Tài liệu CHƯƠNG 4: CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ppt

Khái niệm về cách mạng XHCN - Theo nghĩa rộng: cách mạng XHCN là một cuộc cách mạng nhằm thay đổi chế độ cũ, nhất là chế độ TBCN bằng chế độ XHCN, trong cuộc cách mạng đó giai cấp công n

CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1.Cách mạng XHCN là quy luật phổ biến của quá trình chuyển biến từ CNTB lên CNXH.

2.Mục tiêu, động lực và nội dung của cách mạng XHCN

3.Lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác – Lênin và sự vận dụng

ở Việt Nam

1 Cách mạng XHCN là quy luật phổ biến của quá trình chuyển biến từ CNTB lên

CNXH.

1.1 Khái niệm về cách mạng XHCN

- Theo nghĩa rộng: cách mạng XHCN là một cuộc cách mạng nhằm thay đổi chế độ cũ, nhất là chế độ TBCN bằng chế độ XHCN, trong cuộc cách mạng đó giai cấp công nhân

là người lãnh đạo và cùng với quần chúng nhân dân lao động khác xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

C/m XHCN = giành chính quyền + cải tạo

XH cũ và xây dựng XH mới

1.1 Khái niệm về cách mạng XHCN

- Theo nghĩa hẹp: cách mạng XHCN được hiểu là một cuộc cách mạng chính trị, được kết thúc bằng việc giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động giành được chính quyền, thiết lập nên nhà nước chuyên chính

vô sản – Nhà nước của giai cấp công nhân và quần chúng nhân dân lao động

C/m XHCN = Giành chính quyền

- Từ điển CNCS khoa học: cách mạng XHCN

là cuộc c/m do g/c công nhân lãnh đạo, là phương thức chuyển biến từ HTKT-XH TBCN sang HTKT-XH CSCN.

Kiểu cũ: do giai cấp t sản lãnh đạo

Kiểu mới: do giai cấp công nhân lãnh đạo

- Sự p/triển của LLSX -> sự p/triển của GCCN

-C/tranh xâm l ợc -> các n ớc

TB >< các n ớc thuộc địa

- C/tranh, xung đột -> đói nghèo

- Sự lớn mạnh của GCCN -> ĐCS lãnh đạo

- Tập hợp đông đảo quần chúng lao

động (liên minh Công-nông-tríthức)

- Nắm đúng thời cơ

Chủ quan

Khách quan

2 Mục tiêu, động lực và nội dung

Cách mạng Xã hội chủ nghĩa

Giai đoạn 1 Giành chính quyền

Giai đoạn 2 Xây dựng CNXH

+ Phong trào C/m, phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân ngày càng lớn mạnh.

- Ngoài n ớc: PTCN các

n ớc trên thế giới ủng hộ

G/c nông dân là động lực quan trọng của cách mạng XHCN.

Đội ngũ trí thức tham gia vào c/m XHCN nh một trong những lực l ợng có ý nghĩa quyết

định thắng lợi của cách mạng.

Các lực l ợng tiến bộ khác trong xã hội liên kết chặt chẽ với nhau tạo thành một động lực tổng hợp của c/m XHCN.

2.3 Nội dung của cách mạng XHCN

Trên lĩnh vực chính trị Trên lĩnh vực kinh tế

Trên lĩnh vực văn hóa

- Trên lĩnh vực kinh tế:

Tạo lập từng bước cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH, đồng thời tạo ra môi trường kinh

tế rộng lớn và thuận lợi để đưa con người vào

cơ chế lao động với tư cách chủ thể hoạt động sáng tạo ra của cải vật chất nhằm thỏa mãn nhu cầu của mình

+ Phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động

+Xây dựng chế độ sở hữu XHCN về TLSX bằng những hình thức thích hợp

- Trên lĩnh vực văn hóa:

Kế thừa và nâng cao các giá trị văn hóa tiên tiến của thời đại, xây dựng từng bước thế giới quan và nhân sinh quan mới, xây dựng nền văn hóa và thế hệ con người mới XHCN, thực hiện việc giải phóng những người lao động về mặt tinh thần

+ Đưa nhân dân lao động làm chủ những TLSX các giá trị tinh thần

+ Đưa nhân dân lao động lên địa vị người chủ hưởng thụ các giá trị văn hóa tinh thần

3 Lý luận cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác – Lênin và sự vận dụng ở

Việt Nam

3.1 Khái niệm

Cách mạng không ngừng là sự phát triển của quá trình cách mạng, từ những hoạt động đấu tranh dân chủ - tư sản chống chế độ phong kiến, đến cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản và đến việc giai cấp công nhân lên nắm chính quyền, từng bước xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản

C/m DCTS C/m XHCN

3.2 Tư tưởng của Mác - Ăngghen

g/đ2 đấu tranh chống g/c tư sản

+ Điều kiện để c/m không ngừng: kết hợp phong trào vô sản với phong trào nông dân

3.3 Sự phát triển của Lênin

+ Để bảo vệ tư tưởng cách mạng không ngừng của Mác – Ăngghen bị bọn cơ hội che dấu và xuyên tạc

+ Từ thực tiễn cách mạng Nga 1917:

Cách mạng tháng 2.1917 đánh đổ chế

độ Nga Sa hoàng

Cách mạng tháng 10.1917 giành chính quyền trung ương từ tay giai cấp tư sản về tay các Xô Viết công – nông – binh

Như vậy thực chất cách mạng Nga

1917 là sự phát triển không ngừng từ cách mạng dân chủ tư sản (kiểu mới) lên cách mạng xã hội chủ nghĩa (tác phẩm của lênin : Hai sách lược…)

- Nội dung

+ Lênin đã quán triệt tính liên tục và tính giai đoạn của quá trình cách mạng trong tư tưởng của Mác Ăngghen

+ Trong đ/k lịch sử mới cách mạng DCTS mang tính nhân dân sâu sắc nên g/c công nhân phải giành lấy quyền lãnh đạo -> c/m dân chủ tư sản kiểu mới

+ Trong các nước còn tồn tại chế độ phong kiến cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới là tất yếu và phải thực hiện triệt để cả về chính trị, kinh tế và văn hóa xã hội

Về chính trị: lật đổ chính quyền chuyên chế phong kiến, xác lập chính quyền chuyên chính dân chủ cách mạng của giai cấp công nhân và nông dân (chuyên chính công nông)

Về kinh tế: xóa bỏ quan hệ sản xuất phong kiến, chia ruộng đất cho nông dân

Về văn hóa xã hội: xóa bỏ tàn tích phong kiến trên mọi lĩnh vực tư tưởng văn hóa và

xã hội, từng bước xây dựng nền văn hóa mới, hệ tư tưởng mới của giai cấp công nhân…

+ Kết thúc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới phải chuyển ngay sang cách mạng XHCN.

+ Điều kiện chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới sang cách mạng XHCN:

Vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân phải được giữ vững và củng cố

Khối liên minh công nông – lực lượng cơ bản của cách mạng phải được giữ vững và củng cố

Chuyên chính công nông phải chuẩn bị điều kiện, tiền đề để chuyển sang chuyên chính vô sản

+ Lênin phê phán những quan điểm sai trái:

Chủ nghĩa cơ hội hữu khuynh

Phái Mensêvích trong đảng Công nhân dân chủ - xã hội Nga, chủ trương chờ đợi g/c tư sản tiến hành xong cuộc cách mạng dân chủ

tư sản ->phủ nhận tính liên tục của cách mạng

Chủ nghĩa cơ hội tả khuynh

Phái trốtskít với thuyết “cách mạng thường trực”, chủ trương xóa bỏ chế độ tư hữu ngay trong giai đoạn cách mạng dân chủ tư sản -

> phủ nhận tính giai đoạn của cách mạng

3.4 Sự chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã

hội chủ nghĩa ở Việt Nam

3.4.1 Tính tất yếu của cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở Việt Nam

- Tính chất của xã hội Việt Nam đầu thế

kỷ 20 là xã hội thuộc địa nửa phong kiến -> vấn đề giải phóng đất nước khỏi ách áp bức bóc lột của thực dân, phong kiến là vấn đề

to lớn và bức xúc nhất của nhân dân ta

- Vào những năm đầu thế kỷ 20 đất nước lâm vào khủng hoảng đường lối

3.4.1 Tính tất yếu của cách mạng dân tộc dân chủ nhân

dân ở Việt Nam(tt)

- Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và sớm giành được quyền lãnh đạo cách mạng khi ĐCS Việt Nam ra đời

- Các giai cấp trung gian đã tham gia ngay

từ đầu vào phong trào đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và hướng tới CNXH

- Khối đại đoàn kết dân tộc dưới sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam đã làm cách mạng tháng 8 thành công lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

3.4.2 Tính tất yếu của sự chuyển biến từ

cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên

cách mạng XHCN

- Xuất phát từ điều kiện cụ thể của đất nước

mà ngay từ năm 1930 Đảng ta đã xác định cách mạng nước ta phải trải qua 2 giai đoạn, kết thúc giai đoạn 1 cũng là mở đầu của giai đoạn 2

- Thành tựu của công cuộc kháng chiến kiến quốc sau cách mạng 8.1945, của công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc đã tạo nên những điều kiện vật chất và tinh thần để dân tộc ta thắng Pháp, thắng Mỹ và chuyển sang cách mạng XHCN

3.4.2 Tính tất yếu của sự chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên

cách mạng XHCN(tt)

- Sự nhất quán về đường lối và mục tiêu của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo duy nhất của ĐCS

- Tình trạng khủng hoảng, sự suy giảm vị thế của các nước thuộc Liên Xô và Đông

Âu đã chứng tỏ sự lựa chọn đúng đắn của Đảng và nhân dân ta

- Sự thành công của quá trình đổi mới chứng tỏ đường lối đúng đắn của Đảng ta

3.4.2 Tính tất yếu của sự chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng

Câu hỏi thảo luận

1 Vì sao nói, cách mạng xã hội chủ nghĩa là

cuộc cách mạng mới về chất so với các cuộc cách mạng xã hội trước đó?

2 Động lực, lực lượng của cách mạng xã hội

chủ nghĩa là gì?

3 Nội dung lý luận cách mạng không ngừng của

chủ nghĩa Mác – Lênin và sự vận dụng ở Việt Nam