Giá trị dự báo sinh non của chiều dài cổ tử cung trên siêu âm ở sản phụ song thai tại Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng

Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 92 sản phụ mang song thai tại Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng từ 01/01/2019 đến 31/05/2020. Ngưỡng chiều dài CTC dự báo sinh non

GIÁ TRỊ DỰ BÁO SINH NON CỦA CHIỀU DÀI CỔ TỬ CUNG

TRÊN SIÊU ÂM Ở SẢN PHỤ SONG THAI TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN HẢI PHÒNG

Bùi Văn Hiếu 1 , Phạm Thanh Nhàn 1 ,

Nguyễn Văn Quân 2

TÓM TẮT 45

Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 92 sản phụ

mang song thai tại Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng

từ 01/01/2019 đến 31/05/2020 Ngưỡng chiều dài

CTC dự báo sinh non <37 tuần là 33,5mm

Nhóm < 33,5mm có nguy cơ sinh non thấp hơn 4

lần so với nhóm sản phụ song thai có chiều dài

CTC ≥ 33,5mm với AUC = 0,64, độ nhạy 47,1%,

độ đặc hiệu 82,8% Trên nhóm có tiền sử sinh

non trước đó, nguy cơ sinh non trong lần mang

thai này cao hơn gấp 20 lần (p < 0,05) Về kết

quả dự phòng sinh non: Tuổi thai trung bình của

đối tượng nghiên cứu là 35,76 ± 3,25 tuần Phân

bố nhiều nhất ở 34 - 37 tuần (76,1%), < 28 tuần

có 5,4% , > 37 tuần có 10,9% Sử dụng BPDPSN

làm giảm nguy cơ sinh non lên đến 83,6% (p <

0,05) Không có sự khác biệt về hiệu quả dự

phòng sinh non giữa các phương pháp cũng như

sử dụng đơn phương pháp và đa phương pháp dự

phòng sinh non Ngưỡng chiều dài CTC dự báo

sinh non <37 tuần là 33,5mm Nhóm sản phụ

song thai có chiều dài CTC < 33,5mm có nguy

cơ sinh non thấp hơn 4 lần so với nhóm sản phụ

song thai có chiều dài CTC ≥ 33,5mm với AUC

= 0,64, độ nhạy 47,1%, độ đặc hiệu 82,8% Tuổi

thai kết thúc trung bình là 35,76 ± 3,25 tuần Sử

1 Trường Đại học Y Dược Hải Phòng

2

Bệnh viện Phụ sản Tâm Phúc

Chịu trách nhiệm chính: Bùi Văn Hiếu

Email: hieubv@hpmu.edu.vn

Ngày nhận bài: 12.3.2021

Ngày phản biện khoa học: 15.4.2021

Ngày duyệt bài: 31.5.2021

dụng BPDPSN làm giảm nguy cơ sinh non lên đến 83,6% (p < 0,05)

Từ khóa: sinh non, song thai, dự phòng sinh

non, chiều dài cổ tử cung

SUMMARY THE PRE CLICTIVE VALUE OF THE CERCAL LONGTH ULTRASOUND IN COMEN WITH TWIN PEEGNANCY AT HAI PHONG OBSTETRIC AND GYNECOLOGY HOSPITAL

We conducted a cross section on 92 twin pregnancies at Hai Phong Obstetrics an Gynecology Hospital in 01/01/2019 to 31/05/2020 The threshold of cervical length predicted to give birth before 37 weeks is 33.5

mm Twin pregnancy with cervical length > 33.5

mm had a risk of preterm birth before 37 weeks,

4 times lower than those with length ≥ 33,5mm, with AUC = 0.64, sensitivity 47.1%, specificity 82.8% Pregnant with twins with history of spontaneous preterm birth had a rick of current preterm birth before 37 weeks, 20 times than those without history of spontaneous preterm birth (p<0.05) The mean gestational age at birth was 35,76 ± 3,25 weeks, most of them in the group of 34 - 37 weeks (76.1%) Use of preventive measures reduced the risk of preterm birth up to 83.6% (p <0.05) There was no difference in the efficacy of preventing preterm birth between diferent methods as well as using one method and combining methods in preant with twins The threshold of cervical length predicted to give birth before 37 weeks is 33.5

mm Twin pregnancy with cervical length > 33.5

mm had a risk of preterm birth before 37 weeks,

4 times lower than those with length ≥ 33,5mm,

with AUC = 0.64, sensitivity 47.1%, specificity

82.8% The mean gestational age at birth was

35,76 ± 3,25 weeks, Use of preventive measures

reduced the risk of preterm birth up to 83.6% (p

<0.05)

Keywords: Prevent preterm birth, twin

pregnancy, cervical length

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Mỗi năm có khoảng 15 triệu trẻ sinh sớm

trước 37 tuần và con số này đang ngày càng

gia tăng Tỷ lệ sinh non chung dao động từ

5% đến 18% Có nhiều nguyên nhân dẫn đến

sinh non trong đó ST là một yếu tố nguy cơ

Tỷ lệ sinh non cũng tăng theo số lượng thai

trong tử cung, số lượng thai càng nhiều thì tỷ

lệ sinh non càng cao, thống kê của CDC, Mỹ

năm 2015 thì tỷ lệ sinh non đơn thai là 9,7%,

tỷ lệ sinh non trên ST là 56,6% và trên tam

thai là 93,1%

Để giảm thiểu tỷ lệ tử vong ở trẻ em gây

ra bởi sinh non thì trước hết phải giảm thiểu

được tỷ lệ sinh non Muốn làm được điều đó

phải sàng lọc được các đối tượng nguy cơ

cao để dự phòng sinh non, đặc biệt là song

thai Hiện nay có rất nhiều phương tiện giúp

sàng lọc nguy cơ sinh non cho sản phụ mang

thai như đo chiều dài CTC hay góc CTC trên

siêu âm, và Có nhiều BPDPSN như

progesterone, khâu vòng và đặt vòng nâng

CTC Mỗi phương pháp đem lại hiệu quả

khác nhau

Cho đến nay Hải Phòng chưa có nghiên

cứu nào đánh giá hiệu quả của các BPDPSN

trên sản phụ song thai Chúng tôi thực hiện

đề tài nghiên cứu: “ Giá trị dự báo sinh non

của chiều dài cổ tử cung trên siêu âm ở

sản phụ song thai tại Bệnh Viện Phụ Sản

Hải Phòng” với mục tiêu: Xác định giá trị

dự báo sinh non của chiều dài cổ tử cung ở sản phụ song thai

II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Tiêu chuẩn lựa chọn

- Song thai một hoặc hai bánh rau

- Tuổi thai từ 12 tuần 0 ngày đến khi kết thúc thai kì

- Đồng ý tham gia nghiên cứu

2.2 Tiêu chuẩn loại trừ

- Đang điều trị dọa sảy thai Tiền sử phẫu thuật trên tử cung

- Trong quá trình theo dõi có ít nhất một thai chết hoặc kết thúc thai kỳ mà nguyên nhân không phải chuyển dạ đẻ non

2.3 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu mô tả cắt ngang tất cả bệnh nhân khám tại BV Phụ sản Hải Phòng Từ 01/2019 đến 05/2020

2.4 Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu

- Lấy mẫu thuận tiện không xác xuất: bao gồm tất cả những sản phụ song thai đến khám và quản lý thai nghén tại Bệnh Viện Phụ Sản Hải Phòng được đo chiều dài CTC

từ tuần thai 14 – 24 có đủ tiêu chuẩn lựa chọn vào nhóm nghiên cứu trong khoảng thời gian tiến hành lấy số liệu

2.5 Đạo đức trong nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu được sự đồng ý của Trường Đại Học Y Dược Hải Phòng và Ban giám đốc bệnh viện Phụ Sản Hải Phòng

III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Giá trị dự báo sinh non của chiều dài CTC ở sản phụ song thai

Chiều dài CTC trung bình của đối tượng nghiên cứu là 37 ± 6,24mm Trong đó nhóm sản phụ có chiều dài CTC > 35mm chiếm tỷ

lệ cao nhất là 59,8% Sản phụ có chiều dài

CTC ngắn nhất là 24mm, dài nhất là 49mm

3.2 Giá trị dự báo sinh non của chiều dài cổ tử cung

Bảng 3.1: Độ nhạy, độ đặc hiệu ngưỡng chiều dài CTC trong dự báo sinh non trước 37 tuần

Điểm cut-off của chiều dài CTC trong dự báo nguy cơ sinh non < 37 tuần là 33,5mm với

độ nhạy là 47,1% và độ đặc hiệu là 82,8%

Diện tích dưới đường cong ROC (Area = 0,64) có giá trị dự báo nguy cơ sinh non trước 37

tuần của kênh chiều dài CTC, mối liên quan này có ý nghĩa thống kê với p < 0,05

Với điểm cắt 33,5mm: Nhóm sản phụ có chiều dài CTC < 33,5mm có nguy cơ sinh non cao hơn 3,87 so với nhóm sản phụ có chiều dài CTC ≥ 33,5mm sự khác biệt này có ý nghĩa thông kê với p < 0,05

Bảng 3.2: Mối liên quan giữa chiều dài CTC và tiền sử sinh non

< 33,5mm ≥ 33,5mm

0,147 2,37 (0,73

-7,72)

Không có

tiền sử sinh

non

Sinh non 9 (32,1%) 19 (67,9%)

Không sinh non 6 (16,7%) 30 (83,3%)

Tiền sử sinh

non

Sinh non 4 (66,7%) 2 (33,3%)

0,002 20 (2,14

-186,87)

Không sinh non 2 (9,1%) 20 (90,9%)

Trên nhóm sản phụ có tiền sử sinh non thì với ngưỡng chiều dài CTC dưới 33,5mm thì tỷ

lệ sinh non cao hơn 20 lần với nhóm sản phụ có chiều dài CTC trên 33,5mm, có sự khác biệt

và có ý nghĩa thống kê với p < 0,05

3.2 Nhận xét kết quả dự phòng sinh non ở sản phụ song thai bằng các phương pháp

Bảng 3.3: Tỷ lệ sinh non theo tuổi thai

35,76 ± 3,25

Trong nhóm nghiên cứu có 5 sản phụ kết thúc thai ở tuổi thai < 28 tuần, chiếm tỷ lệ 5,4%

Đa số đối tượng nghiên cứu kết thúc thai kì ở tuổi thai từ 34 - 37 tuần, chiếm tỷ lệ cao nhất 76,1% và tuổi thai trung bình của đối tượng nghiên cứu là 35,76 ± 3,25 tuần

IV BÀN LUẬN

Nghiên cứu của chúng tôi thấy rằng giá

trị ngưỡng chiều dài CTC để dự báo nguy cơ

sinh non trước 37 tuần là 33,5mm, với độ

nhạy 47,1% và độ đặc hiệu 82,8% Nghiên

cứu của chúng tôi cũng khá tương đồng với

nghiên cứu của các tác giả Vayssiere 2002

lấy ngưỡng cut-off chiều dài CTC là 30mm

với độ nhạy 46,2% và độ đặc hiệu 89,1% [2]

Kaouther Dimassi và CS 2017 khi đo chiều

dài kênh CTC từ 22 - 24 tuần tuổi thai trên

sản phụ song thai cho thấy chiều dài CTC

dưới 30mm có mối liên quan mật thiết với

sinh non, độ đặc hiệu 100%, giá trị tiên đoán

dương tính cao (100%), độ nhạy vẫn ở mức

trung bình (45%) [3]

Khi phân tích biểu đồ ROC: Với diện

tích dưới đường cong AUC = 0,63 (p < 0,05)

cho kết quả dự đoán nguy cơ sinh non trước

37 tuần là trung bình Trong nghiên cứu của

tác giả Giorgio Pagani và cộng sự khi phân

tích biểu đồ ROC cũng cho kết quả AUC =

0,65 (95% CI 0.58 - 0.71) cho dự đoán nguy

cơ sinh non trước 32 tuần[4] So sánh với nghiên cứu của tác giả Kninght 2017 khi nghiên cứu về chiều dài CTC trong dự báo sinh non trước 32 tuần và trước 28 tuần thì tác giả có đưa ra kết quả diện tích dưới đường cong (AUC) lần lượt là 0,709, 0,736[6] cao hơn so với kết quả của chúng tôi nhưng vẫn nằm trong khoảng AUC trung bình (0,6 - 0,8) thể hiện phương pháp đo chiều dài CTC trên siêu âm dự báo nguy cơ sinh non có ý nghĩa trên lâm sàng Kết quả nghiên cứu của chúng tôi phù hợp với nghiên cứu của các tác giả trên thế giới [7]

Khi phân tích dưới nhóm cho thấy: nhóm sản phụ có tiền sử sinh non với sản phụ có chiều dài CTC < 33,5mm thì có nguy cơ sinh non cao hơn 20 lần so với nhóm sản phụ có chiều dài CTC trên 33,5mm và sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê (p < 0,05) Trong nghiên cứu thuần tập hồi cứu của Ananth và

CS 2008 cho thấy nếu sản phụ sinh đơn thai lần đầu và lần mang thai này là song thai thì

tỷ lệ sinh non song thai khoảng 69% ở nhóm

có tiền sử sinh non và 49,9% ở nhóm không

có tiền sử sinh non (HR 1.8, 95% CI 1,6 -

2,1) và nếu thời điểm kết thúc thai kỳ ở lần

có thai trước < 30 tuần thì tỷ lệ sinh non

song thai ở lần có thai này lên đến 95% [8]

Cũng trong một nghiên cứu khác của Iams

JD và CS cho thấy nguy cơ sinh non < 35

tuần là 14 - 15% ở phụ nữ có tiền sử sinh

non trước đó trong khi phụ nữ không có tiền

sử sinh non chỉ có 3% là có nguy cơ sinh non

trong lần mang thai tiếp theo

V KẾT LUẬN

Ngưỡng chiều dài CTC dự báo sinh non

<37 tuần là 33,5mm Nhóm < 33,5mm có

nguy cơ sinh non thấp hơn 4 lần so với nhóm

sản phụ song thai có chiều dài CTC ≥

33,5mm với AUC = 0,64, độ nhạy 47,1%, độ

đặc hiệu 82,8%

Tuổi thai kết thúc trung bình là 35,76 ±

3,25 tuần

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Zuo X.F., Du Y.F., Yang J., et al.(2019)

“Predictive value of cervical length

measured by transvaginal ultrasound during

the second and the third trimester of

pregnancy for preterm birth in twin

pregnancies” Zhonghua Fu Chan Ke Za Zhi,

54(5), 318 – 323

2 Pagani, Stagnati, Fichera.(2018), “Prefumo

Cervical length at mid-gestation in screening for preterm birth in twin pregnancy” - PubMed - NCBI

3 Dimassi K., Bouriel I., Triki A., et al.(2017) “Ultrasound monitoring of cervical length in twin Pregnancies” Tunis

Med, 95(3), 192–195

4 Uterocervical angle: a novel ultrasound

screening tool to predict spontaneous preterm birth - PubMed - NCBI

5 Liem S., Schuit E., Hegeman M., et al.(2013) “Cervical pessaries for prevention

of preterm birth in women with a multiple pregnancy (ProTWIN)”: a multicentre, open-label randomised controlled trial Lancet,

382(9901), 1341 – 1349

6 Knight J.C., Tenbrink E., Onslow M., et

Measurement Improves Prediction of Preterm Birth in Twin Gestation” Am J

Perinatol, 35(7), 648 – 654

7 Du Y.F., Yang J Zuo X.F.,, et al.(2019)

“Predictive value of cervical length measured by transvaginal ultrasound during the second and the third trimester of pregnancy for preterm birth in twin pregnancies” Zhonghua Fu Chan Ke Za Zhi,

54(5), 318 – 323