tình yêu là một trong những tình cảmkhiền người ta có động lực và chỗ dựa vững chắc nhất để vượt qua những khókhăn, gian khổ trong cuộc sống

Và khi nói đến tình yêu, chúng ta không thể không nhắc đến mối tình đầu.Mối tình đầu của một người thường bắt đầu xuất hiện ở tuổi thanh niên mới lớn.Mối tình đầu đời này thường rất trong sáng, thuần khiết Thế nhưng, ngày nay,tình yêu học trò dường như ngày càng mất dần đi sự trong sáng Hiện tượng yêusớm, quan hệ tình dục sớm và hậu quả của nó đang trở nên phổ biến và đáng longại trong giới trẻ Nền kinh tế thị trường với xu hướng mở cửa, nội nhập bêncạnh những mặt tích cực mà nó đem lại cho đất nước thì cũng đồng thời làmxuất hiện ngày càng gia tăng những tệ nạn xã hội, nhưng lối sống thực dụng, ích

kỷ, buông thả, thoáng trong xã hội, trong đó có một bộ phận không nhỏ là thanhniên

Trong mỗi thời kỳ, với mỗi quốc gia, thanh niên bao giờ cũng có vai tròhết sức to lớn Họ là sức sống hiện tại và tương lai của dân tộc Cách đây 85năm(1925), Bác Hồ đã chỉ rõ “Một dân tộc muốn hồi sinh, trước hết phải hồisinh thanh niên, nếu thanh niên không chịu giác ngộ , không đủ nghị lực,khôngcòn sức sống , chỉ chìm đắm trong rượu cồn và thuốc phiện thì dân tộc có nguy

cơ diệt vong”

Nghị quyết trung ương 4 khóa VII Đảng ta cũng đã khẳng định “Vấn đềthanh niên phải đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát huy nhân tố và nguồnlực con người Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước ta bướcvào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không phầnlớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng và rèn luyện thế hệthanh niên”.

Nhận thức được vai trò của tình yêu đối với cuộc sống của con người, vaitrò của thanh niên đối với sự tồn tại và phát triển của dân tộc, cũng như thựctrạng trong quan hệ nam nữ của tuổi đầu thanh niên hiện nay; Là một thanh niên

và cũng là một người giáo viên trong tương lai, tôi đã chọn đề tài: Tìm hiểu vềmối tình đầu của lứa tuổi đầu thanh niên làm đề tài nghiên cứu

II Mục đích nghiên cứu.

Thấy được đặc điểm của mối tình đầu của tuổi đầu thanh niên và thựctrạng của nó hiện nay, qua đó đưa ra các giải pháp giáo dục, định hướng giúp các

em có quan điểm đúng về tình yêu, từ đó xây dựng cho mình một lối sống lànhmạnh trong sáng và có lý tưởng

III Phương pháp nghiên cứu.

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp sử dụng tài liệu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp phân tích, so sánh, khái quát, tổng hợp

B NỘI DUNG

Tuổi thanh niên là giai đoạn phát triển bắt đầu từ lúc dậy thì và kết thúckhi bước vào tuổi người lớn (từ 14, 15 tuổi đến 25 tuổi) Đây là giai đoạn cónhiều chuyển biến về mặt sinh lý cũng như tâm lý Tuổi đầu thanh niên là thời

kỳ đầu tiên của giai đoạn này, tức là từ 14,15 tuổi- 17,18 tuổi Giai đoạn nàytương đương với cuối trung học cơ sở và cả giai đoạn học trung học phổ thông

Vì vậy mà tuổi đầu thanh niên còn có tên gọi là thanh niên học sinh, thanh niênmới lớn Bên cạnh nhu cầu về tình bạn tâm tình cá nhân tăng lên rõ rệt sâu sắchơn thì ở độ tuổi này nhu cầu chân chính về tình yêu cũng bắt đầu xuất hiện, mà

ta thường gọi nó là mối tình đầu Và một trong những yếu tố ảnh hưởng khôngnhỏ đến mối tình đầu là tâm sinh lý Vậy tâm sinh lý của độ tuổi này có đặcđiểm như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu sau đây

I Đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi đầu thanh niên.

1 Đặc điểm về sinh lý.

Bước vào tuổi dậy thì, tuyến yên tiết ra một lượng lớn hormoneFSH(FollcleStimulting) và hormoneLH(Lutrein hormone) có tác dụng kích thíchhoạt động của buồng trứng(nếu là nữ), tinh hoàn(nếu là nam) Khi nhận đượclệnh của tuyến yên, buồng trứng của nữ giới sẽ tăng cường sản xuất hai hormone

là Estrogen và Progesteron; còn tinh hoàn của nam giới sẽ sản xuất hormoneTestosterone Các hormone này khiến cho cơ thể có những biến đổi sinh học cảbên trong và bên ngoài đó là: sự biến đổi nhanh về vóc dáng cơ thể, cơ quan sinhdục phát triển, các đặc điểm giới tính khác như lông, râu, ngực trở nên rõ rệt;các em gái bắt đầu có kinh nguyệt, em trai có hiện tượng xuất tinh

Đến tuổi đầu thanh niên thì mặt sinh lý phát triển tương đối êm ả Đây làthời kì đạt được sự trưởng thành về thể lực nhưng sự phát trển cơ thể còn kém sovới sự phát triển cơ thể của người lớn Nhịp độ tăng trưởng chiều cao và trọnglượng đã chậm lại Sự phát triển của hệ thần kinh có những thay đổi quan trọng

do cấu trúc bên trong của não phức tạp và các chức năng của não phát triển, tạo

điều kiện thuận lợi, cần thiết cho sự phức tạp hóa hoạt động phân tích, tổnghợp Đến thời kỳ này, đa số các em đã vượt qua thời kỳ phát dục.

Do sự phát triển của cơ thể mất cân bằng nên đã dẫn đến tình trạng mấtcân bằng trong tâm lý và tình cảm của các em Chẳng hạn sự mất cân bằng giữatim và mạch máu đã gây ra sự thiếu máu từng bộ phận, trên võ não và đôi khicòn làm hệ tim mạch bị rối loạn: tim đập nhanh, huyết áp tăng, hay chóng mặt,nhức đầu, dễ mệt mỏi, dễ bị kích thích, dễ nổi nóng

Tuyến nội tiết hoạt động mạnh làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh trungương, dễ gây nên những cơn xúc động mạnh, phản ứng vô cớ, những hành vi bấtthường ở các em Các quá trình hưng phấn ở võ não mạnh và chiếm ưu thế, cácquá trình ức chế có điều kiện bị suy giảm, do đó nhiều em không làm chủ đượccảm xúc của mình, không kiềm chế được các xúc động mạnh Hưng phấn ở võnão lại mang tính lan tỏa nhiều hơn nên các em thường có những cử chỉ, độngtác phụ của tay, chân, đầu, mình mỗi khi có một phản ứng nào đó nhất là các emtrai

2.Một số đặc điểm về tâm lí.

Cùng với những biến đổi về cơ thể, sinh lý, đời sống tâm lý của các emcũng có những thay đổi sâu sắc Dưới đây là một số đặc điểm tâm lý nổi trộicủa lứa tuổi này:

2.1 Tự ý thức.

Ở tuổi này các em có xu hướng tách ra, ít phụ thuộc vào cha mẹ Các em

có tâm lý muốn làm người lớn, coi mình là người lớn và cảm thấy hình như cha

mẹ chưa nhận thấy mình đã lớn, không hiểu được tâm tư tình cảm của mình Các

em không còn hay tâm sự với cha mẹ, muốn độc lập trong suy nghĩ và hànhđộng nên nhiều khi chống đối lại cha mẹ và chuyển từ sinh hoạt gia đình sangsinh hoạt bạn bè, ngưỡng mộ thần tượng Dần dần các em khẳng định sự độc lập

và tạo dựng hình ảnh bản thân tương đối ổn định

Thanh niên mới lớn quan tâm nhiều hơn đến hình dáng cơ thể Các em cónhu cầu khám phá cơ thể mình và bạn khác giới, như là hay để ý, băn khoăn về

những thay đổi của cơ thể Sự trưởng thành về sinh lý sớm và muộn đều tạo ranhững bất lợi Thông thường các em gái trưởng thành sớm thường phải đươngđầu với những khó khăn về mặt tâm lý xã hội lớn hơn Còn các em trai trưởngthành sớm lại có thể có những lợi thế xã hội hơn.

Do mong muốn được trở thành người lớn và muốn được cư xử như ngườilớn, tuổi thanh niên nói chung và tuổi đầu thanh niên nói riêng có xu hướng sốngtrong hai thế giới: thế giới nội tâm và thế giới bên ngoài Trong giai đoạn này,việc tự đánh giá, tự phê bình bắt đầu định hình và phát triển sự tự ý thức

Tự ý thức là một loại ý thức đặc biệt trong đời sống cá nhân, có chức năng

tự điều chỉnh nhận thức và thái độ của bản thân Đó là quá trình tự quan sát, tựphân tích, tự kiểm tra, tự đánh giá về hoạt động và kết quả hoạt động của bảnthân; về tư tưởng tình cảm phong cách, đạo đức, hứng thú Đây là điều kiện đểphát triển và hoàn thiện nhân cách, hướng nhân cách theo yêu cầu của xã hội

Nội dung của tự ý thức cũng khá phức tạp

Các em không chỉ nhận thức về cái tôi của mình trong hiện tại như thiếuniên, mà còn nhận thức về vị trí của mình trong xã hội, trong tương lai Thanhniên mới lớn có thể hiểu rõ mình ở những phẩm chất, nhân cách bộc lộ rõ(lòngyêu lao đông, tính cần cù, dũng cảm ) và những phẩm chất phức tạp(tinh thầnrách nhiệm, lòng tự trọng, tình cảm nghĩa vụ )

Lứa tuổi này không chỉ đánh giá những cử chỉ, hành vi riêng lẻ, từngthuộc tính riêng biệt mà còn biết đánh giá nhân cách của mình trong toàn bộthuộc tính nhân cách

Mặt khác, không chỉ có nhu cầu đánh giá mình mà còn có khả năng đánhgiá sâu sắc và tốt hơn thiếu niên về những phẩm chất, mặt mạnh, mặt yếu củanhững người cùng sống và của chính mình Tuy nhiên, tự đánh giá khách quankhông phải là dễ Tuổi này thường có xu hướng cường điệu trong khi tự đánhgiá, hoặc là đánh giá thấp cái tích cực hoặc là đánh giá cao nhân cách của mình.Việc đánh giá quá thấp hay quá cao đều ảnh hương không tốt đến quá trình hoànthiện nhân cách, trong đó có hoạt động giao tiếp Nếu đánh giá thấp thì sẽ sinh

ra tâm lý tự ti, mặc cảm, ít tiếp xúc với bạn bè Nếu đánh giá quá cao thì dễ dẫnđến thái độ tự cao, tự đại, thậm chí xem thường bạn bè cùng trang lứa(nhất lànhững em gia đình có điều kiện khá giả, được nuông chuộng).

Việc tự phân tích có mục đích là dấu hiệu cần thiết của một nhân cáchđang trưởng thành và là tiền đề của giáo dục có mục đích Và vì vậy, mặc dùthanh niên mới lớn có thể có sai lầm khi tự đánh giá, nhưng khi sự đánh giá đãđược suy nghĩ cẩn trọng thì dù có sai lầm chúng ta cũng phải có thái độ nghiêmtúc khi nghe các em phát biểu, không được chế giễu ý kiến tự đánh giá của các

em Cần phải giúp đỡ một cách khéo léo để các em hình thành được một biểutượng khách quan về nhân cách của mình

2.2.Những cảm xúc giới tính.

Do lòng khao khát muốn có vị trí bình đẳng trong cuộc sống chi phối, vìvậy mà ở lứa tuổi này, quan hệ bạn bè chiếm vị trí hơn hẳn so với quan hệ vớingười lớn tuổi hoặc ít tuổi hơn Tình bạn phát triển đầy đủ và sâu sắc hơn, phạm

vi quan hệ bạn bè mở rộng, ngoài các nhóm thuần nhất,còn có nhóm pha trộn(có cả nam và nữ) Và nếu như ở lứa tuổi trung học cơ sở, các em mới bắt đầuxuất hiện sự quan tâm đến các bạn khác giới thì đến lứa tuổi này, các em có sựquan tâm nhiều hơn; xuất hiện những cam giác, cảm xúc giới tính mới lạ Nhữngrung cảm mới lạ này đôi khi lướt qua nhanh chóng nhưng cũng có khi kéo dài.Các em thường che dấu những rung cảm của mình bằng các biểu hiện khácnhau như: bông đùa, ngượng ngùng, suồng sã, ồn ào Những rung cảm đượcdấu kín này chứa đựng biết bao tâm trạng: thiện cảm, buồn rầu, nhớ nhun, phấnkhởi, muốn được nghe một lời nói dịu dàng âu yếm, một cử chỉ quan tâm, một

nụ cười trìu mến Mọi trường hợp đó đều là những cảm xúc trong sáng Mọi sựcan thiệp thô bạo, thiếu tế nhị đều làm cho các em cảm thấy bị chế giễu và hổthẹn

Như đã nói ở trên, những chuyển biến về tâm sinh lý là một trong nhữngyếu tố tác động đến đời sống tình cảm của thanh niên mới lớn, làm cho đời sốngtình cảm của lứa tuổi này có những đặc trưng riêng, phát triển hơn so với giai

đoạn trước; một trong những đặc điểm đó là sự xuất hiện những rung cảm, xúccảm giữa thanh nam và thanh nữ và nhu cầu chân chính về tình cảm, tinh yêusâu sắc Vậy, sự ảnh hưởng đó như thế nào và mối tình đầu của lứa tuổi đầuthanh niên có những đặc điểm gì?

II Những đặc điểm về mối tình đầu của lứa tuổi đầu thanh niên.

1 Sự xuất hện tình cảm khác giới hay là tình yêu nam nữ.

Như ta đã biết, tình bạn ở thanh niên mới lớn phát triển sâu sắc hơn so vớicác lứa tuổi trước.Nhu cầu về tình bạn tâm tình được tăng lên rõ rệt Họ khátkhao có được nhiều bạn bè để tâm tình, để trao đổi, để bàn bạc quan niệm vềcuộc sống, về lý tưởng, ước mơ, nghề nghiệp trong tương lai Nhu cầu tình cảmtrong tình bạn có yêu cầu cao hơn (yêu cầu sự chân thành, chia sẽ, hiểu biếtnhau, tin tưởng, vị tha, tôn trọng và giúp đỡ nhau), và nhạy cảm hơn, không chỉ

có khả năng xúc cảm chân tình mà còn có khả năng đáp ứng lại xúc cảm củangười khác (đồng cảm)

Phạm vi quan hệ bạn bè cũng được mở rộng Quan hệ giữa nam và nữđược tích cực hóa một cách rõ rệt Nhu cầu về tình bạn khác giới được tăngcường Và một số em đã xuất hiện sự lôi cuốn đầu tiên khá mạnh mẽ, xuất hiệnnhu cầu chân chính về tình yêu và tình cảm sâu sắc

Như vậy, tình yêu lứa tuổi đầu thanh niên được phát triển từ tình bạn khácgiới, nó đã vượt qua ranh giới tình bạn dẫn đến tình yêu đương bạn bè và đó là

sự chuyển biến về chất(cả thể chất và tinh thần) Có thể nói đây là tình cảm mớirất tự nhiên trong đời sống tình cảm của lứa tuổi này.Vậy, những tình cảm, tìnhyêu đầu đời ấy có những biểu hiện như thế nào?

2.Những đặc điểm của mối tình đầu.

Nếu như tình bạn có mối quan hệ rộng rãi, cao cả, có sức hấp dẫn tuổi trẻ

và đang đạt tới đỉnh cao của nó; tình yêu lại biểu hiện trong phạm vi hẹp nhưngsâu sắc, mãnh liệt

Tình yêu là một giá trị xã hội, không có tính di truyền như bản năng sinhdục Sự xuất hiện của tình yêu nam nữ, tình cảm của thanh niên trở nên phongphú, đa dạng và sâu sắc.

Tình yêu là một nhu cầu và khát vọng của sự chinh phục, đồng thời còn là

sự hi sinh bản thân mình hòa hợp giữa hai người yêu nhau Tình yêu chân chính

là sự hòa hợp giữa hai tâm hồn đồng điệu và nó gắn liền với y thức về nghĩa vụ,lương tâm, danh dự của con người Hay nói cách khác, tình yêu chân chính là sựkết hợp của tình cảm, lý trí và thẩm mỹ Nó như là ngọn lửa thổi bùng lên nhữngkhoái cảm về tinh thần, thúc đẩy con người vượt qua khó khăn trở ngại, vươn tớicái cao thượng, nhân ái Một tình yêu như thế là cơ sở cho hôn nhân và gia đìnhhạnh phúc

Do đặc điểm về tâm sinh lý cũng như vị trí và điều kiện trong xã hội, mốitình đầu của lứa tuổi đầu thanh niên có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, tình yêu nam nữ của tuổi mới lớn thường sôi nổi, bồng bột, thuần khiết, trong sáng và lý tưởng hóa tình yêu Nó được nảy ở từ tấm lòng quý

mến nhân cách tốt đẹp, từ sự cảm thông, ân cần giúp đỡ lẫn nhau Các em rấttrân trọng mối tình này, đón nhận tình yêu với tất cả sự thơ mộng, trong sáng củamình

Thứ hai,mối tình đầu chủ ýếu được phát triển từ tình bạn khác giới Trong

đó, tình cảm còn nhiều e thẹn, thầm kín, dè dặt; thường yêu nhau trong tâm hồnnhiều hơn là biểu hiện rõ rệt ra bên ngoài Khi bắt đầu cảm thấy yêu nhau, các

em thường che dấu tình cảm thật của mình trong tình bạn Và chính có khi bảnthân các em cũng không hiểu thật rõ ràng giữa mình và đối tượng khác giới cóquan hệ dứt khoát là tình bạn hay tình yêu Bởi vậy, người ta thường gọi mốitình này là tình yêu bạn bè, tình yêu học trò Đó là những rung động đầu đời,cảm xúc trong sáng, tự nhiên Tuy nhiên, không phải tất cả các em đều có nhũngrung cảm như vậy; cũng có một số em sớm bị cuốn hút vào con đường yêuđương- tình ái Lý trí hoặc chưa đủ giúp các em làm chủ được hoặc phân biệt

được rõ tình cảm cảm xúc thật của mình Đầu óc bị phân tán, thời gian và tâm trí

bị cuốn hút vào đó nên kết quả học tập, lao động và sức khỏe bị giảm sút rõ rệt

Thứ ba, tình yêu tuổi mới lớn thường xuất phát từ những rung động cảm tính Hơn nữa, ở lứa tuổi này, tâm sinh lý đang trong thời kỳ biến đổi nhanh

chóng, từ đó dẫn đến sự biến đổi về tình cảm Vì vậy, tình yêu thường không sâusắc, chưa chắc chắn và dễ bị tan vỡ Mối tình đầu cũng rất phức tạp, chứa đựngbiết bao niềm vui sướng, nỗi băn khoăn, lo âu Khi thì ca tụng hết lời, lúc thì từchối, lạnh nhạt; khi thuận buồm xuôi gió thì phấn khởi tột đỉnh, nhưng chẳngmay tan vỡ, các em phải chịu nhiều đau khổ thầm lặng(chuyện này thường xảyra)

Trên đây là những đặc điểm khái quát về mối tình đầu của lứa tuổi đầuthanh niên Song từ những đặc điểm ấy lại biểu hiện thực trạng vô cùng phongphú, đa dạng và phức tạp trong cuộc sống hằng ngày

III Thực trạng tình yêu nam nữ của lứa tuổi đầu thanh niên.

Trong thực tế, có nhiều trường hợp tình yêu đã làm cho tuổi mới lớn phântán tư tưởng, đam mê vào những cảm xúc yêu đương, cản trở việc học tập, phấnđấu Các em thể hiện tình yêu của mình một cách công khai ở công viên, ngoàiđường và thậm chí ngay cả trong lớp học Cảnh các em vuốt tóc nhau, nhìn nhauđắm đuối ở trong lớp học giờ đây đã không còn cá biệt nữa

Các em dễ dàng và sẵn sàng lao vào chuyện yêu đương trong những cuộc

đi chơi ngẫu hứng, những lần đi pic níc, những cuộc liên hoan khi cha mẹ vắngnhà, thậm chí nói dối cha mẹ để có thời gian đi chơi Có nhiều em chỉ cần mộtvài câu tỏ tình hay những lời chọc ghẹo, gán ghép của bạn bè là thành một cuộctình

Và khi bị cha mẹ, thầy cô phát hiện nếu không khôn khéo tìm cáchkhuyên nhủ, giáo dục các em mà, ngược lại, cấm đoán đe dọa thì các em tỏ thái

độ chống đối, phản ứng thách thức, tiêu cực, chẳng hạn như: (Nếu nhà trườngngăn cấm hai đứa sẽ tự tử, hay (sẵn sàng từ bỏ gia đình chứ không bỏ nhau Đó

là chưa kể nhiều trường hợp các em rủ nhau bỏ trốn, bỏ nhà đi bụi

Còn nếu như mối quan hệ tình cảm đó bị đổ vỡ thì các em lại rơi vào đaukhổ Nhưng hậu quả không chỉ dừng lại ở đấy Theo các chuyên gia tâm lý về

độ tuổi và giới tính, tình yêu ở độ tuổi mới lớn thường xui khiến các em cónhững hành vi nông nổi, nhiều khi vô nghĩa, đặc biệt có thể dẫn đến một số biểuhiện liên quan đến tâm thần như trầm cảm, chán nản, tự sát và cả phạm tội giếtngười Đã có trường hợp thủ phạm tự thú trước cơ quan pháp luật rằng, sở dĩphạm giết người chỉ vì đối tượng(thường là bạn hay người yêu) có dấu hiệu của

sự phản bội Đối với con trai một cú sốc trong quan hệ yêu đương thường đưacác em đến những toan tính và hành động thiếu suy nghĩ, trong khi đó, với congái lại là những căng thẳng về nội tâm, thần kinh

Một nghiên cứu mới đây trên 8.000 nghìn học sinh phổ thông do tạp chí

Sức khỏe và Hành vi xã hội (Mỹ) tiến hành cho thấy, tình yêu có thể là địa ngụckhi nó tấn công vào trẻ vị thành niên quá sớm Mối quan hệ tình cảm này lànguồn gốc của chứng stress dai dẳng ở tuổi này và có thể dẫn đến trầm cảm,chán nản kinh niên Theo chuyên gia xã hội học Kara Joyner(Trường Đại họcCornell) vừa là đồng tác giả của công trình nghiên cứu này, thì con gái thường

có nguy cơ cao hơn con trai, đặc biệt những bé gái càng sớm vướng vào loại tình

Mỗi năm trên thế giới có khoảng 4 triệu thiếu nữ tuổi từ 15-19 nạo pháthai không an toàn thì ở Việt Nam, có khoảng 300.000 ca nạo phá thai, trong số

đó có 30% phụ nữ chưa lập gia đình, cứ 5 ca nạo, phá thai thì có 1 ca là em gái

vị thành niên VN là 1 trong 3 nước có tỷ lệ nạo phá thai cao nhất thế giới Ngàycàng nhiều học sinh, sinh viên nếm “trái cấm” khi còn ngồi trên ghế nhà trường