BÈ gi∏o dÙc vµ Ƶo tπoNGUYŸN MINH ߶òNG TÊng chÒ bi™n ki™m ChÒ bi™n - TR¡N MAI THU... CÉC TÉC GIÅLÍi n„i Æ«u... a Lµm vi÷c ngoµi trÍi... VÌi nh˜ng c©u sai, t◊m tı sai vµ sˆa lπi Æ” nÈi d
Trang 2BÈ gi∏o dÙc vµ Ƶo tπo
NGUYŸN MINH ߶òNG (TÊng chÒ bi™n ki™m ChÒ bi™n) - TR¡N MAI THU
Trang 3M∑ sË : 2H929T4
01 - 2014/CXB/269 - 1062/GD
B¶n quyÒn thuéc Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc ViÖt Nam - Bé Gi¸o dôc vµ §µo t◊o
Trang 4S∏ch gi∏o khoa C´ng ngh÷ 9 - Læp Æ∆t mπng Æi÷n
trong nhµ Æ≠Óc bi™n soπn nËi ti’p vµ ph∏t tri”n li™n th´ng
vÌi ph«n K‹ thuÀt Æi÷n cÒa C´ng ngh÷ 8.
Sau khi h‰c xong C´ng ngh÷ 8 c∏c em Æ∑ c„ Æ≠Óc nh˜ng
ki’n th¯c c¨ b∂n v“ ÆÂ dÔng Æi÷n vµ mπng Æi÷n trong nhµ,
hi”u bi’t ban Æ«u v“ thi’t k’ vµ læp Æ∆t mπch Æi÷n.
C´ng ngh÷ 9 Æ≠Óc x©y d˘ng d≠Ìi dπng m´ Æun k‹ n®ng
ngh“, trong Æ„ c„ m´ Æun “Læp Æ∆t mπng Æi÷n trong
nhµ” nhªm mang lπi cho c∏c em nh˜ng ki’n th¯c, k‹ n®ng
c¨ b∂n c«n thi’t cÒa tıng l‹nh v˘c ngh“ nghi÷p, h◊nh thµnh
vµ rÃn luy÷n cho c∏c em th„i quen lµm vi÷c ch›nh x∏c,
khoa h‰c, theo t∏c phong c´ng nghi÷p.
NÈi dung m´ Æun “Læp Æ∆t mπng Æi÷n trong nhµ” Æ≠Óc
thi’t k’ chÒ y’u lµ th˘c hµnh nhªm h◊nh thµnh vµ rÃn
luy÷n cho c∏c em mÈt sË k‹ n®ng lao ÆÈng ngh“ nghi÷p Æ”
c∏c em lµm quen vÌi ngh“ Æi÷n VÌi nh˜ng Æi“u Æ≠Óc h‰c,
c∏c em c„ th” ∏p dÙng trong s∂n xu†t vµ cuÈc sËng hªng
ngµy, ÆÂng thÍi g„p ph«n giÛp c∏c em l˘a ch‰n h≠Ìng Æi
th›ch hÓp sau khi tËt nghi÷p Trung h‰c c¨ sÎ.
CÉC TÉC GIÅLÍi n„i Æ«u
Trang 6i - vai trfl, vfi tr› cÒa ngh“ Ưi÷n d©n dÙng trong s∂n xu†t vµ Ửi sỊng
H«u h’t c∏c hoπt ƯỈng trong s∂n xu†t vµ Ửi sỊng Ư“u gưn vÌi vi÷c sˆ dÙngƯi÷n n®ng V◊ vĂy, c«n r†t nhi“u ng≠Íi Ư” lµm c∏c c´ng vi÷c trong ngh“Ưi÷n d©n dÙng Ngh“ Ưi÷n d©n dÙng r†t Ưa dπng, hoπt ƯỈng chÒ y’u trongl‹nh v˘c sˆ dÙng Ưi÷n n®ng phÙc vÙ cho Ửi sỊng, sinh hoπt vµ lao ƯỈngs∂n xu†t cÒa c∏c hỈ ti™u thÙ Ưi÷n
Ng≠Íi thÓ Ưi÷n c„ m∆t Î h«u h’t c∏c c¨ quan, x› nghi÷p, nhµ m∏y, c´ngtr≠Íng Ư” lµm c∏c c´ng vi÷c v“ Ưi÷n Ngh“ Ưi÷n n„i chung, Ưi÷n d©ndÙng n„i ri™ng g„p ph«n Ư»y nhanh tỊc ƯỈ c´ng nghi÷p ho∏, hi÷n Ưπi ho∏Ư†t n≠Ìc
iI - Ư∆c Ưi”m vµ y™u c«u cÒa ngh“
1 ßỊi t≠Óng lao ƯỈng cÒa ngh“ Ưi÷n d©n dÙng
ßỊi t≠Óng lao ƯỈng cÒa ngh“ Ưi÷n d©n dÙng gĐm :
- Thi’t bfi b∂o v÷, Ư„ng cưt vµ l†y Ưi÷n ;
- NguĐn Ưi÷n mỈt chi“u vµ xoay chi“u Ưi÷n ∏p th†p d≠Ìi 380V ;
- Thi’t bfi Ưo l≠Íng Ưi÷n ;
- VĂt li÷u vµ dÙng cÙ lµm vi÷c cÒa ngh“ Ưi÷n ;
- C∏c loπi ƯĐ dÔng Ưi÷n
l Bi’t Ư≠Óc mỈt sỊ bi÷n ph∏p an toµn lao ƯỈng trong ngh“ Ưi÷n d©n dÙng.
Trang 72 NÈi dung lao ÆÈng cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng
H∑y sæp x’p c∏c c´ng vi÷c sau cho ÆÛng vÌi chuy™n ngµnh cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng vµo c∏c cÈt trong b∂ng :
- Læp Æ∆t mπng Æi÷n chi’u s∏ng trong nhµ
- Læp Æ∆t m∏y Æi“u hoµ kh´ng kh›
VÀn hµnh, b∂o d≠Ïng vµ sˆa ch˜a mπng Æi÷n, thi’t bfi vµ
ÆÂ dÔng Æi÷n
3 ßi“u ki÷n lµm vi÷c cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng
C´ng vi÷c læp Æ∆t Æ≠Íng d©y cung c†p Æi÷n th≠Íng Æ≠Óc ti’n hµnh trong m´i tr≠Íng nh≠ th’ nµo ? H∑y Æ∏nh d†u (x) vµo ´ trËng nh˜ng cÙm
tı chÿ m´i tr≠Íng lµm vi÷c cÒa ngh“ Æi÷n.
a) Lµm vi÷c ngoµi trÍi
b) Th≠Íng ph∂i Æi l≠u ÆÈng
Trang 8H◊nh 1 - 1 H‰c sinh th˘c hµnh qu†n d©y ÆÈng c¨ Æi÷n.
4 Y™u c«u cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng ÆËi vÌi ng≠Íi lao ÆÈng
ß” lµm Æ≠Óc nh˜ng c´ng vi÷c cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng c«n c„ mÈt sË y™u c«u c¨ b∂n sau :
- V“ ki’n th¯c : tËi thi”u c«n ph∂i c„ tr◊nh ÆÈ v®n ho∏ tËt nghi÷p c†pTrung h‰c c¨ sÎ Hi”u bi’t nh˜ng ki’n th¯c c¨ b∂n cÒa l‹nh v˘c k‹ thuÀtÆi÷n nh≠ an toµn Æi÷n, nguy™n l› lµm vi÷c vµ c†u tπo cÒa m∏y Æi÷n, thi’t
bfi Æi÷n vµ nh˜ng Æ∆c t›nh vÀn hµnh cÒa chÛng Hi”u Æ≠Óc mÈt sË quytr◊nh k‹ thuÀt trong ngh“ Æi÷n d©n dÙng
- V“ k‹ n®ng : c„ k‹ n®ng Æo l≠Íng, sˆ dÙng, b∂o d≠Ïng, sˆa ch˜a, læp Æ∆tnh˜ng thi’t bfi Æi÷n vµ mπng Æi÷n
- V“ th∏i ÆÈ : y™u th›ch nh˜ng c´ng vi÷c cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng, c„ ˝ th¯cb∂o v÷ m´i tr≠Íng vµ an toµn lao ÆÈng, lµm vi÷c khoa h‰c, ki™n tr◊, thÀntr‰ng vµ ch›nh x∏c
- V“ s¯c khoŒ : c„ ÆÒ Æi“u ki÷n v“ s¯c khoŒ, kh´ng mæc c∏c b÷nh v“ timmπch, huy’t ∏p, th†p khÌp
Trang 9- Do s˘ ph∏t tri”n cÒa c∏ch mπng khoa h‰c vµ k‹ thuÀt, lu´n xu†t hi÷n nhi“uthi’t bfi mÌi c„ nhi“u t›nh n®ng hi÷n Æπi Æfli h·i ng≠Íi thÓ Æi÷n lu´n ph∂icÀp nhÀt, n©ng cao ki’n th¯c vµ k‹ n®ng ngh“ nghi÷p.
6 Nh˜ng n¨i Ƶo tπo ngh“
- Ngµnh Æi÷n cÒa c∏c tr≠Íng Dπy ngh“, Trung c†p chuy™n nghi÷p, Cao ƺng
vµ ßπi h‰c k‹ thuÀt
- C∏c Trung t©m K‹ thuÀt tÊng hÓp - H≠Ìng nghi÷p
- C∏c Trung t©m Dπy ngh“ c†p huy÷n vµ t≠ nh©n
1 Em h∑y cho bi’t nÈi dung lao ÆÈng cÒa ngh“ Æi÷n d©n dÙng
2 Ngh“ Æi÷n d©n dÙng c„ tri”n v‰ng ph∏t tri”n nh≠ th’ nµo ?
3 ß” trÎ thµnh ng≠Íi thÓ Æi÷n, c«n ph∂i ph†n Ɔu vµ rÃn luy÷n nh≠ th’ nµov“ h‰c tÀp vµ s¯c khoŒ ?
Trang 10VÀt li÷u Æi÷n Æ≠Óc dÔng trong læp Æ∆t mπng Æi÷n gÂm d©y c∏p Æi÷n, d©yd…n Æi÷n vµ nh˜ng vÀt li÷u c∏ch Æi÷n D©y c∏p Æi÷n vµ d©y d…n Æi÷n Æ≠ÓcdÔng Æ” truy“n t∂i vµ ph©n phËi Æi÷n n®ng Æ’n Æ dÔng Æi÷n.
H◊nh 2 - 1 MÈt sË loπi d©y d…n Æi÷n.
D©y d…n l‚i mÈt sÓi B∂ng 2 - 1 Ph©n loπi d©y d…n Æi÷n
Trang 11H∑y Æi“n nh˜ng tı ho∆c cÙm tı th›ch hÓp vµo chÁ trËng trong c∏c c©u sau :
- C„ nhi“u loπi d©y d…n Æi÷n D˘a vµo lÌp v· c∏ch Æi÷n, d©y d…n Æi÷n Æ≠Ócchia thµnh d©y d…n tr«n vµ d©y d…n
- D˘a vµo sË l‚i vµ sË sÓi cÒa l‚i c„ d©y mÈt l‚i, d©y l‚i, d©y l‚imÈt sÓi vµ l‚i sÓi
Mπng Æi÷n trong nhµ th≠Íng sˆ dÙng loπi d©y d…n Æi÷n Æ≠Óc b‰c c∏ch Æi÷n
2 C†u tπo d©y d…n Æi÷n Æ≠Óc b‰c c∏ch Æi÷n
GÂm hai ph«n lµ l‚i vµ lÌp v· c∏ch Æi÷n
L‚i d©y d…n th≠Íng bªng ÆÂng (ho∆c
nh´m), Æ≠Óc ch’ tπo thµnh mÈt sÓi ho∆c
nhi“u sÓi b÷n vÌi nhau (d©y m“m)
V· c∏ch Æi÷n gÂm 1 lÌp ho∆c nhi“u lÌp,
th≠Íng bªng cao su, ch†t c∏ch Æi÷n tÊng
K› hi÷u cÒa d©y d…n b‰c c∏ch Æi÷n th≠Íng lµ M(n¥F) Trong Æ„ : M lµ l‚iÆÂng, n lµ sË l‚i d©y, F lµ ti’t di÷n cÒa l‚i d©y d…n (mm2)
H∑y Ɖc k› hi÷u d©y d…n Æi÷n cÒa b∂n vœ thi’t k’ mπng Æi÷n : M(2 ¥1,5).
Trang 12T™n g‰i C†u tπo Phπm vi sˆ dÙng
C∏p
mÈt l‚i
C„ th” sˆ dÙng mÁic∏p cho mÈt d©ypha ho∆c mÈt d©ytrung t›nh
C∏p
hai l‚i
C„ th” sˆ dÙngmÈt c∏p cho mÈtpha (mÈt l‚i d©ypha, mÈt l‚i d©ytrung t›nh)
B∂ng 2 - 2 MÈt sË loπi d©y c∏p Æi÷n
II - D©y c∏p Æi÷n
C∏p Æi÷n bao gÂm mÈt ho∆c nhi“u l‚i d©y d…n Æ≠Óc b‰c c∏ch Æi÷n, b™nngoµi lµ v· b∂o v÷ m“m C∏p Æi÷n cÒa mπng Æi÷n trong nhµ lµ loπi c∏p 1pha, Æi÷n ∏p th†p, 1 l‚i ho∆c 2 l‚i
1 C†u tπo
C†u tπo cÒa c∏p Æi÷n gÂm c∏c ph«n ch›nh
sau : L‚i c∏p (1) ; v· c∏ch Æi÷n (2) ; v· b∂o
3
Trang 13C∏p Æ≠Óc g‰i t™n theo ch†t c∏ch Æi÷n Khi thi’t k’, mua c∏p c«n chÿ r‚ ch†tc∏ch Æi÷n, c†p Æi÷n ∏p vµ ch†t li÷u lµm l‚i
III - VÀt li÷u c∏ch Æi÷n
Th’ nµo lµ vÀt li÷u c∏ch Æi÷n ?
Trong mπng Æi÷n, vÀt li÷u c∏ch Æi÷n lu´n Æi li“n vÌi nh˜ng vÀt li÷u d…n Æi÷nnhªm Æ∂m b∂o cho mπng Æi÷n lµm vi÷c Æπt hi÷u qu∂, an toµn cho ng≠Íi vµmπng Æi÷n Nh˜ng vÀt li÷u c∏ch Æi÷n ph∂i Æπt Æ≠Óc c∏c y™u c«u sau : ÆÈc∏ch Æi÷n cao, chfiu nhi÷t tËt, chËng »m tËt vµ c„ ÆÈ b“n c¨ h‰c cao
H∑y Æ∏nh d†u (x) vµo nh˜ng ´ trËng Æ” chÿ ra nh˜ng vÀt li÷u c∏ch Æi÷n cÒa mπng Æi÷n trong nhµ ?
Trang 14I - ÆÂng h Æo Æi÷n
1 C´ng dÙng cÒa ÆÂng h Æo Æi÷n
H∑y k” t™n mÈt sË ÆÂng h Æo Æi÷n mµ em bi’t.
H∑y t◊m trong b∂ng 3 - 1 nh˜ng Æπi l≠Óng Æo cÒa ÆÂng h Æo Æi÷n vµ Æ∏nh d†u (x) vµo ´ trËng
NhÍ c„ ÆÂng h Æo Æi÷n, chÛng ta c„ th” bi’t Æ≠Óc t◊nh trπng lµm vi÷ccÒa c∏c thi’t bfi Æi÷n, ph∏n Æo∏n Æ≠Óc nguy™n nh©n nh˜ng h≠ h·ng, s˘
cË k‹ thuÀt, hi÷n t≠Óng lµm vi÷c kh´ng b◊nh th≠Íng cÒa mπch Æi÷n vµ ÆÂdÔng Æi÷n
Tπi sao ng≠Íi ta ph∂i læp v´n k’ vµ ampe k’ tr™n v· m∏y bi’n ∏p ?
3
Bµi
l Bi’t c´ng dÙng, ph©n loπi cÒa mÈt sË ÆÂng
h Æo Æi÷n.
l Bi’t c´ng dÙng cÒa mÈt sË dÙng cÙ c¨ kh› dÔng trong læp Æ∆t Æi÷n.
C≠Íng ÆÈ dflng Æi÷n C≠Íng ÆÈ s∏ng
ßi÷n trÎ mπch Æi÷n ßi÷n n®ng ti™u thÙ cÒa
Æ dÔng Æi÷nß≠Íng k›nh d©y d…n ßi÷n ∏p
C´ng su†t ti™u thÙ cÒa
mπch Æi÷n
B∂ng 3 - 1
Trang 152 Ph©n loπi ÆÂng h Æo Æi÷n
D˘a vµo Æπi l≠Óng c«n Æo, ÆÂng h Æo Æi÷n Æ≠Óc ph©n loπi nh≠ trongb∂ng 3 - 2
Em h∑y Æi“n nh˜ng Æπi l≠Óng Æo t≠¨ng ¯ng vÌi ÆÂng h Æo Æi÷n vµo b∂ng 3 - 2.
Trang 16C†p ch›nh x∏c th” hi÷n sai sË cÒa phäp Æo.
V› dÙ : V´n k’ c„ thang Æo 300V, c†p ch›nh x∏c 1,5 th◊ sai sË tuy÷t ÆËi
H∑y Æi“n c´ng dÙng vµ t™n dÙng cÙ vµo nh˜ng ´ trËng trong b∂ng sau :
= 4,5 (V)
Th≠Ìc
ßo Æ≠Íng k›nhd©y Æi÷n, k›ch th≠Ìc,chi“u s©u lÁ
Æ≠Íng k›nh d©y Æi÷n
B∂ng 3 - 4 MÈt sË loπi dÙng cÙ c¨ kh›
Trang 17T™n dÙng cÙ H◊nh vœ C´ng dÙng
BÛa
C≠a, cæt Ëng nh˘a
vµ kim loπi
Cæt d©y d…n, tuËt d©y
vµ gi˜ d©y d…n khi nËi
Khoan lÁ tr™n gÁ, b™ t´ng, Æ” læp Æ∆td©y d…n, thi’t bfi Æi÷n
Trang 18GHI NHõ :
c©u h·i
H∑y Æi“n ch˜ ß n’u c©u ÆÛng vµ ch˜ S n’u c©u sai vµo ´ trËng (b∂ng 3 - 5) VÌi nh˜ng c©u sai, t◊m tı sai vµ sˆa lπi Æ” nÈi dung cÒa c©uthµnh ÆÛng
Æi÷n ∏p vµ Æi÷n trÎ cÒa
mπch Æi÷n
4
V´n k’ Æ≠Óc mæcnËi ti’p vÌi mπch Æi÷n
c«n Æo
ßÂng h Æo Æi÷n :
1 ßÂng h Æo Æi÷n gÂm c„ :
bÛa, khoan, tua v›t, th≠Ìc
2 Hi÷u qu∂ c´ng vi÷c phÙ
thuÈc mÈt ph«n vµo vi÷c ch‰n
vµ sˆ dÙng ÆÛng dÙng cÙ laoÆÈng
B∂ng 3 - 5
Trang 19i - dÙng cÙ, vÀt li÷u vµ thi’t bfi
- DÙng cÙ : k◊m Æi÷n, tua v›t, bÛt thˆ Æi÷n
- ßÂng h Æo Æi÷n : ampe k’ (Æi÷n tı, thang Æo 1A), v´n k’ (Æi÷n tı, thang
Æo 300V), ´m k’, o∏t k’, c´ng t¨ Æi÷n, ÆÂng h vπn n®ng
- VÀt li÷u : b∂ng th˘c hµnh læp sΩn mπch Æi÷n gÂm 4 b„ng ÆÃn 220V-100W(ho∆c b∂ng th˘c hµnh Æo Æi÷n trÎ), d©y d…n Æi÷n
ii - nÈi dung vµ tr◊nh t˘ th˘c hµnh
1 T◊m hi”u ÆÂng h Æo Æi÷n
T◊m hi”u mÈt sË ÆÂng h Æo Æi÷n (ampe k’, v´n k’ )
- T◊m hi”u c∏c k› hi÷u Æ≠Óc ghi tr™n m∆t ÆÂng hÂ
- Ch¯c n®ng cÒa ÆÂng h Æo : Æo Æπi l≠Óng g◊ ?
- T◊m hi”u Æπi l≠Óng Æo vµ thang Æo
- C†u tπo b™n ngoµi cÒa ÆÂng h Æo : c∏c bÈ phÀn ch›nh vµ c∏c nÛm Æi“uchÿnh cÒa ÆÂng hÂ
2 Th˘c hµnh sˆ dÙng ÆÂng h Æo Æi÷n
Tu˙ theo Æi“u ki÷n nhµ tr≠Íng c„ th” th˘c hi÷n mÈt trong hai ph≠¨ng ∏n sau :
l ßo Æ≠Óc Æi÷n n®ng ti™u thÙ cÒa mπch Æi÷n bªng c´ng t¨ Æi÷n (ho∆c Æo Æ≠Óc Æi÷n trÎ bªng ÆÂng h vπn n®ng).
l ß∂m b∂o an toµn Æi÷n.
Trang 20Ph≠¨ng ∏n 1 - Sˆ dÙng c´ng t¨ Æi÷n Æ” Æo Æi÷n n®ng ti™u thÙ cÒamπch Æi÷n.
Ph≠¨ng ∏n 2 - Sˆ dÙng ÆÂng h vπn n®ng Æ” Æo Æi÷n trÎ
a) Ph≠¨ng ∏n 1 : ßo Æi÷n n®ng ti™u thÙ cÒa mπch Æi÷n bªng c´ng t¨ Æi÷n
ßo Æi÷n n®ng ti™u thÙ cÒa mπch Æi÷n bªng c´ng t¨ ki”u c∂m ¯ng
B≠Ìc 1 : ߉c vµ gi∂i th›ch nh˜ng k› hi÷u ghi tr™n m∆t c´ng t¨ Æi÷n
Trang 21NguÂn Æi÷n Æ≠Óc nËi vÌi nh˜ng
Æ«u nµo cÒa c´ng t¨ Æi÷n ?
PhÙ t∂i Æ≠Óc nËi vÌi Æ«u nµo
- Ghi chÿ sË c´ng t¨ sau khi Æo
30 phÛt vµo b∏o c∏o th˘c hµnh
- Ghi sË vflng quay cÒa Æ‹a
- T›nh Æi÷n n®ng ti™u thÙ cÒa
Æo (dflng Æi÷n, Æi÷n ∏p mÈt chi“u
hay xoay chi“u, Æi÷n trÎ) vÌi
thang Æo th›ch hÓp
ChÛ ˝ : Kh´ng Æ≠Óc sˆ dÙng tu˙ ti÷n khi ch≠a hi”u c∏ch sˆ dÙng N’u
sˆ dÙng nh«m vfi tr› chuy”n mπch sœ lµm h·ng ÆÂng h vπn n®ng.
Quan s∏t h◊nh 4 - 3, h∑y m´ t∂ c†u tπo ngoµi cÒa ÆÂng h vπn n®ng ?
H◊nh 4 - 3 ßÂng h vπn n®ng.
kWh
PT A
H◊nh 4 - 2 S¨ ÆÂ mπch Æi÷n c´ng t¨ Æi÷n D©y trung t›nh
Trang 22Nguy™n tæc chung khi Æo Æi÷n trÎ bªng ÆÂng h vπn n®ng :
- ßi“u chÿnh nÛm chÿnh 0 : ChÀp mπch hai Æ«u cÒa que Æo (ngh‹a lµ Æi÷n trÎ
Æo bªng 0), n’u kim ch≠a chÿ v“ 0 th◊ c«n ph∂i xoay nÛm chÿnh 0 Æ” kim chÿv“ sË 0 cÒa thang Æo Thao t∏c nµy c«n Æ≠Óc th˘c hi÷n cho mÁi l«n Æo.
- Khi Æo kh´ng Æ≠Óc chπm tay vµo Æ«u kim Æo ho∆c c∏c ph«n tˆ Æo v◊ Æi÷ntrÎ ng≠Íi g©y sai sË Æo
- Khi Æo ph∂i bæt Æ«u tı thang Æo lÌn nh†t vµ gi∂m d«n Æ’n khi nhÀn Æ≠Óck’t qu∂ th›ch hÓp Æ” tr∏nh kim bfi va ÆÀp mπnh
ßo Æi÷n trÎ tr™n b∂ng th˘c hµnh.
B≠Ìc 2 : ßo Æi÷n trÎ bªng ÆÂng h vπn n®ng
ChÛ ˝ : Ph∂i cæt Æi÷n tr≠Ìc khi Æo Æi÷n trÎ.
IV - b∏o c∏o th˘c hµnh
III - ß∏nh gi∏
HS t˘ Æ∏nh gi∏ vµ Æ∏nh gi∏ chäo nhau k’t qu∂ th˘c hµnh theo c∏c ti™u ch› :
- Th˘c hi÷n theo quy tr◊nh ;
- ≥ th¯c h‰c tÀp, Æ∂m b∂o an toµn lao ÆÈng vµ v÷ sinh n¨i lµm vi÷c
Trang 23T›nh Æi÷n n®ng ti™u thÙ cÒa mπch Æi÷n.
B∂ng 4 - 1 K’t qu∂ th˘c hµnh Æo Æi÷n n®ng ti™u thÙ
B∂ng 4 - 2 K’t qu∂ th˘c hµnh Æo Æi÷n trÎ
b∏o c∏o th˘c hµnh Æo Æi÷n trÎ bªng ÆÂng h vπn n®ng
Trang 24I - dÙng cÙ, vÀt li÷u vµ thi’t bfi
- DÙng cÙ : k◊m cæt d©y, k◊m m· nh‰n, k◊m trfln, tua v›t, dao nh·, m· hµn
- VÀt li÷u vµ thi’t bfi : hÈp nËi d©y, Æai Ëc nËi d©y, d©y Æi÷n l‚i mÈt sÓi, d©y Æi÷nm“m l‚i nhi“u sÓi, gi†y r∏p, b®ng d›nh c∏ch Æi÷n, nh˘a th´ng, thi’c hµn
II - nÈi dung vµ tr◊nh t˘ th˘c hµnh
1 MÈt sË ki’n th¯c bÊ trÓ
Trong qu∏ tr◊nh læp
Æ∆t, sˆa ch˜a d©y d…n
vµ thi’t bfi Æi÷n cÒa
vi÷c cÒa mπng Æi÷n
N’u mÈt mËi nËi l·ng
TH#C HÄNH
l Bi’t Æ≠Óc c∏c y™u c«u cÒa mËi nËi d©y d…n Æi÷n
l Hi”u Æ≠Óc mÈt sË ph≠¨ng ph∏p nËi d©y d…n Æi÷n.
l NËi Æ≠Óc mÈt sË mËi nËi d©y d…n Æi÷n.
Trang 25a) C∏c loπi mËi nËi d©y d…n Æi÷n
- MËi nËi thºng (nËi nËi ti’p) ;
- MËi nËi ph©n nh∏nh (nËi rœ) ;
- MËi nËi dÔng phÙ ki÷n (hÈp nËi d©y, bul´ng v.v )
b) Y ™u c«u mËi nËi
- D…n Æi÷n tËt : ßi÷n trÎ mËi nËi nh· Æ” dflng Æi÷n truy“n qua d‘ dµng.
MuËn vÀy, c∏c m∆t ti’p xÛc ph∂i sπch, di÷n t›ch ti’p xÛc ÆÒ lÌn vµ mËi nËiph∂i ch∆t (tËt nh†t mËi nËi ph∂i Æ≠Óc hµn thi’c lπi)
- C„ ÆÈ b“n c¨ h‰c cao : ph∂i chfiu Æ≠Óc s¯c käo, cæt vµ s˘ rung chuy”n.
- An toµn Æi÷n : Æ≠Óc c∏ch Æi÷n tËt, mËi nËi kh´ng sæc Æ” tr∏nh lµm thÒng
lÌp b®ng c∏ch Æi÷n
- ß∂m b∂o v“ m∆t m‹ thuÀt : MËi nËi ph∂i g‰n vµ Æãp.
2 Quy tr◊nh chung nËi d©y d…n Æi÷n
C„ th” b„c v· c∏ch Æi÷n bªng k◊m
ho∆c dao nh·, chÛ ˝ kh´ng Æ≠Óc
cæt vµo l‚i ßÈ dµi lÌp v· c∏ch
Æi÷n c«n b„c phÙ thuÈc vµo Æ≠Íng
VÌi d©y c„ ti’t di÷n nh·, n™n dÔng
k◊m tuËt d©y Æ” b„c v· c∏ch Æi÷n
Ki”m tra mËi nËi
Hµn mËi nËi
C∏ch Æi÷n mËi nËi
Trang 26- B„c ph©n Æoπn (h◊nh 5 - 3)
DÔng cho loπi d©y c„ hai lÌp
c∏ch Æi÷n LÌp c∏ch Æi÷n ngoµi
Æ≠Óc cæt l÷ch vÌi lÌp trong
kho∂ng 5 - 8 mm
DÔng gi†y r∏p lµm sπch l‚i d©y
d…n Æ’n khi th†y ∏nh kim Æ”
mËi nËi ti’p xÛc tËt
- V∆n xoæn : Gi˜ ÆÛng vfi tr› rÂi
xoæn hai d©y vµo nhau 2 - 3
vflng, sau Æ„ dÔng k◊m v∆n
xoæn l«n l≠Ót d©y nµy vµo d©y
kia 4 - 6 vflng Hoµn thi÷n mËi
nËi bªng c∏ch dÔng 2 k◊m c∆p
nh˜ng vflng ngoµi cÔng, v∆n
ng≠Óc chi“u nhau, si’t mËi nËi
vıa ÆÒ ch∆t vµ Æ“u
- Ki”m tra mËi nËi : Ki”m tra
mËi nËi sau khi nËi theo nh˜ng
y™u c«u Æ∆t ra
B≠Ìc 3 NËi d©y
a) NËi d©y d…n theo Æ≠Íng thºng (nËi nËi ti’p h◊nh 5 - 5, h◊nh 5 - 6)
NËi d©y d…n l‚i 1 sÓi
Trang 27NËi d©y d…n l‚i nhi“u sÓi
- B„c v· c∏ch Æi÷n vµ lµm sπch l‚i :
c«n c»n thÀn Æ” kh´ng lµm Ưt mÈt
sÓi d©y nh· nµo ChÛ ˝ lµm sπch
tıng sÓi cÒa l‚i
- LÂng l‚i : Xoà Ɠu c∏c sÓi cÒa l‚i
thµnh h◊nh nan quπt, lÂng c∏c sÓi
l‚i, Æan chäo nhau (h◊nh 5 - 6)
- V∆n xoæn : l«n l≠Ót qu†n vµ mi’t
Æ“u nh˜ng sÓi cÒa l‚i nµy l™n l‚i
cÒa d©y kia kho∂ng 3 - 5 vflng ch∆t
vµ Æ“u, cæt b· Æoπn d©y thıa
- Ki”m tra mËi nËi : MËi nËi chæc,
ch∆t, Æ“u vµ Æãp
b) NËi rœ (nËi ph©n nh∏nh h◊nh 5 - 7)
D©y d…n Æi÷n nËi tı Æ≠Íng d©y
trÙc ch›nh ra g‰i lµ d©y nh∏nh,
chÁ nËi gi˜a Æ≠Íng d©y trÙc
ch›nh vµ d©y nh∏nh g‰i lµ mËi nËi
ph©n nh∏nh
NËi d©y d…n l‚i mÈt sÓi
- UËn gÀp l‚i : ß∆t d©y ch›nh vµ d©y
nh∏nh vu´ng g„c vÌi nhau, uËn
gÀp l‚i d©y nh∏nh
- V∆n xoæn : DÔng k◊m qu†n d©y
nh∏nh l™n d©y ch›nh, xoæn ti’p
kho∂ng 7 vflng rÂi cæt b· d©y
thıa Sau Æ„ si’t ch∆t mËi nËi vıa
Trang 28NËi d©y d…n l‚i nhi“u sÓi
- C∏c b≠Ìc b„c v· c∏ch Æi÷n vµ lµm
sπch l‚i Æ≠Óc th˘c hi÷n nh≠ tr™n
- NËi d©y : T∏ch l‚i d©y d…n lµm 2
ph«n bªng nhau ß∆t l‚i d©y
nh∏nh vµo gi˜a Æoπn l‚i d©y
ch›nh vµ l«n l≠Ót v∆n xoæn tıng
nˆa l‚i d©y nh∏nh kho∂ng 3 - 4
vflng (qu†n ng≠Óc chi“u nhau)
k›nh v›t, cÔng chi“u si’t ch∆t
cÒa v›t Sau khi uËn ÆÒ vflng,
Æ«u l‚i Æ≠Óc xoæn tı 1 - 2 vflng
vµo l‚i d©y
+ Lµm khuy™n hÎ : Æ≠Íng k›nh
vflng khuy™n ph∂i lÌn h¨n Æ≠Íng
k›nh v›t
- NËi d©y : Æ∆t vflng khuy™n l™n chÁ
nËi, Æ∆t ti’p vflng Æ÷m, v›t rÂi
dÔng tua v›t v∆n ch∆t
c) NËi d©y dÔng phÙ ki÷n (trong hÈp
nËi d©y, cho c∏c thi’t bfi Æi÷n )
ß≠Óc dÔng khi nËi d©y vÌi c∏c
thi’t bfi Æi÷n, hÈp nËi d©y, ho∆c
Trang 29B≠Ìc 5 C∏ch Æi÷n mËi nËi
- Qu†n b®ng c∏ch Æi÷n
Qu†n tı tr∏i sang ph∂i, lÌp trong
qu†n ph«n mËi nËi, lÌp ngoµi qu†n
chÂng l™n mÈt ph«n lÌp v· c∏ch Æi÷n
Khi qu†n ph∂i käo c®ng b®ng c∏ch
Æi÷n, b≠Ìc qu†n sau qu†n chÂng l™n
mÈt nˆa chi“u rÈng b≠Ìc qu†n tr≠Ìc,
ÆÂng thÍi lu´n l†y tay næn Æ” b®ng
c∏ch Æi÷n Æ≠Óc d›nh ch∆t lπi
NËi bªng Æai Ëc nËi d©y
- Lµm Æ«u nËi thºng : chi“u dµi Æoπn
b„c v· c∏ch Æi÷n kho∂ng 2/3 chi“u
dµi Æai Ëc nËi d©y vµ lµm sπch l‚i
- NËi d©y d…n : gi˜ c∏c Æ«u d©y cho
bªng nhau, dÔng k◊m xoæn c∏c l‚i
d©y theo chi“u kim ÆÂng h V∆n Æai
Ëc nËi d©y vµo Æ«u l‚i d©y d…n, Æai
Ëc cæt l™n l‚i d©y c∏c ren mfin tπo
thµnh tÊ hÓp v›t vµ Æai Ëc
- Ki”m tra mËi nËi : käo mπnh tıng
d©y Æ” ki”m tra mËi nËi chæc chæn,
ch∆t ßai Ëc trÔm h’t ph«n l‚i
d©y d…n
B≠Ìc 4 Hµn mËi nËi
C∏c mËi nËi d©y d…n Æi÷n, ngoµi c∏c ki”u nËi Æ∆c bi÷t Æ“u c«n ph∂i hµnsau khi nËi Æ” mËi nËi t®ng s¯c b“n c¨ h‰c, d…n Æi÷n tËt vµ kh´ng gÿ.C∏c b≠Ìc hµn Æ≠Óc ti’n hµnh nh≠ sau :
- Lµm sπch mËi nËi : dÔng gi†y r∏p lµm
sπch tπp ch†t vµ ´xit ÆÂng b™n ngoµi
H◊nh 5 - 11 Hµn mËi nËi.