CHƯƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THUẾ NỘI DUNG I. Khái niệm, phân loại, bản chất thuế II. Các yếu tố cấu thành nên thuế III. Vai trò của thuế IV. Nguyên tắc thuế khóa Prepared by Nguyen Thu Hang CHƯƠNG II: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THUẾ I. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT VÀ PHÂN LOẠI THUẾ 1. Khái niệm - Có rất nhiều khái niệm: từng góc độ khác nhau  Người nghiên cứu pháp luật: Thuế là khoản đóng góp theo quy định của pháp luật mà Nhà nước bắt buộc mọi tổ chức và cá nhân phải nộp vào NSNN.  Người thu thuế: là khoản đóng góp bắt buộc theo nghĩa vụ do pháp luật quy định. Thuế là khoản thu không hoàn trả ngang giá và trực tiếp.  Người nộp thuế: thuế là một khoản đóng góp bắt buộc phải nộp cho Nhà nước theo quy định. 1. Khái niệm - Giáo trình “Thuế và hệ thống thuế ở Việt Nam” – GS.TS Bùi Xuân Lưu, ĐHNT: “Thuế là một phần thu nhập mà mỗi tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước theo luật định để đáp ứng yêu cầu chi tiêu theo chức năng của Nhà nước; người đóng thuế được hưởng phần thu nhập còn lại”. Một số đặc điểm về thuế  Thuế có tính hoàn trả gián tiếp và không ngang giá.  Thuế là một hình thức động viên một phần thu nhập xã hội.  Thuế là khoản đóng góp mang tính bắt buộc.  Nộp thuế là quyền lợi và nghĩa vụ của mọi công dân. Prepared by Nguyen Thu Hang 2. Bản chất  Bản chất kinh tế: - Thuế là một phần thu nhập của xã hội được tập trung để phục vụ nhu cầu chi tiêu của Nhà nước - Kinh tế là cơ sở của thuế, thuế phải hợp lý, phù hợp với hoạt động kinh tế - Nền tảng kinh tế thay đổi và phát triển→thuế cũng phải thay đổi và phát triển theo.  Bản chất chính trị: Mang tính giai cấp - Trong xã hội cũ: thuế dùng để nuôi bộ máy áp bức, bóc lột - Trong xã hội hiện đại: thuế dùng để phục nhân dân lao động, điều tiết kinh tế, tạo công bằng xã hội.  Bản chất xã hội rộng rãi: - Thuế thu toàn dân, mọi tổ chức, cá nhân - Điều chỉnh phân phối lại thu nhập xã hội - Phạm vi quốc tế: thuế CBPG, trợ cấp của WTO… 3. Phân loại thuế Căn cứ tính chuyển dịch của thuế - Thuế gián thu:  Có khả năng chuyển dịch từ người nộp thuế sang người chịu thuế.  Là một bộ phận cấu thành của giá cả hàng hóa: thuế TTĐB, GTGT, XNK  Thu gián tiếp từ người chịu thuế, người nộp thuế không phải là người chịu thuế  Ưu điểm: đảm bảo tính tự nguyện, dễ hành thu, dễ điều chỉnh  Nhược điểm: tính công bằng không cao: người giàu, người nghèo đều phải chịu thuế như nhau - Thuế trực thu:  Không có khả năng chuyển dịch từ người nộp thuế sang người chịu thuế  Đánh trực tiếp vào thu nhập, tài sản của tổ chức, cá nhân như thuế TNDN, thuế TNCN, thuế tài sản…  Người nộp thuế đồng thời là người chịu thuế  Ưu điểm: đảm bảo tính công bằng xã hội.  Nhược điểm: hạn chế tăng thu nhập, khó hành thu, quản lý - Hoạt động sản xuất, kinh doanh: thuế GTGT - Hàng hóa: thuế XNK, thuế TTĐB - Thu nhập: thuế TNDN, thuế TNCN - Tài sản: thuế nhà, đất… 3. Phân loại thuế Căn cứ vào đối tượng đánh thuế II. CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH NÊN THUẾ 1. Tên gọi 2. Đối tượng nộp thuế 3. Đối tượng tính thuế 4. Biểu thuế - Thuế suất Prepared by Nguyen Thu Hang II. CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH NÊN THUẾ 1. Tên gọi - Gắn gọn, dễ nhớ, phản ánh được mục tiêu của thuế - Dùng để phân biệt và về cơ bản cũng cho ta biết được nội dung của thuế - Câu hỏi: + Thuế xuất nhập khẩu hay thuế xuất khẩu, nhập khẩu? + Thuế thu nhập đối với cá nhân có thu nhập cao hay thuế TNCN? 2. Đối tượng nộp thuế - Được NN quy định trong trong luật nghĩa vụ nộp thuế và cụ thể hóa trong mỗi luật thuế. - Cần phân biệt với: + Đối tượng chịu thuế (hoạt động chịu thuế, vật chịu thuế) + Người nộp thuế và người chịu thuế 3. Đối tượng tính thuế - Thuế đối vật: giá trị hàng hóa, dịch vụ - Thuế đối nhân: giá trị thu nhập - Khác với đối tượng chịu thuế về hình thái biểu hiện [...]... tháng 06 năm 20 08, có hiệu lực thi hành vào 1/1 /20 09→ Mới nhất Nghị định 148 /20 04/NĐ-CP ngày 23 /7 /20 04 Nghị định 156 /20 05/NĐ-CP ngày 15/ 12/ 2005 Nghị định 123 /20 08/NĐ-CP ngày 08/ 12/ 2008 Thông tư 120 /20 03/TT-BTC ngày 12/ 12/ 2003 Thông tư 84 /20 04/TT-BTC ngày 18/8 /20 04 Thông tư 32/ 2007/TT-BTC ngày 9/4 /20 07 Thông tư 30 /20 08/TT-BTC ngày 10/5 /20 08 Thông tư 129 /20 08/TT-BTC ngày 26 / 12/ 2008 Tờ khai thuế GTGT Mẫu... thuế Ví dụ: Biểu thuế TNCN ở Việt Nam (hiệu lực 1/1 /20 09) Tính thuế phải nộp nếu TN chịu thuế là 32 triệu đồng/tháng? Bậc TN tính thuế/ năm (triệu đồng) TN tính thuế/ tháng Thuế suất (triệu đồng) (%) 1 Đến 60 Đến 5 5 2 Trên 60 đến 120 Trên 5 đến 10 10 3 Trên 120 đến 21 6 Trên 10 đến 18 15 4 Trên 21 6 đến 384 Trên 18 đến 32 20 5 Trên 384 đến 624 Trên 32 đến 52 25 6 Trên 624 đến 960 Trên 52 đến 80 30 7 Trên... 960 Trên 80 35 Thuế suất lũy tiến từng phần và lũy tiến toàn phần Thu nhập = 20 triệu Toàn phần Từng phần 0-5 tr 5% 5tr 25 0 k 5-1 0tr 10% 5tr 500 k 1 0-1 8tr 15% 8tr 1 .2 tr 1 8- 32tr 20 % 2tr 400k Tổng 20 tr x 20 % = 4tr 2. 35tr 4 .2. 2 Nguyên tắc ấn định thuế suất Lập luận của A.Laffer – nhà kinh tế học người Mỹ: có tồn tại một mức thuế suất để có được năng suất thu thuế cao nhất  Thuế 0%  - C% 100% Hai nguyên.. .II CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH NÊN THUẾ 4 Biểu thuế - Thuế suất 4.1 Biểu thuế: Là tập hợp các yếu tố về mã số, nhóm mặt hàng, thuế suất  Ví dụ: - Biểu thuế xuất khẩu, nhập khẩu: bao gồm mã số (8 số, nhóm, phân nhóm), mô tả mặt hàng và thuế suất; Biểu thuế TNCN: bậc thuế, thu nhập năm/người, thu nhập bình quan tháng/người và thuế suất - II CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH NÊN THUẾ 4 Biểu thuế - Thuế suất 4 .2 Thuế. .. Ví dụ: Thuế lợi tức doanh nghiệp áp dụng đối với các hộ kinh doanh công thương nghiệp, sử dụng thuế suất tỉ lệ lũy tiến toàn phần (năm 1983) Bậc Lợi tức chịu thuế/ tháng (đồng) Thuế suất (%) 1 Đến 5.00 12 2 Đến 1.000 15 3 Đến 1.500 18 4 Đến 2. 000 22 5 Đến 2. 500 26 7 Đến 3.000 30 4 .2. 1 Các loại thuế suất Bằng số tương đối:  Lũy tiến từng phần: thuế suất tăng theo từng phần của đối tượng tính thuế Ví... phần Ví dụ: Mức thuế nhập khẩu đối với ô tô cũ dưới 5 chỗ áp dụng thuế tuyệt đối cố định (04 /20 08) Dung tích xy- lanh Thuế suất/chiếc (USD) Dưới 1.000 cc 3.000 1.000 – 1.500 cc 7.000 1.500 – 2. 000 cc 9.000 2. 000 – 2. 500 cc 13.500 2. 500 – 3.000 cc 15.000 3.000 – 4.000 cc 18.000 4.000 – 5.000 cc 26 .400 Trên 5.000 cc 30.000 Ví dụ: Thuế môn bài ở Việt Nam đối với hộ kinh doanh cá thể sử dụng thuế suất tuyệt... GTGT số 02/ 1997/QH9 được thông qua vào ngày 10/5/1997, có hiệu lực ngày 1/1/1999 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thuế GTGT số 07 /20 03/QH11 thông qua ngày 17/6 /20 03, có hiêu lục thi hành 1/1 /20 04 Luật sửa đổi, bố sung một số điều của luật thuế GTGT số 57 /20 05/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 20 05, có hiệu lực ngày 1/1 /20 06 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thuế GTGT số 13 /20 08/QH 12 ngày 03... CỦA THUẾ 1 - - + + + Là khoản thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước WB: trong 85 nước: 60 nước có nguồn thu chiếm 80% từ thuế; Mỹ (95%); Đức ( 92% ); Nhật (95%); VN (90%) Q: Việc VN gia nhập WTO sẽ làm giảm thu lớn đối với NSNN? Tuy nhiên, cần lưu ý: Cần coi trọng thuế gián thu Thuế phải bao quát hết được mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh trong xã hội Tránh tình trạng thuế giết chết thuế III VAI TRÒ CỦA THUẾ... suất 4 .2. 1 Các loại thuế suất - + + + + Tuyệt đối Bằng số tuyệt đối: Cố định: không thay đổi theo giá trị; Ví dụ: thuế suất thuế nhập khẩu ô tô đã qua sử dụng Lũy tiến: ấn định một số tiền cụ thể nhưng thay đổi theo quy mô đối tượng tính thuế; ví dụ biểu thuế môn bài ở Việt nam Ưu điểm: ổn định số thuế thu vào ngân sách; xác định trước được số thuế phải nộp; hành thu dễ, tránh được gian lận thuế Nhược... thuế suất: Thuế suất phải hợp lý để người chịu thuế bớt cảm thấy gánh nặng của thuế Thuế suất phải mang lại năng suất thu thuế tối đa, không cản trở việc kích thích phát triển kinh tế - xã hội II VAI TRÒ CỦA THUẾ 1 2 3 Là nguồn thu chủ yếu của NSNN Là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế Góp phần điều hòa thu nhập, thực hiện công bằng xã hội trong phân phối Prepared by Nguyen Thu Hang III . = 20 triệu Toàn phần Từng phần 0-5 tr 5% 5tr 25 0 k 5-1 0tr 10% 5tr 500 k 1 0-1 8tr 15% 8tr 1 .2 tr 1 8- 32tr 20 % 2tr 400k Tổng 20 tr x 20 % = 4tr 2. 35tr 4 .2. 2. - Hoạt động sản xuất, kinh doanh: thuế GTGT - Hàng hóa: thuế XNK, thuế TTĐB - Thu nhập: thuế TNDN, thuế TNCN - Tài sản: thuế nhà, đất… 3. Phân loại thuế