Lý do chọn đề tài Việc lựa chọn vấn đề “Thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ luật học của tác giả xuất phát từ những l
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
BÙI XUÂN HÙNG
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TỈNH NGHỆ AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Nghệ An, năm 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
BÙI XUÂN HÙNG
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TỈNH NGHỆ AN
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật
Trang 3Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ hướng dẫn từ TS Trần Thái Dương - Trường Đại học Luật Hà Nội Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào
Tác giả
Bùi Xuân Hùng
Trang 4Xin chân thành cảm ơn lãnh đạo Trường Đại học Vinh, các thầy cô giáo trong khoa sau Đại học, Khoa Luật Trường Đại học Vinh, Ban Giám đốc Sở Nội
vụ, Phòng Công chức viên chức - Sở Nội vụ và các đồng nghiệp tại Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An, đã động viên, tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình làm luận văn
Do hiểu biết còn hạn chế và trình độ có hạn nên luận văn sẽ còn những thiếu sót, rất mong nhận được nhiều sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô và các bạn đồng nghiệp để cho luận văn được hoàn chỉnh hơn
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 05
01 Lý do chọn đề tài 05
02 Mục đích nghiên cứu 07
03 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 07
04 Những đóng góp mới của đề tài 08
05 Nhiệm vụ nghiên cứu 08
06 Phương pháp nghiên cứu 08
07 Kết cấu luận văn 09
Chương 1 10
CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ 10
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 10
1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 10
1.1.2 Đặc điểm của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 17
1.1.3 Vai trò của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 20 1.2 Nội dung và yêu cầu của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 23
1.2.1 Nội dung thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 23
1.2.1.1 Tuyển dụng công chức cấp xã thông qua thi tuyển 27
1.2.1.2 Tuyển dụng công chức cấp xã thông qua xét tuyển 299
1.2.2 Yêu cầu của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 30
1.3 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 33
1.3.2 Yếu tố kinh tế, chính trị 33
Trang 61.3.2.1 Yếu tố chính trị 33
1.3.2.2 Yếu tố về kinh tế 34
1.3.3 Yếu tố pháp luật 34
Tiểu kết chương 1 37
Chương 2 38
THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TỈNH NGHỆ AN HIỆN NAY 38
2.1 Đặc điểm tổ chức đơn vị hành chính cấp xã và sự ảnh hưởng của nó đến thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An 38
2.1.1 Đặc điểm tổ chức đơn vị hành chính cấp xã ở tỉnh Nghệ An 38
2.1.1.1 Khái quát về tỉnh Nghệ An 38
2.1.1.2 Đặc điểm đặc điểm tổ chức hệ thống hành chính cấp xã tỉnh Nghệ An 40
2.1.2 Sự ảnh hưởng của đặc điểm tổ chức đơn vị - hành chính cấp xã đến thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở Nghệ An 41
2.2 Kết quả trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An 43
2.3 Hạn chế, bất cập trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An và nguyên nhân 51
2.3.1 Hạn chế, bất cập trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An 51
2.3.2 Nguyên nhân của hạn chế, bất cập trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An 59
Tiểu kết chương 2 67
Chương 3 68
Trang 7PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TỈNH NGHỆ
AN 68 3.1 Phương hướng bảo đảm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An 68
3.1.1 Nâng cao nhận thức thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 68 3.1.2 Hoàn thiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 70
3.1.3 Tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có
thẩm quyền trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 73
3.2 Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An 75
3.2.1 Các giải pháp nâng cao nhận thức đối với thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 75
3.2.1.1 Đổi mới nhận thức về vị trí, vai trò công chức cấp xã trong hoạt động công vụ và cải cách nền hành chính 75 3.2.1.2 Đổi mới quan niệm về tuyển dụng công chức cấp xã 77
3.2.2 Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp
xã 80
3.2.2.1 Hệ thống hóa, pháp điển hóa các văn bản quy phạm pháp luậtvề tuyển dụng công chức cấp xã 80 3.2.2.2 Đổi mới các quy định về tuyển dụng công chức theo hướng tăng cường phân cấp tuyển dụng công chức cấp xã cho chính quyền địa phương
Trang 83.2.3.2 Xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trong thực
hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã 86
3.2.3.3 Xử lý vi phạm trong tuyển dụng công chức 88
Tiểu kết chương 3 90
KẾT LUẬN 91
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Việc lựa chọn vấn đề “Thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ luật học của tác giả xuất phát từ những lý do chủ yếu sau:
Thứ nhất, cải cách hành chính nhà nước, xây dựng nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa với trọng tâm là cải cách thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật và phát triển đội ngũ công chức, nhất là đội ngũ công chức cấp cơ
sở (cấp xã) là một trong những biện pháp quan trọng trong đổi mới đất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế
Những năm qua, công cuộc đổi mới toàn diện đất nước đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trên mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, cụ thể là: kinh tế có những bước phát triển mạnh mẽ, đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể, an ninh quốc phòng được giữ vững, ngoại giao được mở rộng, chúng ta đã có những thành công bước đầu trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và tạo ra những tiền đề quan trọng để đất nước thực hiện thắng lợi công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Cùng với việc phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đềan sinh xã hội, Đảng và Nhà nước ta chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa mà một trong những trọng tâm là công tác cán bộ, hay còn gọi là công tác quản lý nhà nước về cán
bộ, công chức Công tác quản lý nhà nước về cán bộ, công chức là một hoạt động phức tạp và nhạy cảm, bởi đối tượng của nó là con người, chủ thể của mọi hoạt động có ý thức Đặc biệt, hoạt động quản lý nhà nước đối với công chức cấp xã lại càng phải được chú trọng, bởi đây là lực lượng có vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước cấp cơ sở, góp phần đưa chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đi vào cuộc sống từ
đó khẳng định và nâng cao uy tín của Đảng và Nhà nước trước nhân dân
Trang 10Đổi mới, nâng cao chất lượng công vụ, công chức luôn được Đảng và nhà nước xem là một trong bốn trụ cột quan trọng nhằm thực hiện có hiệu quả cải cách hành chính nhà nước Hiệu quả hoạt động nền công vụ luôn đòi hỏi phải có một đội ngũ công chức có đủ năng lực, phẩm chất chính trị, đạo đức của toàn bộ hệ thống đội ngũ công chức từ cấp cơ sở đến trung ương Điều đó phụ thuộc trước hết vào công tác tuyển dụng
Thứ hai, xây dựng và hoàn thiện các quy định của pháp luật, thực hiện
pháp luật nói chung, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã có ý nghĩa quyết định trong quá trình xây dựng, phát triển đội ngũ công chức cấp xã.Mặc dù đã có những bước phát triển, hoàn thiện về các quy định quản lý,
sử dụng công chức trong đó có tuyển dụng công chức cấp xã như quy định về công tác thi tuyển, tiêu chuẩn, nội dung, quy trình đánh giá bổ nhiệm… song trên thực tế đều chưa đầy đủ và cụ thể Một số văn bản quy định không rõ ràng, chung chung, tản mạn, chồng chéo… chưa phù hợp với thực tiễn đời sống, gây ra những khó khăn trong công tác thực hiện pháp luật
Những hạn chế này đã dẫn đến tình trạng mỗi địa phương đã quá linh hoạt, đôi khi “xé rào” trong việc thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã, khiến cho việc tuyển dụng không đúng quy định, không đảm bảo được nguyên tắc trong tuyển dụng như thiếu công bằng, minh bạch, không chọn lựa những người có năng lực vào làm việc trong bộ máy hành chính nhà nước Do
đó, việc hoàn thiện các quy định pháp luật về tuyển dụng công chức có ý nghĩa quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ công chức
Thứ ba, xuất phát từ chính vị trí, vai trò chiến lược của tỉnh Nghệ An
trong sự phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước
Nghệ An là một tỉnh lớn nhất cả nước, có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế khu vực miền Trung Sự phát triển của tỉnh Nghệ An không chỉ phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên mà chính đội ngũ nguồn nhân lực của Nghệ An trong tất cả các lĩnh vực, bao gồm cả đội ngũ công chức
Trang 11Bên cạnh đó, hệ thống đơn vị hành chính cấp cơ sở ở tỉnh Nghệ An
có nhiều đặc thù riêng do các yếu tố tự nhiên xã hội quyết định như có nhiều
xã miền núi chủ yếu là đồng bào dân tộc, giáp biên giới, địa hình rộng lớn phức tạp, có một số vùng kinh tế phát triển cao dựa trên sự phát triển công nghiệp, dịch vụ; cùng với đó mật độ dân số không đồng đều, trình độ dân trí không có sự đồng nhất… nên việc tuyển dụng và sử dụng công chức cấp xã cũng có những đặc thù riêng Vì vậy, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã tại tỉnh Nghệ An với những đặc thù riêng biệt đó sẽ là những bài học kinh nghiệm cho các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong tuyển dụng công chức cấp xã
Từ những lý do trên, tác giả cho rằng cần phải thực hiện một nghiên cứu đánh giá một cách toàn diện những hạn chế, tìm ra những nguyên nhân trong quá trình thực hiện pháp luật về tuyển dụng công cấp xã tỉnh Nghệ An đồng thời đề xuất những giải pháp góp phần giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm chủ động khắc phục những bất cập, tồn tại để đảm bảo thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là thông qua việc vận dụng những lý thuyết về thực hiện pháp luật nhằm phân tích tình hình thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An Từ đó tìm hiểu những hạn chế, tồn tại, đồng thời đưa ra những giải pháp khắc phục nhằm bảo đảmthực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã tại Nghệ An
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn của thực hiện pháp luật tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Nghệ An
Trang 12+ Phạm vi về thời gian: Từ năm 2015 đến năm 2017
4 Những đóng góp mới của đề tài
Trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đã công bố, luận văn là công trình nghiên cứu khá cơ bản, hệ thống có điểm mới
về thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 2015 - 2017 Trong đó luận văn có một số đóng góp mới về mặt khoa học như sau:
- Làm rõ cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã, chỉ ra các phương thức thực hiện pháp luật, yêu cầu cũng như những yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
- Đánh giá việc thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An: Những kết quả đạt được, những hạn chế vướng mắc và nguyên nhân của những hạn chế trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An
- Đưa ra phương hướng, các giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật
về tuyển dụng công chức cấp xã tỉnh Nghệ An
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Phân tích, hệ thống hoá cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã;
- Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp
xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An, chỉ ra những thành tựu, hạn chế, bất cập, và nguyên nhân của những hạn chế, bất cập đó
- Đề xuất phương hướng và các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An
6 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa trong trình bày cơ sở
lý luận của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Trang 13+ Phương pháp thống kê đối với kết quả thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã các thành phố, huyện, thị xã ở tỉnh Nghệ An: số lượng quyết định tuyển dụng được ban hành, số lượng người được tuyển dụng theo từng hình thức, cơ cấu về từng chức danh, trình độ chuyên môn
+ Phương pháp so sánh được tác giả trình bày trong chương 2 nhằm so sánh việc thực hiện pháp luật giữa các huyện ở tỉnh Nghệ An trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Đồng thời so sánh về đặc điểm tổ chức đơn vị hành chính cấp cơ sở giữa tỉnh Nghệ An và các tỉnh, thành phố khác trong cả nước để làm rõ những đặc trưng trong tổ chức đơn vị hành chính cấp cơ sở ở đây
+ Phương pháp khảo sát thực tế được tác giả thực hiện nhằm đánh giá những hạn chế thực tế, nguyên nhân những hạn chế trong thực hiện pháp luật
về tuyển dụng công chức cấp xã ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An
7 Kết cấu luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục luận văn gồm 03 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công
chức cấp xã
Chương 2.Thực trạng thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp
xã ở tỉnh Nghệ An hiện nay
Chương 3 Phương hướng và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về
tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Nghệ An
Trang 14Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬNCỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ TUYỂN DỤNG
CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Mỗi quốc gia trong tổ chức nền công vụ có những quan điểm khác nhau
về công chức và hiện nay trên thế giới cũng chưa có một khái niệm thống nhất
về công chức Theo cách hiểu chung nhất: “công chức thường được coi là một
bộ phận của toàn bộ những người làm việc trong Chính phủ - đó là một nhóm nhân viên đảm đương những công việc nòng cốt hay nhiệm vụ đòi hỏi các kỹ năng và nghiệp vụ cao” [11;tr.464] Tuy nhiên rất khó để xác định những nhóm người nòng cốt này, do đó, việc quy định công chức còn phụ thuộc vào các yếu tố lịch sử chính trị khác nhau của mỗi quốc gia Bởinhững giá trị xã hội khác nhau đã dẫn đến những hệ thống nhân sự và quan niệm về công chức khác nhau ở mỗi nước
Tại Pháp, Quy chế chung về công chức nhà nước tại Điều 2 chương 2 quy định: “Công chức là người được bổ nhiệm vào một công việc thường xuyên với thời gian làm việc trọn vẹn và được biên chế vào một ngạch trong thức bậc của các cơ quan hành chính nhà nước, các cơ quan ngoại biên hoặc các công sở nhà nước” Theo đó, công chức Pháp được chia làm 3 nhóm chính như sau:
- Nhóm 1: công chức nhà nước trung ương bao gồm nhân viên làm việc trong chính phủ, trong các bộ;
- Nhóm 2: công chức địa phương làm việc tại các cơ quan địa phương, cộng đồng lãnh thổ;
- Nhóm 3: công chức trực thuộc các công sở tự quản ( trong lĩnh vực y tế bao gồm quản lý, điều trị tại các bệnh viên công) [27;tr18-tr84]
Trang 15Tại Mỹ, việc xây dựng hệ thống công vụ theo mô hình việc làm, nhấn mạnh vào công việc chứ không phải cá nhân thực hiện nhiệm vụ đó Do đó, quan niệm về công chức Mỹ có nhiều điểm khác biệt Công chức Mỹ bao gồm những người làm việc trong ngành hành chính của chính phủ được bổ nhiệm như: Bộ trưởng, Thứ trưởng, trợ lý Bộ trưởng, những người đứng đầu
bộ máy độc lập và những người liên quan đến chức nghiệp làm trong hành pháp đều được xem là công chức Quan hệ giữa chính phủ và công chức được xác định là quan hệ giữa người thuê lao động và lao động, ngoài việc điều chỉnh theo luật hành chính, quan hệ này được điều chỉnh bằng hợp đồng dân sự.[10;tr35]
Như vậy, quan niệm về công chức ở mỗi quốc gia là khác nhau, tuy nhiên công chức ở các nước trên thế giới luôn có một số đặc trung cơ bản:
- Là người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào vị trí công việc trong bộ máy nhà nước (bao gồm cả hành chính, tư pháp, hoặc lập pháp tùy theo từng quốc gia);
- Thực hiện các nhiệm vụ do nhà nước giao nhằm phục vụ lợi ích chung do nhà nước quy định;
- Được nhà nước trả lương từ NSNN Bởi lẽ vì công chức thực thi công
vụ của nhà nước vì vậy được hưởng lương từ ngân sách nhà nước
Ở Việt Nam, quan niệm về công chức có rất nhiều thay đổi được cụ thể hóa trong các văn bản quy phạm pháp luật như:
Sắc lệnh số 76/SL do Chủ tịch Hồ Chí Minh kí ban hành ngày 20/5/1950 quy định về công chức tại Điều 1: “Những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong các
cơ quan Chính phủ, ở trong hay ở ngoài nước, đều là công chức theo Quy chế này, trừ những trường hợp riêng biệt do Chính phủ định” Theo quy định này, phạm vi những người được xem là công chức rất hẹp, chỉ những cá nhân làm việc trong cơ quan Chính phủ
Trang 16Nghị định số 169/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ban hành ngày 22/5/1991 quy định: “Công dân Việt Nam được tuyển dụng và bổ nhiệm giữ một công vụ thường xuyên trong một công sở của Nhà nước ở Trung ương hay địa phương; ở trong nước hay ngoài nước; đã được xếp vào một ngạch, hưởng lương do ngân sách Nhà nước cấp gọi là công chức Nhà nước” Như vậy, đến Nghị định số 169/HĐBT quan niệm về công chức Việt Nam rộng hơn song vẫn chỉ giới hạn trong hệ thống cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương mà không bao gồm những người làm việc trong cơ quan Đảng, cơ quan lập pháp, tư pháp
Pháp lệnh Cán bộ, công chức năm 1998 quan niệm về công chức lại không được quy định rõ ràng, khó phân biệt công chức và cán bộ Theo quy định tại Điều 1 của Pháp lệnh:
“Cán bộ, công chức quy định tại Pháp lệnh này là công dân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước, bao gồm:
1 Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;
2 Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;
3 Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc giao giữ một công vụ thường xuyên, được phân loại theo trình độ đào tạo, ngành chuyên môn, được xếp vào một ngạch hành chính, sự nghiệp trong các cơ quan nhà nước; mỗi ngạch thể hiện chức và cấp về chuyên môn nghiệp vụ, có chức danh tiêu chuẩn riêng;
4 Thẩm phán Toà án nhân dân, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân;
5 Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân
mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng;
Trang 17làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là
sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp.”
Tuy nhiên , Luật Cán bộ, công chức năm 2008 đã quy định tại khoản 2
Điều 4: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệpvà trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản VIệt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung
là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được đảm bảo từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” Như vậy, công chức là những người
được bổ nhiệm, tuyển dụng và giữ một chức danh trong cơ quan nhà nước (chủ yếu là các cơ quan hành chính) nhằm thực thi các hoạt động công vụ và được đảm bảo lương từngân sách nhà nước
Như vậy có thể thấy, quan niệm, khái niệm về công chức ở Việt Nam qua mỗi thời kỳ đều có sự thay đổi khác nhau Tuy nhiên có một đặc điểm chung là từ Sắc lệnh 76/SL đến Pháp lệnh cán bộ công chức 1998 chưa quy định khái niệm về công chức cấp xã Sau đó, tại Pháp lệnh số 11/2003/PL-UBTVQH11 ngày 29/4/2003 của Ủy ban thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh cán bộ, công chức thông qua ngày 26/2/1998,
đã quy định cán bộ, công chức cấp xã theo tại khoản 1, Điều 1 (điểm g, h): Những người do bầu cử để đảm nhận chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, phó Bí thư Đảng ủy; người đứng đầu tổ chức chính trị xã hội xã, phường, thị trấn; Những người được
Trang 18tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc UBND cấp
xã
Sau khi Luật Cán bộ, công chức ra đời năm 2008, Nhà nước ta đã ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn Luật Đặc biệt, Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ (Điều 1) quy định rõ về
công chức cấp xã: “Công chức xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác được phân công
và thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã giao.”
Cụ thể hóa Luật Cán bộ, công chức năm 2008; Nghị định số 92/2009/NĐ-CP của Chính phủ đã quy định rõ công chức cấp xã gồm có 7 chức danh sau:
a) Trưởng Công an;
b) Chỉ huy trưởng Quân sự;
g) Văn hóa - xã hội
Tuyển dụng là một trong những khâu quan trọng trong quá trình quản
lý nhân sự nói chung (bao gồm lập kế hoạch, tuyển dụng, phát triển và khen thưởng, kỷ luật) Tuyển dụng công chức bao gồm công chức cấp xã không phải là một hoạt động riêng lẻ như đăng tin tuyển dụng và phỏng vấn lựa chọn
mà đó là quy trình bao gồm các bước: Xác định vị trí công việc, hoàn thiện
mô tả nội dung công việc, thu hút những ứng viên và đánh giá lựa chọn những ứng viên thích hợp nhất Hơn nữa, một nền công vụ hiện đại tuyển dụng luôn phải dựa trên những nguyên tác về khả năng xứng đáng và không phân biệt
Trang 19đối xử Việc tuyển dụng theo khả năng xứng đáng sẽ loại trừ được thái độ thiên vị và những ảnh hưởng từ bên ngoài, đồng thời khiến cho nền công vụ
có sức hút với những cá nhân tài năng Đồng thời nguyên tắc bình đẳng nhằm bảo vệ cho những nhóm người yếu thế, nhóm thiểu số muốn tham gia vào nền công vụ nói chung
Công chức cấp xã có vai trò vô cùng quan trọng trong nền công vụ bởi xuất phát từ chính vai trò của cấp cơ sở, cấp gần dân nhất, thường xuyên và trực tiếp là việc với nhân, là cầu nối truyền tải những chủ trương, chính sách, pháp luật của nhà nước đến nhân dân Do đó, bên cạnh những yêu cầu chung
về chuyên môn, đạo đức, việc tuyển dụng công chức cấp xã thường đòi hỏi những người có am hiểu về lịch sử văn hóa địa phương cũng như khả năng thuyết phục, vận động quần chúng Chính vì đặc thù này, nên việc quản lý công chức cấp xã bao gồm cả tuyển dụng công chức xã cần có quy định pháp luật đặc thù
Qua những phân tích trên, có thể nêu định nghĩa pháp luật về tuyển
dụng công chức cấp xã là: Tổng thể các quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước ban hành nhằm quy định mục đích, phương thức tuyển dụng, điều kiện tuyển dụng, đồng thời ban hành quy định, quy trình, thủ tục tuyển dụng theo từng phương thức tuyển dụngnhằm đảm bảo nguyên tắc trong tuyển dụng, cũng như lựa chọn được người phù hợp vào làm việc tại UBND cấp xã
Theo đó, pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở Việt Nam có những đặc điểm chủ yếu sau:
- Pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã quy định rõ quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức và công dân trong tuyển dụng công chức cấp xã, đảm bảo sự công bằng, minh bạch, bình đẳng giữa các đối tượng tham gia vào tuyển dụng công chức cấp xã
- Pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã bao gồm tất cả các quy định về các tiêu chuẩn đối với công chức cấp xã, các quy định về căn cứ tuyển
Trang 20dụng, phương thức tuyển dụng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục tuyển dụng công chức cấp xã, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong tuyển dụng, quyền của cá nhân tham gia vào thi tuyển hoặc xét tuyển công chức cấp xã
- Pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã gồm nhiều loại văn bản quy phạm pháp luật khác nhau do nhiều cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành Điều này xuất phát từ đặc điểm của quản lý công chức cấp xã nói chung
và tuyển dụng công chức cấp xã nói riêng hiện nay và do tình hình, yêu cầu
cụ thể của mỗi địa phương khác nhau
Khái niệm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức xã là khái niệm được xây dựng trên cơ sở khái niệm thực hiện pháp luật nói chung Lý luận chung về nhà nước và pháp luật đã khẳng định pháp luật và thực hiện pháp luật động có mối liên quan chặt chẽ với nhau Xây dựng pháp luật và thực hiện pháp luật đều là những hoạt động có mục đích điều chỉnh quan hệ xã hội
và quản lý các quá trình xã hội Trong đó xây dựng pháp luật là hoạt động đầu tiên và có ý nghĩa quan trọng Tuy nhiên, pháp luật chỉ có thể có tác dụng khi
nó được áp dụng vào cuộc sống Và vai trò đó thuộc về thực hiện pháp luật Hiện nay có những quan niệm khác nhau về thực hiện pháp luật như: Quan điểm của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh được thể hiện tại “Giáo trình lý luận chung về nhà nước và pháp luật” cho rằng: “thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định pháp luật trở thành hiện thực trong cuộc sống, tạo ra cơ sở pháp lý cho hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật”[26;tr.270]
Quan điểm của Trường Đại học Luật Hà Nội được thể hiện trong Giáo trình lý luận chung về nhà nước pháp luật đã nêu rõ: “thực hiện pháp luật là một quá trình hoạt động có mục đích, làm cho những quy định của pháp luật
đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của chủ thể pháp luật” [5;tr.495]
Từ những quan niệm trên có thể thấy, mặc dù cách diễn đạt có sự khác
Trang 21nhau nhưng về cơ bản các khái niệm đều nhấn mạnh rằng: thực hiện pháp luật
là một hành vi, một hoạt động có mục đích của các chủ thể pháp luật nhằm hiện thực hóa các quy định pháp luật
Trong lĩnh vực quản lý công chức, cụ thể là tuyển dụng công chức cấp
xã, nhà nước ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về mục đích, phương thức tuyển dụng, yêu cầu tuyển dụng, đồng thờiquy định và hướng dẫn thực hiện quy trình, trình tự tuyển dụng công chức cấp xã đảm bảo nguyên tắc bình đẳng giữa các các nhân, xứng đáng về năng lực và công khai, minh bạch trong lựa chọn được người phù hợp vào làm việc tại UBND cấp xã Tuy nhiên mục đích điều chỉnh pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã chỉ có thể đạt được nếu các chủ thể pháp luật thực hiện nghiêm chỉnh các quy định pháp luật về chức năng, nhiệm vụ được giao
Từ những phân tích trên có thể định nghĩa: Thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã là quá trình hoạt động có mục đích của các chủ thể pháp luật, theo đó các chủ thể thi hành, tuân thủ, áp dụng hoặc sử dụng các quy định của pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã nhằm hiện thực hoá các quy định của pháp luật
1.1.2 Đặc điểm của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Thứ nhất, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã do nhiều chủ thể pháp luật phối hợp tiến hành Trong các lĩnh vực hoạt động xã hội,
chủ thể là những tổ chức, cơ quan, đơn vị, cá nhân gián tiếp hoặc trực tiếp tham gia thực hiện hoạt động đó Chủ thể là nhân tố giữ vai trò quyết định định đối với sự thành công của bất kỳ một lĩnh vực hoạt động xã hội nào đó Khi Luật Cán bộ, công chức năm 2008 ban hành đã tạo một hành lang pháp lý quan trọng trong việc đổi mới công tác quản lý công chức Đối với quản lý công chức cấp xã Chính phủ ban hành một nghị định riêng biệt nhằm điều chỉnh cụ thể những đối tượng này Theo Nghị định số 112/2011/NĐ-CP của Chính phủ ngày 05/12/2011 về công chức xã, phường, thị trấn, Điều 5 và
Trang 22Điều 9 quy định về căn cứ và thẩm quyền tuyển dụng công chức cấp xã, chủ thể thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã bao gồm:
Một là, chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã: Chủ thể lãnh đạo chính là Đảng bộ các cấp từ cấp tỉnh đến cấp xã Hai là, chủ thể tổ chức thực hiện: Chủ thể tổ chức thực hiện pháp luật về
tuyển dụng công chức cấp xã là những cơ quan, cá nhân có trách nhiệm tổ chức thực hiện những nội dung trong văn bản quy phạm pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã như: Kế hoạch tuyển dụng, thông báo tuyển dụng, tổ chức thi tuyển hoặc xét tuyển, thông báo kết quả và ra quyết định tuyển dụng
Về phía cơ quan tổ chức, theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 112/2011/NĐ-CP của Chính phủ vềcông chức xã, phường, thị trấn, UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã hằng năm, báo cáo UBND cấp huyện để phê duyệt Theo Điều 9 của Nghị định này, Phòng Nội vụ cấp huyện có trách nhiệm tham mưu, giúp Chủ tịch UBND cấp huyện tổ chức thực hiện tuyển dụng công chức cấp xã
Về phía cá nhân, chủ tịch UBND cấp huyện có trách nhiệm ban hành văn bản như thông báo tuyển dụng, quy chế tuyển dụng, chỉ đạo việc tổ chức thực hiện như thành lập hội đồng tuyển dụng, chỉ đạo thông báo tuyển dụng trên các phương tiện truyền thông
Ba là, chủ thể trực tiếp thực hiện hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã, chủ thể trực tiếp thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức
Trang 23chính quyền bao gồm cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã và sự tham gia của chính
cá nhân đăng ký thi tuyển công chức
Thứ hai, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã là trách nhiệm chính của các cơ quan nhà nước tuyển dụng và sử dụng công chức cấp
xã Xét cho đến cùng mọi nền công vụ vẫn là quan hệ người sử dụng lao động
và người lao động thông qua hợp đồng lao động đặc thù Tuy nhiên, khác với khu vực tư người sử dụng lao động trong khu vực công chính là nhà nước mà
cụ thể là các cơ quan nhà nước và người lao động chính là công chức Do đó,
để mối quan hệ này diễn ra một cách bình đẳng theo đúng quy định pháp luật hiện hành thì trách nhiệm chính thuộc về người sử dụng lao động – cơ quan nhà nước Cơ quan nhà nước mới có thẩm quyền được giao theo quy định của pháp luật là chủ thể pháp luật có trách nhiệm cao nhất trong đảm bảo thi hành pháp luật quản lý công chức, bao gồm pháp luật tuyển dụng công chức Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước không chỉ dừng lại ở việc ban hành pháp luật
về tuyển dụng nhằm đảm bảo xây dựng trình tự tuyển dụng theo đúng nguyên tắc công khai, minh bạch, bình đẳng mà còn có trách nhiệm ban hành văn bản hướng dẫn cũng như hướng dẫn các cơ quan cấp dưới có trách nhiệm thực hiện, triển khai đúng theo quy định pháp luật Cụ thể, trách nhiệm thuộc về cơ quan tuyển dụng đó là UBND cấp huyện và cơ quan sử dụng công chức cấp
và không phân biệt đối xử Thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp
xã còn là thực hiện hóa một trong những quyền cơ bản của người dân được
Trang 24ghi nhận trong hiến pháp, pháp luật đó là quyền tham gia quản lý nhà nước và
xã hội, được nhà nước bảo đảm bình đẳng khi thực hiện quyền đó Mọi người dân, đủ điều kiện theo quy định pháp luật không biệt giới tính, tôn giáo, vùng miền đều có thể trực tiếp tham gia tuyển dụng vào làm việc tại những vị trí thuộc cơ quan nhà nước Bên cạnh đó, chính người dân còn tham gia giám sát việc thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước nhằm bảo đảm việc thực hiện được diễn ra đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch
1.1.3 Vai trò của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Nâng cao chất lượng công chức đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong giai đoạn hiện nay đã được Đảng và Nhà nước xác định là yếu tố then chốt Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng chỉ rõ: "Xây dựng một xã hội dân chủ, trong đó cán bộ, đảng viên và công chức thực sự là công bộc của nhân dân" và đưa ra giải pháp: "Đổi mới chính sách cán bộ và công tác quản lý cán bộ, xây dựng chế độ công vụ rõ ràng, minh bạch, đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất và năng lực gắn với chế độ hưởng thụ thỏa đáng và công bằng" trong đó có chính sách tuyển dụng đối với công chức làm việc tại cấp xã luôn được quan tâm nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động công vụ, cung cấp dịch vụ công và quản lý của chính quyền cấp cơ sở được nhà nước quan tâm Triển khai các Nghị quyết của Đảng, Nhà nước đã ban hành hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật như Luật cán bộ, công chức năm 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành, tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện quản lý đội ngũ cán bộ, công chức đảm bảo trong sạch vững mạnh, vừa hồng, vừa chuyên đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Vai trò của thực hiện pháp luật tuyển dụng công chức cấp xã được thể hiện trên những khía cạnh sau:
Thứ nhất, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền, tăng cường pháp
chế xã hội chủ nghĩa Trong nhà nước pháp quyền, mọi cá nhân, công dân, tổ
Trang 25chức đều bình đẳng trước pháp luật và tuân thủ mọi quy định pháp luật hiện hành Thượng tôn pháp luật, tôn trọng pháp luật là yêu cầu căn bản Việc thực hiện pháp luật tuyển dụng công chức một cách nghiêm chỉnh từ phía các cơ quan nhà nước tạo nên một ý thức tuân thủ pháp luật từ chính cơ quan nhà nước – chủ thể được ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm nâng cao ý thức tôn trọng và thực hiện nghiêm chỉnh pháp luật của các chủ thể khác trong
xã hội
Thứ hai, đổi mới hoạt động nền công vụ, nâng cao hiệu quả hoạt động
của chính quyền cấp cơ sở Thực hiện pháp luật về quản lý công chức góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Một nhà nước vững mạnh và thực sự là của dân, do dân và vì dân phải là một nhà nước có nền công vụ trong sạch, hoạt động hiệu lực và hiệu quả với một đội ngũ công chức có tinh thần trách nhiệm cao Yêu cầu phát triển nguồn nhân lực công vụ trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải đổi mới cơ chế quản lý công chức và nó phải bắt đầu từ đổi mới quy trình tuyển dụng công chức Thông qua các quy định về tuyển dụng công chức, chủ thể quản lý nhận thức được họ phải làm gì và phải chịu trách nhiệm gì về kết quả công việc của mình Trách nhiệm, đạo đức, hiệu quả làm việc của công chức phụ thuộc rất lớn vào công tác tuyển dụng
Thực hiện pháp luật về quản lý công chức trong đó có pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã góp phần xây dựng một nền hành chính trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, hội nhập quốc tế; đảm bảo
ổn định trật tự xã hội và phát triển kinh tế bền vững
Cải cách hành chính là vấn đề chủ yếu được quan tâm ở hầu hết các nước trên thế giới Việc cải cách hành chính, củng cố bộ máy của chế độ xã hội hiện hành, giữ vững ổn định chính trị xã hội, thúc đẩy sự phát triển kinh tế
Trang 26xã hội và sự hoàn thiện cơ cấu chính trị đã trở thành một trong những nhiệm
vụ chính trị chủ yếu của quốc gia hiện đại
Trong giai đoạn mới nền hành chính nước ta tuy đã góp phần không nhỏ vào thực hiện công cuộc đổi mới nhưng cũng tỏ ra nhiều mặt còn hạn chế chưa phù hợp với những thay đổi nhanh chóng do kinh tế thị trường tạo ra Công cuộc cải cách hành chính thất bại hay thành công phụ thuộc rất lớn vào chất lượng đội ngũ công chức Công chức là nhân tố quyết định việc ban hành thực thi các thủ tục hành chính, sắp xếp bộ máy tinh gọn, hoạt động có hiệu lực và hiệu quả cao Bởi vậy nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong công tác cải cách hành chính ở nước
ta Đây là một yêu cầu cơ bản, cấp bách và bắt buộc đối với cán bộ, công chức hiện nay nhằm tạo ra hệ thống công vụ thích hợp làm cơ sở cho việc cải cách hành chính được tiến hành nhanh hơn, tốt hơn trong thời gian tới Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, bên cạnh quy hoạch, đổi mới hệ thống pháp luật công chức và mô hình công vụ, nâng cao hiệu quả công tác tuyển dụng là một trong những giải pháp cơ bản
Xác định vai trò, tầm quan trọng của công tác thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức nhằm giúp các nhà quản lý nhận thức rõ sự cần thiết, ý nghĩa của công tác thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức, từ đó chủ động có các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức, đưa pháp luật vào thực tiễn cuộc sống, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, góp phần đẩy mạnh quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Thứ ba, góp phần hiện thực hóa một trong những nội dung quan trọng
của quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của công dân Như đã phân tích trong đặc điểm thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức là một trong những nội dung, phương pháp nhằm hiện thực hóa quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của công dân Quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội
Trang 27của công dân là một trong những quyền hiến định, được nhà nước đảm bảo thực hiện Việc đảm bảo thực hiện quyền này không chỉ góp phần dân chủ hóa đời sống xã hội, mà thông qua đó còn nhằm hạn chế sự quan liêu, chuyên quyền trong hoạt động của các cơ quan nhà nước Việc thực hiện quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội của công dân được thực hiện dưới hai thức cơ bản sau đây:
- Tham gia trực tiếp, công dân có thể tham gia tuyển dụng để trở thành công chức cấp xã, trực tiếp thực hiện các nội dung quản lý nhà nước trên lĩnh vực mà mình được giao
- Tham gia gián tiếp bằng cách thực hiện quyền giám sát thông qua các
tổ chức chính trị - xã hội, giám sát thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã theo quy trình tuyển dụng Kết quả giám sát gửi kiến nghị đến các cơ quan nhà nước khi thấy những sai sót, hạn chế trong quá trình tuyển dụng công chức
1.2 Nội dung và yêu cầu của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công
chức cấp xã
1.2.1 Nội dung thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Để tiến hành một công việc hay hoạt động nhất định luôn cần đến một phương thức Theo từ điển tiếng Việt: “phương thức là phương pháp và hình thức tiến hành” [16;tr.610] Thực hiện pháp luật là một dạng hoạt động đặc thù trong quản lý nhà nước và xã hội, chủ thể được pháp luật trao quyền chủ động đưa những quy định, nội dung pháp luật vào cuộc sống thông qua các hình thức thực hiện pháp luật Pháp luật quy định có hai hình thức tuyển dụng công chức cấp xã, do vậy cũng hình thành nên hai phương thức thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Để thực hiện hoạt động tuyển dụng nói chung và theo quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2008, tuyển dụng công chức có hai hình thức cơ bản
là thi tuyển và xét tuyển Ở hình thức thi tuyển, các ứng viên sau khi đã qua
Trang 28vòng sơ loại, chọn lọc hồ sơ sẽ trải qua một kỳ thi tập trung nhằm đánh giá năng lực của các ứng viên Theo đó, nhà tuyển dụng sẽ chọn những ứng viên đạt kết quả thi tuyển theo công thức lấy từ cao đến thấp cho tới khi đủ nhu cầu tuyển dụng Ở hình thức xét tuyển, trên cơ sở thông báo tuyển dụng của nhà tuyển dụng, các ứng viên sẽ nộp hồ sơ xét tuyển, nhà tuyển dụng sẽ căn cứ vào hồ sơ của ứng viênđể chọn ra những người phù hợp nhất với vị trí công việc cần tuyển dụng Trên thực tế, các hình thức này đều có những ưu điểm và hạn chế riêng, vì vậy hiện nay nhà tuyển dụng thường kết hợp cả hai hình thức này trong một quy trình tuyển dụng để đạt kết quả tuyển dụng tốt hơn
Lý luận chung về nhà nước và pháp luật Việt Nam hiện nay đều thống nhất có bốn hình thức thực hiện pháp luật như sau:
- Tuân thủ pháp luật, là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ
thể pháp luật kiềm chế không tiến hành những hoạt động mà pháp luật ngăn cấm
- Thi hành pháp luật, là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các
chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng những hành động tích cực
- Sử dụng pháp luật, là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các
chủ thể pháp luật thực hiện quyền chủ thể của mình Khác với các hình thức thực hiện pháp luật khác, chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo ý chí cá nhân
- Áp dụng pháp luật, là hoạt đông thực hiện pháp luật của cơ quan nhà
nước Theo đó, nhà nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện những quy định của pháp luật, hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể Nếu như tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật và sử dụng pháp luật có thể thực hiện thì áp dụng pháp luật là hình thức luôn có sự tham gia của nhà nước
Trang 29Từ những phân tích trên, phương thức thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã là khái niệm được hình thành trên cơ sở thống nhất giữa hình thức thực hiện pháp luật nói chung và hình tức tuyển dụng công chức, thông qua đó thể hiện nội dung các quy định của pháp luật về mục tiêu, nguyên tắc, tiêu chuẩn, quy trình, thủ tục tuyển dụng công chức cấp xã Nói cách khác, phương thức thưc hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
là phương pháp, cách thức thực hiện những nội dung các quy định của pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Mỗi phương thức thực hiện pháp luật ở đây thể hiện một cách thức, phương pháp thực hiện nội dung các quy định của pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Theo đó, có thể nhận thấy có hai phương thức cơ bản trong thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp
xã là: Tuyển dụng công chức cấp xã thông qua thi tuyển và tuyển dụng công chức cấp xã thông qua xét tuyển
Đối với cơ quan hành chính nhà nước, tuyển dụng là quá trình bổ sung những người đủ tiêu chuẩn, điều kiện vào đội ngũ công chức Đây là một quá trình thường xuyên và cần thiết để xây dựng và phát triển đội ngũ công chức Hiện nay, việc tuyển dụng công chức phải căn cứ vào nhiệm vụ, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế, và đã được quy định tại Luật cán bộ, công chức năm
2008 Theo đó, phương thức tuyển dụngcông chức chủ yếu là thi tuyển Trong trường hợp xét tuyển, người có đủ điều kiện tuyển dụng công chức nếu cam kết tình nguyện làm việc từ 05 năm trở lên ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì được tuyển dụng thông qua xét tuyển Những người có
đủ các điều kiện, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo đều được đăng ký dự tuyển công chức Đó là các điều kiện sau:
- Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam
- Đủ 18 tuổi trở lên
Trang 30- Có đơn dự tuyển; có lý lịch rõ ràng
- Có văn bằng, chứng chỉ phù hợp
- Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt
- Đủ sức khoẻ để thực hiện nhiệm vụ
Mặc dù Luật quốc tịch Việt Nam có quy định Nhà nước Việt Nam cho phép công dân Việt Nam được phép mang quốc tịch của nước khác nhưng để tuyển dụng vào công chức thì người đăng ký dự tuyển đều phải chỉ được mang một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam Bên cạnh đó, khác với trước đây,
độ tuổi tuyển dụng được quy định có cả “sàn” và “trần”: từ đủ 18 tuổi đến 40 tuổi Nhưng đến nay, tuổi dự tuyển công chức chỉ quy định từ đủ 18 tuổi trở lên mà không khống chế tuổi “trần” Đó là vì pháp luật về bảo hiểm xã hội của Việt Nam đã quy định cả loại hình bảo hiểm tự nguyện Như thế sẽ tạo điều kiện cho những người khi đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng chế độ bảo hiểm xã hội Ngoài các điều kiện nêu trên, theo yêu cầu của vị trí dự tuyển, cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng còn có thể quy định thêm một số điều kiện khác, nhưng không được trái với các quy định của pháp luật Ngoài ra, những người sau đây không được đăng ký dự tuyển công chức:
- Không cư trú tại Việt Nam
- Mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự
- Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong bản án, quyết định về hình sự của Tòa án mà chưa được xóa án tích; đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở chữa bệnh, cơ
sở giáo dục
Việc tuyển dụng công chức nói chung và tuyển dụng công chức cấp xã nói riêng đòi hỏi phải tuân thủ các nguyên tắc luật định là: (1) bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật; (2) bảo đảm tính cạnh tranh; (3) tuyển chọn đúng người đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và vị trí việc làm; (4) ưu
Trang 31tiên tuyển chọn người có tài năng, người có công với nước, người dân tộc thiểu số
1.2.1.1 Tuyển dụng công chức cấp xã thông qua thi tuyển
Việc tuyển dụng công chức cấp xã, căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, tiêu chuẩn chức danh và số lượng công chức cấp xã theo từng chức danh được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm xây dựng
kế hoạch tuyển dụng hằng năm theo từng chức danh, báo cáo Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt và tổ chức tuyển dụng Theo quy định của Luật Cán
bộ, công chức, về thẩm quyền, nội dung, hình thức các môn thi trong kỳ thi tuyển công chức đã được đổi mới, quy định phù hợp với nguyên tắc tổ chức tuyển dụng theo vị trí việc làm, chú trọng về kỹ năng, nghiệp vụ thực tế của công việc
Cụ thể là về thẩm quyền tuyển dụng: Theo quy định của Điều 39 Luật Cán bộ, công chức, các cơ quan có thẩm quyền quản lý công chức tổ chức thực hiện việc tuyển dụng công chức và phân cấp tuyển dụng công chức trong
cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý Như vậy thẩm quyền tuyển dụng công chức không tập trung ở cấp Bộ, cấp tỉnh như trước đây mà
có thể thực hiện phân cấp Bước đầu đã gắn kết giữa thẩm quyền sử dụng với thẩm quyền tuyển dụng Về nội dung, hình thức tuyển dụng đã được đổi mới theo hướng tuyển dụng theo vị trí việc làm, đề cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ trong tuyển dụng Về thi tuyển công chức quy định thi môn kiến thức chung, môn nghiệp vụ chuyên ngành; còn môn ngoại ngữ và môn tin học chỉ là môn điều kiện Môn nghiệp vụ chuyên ngành được tính hệ số 02 Nội dung thi môn nghiệp vụ chuyên ngành được gắn với từng ngạch, chức danh, vị trí việc làm cần tuyển, đảm bảo phù hợp với yêu cầu của cơ quan sử dụng công chức Trong kỳ thi tuyển công chức, các thí sinh dự thi vào các vị trí việc làm khác nhau sẽ có đề thi khác nhau cho phù hợp, không thi chung đề như trước đây
Trang 32Có thể khái quát tuyển dụng công chức cấp xã thông qua thi tuyển bằng quy trình sau đây:
Bảng 1 Quy trình tuyển dụng công chức cấp xã bằng thông qua thi tuyển
Bước 1 Thông báo tuyển
- Tiếp nhận hồ sơ thi tuyển
3 Thông báo kết
quả thi và ra
quyết định tuyển
dụng
- Thông báo kết quả thi
- Tiếp nhận đơn phúc khảo và phúc khảo
- Ra quyết định tuyển dụng và nhận việc
Trang 331.2.1.2 Tuyển dụng công chức cấp xã thông qua xét tuyển
Về cơ bản, phương thức xét tuyển công chức cấp xã áp dụng đối với các trường hợp người có đủ điều kiện tuyển dụng công chức nếu cam kết tình nguyện làm việc từ 05 năm trở lên ở miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn Tuy nhiên, để thu hút người có tài năng, có tài năng tham gia vào trong hoạt động công vụ, Chính phủ cũng đã quy định cho phép người đứng đầu cơ quan quản lý công chức được xem xét, tiếp nhận không qua thi tuyển đối với các trường hợp đặc biệt sau:
- Người tốt nghiệp thủ khoa tại các cơ sở đào tạo trình độ đại học ở trong nước
- Người tốt nghiệp đại học, sau đại học loại giỏi, xuất sắc ở nước ngoài
- Người có trình độ đào tạo từ đại học trở lên, có kinh nghiệm công táctrong ngành, lĩnh vực cần tuyển dụng từ 05 năm trở lên, đáp ứng được ngay yêucầu của vị trí việc làm cần tuyển dụng
Nghị định số 24/2010/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng công chức đã quy định khi xét tuyển phải căn cứ vào kết quảhọc tập và tổ chức phỏng vấn Như vậy, hạn chế khi xét tuyển theo đối tượng ưu tiên như trước đây đã được khắc phục, việc tuyển được công chức có năng lực, trình độ ở các địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa được bảo đảm
Khái quát hóa tuyển dụng công chức cấp xã thông qua xét tuyển bằng quy trình (trừ chức danh Trưởng công an xã và chỉ huy trưởng quân sự) sau:
Trang 34Bảng 1 Quy trình tuyển dụng công chức cấp xã thông qua xét tuyển
1 Thông báo xét tuyển - Xác định nhu cầu, căn cứ và điều kiện xét
tuyển
- Các chính sách ưu tiên
- Ra quyết định thông báo xét tuyển và tổ chức thông báo rộng rãi trên phương tiện truyền thông
- Tiếp nhận hồ sơ ứng viên xét tuyển
2 Tổ chức xét tuyển - Xác định thẩm quyền và thành lập hội
đồng xét tuyển
- Tổ chức tiến hành phỏng vấn xét tuyển
3 Thông báo kết quả và
ra quyết định
- Thông báo kết quả xét tuyển
- Ra quyết định xét tuyển
1.2.2 Yêu cầu của thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Yêu cầu nói chung là những điều phải đạt được đối với một công việc hay hoạt động nhất định Theo từ điển tiếng Việt yêu cầu được hiểu theo hai nghĩa cơ bản:
- Yêu cầu chính là những mệnh lệnh, những đòi hỏi cần đạt được điều gì đó;
- Yêu cầu là những đòi hỏi mang tính cấp thiết, mang tính khách quan cần phải đạt được nếu muốn có được hiệu quả thực hiện một hành động, việc làm nhất định [16;tr.920]
Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI của Đảng khẳng định: “Xây dựng nhà nước và pháp quyền XHCN xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng” là nhiệm vụ bao trùm trong nội dung về “đẩy mạnh cải cách tổ chức và hoạt động của nhà nước, phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế” Đó là nhiệm vụ cải cách thể
Trang 35chế, phương thức hoạt động của nhà nước, cải cách nền công vụ, đồng thời phát huy dân chủ, giữ gìn kỷ cương, tăng cường pháp chế, xây dựng đội ngũ công chức có năng lực, phẩm chất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của nền hành chính nhà nước Vì vậy, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã phải được đặt trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền và cải cách nền công vụ Do đó, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức xã đáp ứng yêu cầu sau:
Thứ nhất, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức đạt mục đích cao nhất nâng cao chất lượng công chức cấp cơ sở Xây dựng một nền hành
chính từ mệnh lệnh sang phục vụ từ cấp cơ sở đến cấp trung ương là mục tiêu chung của cải cách hành chính Để thực hiện mục tiêu này thì yêu cầu phải có một đội ngũ công chức đủ tâm, tầm, tài thực hiện Tuy nhiên, đội ngũ công chức nhất là đội ngũ cán bộ công chức cấp xã hiện nay còn nhiều khiếm khuyết, yếu về năng lực, trình độ, thiếu các kỹ năng quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, kém hiểu biết về pháp luật… Thực trạng đó làm cho cán bộ, công chức nước ta lúng túng khi chuyển sang cơ chế mới Để khắc phục tình trạng này, bên cạnh biện pháp đào tạo, bồi dưỡng thì giải pháp mang tính bền vững
đó là thực hiện nghiêm túc tuyển dụng công chức nhằm lựa chọn những người
đủ năng lực làm việc trong ủy ban nhân dân cấp xã
Thứ hai, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã đảm bảo
sự bình đẳng, công khai, minh bạch Trong điều kiện xây dựng Nhà nước
pháp quyền ở Việt Nam đòi hỏi cơ quan nhà nước tổ chức thực hiện pháp luật
về tuyển dụng công chức cấp xã một cách công khai, bình đẳng thể hiện trước hết ở tính nhất quán trong thái độ cư xử mà các cơ quan nhà nước dành cho mọi đối tượng khác nhau mà không có sự phân biệt về địa vị xã hội, thu nhập, hình thức… trong tuyển dụng Đảm bảo bình đẳng trong thực hiện pháp luật
về công chức cấp xã là yếu tố hết sức cần thiết đảm bảo ý thức tuân thủ pháp luật của người dân
Trang 36Công khai, minh bạch là một trong nguyên tắc quan trọng trong hoạt động của nền hành chính Yêu cầu công khai, minh bạch được hiểu là sự rõ ràng, rành mạch, ai cũng có thể tiếp cận, ai cũng có thể hiểu Trong việc thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã, công khai minh bạch được thể hiện thông qua công khai, minh bạch chính sách, pháp luật cũng như cách thức tổ chức thực hiện chính sách pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Nghĩa vụ công khai, minh bạch trong việc thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã gắn liền với việc tạo điều kiện thuận lợi để mọi ứng viên có thể tiếp cận thông tin tuyển dụng một cách dễ dàng
Thứ ba, thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã nhằm hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Để
hoàn thiện hệ thống pháp luật thì nhiệm vụ rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật chiếm vị trí đặc biệt quan trọng, xuất phát từ đặc điểm của hệ thống pháp luật hiện hành còn nhiều hạn chế, thường xuyên được sửa đổi, bổ sung nhưng lại do nhiều cơ quan ban hành, nhiều loại hình thức văn bản cùng tồn tại Mặc dù, tuyển dụng công chức cấp xã đều dựa trên Luật Cán bộ, công chức 2008, Nghị định số 112/2011/NĐ-CP của Chính phủ về Công chức xã, phường, thị trấn, Nghị định số 24/2010/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng công chức và các văn bản hướng dẫn thi hành, việc tuyển dụng thực tế
có sự khác nhau giữa các địa phương Rất nhiều địa phương đã thực hiện các biện pháp “xé rào” trong tuyển dụng tạo ra cơ chế đặc thù không có trong quy định pháp luật như tuyển dụng công chức nguồn như Hà Nội, Hải Phòng… Hơn nữa, với nhiều địa phương do những đặc thù về điều kiện tự nhiên văn hóa xã hội, việc tổ chức thực hiện pháp luật về tuyển dụng còn rất nhiều hạn chế Do đó, công tác thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức đảm bảo yêu cầu nhằm phát hiện những hạn chế từ đó nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Trang 371.3 Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
1.3.2 Yếu tố kinh tế, chính trị
1.3.2.1 Yếu tố chính trị
Những điều kiện chính trị có ảnh hưởng mạnh mẽ tới chủ thể, quá trình thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Cương lĩnh, đường lối, sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng:Đảm bảo về
chính trị là sự bảo đảm về định hướng chính trị của Đảng cộng sản Việt Nam đối với pháp luật và thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Định hướng này trước hết thể hiện sự quan tâm và nhận thức của các cơ quan Đảng về vị trí, vai trò của công chức cấp xã và tuyển dụng công chức xã; công tác xây dựng và thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Các quan điểm của Đảng về những vấn đề đó phải được thể hiện một cách nhất quán trong các văn kiện của Đảng qua từng thời kỳ Bên cạnh đó còn là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác xây dựng
và thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã
Nhận thức chính trị của các chủ thể thực hiện pháp luật về tuyển dụng
công chức cấp xã cũng có ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của công tác này, đặc biệt là nhận thức của lãnh đạo Đảng ủy, lãnh đạo chính quyền các cấp và đội ngũ cán bộ công chức làm nhiệm vụ tuyển dụng công chức cấp xã Thực tế cho thấy, nếu lãnh đạo Đảng ủy và chính quyền các cấp có nhận thức đúng đắn, quan tâm sâu sát đến công tác thực hiện pháp luật nói chung và thực hiện pháp luật đối với tuyển dụng công chức cấp xã thì hiệu quả công tác tuyển dụng công chức cấp xã mà biểu hiện cụ thể là tuyển dụng những ứng viên có năng lực, phù hợp vào hệ thống sẽ được nâng cao
Nhận thức và hành động từ phía quần chúng nhân dân và các tổ chức chính trị xã hội trong giám sát việc thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Mục tiêu cao nhất của hoạt động giáo dục, phổ biến pháp luật
Trang 38chính là hình thành nên trong mỗi người dân một ý thức tôn trọng pháp luật, tôn trọng bản thân và người khác trước pháp luật Ý thức tôn trọng đó lại được thể hiện qua ý thức thực hiện pháp luật một cách nghiêm chỉnh và giám sát việc thực hiện pháp luật của các chủ thể khác trong xã hội để tạo nên tinh thần thượng tôn pháp luật trong đời sống Do đó, nếu như quần chúng nhân dân và các tổ chức chính trị xã hội nhận thức đầy đủ vai trò của mình trong công tác thực hiện pháp luật cũng như tích cực tham gia vào quá trình thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã thông qua hoạt động giám sát thực hiện của chủ thể thực hiện pháp luật thì hiệu quả công tác tuyển dụng công chức sẽ đạt hiệu quả và chất lượng cao hơn
1.3.2.2 Yếu tố về kinh tế
Yếu tố kinh tế có tác động lớn đến công tác thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã thông qua tác động đến thái độ, nhận thức của các chủ thể pháp luật về vai trò, tầm quan trọng của pháp luật nói chung và pháp luật
về tuyển dụng công chức cấp xã nói riêng
Cụ thể, khi kinh tế phát triển, mức sống được cải thiện và nâng cao, nhân dân có điều kiện tích cực tham gia các hoạt động xã hội, trong đó có giám sát thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã Khi kinh tế phát triển, nguồn thu ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương dồi dào tạo điều kiện đầu tư nghiên cứu, rà soát công tác thực hiện pháp luật cũng như có những chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia công tác tuyển dụng công cấp xã nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyển dụng và hiệu quả làm việc của chính quyền cấp xã
Như vậy, bảo đảm các điều kiện về kinh tế là sẽ bảo đảm có tính chất nền tảng cho hoạt động thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã diễn ra hiệu quả
1.3.3 Yếu tố pháp luật
Trang 39Muốn đưa pháp luật vào cuộc sống hay nói cách khác để đảm bảo pháp luật được thực hiện và pháp huy hiệu quả thì trước hết phải xây dựng một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hoàn chỉnh Pháp luật về tuyển dụng công chức như vậy, đảm bảo thực hiện pháp luật công chức cấp xã được thực thi cần hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về công chức cấp xã, về tuyển dụng công chức cấp xã hoàn chỉnh Khi đánh giá về mức độ hoàn chỉnh của hệ thống pháp luật nói chung và của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã nói riêng dựa trên bốn tiêu chí cơ bản: tính toàn
diện, tính đồng bộ, tính phù hợp và trình độ kỹ thuật pháp lý
Để đảm bảo thực hiện tốt các quy định pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã phải có đầy đủ các chế định, quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội, các hành vi phát sinh trong lĩnh vực tuyển dụng công chức xã Mặc dù vậy, trên thực thế bản thân hệ thống pháp luật dù hoàn thiện đến mấy cũng không thể dự trù được hết tất cả những tình huống phát sinh trong thực
tế tuyển dụng bởi tính đa dạng về điều kiện tự nhiên xã hội của từng địa phương Chính vì vậy chúng ta cần phải xây dựng được một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý công chức trong đó có tuyển dụng công chức cấp xã ngày càng có ít “những khoảng trống”, những bất cập để tránh tình trạng mỗi địa phương tự ý “lách rào”, “phá rào” trong việc thực hiện pháp luật
Bên cạnh đó, pháp luật về tuyển dụng công chức xã nên tạo điều kiện cho sự khác biệt nhất định trong tuyển dụng công chức cấp xã giữa các vùng miền, các địa phương Mặc dù chức năng, nhiệm vụ mà công chức cấp xã đảm nhiệm là giống nhau, tuy nhiên những yêu cầu cụ thể về năng lực, kỹ năng lại là khác nhau giữa các địa phương Chẳng hạn cùng là về ngoại ngữ, nhưng với các địa phương là các vùng sâu vùng xa, vùng dân tộc thiểu số yêu cầu này không nhất thiết được coi trọng mà yêu cầu hiểu biết tiếng dân tộc
Trang 40nên được đề cao Tuy nhiên, với các vùng phát triển kinh tế - xã hội ở những
đô thị lớn của cả nước thì yêu cầu này cần phải được xem trọng bởi trong xu thế hội nhập, giao lưu quốc tế, phục vụ công dân không chỉ còn giới hạn bởi những người mang quốc tịch Việt Nam, hiểu tiếng Việt mà còn mở rộng những người mang quốc tịch nhiều nước khác
Do đó, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý công chức, trong đó có tuyển dụng công chức cấp xã là điều kiện tiên quyết đảm bảo việc thực hiện pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã được thực hiện nghiêm chỉnh