Những vấn đề lý luận và thực tiễn về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế kinh nghiệm cho việt nam TT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI ĐỖ HỒNG QUYÊN NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐIỀU KHOẢN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

ĐỖ HỒNG QUYÊN

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐIỀU KHOẢN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP TRONG HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HÓA QUỐC TẾ - KINH

NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Chuyên ngành đào tạo: Luật Quốc tế

LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2021

Công trình này được hoàn thành tại:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nông Quốc Bình

Phản biện 1: PGS TS Đinh Ngọc Vượng

Phản biện 2: PGS TS Nguyễn Trung Tín

Phản biện 3: PGS.TS Ngô Quốc Chiến

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án tiến sĩ cấp trường, họp tại Trường Đại học Luật Hà Nội,

Vào hồi… ngày tháng… năm

Có thể tìm hiểu luận án tại:

1 Thư viện Quốc gia

2 Thư viện Trường Đại học Luật Hà Nội

PHẦN MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Điều khoản giải quyết tranh chấp có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (HĐMBHHQT) Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, điều khoản này không được xem là điều khoản quan trọng bên cạnh các điều khoản khác của hợp đồng như: điều khoản về tên hàng hóa; số lượng hàng hóa; quy cách phẩm chất – chất lượng hàng hóa; điều khoản về giá cả…

Trong bối cảnh hoạt động thương mại quốc tế đang diễn ra ngày càng phức tạp kéo theo sự đa dạng và phức tạp của các hợp đồng thương mại quốc tế nói chung và hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế nói riêng Việc không nắm rõ các vấn đề pháp lý liên quan tới hợp đồng hoặc xem nhẹ các điều khoản thuộc nhóm điều khoản giải quyết tranh chấp, như các điều khoản về lựa chọn luật áp dụng và điều khoản lựa chọn cơ quan giải quyết tranh chấp…đã khiến cho các thương nhân có thể gặp một số rủi ro và ảnh hưởng đến lợi ích hợp pháp của mình khi thực hiện hợp đồng cũng như trong quá trình giải quyết tranh chấp tại các cơ quan tài phán

Việc nghiên cứu về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế sẽ đưa ra những đánh giá cụ thể về giá trị của loại điều khoản này trong hợp đồng cũng như những hạn chế nhất định khi ký kết một hợp đồng mua bán hàng hóa “có yếu

tố nước ngoài” nhưng lại thiếu vắng hoặc chưa chặt chẽ về điều khoản giải quyết tranh chấp này Bởi vậy, NCS lựa chọn đề tài

"Những vấn đề lý luận và thực tiễn về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế - kinh nghiệm cho Việt Nam" làm đề tài nghiên cứu luận án tiến sĩ của mình

2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

- Về đối tượng nghiên cứu: Luận án tập trung làm rõ những lý luận cơ bản về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

- Về phạm vi nghiên cứu: Luận án không nghiên cứu về vấn đề

giải quyết tranh chấp đối với tất cả các loại hợp đồng thương mại quốc

tế, cũng như không nghiên cứu chuyên sâu về phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng thương mại quốc tế Luận án chỉ nghiên cứu chuyên sâu về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT Bởi vậy, luận án tập trung nghiên cứu về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế với các khía cạnh cụ thể sau:

Thứ nhất, về mặt lý luận: luận án làm rõ khái niệm về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT; giá trị pháp lý của điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT; phân tích tính ràng buộc của các chủ thể của HĐMBHHQT đối với điều khoản giải quyết tranh chấp; phân tích những đặc điểm và vai trò của điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

Thứ hai, luận án phân tích một số vụ việc điển hình liên quan đến điều khoản giải quyết tranh chấp đã gây hậu quả pháp lý cho các bên, cũng như thực tiễn áp dụng, xây dựng điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và thực tiễn, luận án đề xuất một số giải pháp cụ thể cho việc hoàn thiện pháp luật điều chỉnh hoạt động ký kết, thực hiện điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT và đưa ra một số khuyến nghị cho các doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động ký kết và thực hiện điều khoản giải quyết tranh chấp

3 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

Để làm rõ các vấn đề cần nghiên cứu nêu trên, Luận án sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học khác nhau, như phương pháp mô tả, tổng hợp, phân tích, Các phương pháp nghiên cứu trong Luận án được thực hiện trên nền tảng của phương pháp duy vật lịch

sử, duy vật biện chứng; trên cơ sở các quan điểm, đường lối về chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội của Đảng Cộng sản Việt Nam Cụ thể:

- Phương pháp mô tả, tổng hợp, thống kê được sử dụng để phác họa nội dung của các quy định pháp luật liên quan đến điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

- Phương pháp so sánh đối chiếu và phân tích được sử dụng để

chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa pháp luật quốc tế và pháp luật của các quốc gia về những vấn đề liên quan đến đề tài

- Phương pháp tổng hợp, phân tích được sử dụng để làm rõ nội dung của các quy định pháp luật thuộc phạm vi nghiên cứu của đề tài

và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam cũng như đề xuất cho cho các doanh nghiệp Việt Nam liên quan tới điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

4 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA VIỆC NGHÊN CỨU ĐỀ TÀI

Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản sau:

- Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT;

- Làm rõ các quy định của pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT;

- Làm rõ thực tiễn xây dựng và áp dụng điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT tại Việt Nam và ở một số nước điển hình trên thế giới

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế và đưa ra những khuyến nghị cụ thể cho các doanh nghiệp Việt Nam, các thương nhân Việt Nam trong xây dựng và thực hiện điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

5 NHỮNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỚI CỦA LUẬN ÁN

Về mặt lý luận

- Làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT như: khái niệm, hình thức, nội dung, mối quan hệ giữa điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng với một số điều khoản khác trong hợp đồng

- Làm rõ giá trị pháp lý của điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

- Khẳng định sự cần thiết của điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

Về mặt thực tiễn

- Chỉ ra thực trạng xây dựng và thực hiện điều khoản giải quyết

tranh chấp trong HĐMBHHQT trên thế giới và tại Việt Nam

- Đưa ra một số đề xuất cụ thể cho các doanh nghiệp Việt Nam, các thương nhân Việt Nam trong việc xây dựng và thực hiện điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

Về hoàn thiện pháp luật

- Đề xuất với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc xây dựng và thực thi pháp luật liên quan tới vấn đề giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

6 KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN

Ngoài phần phần mở đầu, nội dung, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục Nội dung luận án được bố cục thành bốn chương, có kết luận của từng chương:

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu và vấn đề nghiên cứu Chương 2: Những vấn đề lý luận cơ bản về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Chương 3: Thực trạng pháp luật về điều khoản giải quyết tranh chấp

trong hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

Chương4: Thực tiễn xây dựng và thực hiện điều khoản giải quyết tranh

chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế và một số đề xuất

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến nội dung luận

án

Để thấy được tình hình nghiên cứu của các học giả, Luận án xem xét riêng biệt hai nhóm, nhóm các công trình nghiên cứu ở nước ngoài và nhóm các công trình nghiên cứu ở Việt Nam

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ở trong nước

1.1.1.1 Nhóm công trình liên quan tới các vấn đề chung về hợp

đồng mua bán hàng hoá quốc tế

1.1.1.2 Nhóm công trình liên quan tới các vấn đề về giải quyết

tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

1.1.1.3 Nhóm công trình liên quan tới các vấn đề về cơ sở pháp lý

cho việc giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.2.1 Nhóm công trình nghiên cứu liên quan tới các vấn đề về

hợp đồng và điều khoản giải quyết tranh chấp

1.1.2.2 Nhóm công trình nghiên cứu liên quan tới các vấn đề về

giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế 1.1.2.3 Nhóm công trình nghiên cứu liên quan tới các vấn đề về cơ

sở pháp lý cho việc giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

1.2 Đánh giá về vấn đề nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án

1.2.1 Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Luận án

Thứ nhất, hầu hết các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề

tài luận án mà NCS tiếp cận được, đều đề cập tới những nội dung liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, hợp đồng thương mại quốc tế, giải quyết tranh chấp nói chung và giải quyết tranh chấp liên quan đến HĐMBHHQT nói riêng Như vậy, có thể thấy vấn đề giải quyết tranh chấp luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước

Thứ hai, vấn đề về phương thức giải quyết tranh chấp thường

được các công trình nghiên cứu đề cập tới là phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại quốc tế Vấn đề liên quan đến việc giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT thì về phương diện lý luận cũng như thực tiễn, người ta sử dụng nhiều phương thức giải quyết khác nhau như thương lượng, hòa giải, xét xử trước tòa án hoặc xét xử trước trọng tài Tuy nhiên, trong các công trình nghiên cứu được tiếp cận có xu hướng đề cập nhiều về phương thức giải quyết tranh chấp trong thương mại quốc tế bằng trọng tài

Thứ ba, hầu hết các công trình nghiên cứu liên quan tới đề tài

mà NCS tiếp cận được đều tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn xây dựng HĐMBHHQT; phương thức giải quyết tranh chấp trong thương mại quốc tế và thực tiễn giải quyết tranh chấp; thực trạng các quy định của pháp luật quốc tế về các vấn đề có liên quan đến việc điều chỉnh quan hệ hợp đồng thương mại quốc tế nói chung

1.2.2 Những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay thì việc vận dụng những vấn đề lý luận về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT vào thực tiễn hoặc sử dụng những thực tiễn để làm rõ thêm vấn đề lý luận về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT vẫn cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa ở Việt Nam Bởi vậy, trên cơ sở kế thừa những kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học trước đây, luận án tập trung làm rõ các vấn đề điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Cụ thể như sau:

Thứ nhất, luận án làm rõ những lý luận về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế và điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế gồm những nội dung như: định nghĩa, đặc điểm của điều khoản giải quyết tranh chấp, cơ sở pháp lý, hình thức, nội dung của điều khoản giải quyết tranh chấp

Thứ hai, luận án làm rõ các quy định của pháp luật quốc tế về điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa

quốc tế, qua đó tìm hiểu thực tiễn vận dụng các quy định đó ở một số nước điển hình trên thế giới và thực tiễn giải quyết các vụ việc tranh chấp liên quan tới hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

Thứ ba, luận án tập trung làm rõ thực tiễn xây dựng và vận dụng điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế ở Việt Nam thông qua việc tìm hiểu thực tiễn xây dựng các điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế của một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam cũng như thực tiễn giải quyết tranh chấp tại các cơ quan giải quyết tranh chấp như: Trung tâm trọng tài quốc tế Việt nam, cơ quan Tòa án Việt Nam

Thứ tư, luận án đề xuất một số giải pháp cụ thể cho việc hoàn thiện pháp luật và thực hiện điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

2.1.1 Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

2.1.1.1 Định nghĩa hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

HĐMBHHQT khác với hợp đồng mua bán hàng hoá thông thường ở yếu tố “quốc tế” hay yếu tố “nước ngoài” trong hợp đồng mua bán hàng hoá Trong Pháp luật của các quốc gia cũng như pháp luật quốc tế đều có những quy định khác nhau về yếu tố “quốc tế” hay yếu

tố “nước ngoài” Việc xác định yếu tố “quốc tế” hay yếu tố “nước ngoài” đối với hợp đồng mua bán hàng hoá có ý nghĩa pháp lý quan trọng trong việc xác định pháp luật điều chỉnh đối với quan hệ hợp đồng mua bán hàng hoá Quan hệ hợp đồng không có yếu tố “quốc tế”

sẽ chỉ chịu sự điều chỉnh của pháp luật quốc gia còn quan hệ hợp đồng

có yếu tố “quốc tế” sẽ có thể chịu sự điều chỉnh của nhiều nguồn pháp

luật như pháp luật quốc tế, pháp luật quốc gia, pháp luật nước ngoài…Tính “quốc tế” trong HĐMBHHQT có thể được xem xét với các dấu hiệu như: (i) có liên quan đến hơn một quốc gia, (ii) phạm vi điều chỉnh của một điều ước quốc tế, (iii) có sự chuyển dịch của hàng hóa qua biên giới, (iv) hoặc hợp đồng tạo ra các giá trị, lợi ích trong thương mại quốc tế Pháp luật Việt Nam có quy định về việc xác định yếu tố nước ngoài tại khoản 2, Điều 663 BLDS năm 2015, cụ thể là: (i)

có ít nhất một trong các bên tham gia là cá nhân, pháp nhân nước ngoài; (ii) các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng việc xác lập, thay đổi, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở nước ngoài; (iii) các bên tham gia đều là công dân, pháp nhân Việt Nam nhưng đối tượng của quan hệ dân sự đó ở nước ngoài

2.1.1.2 Đặc điểm của hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

HĐMBHHQT có những đặc điểm cụ thể như sau:

Thứ nhất, về chủ thể của hợp đồng

Chủ thể của HĐMBHHQT là các pháp nhân thương mại, các tổ chức và cá nhân khác thực hiện các giao dịch liên quan đến thương mại được gọi chung là thương nhân và có trụ sở thương mại tại các nước khác nhau

Thứ hai, về hình thức hợp đồng

Thực tiễn cho thấy có hai nhóm quan điểm:

Quan điểm thứ nhất là, HĐMBHHQT được thể hiện dưới hình thức văn bản, lời nói, hành vi hay bằng bất cứ hình thức nào khác do các bên thoả thuận

Quan điểm thứ hai là, HĐMBHHQT phải được thể hiện dưới hình thức văn bản

Thứ ba, về ngôn ngữ hợp đồng

Thông thường, HĐMBHHQT sẽ được hình thành dưới hình thức văn bản với những ngôn ngữ khác nhau (theo sự thỏa thuận của các bên hợp đồng) Tuy nhiên, thực tế đã có những trường hợp có lỗi dịch thuật hay hiện tượng đa nghĩa đã dẫn đến việc các bản hợp đồng

có thể có các cách hiểu khác nhau, đó là một trong những nguyên nhân

dẫn đến những bất đồng, xung đột giữa các bên Trong thực tiễn quốc

tế khi có sự không thống nhất giữa các văn bản có ngôn ngữ khác nhau thì người ta thường giải thích theo phiên bản gốc

Thứ tư, về đối tượng hợp đồng

Hàng hóa sẽ là đối tượng của HĐMBHHQT thì hàng hóa đó phải thuộc danh mục hàng hóa được phép mua bán, trao đổi theo quy định của pháp luật của các bên mua, bán Hàng hóa là đối tượng của HĐMBHHQT trước hết là động sản và phải thoả mãn các quy định về quy chế hàng hoá, hàng hoá được phép mua bán, trao đổi, xuất – nhập khẩu theo pháp luật của nước bên mua và pháp luật của nước bên bán Hàng hóa là đối tượng phải có tên trong danh mục của Công ước HS về

“Hệ thống hài hòa trong mô tả và quy tắc đánh số thứ tự hàng hóa” của

Tổ chức Hải quan thế giới (WCO)

Thứ năm, về luật điều chỉnh hợp đồng

Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế được điều chỉnh không chỉ bởi luật của quốc gia mà còn được điều chỉnh bởi nhiều loại nguồn khác như: điều ước quốc tế, tập quán thương mại quốc tế, nguyên tắc chung về hợp đồng, các học thuyết pháp lý … Luật điều chỉnh hợp đồng có thể phụ thuộc vào sự lựa chọn của các bên Các bên trong hợp đồng có thể chọn một nguồn luật có liên quan đến hợp đồng, đó có thể

là luật nước người bán, luật nước người mua, luật nơi thực hiện hợp

đồng, luật nơi giao kết hợp đồng…

2.1.2 Định nghĩa điều khoản giải quyết tranh chấp và giải quyết

tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

2.1.2.1 Định nghĩa tranh chấp hợp đồng và giải quyết tranh chấp HĐMBHHQT

* Định nghĩa tranh chấp HĐ

Tranh chấp HĐMBHHQT là một loại tranh chấp hợp đồng thương mại quốc tế, được hiểu là những bất đồng giữa bên mua và bên bán trong quá trình thực hiện HĐMBHHQT khi một trong các bên hoặc

cả hai bên chủ thể đã không thực hiện đúng các thoả thuận được ghi

nhận trong hợp đồng và đã gây thiệt hại cho bên kia

*Định nghĩa giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT

Giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa là phương thức mà các bên tranh chấp áp dụng để giải tỏa những xung đột lợi ích của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán hàng hóa có tính chất quốc tế Tuỳ thuộc vào tính chất và mức độ tranh chấp

để sử dụng phương thức giải quyết cho phù hợp, các phương thức có thể là thương lượng, hòa giải, xét xử trước tòa án hay trọng tài…

2.1.2.2 Định nghĩa điều khoản giải quyết tranh chấp

Trên cơ sở quy trình xây dựng điều khoản và mục đích của việc

sử dụng điều khoản giải quyết tranh chấp có thể rút ra định nghĩa về điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT như sau:

Điều khoản giải quyết tranh chấp trong HĐMBHHQT là điều khoản được các bên chủ thể của HĐMBHHQT thỏa thuận xây dựng nên nhằm xác định phương thức hoặc pháp luật áp dụng để xử lý những xung đột về lợi ích giữa các bên được phát sinh từ hợp đồng

2.1.3 Đặc điểm của điều khoản giải quyết tranh chấp

- Hai là, được thực thi khi có sự vi phạm nghĩa vụ hợp đồng

Đặc điểm này của điều khoản giải quyết tranh chấp đảm bảo rằng nếu một bên đã vi phạm hợp đồng thì bên bị vi phạm có quyền áp dụng điều khoản giải quyết tranh chấp để bảo vệ quyền lợi của mình Trong trường hợp một bên đã vi phạm nghĩa vụ cơ bản của hợp đồng tới mức hợp đồng thứ nhất bị hủy bỏ thì hợp đồng này sẽ không bị hủy

bỏ toàn bộ Theo đó, nội dung của hợp đồng thứ hai vẫn tồn tại và là cơ

sở để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bên bị vi phạm

- Ba là, được hình thành trong quá trình đàm phán, soạn thảo

và thực hiện hợp đồng

Điều khoản giải quyết tranh chấp có thể được xác lập ở mọi thời

điểm kể từ khi đàm phán, soạn thảo và thực hiện hợp đồng

Thứ nhất, xây dựng điều khoản giải quyết tranh chấp trong quá trình đàm phán, soạn thảo hợp đồng Trong giai đoạn đàm phán, soạn thảo hợp đồng vì chưa có tranh chấp xảy ra, do đó những nội dung liên quan tới tranh chấp để đưa vào hợp đồng chỉ mang tính “dự phòng”

Thứ hai, điều khoản giải quyết tranh chấp được xây dựng khi đang trong quá trình thực hiện hợp đồng Trường hợp này diễn ra khi hợp đồng đã được ký kết và đang được thực hiện Tuy nhiên, vì lý do nào đó mà xảy ra tranh chấp giữa các bên và hợp đồng được các bên ký kết trước đó đã thiếu vắng điều khoản phục vụ cho việc giải quyết tranh chấp Bởi vậy, để tiến hành giải quyết tranh chấp phát sinh, các bên thường sẽ trực tiếp đàm phán, thảo luận các vấn đề liên quan đến việc giải quyết tranh chấp và ký kết một bản thoả thuận về giải quyết tranh chấp với các nội dung như phương thức giải quyết tranh chấp, thẩm quyền giải quyết tranh chấp,luật áp dụng cho việc giải quyết tranh chấp

2.1.4 Vai trò của điều khoản giải quyết tranh chấp

- Thứ nhất, tạo nên sự thuận tiện trong giải quyết tranh chấp

- Thứ hai, giúp bên bị vi phạm dễ dàng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình

- Thứ ba, tiết kiệm thời gian và chi phí trong giải quyết tranh chấp

- Thứ tư, tạo nên sự hài lòng của các bên về kết quả giải quyết tranh chấp

2.2 Hình thức và nội dung của điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

2.2.1 Hình thức của điều khoản giải quyết tranh chấp

Xem xét về mặt hình thức của điều khoản giải quyết tranh chấp cho thấy, điều khoản giải quyết tranh chấp thường được thể hiện dưới hai hình thức, đó là: hình thức văn bản và hình thức phi văn bản

Đối với hình thức văn bản, thì điều khoản giải quyết tranh chấp được thể hiện ngay trong hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận giải quyết tranh chấp Hoặc điều khoản giải quyết tranh chấp được thể hiện dưới