Để có thể phát triển trong môi trường cạnh tranh, quá trình đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ở các trường đại học... Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang có sự
Trang 1- -
LÊ THỊ LAN HƯƠNG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU
LỊCH THANH HÓA
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGHỆ AN, 2017
Trang 2- -
LÊ THỊ LAN HƯƠNG
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU
LỊCH THANH HÓA
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ CHÍNH TRỊ
MÃ SỐ: 60.31.01.02
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Người hướng dẫn khoa học:
TS HỒ THỊ DIỆU ÁNH
NGHỆ AN, 2017
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Những số liệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các kết quả nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của giảng viên hướng dẫn
Nghệ An, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn
Lê Thị Lan Hương
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Luận văn là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu ở nhà trường kết hợp với sự nỗ lực cố gắng của bản thân Đạt được kết quả này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến:
Quý Thầy, Cô giáo Trường Đại học Vinh đã truyền đạt kiến thức, nhiệt tình giúp đỡ cho tôi trong 2 năm học vừa qua Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến Cô giáo Hồ Thị Diệu Ánh người hướng dẫn khoa học đã dành nhiều thời gian quý báu để giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn đến Ban lãnh đạo Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi trong thời gian thực hiện luận văn
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên giúp
đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn này
Mặc dù, bản thân đã rất cố gắng nhưng Luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết, tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của quý thầy, cô giáo, đồng nghiệp để Luận văn được hoàn thiện hơn
Xin gửi lời chúc sức khỏe và chân thành cảm ơn!
Nghệ An, ngày tháng năm 2017
Tác giả luận văn
Lê Thị Lan Hương
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1 1 Phân loại sức khỏe theo thể lực 20
Bảng 2.1 Quy mô đào tạo của trường Đại học Văn hóa – Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 45
Bảng 2.2 Số lượng phòng học hiện có của Trường 46
Bảng 2.3 Số lượng các phòng chức năng phục vụ học tập hiện có của Trường 46
Bảng 2.4 Số lượng các phòng làm việc hiện có của Trường 48
Bảng 2 5 Đội ngũ giảng viên thỉnh giảng hiện có (tính đến tháng 12/2016) 51
Bảng 2 6 Đội ngũ GV có trình độ chuyên môn phân theo khoa (tính đến tháng 12/2016) 52
Bảng 2 7 Tình hình giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phân theo trình độ chuyên môn 58
Bảng 2 8 Kết quả khảo sát thực trạng chất lượng chuyên môn của giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 62
Bảng 2 9 Thâm niên công tác của giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa các năm từ 2014 – 2016……….53
Bảng 2 10 Tình hình giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa phân theo giới tính, tính chất công việc và độ tuổi 54
Bảng 2 11 Kết quả khảo sát thực trạng thể lực của giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 56
Bảng 2 12 Kết quả khảo sát phẩm chất chính trị, đạo đức của giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 65
Bảng 2 13 Quy định giờ của giảng viên 70
Trang 8MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU iv
DANH MỤC SƠ ĐỒ v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tổng quan nghiên cứu 2
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7
5 Phương pháp nghiên cứu 7
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 8
7 Bố cục luận văn 8
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN 10
CỦA CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC 10
1.1 Khái niệm, vai trò của giảng viên đại học 10
1.1.1 Khái niệm giảng viên đại học 10
1.1.2 Vai trò của giảng viên đại học 11
1.1.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của giảng viên đại học 15
1.2 Nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên trường đại học 16
1.2.1 Mục đích và yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giảng viên 16
1.2.2 Nội dung chất lượng giảng viên đại học 18
1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng chất lượng giảng viên của các trường đại học 23
1.3 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng giảng viên của một số trường đại học 31
1.3.1 Xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Quốc gia Hà Nội đạt chuẩn quốc tế 31
1.3.2 Phát triển đội ngũ giảng viên của trường Đại học Bách khoa Hà Nội 34
1.3.3 Kinh nghiệm rút ra cho trường đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 37
Trang 9Kết luận chương 1 38
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH THANH HÓA 39
2.1 Tổng quan về trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 39
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 39
2.1.2 Các ngành đào tạo, quy mô đào tạo, cơ sở vật chất của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 45
2.2 Thực trạng chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 49
2.2.1 Đặc điểm của giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 50
2.2.2 Thực trạng về chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 53
2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 67
2.3.1 Các nhân tố bên trong 67
2.3.2 Các nhân tố bên ngoài 74
2.4 Đánh giá thực trạng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 77
2.4.1 Những mặt đạt được 77
2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân 81
Kết luận chương 2 84
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH THANH HÓA 85
3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 85
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa 86
3.2.1 Hoàn thiện đổi mới công tác tuyển dụng giảng viên 86
3.2.2 Hợp tác giữa nhà trường và giảng viên trong việc nâng cao trình độ 91
Trang 103.2.3 Thực hiện tốt chính sách đãi ngộ, tăng cường cơ sở vật chất, cải thiện cơ chế
quản lý đối với giảng viên 98
3.2.4 Hoàn thiện các phương pháp đánh giá giảng viên 101
Kết luận chương 3 104
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 105
1 Kết luận 105
2 Kiến nghị 106
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 108
PHỤ LỤC 112
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Phát triển giáo dục đại học ở các nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng trong những năm gần đây đã và đang đặt ra những cơ hội chưa từng có, đồng thời cũng đặt ra những thách thức to lớn Giáo dục và khoa học công nghệ là tiêu chuẩn hàng đầu để đánh giá sự phát triển của một đất nước Giáo dục là một chiến lược đào tạo đạo đức, trí tuệ và bản lĩnh xây dựng xã hội,
là đòn bẩy cho mọi sự phát triển xã hội Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI [8] đã khẳng định "Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc
tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán
bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt" và "Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam" Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 – 2020 [36] đã định hướng: "Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược" Hầu hết các quốc gia đều xem nguồn lực con người là quan trọng nhất và giáo dục là con đường cơ bản nhất để phát huy nguồn lực con người, phục vụ cho sự phát triển nhanh và bền vững của mỗi quốc gia Vì vậy, để có thể vừa hợp tác, vừa cạnh tranh, các trường đại học phải đảm bảo được chất lượng đầu ra đối với xã hội Và một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng đầu ra của một trường đại học đó là yếu tố chất lượng của đội ngũ giảng viên
Trong giáo dục, đội ngũ giảng viên luôn đóng vai trò hết sức quan trọng Chất lượng đội ngũ giảng viên của cơ sở giáo dục đại học phải vừa đảm bảo về
số lượng vừa đảm bảo về chất lượng tức là đảm bảo về trí lực, thể lực và phẩm chất chính trị, đạo đức Để có thể phát triển trong môi trường cạnh tranh, quá trình đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ở các trường đại học
Trang 12nhất thiết phải có sự nghiên cứu, xây dựng các giải pháp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc mang lại sự hài lòng cho người học và đóng góp vào sự phát triển của xã hội nói chung
Trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá được thành lập theo Quyết định số: 1221/QĐ-TTg ngày 22 tháng 7 năm 2011 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở nâng cấp từ Trường Cao đẳng Văn hoá - Nghệ thuật [35]
Từ một trường đào tạo các lĩnh vực văn hoá, nghệ thuật cho tỉnh Thanh Hoá, đến nay nhà trường trở thành cơ sở đào tạo đại học đa ngành ở các lĩnh vực như: Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch cung cấp nguồn lực lao động cho địa phương và khu vực Bắc Trung Bộ, Nam sông Hồng
Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang có sự đổi mới cơ bản và toàn diện để hội nhập, mặc dù trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã chú trọng cho công tác bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trau dồi kỹ năng cho đội ngũ giảng viên Tuy nhiên, kết quả đạt được so với yêu cầu đặt ra còn hạn chế Vì vậy, xuất phát từ thực tiễn công tác, trước mục tiêu phát triển của nhà trường đã được xác định, tôi chọn đề
tài nghiên cứu: “Nâng cao chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá” làm luận văn Cao học, với mong muốn góp
phần vào việc xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng được yêu cầu phát triển của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
2 Tổng quan nghiên cứu
Đất nước ta đang tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện trên tất cả các mặt kinh tế, văn hóa, xã hội…, trong đó, giáo dục được xem là quốc sách hàng đầu Nhận thức được tầm quan trọng của hệ thống giáo dục đối với sự nghiệp phát triển đất nước, các trường đại học và cao đẳng trên cả nước đang tích cực xây dựng thương hiệu, đạt chuẩn về chất lượng đầu ra Để đạt được điều đó thì ngoài các yếu tố như: chương trình đào tạo, xây dựng và trang bị cơ sở vật chất tiên tiến, hiện đại, thì một trong những yếu tố quyết định là chất lượng đội ngũ
Trang 13giảng viên của chính các cơ sở đào tạo Vì thế, các trường luôn luôn chăm lo xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Về vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đã có nhiều công trình đã đi sâu nghiên cứu những yêu cầu
mà người giảng viên cần phải đáp ứng trong bối cảnh của nền kinh tế tri thức và nhà trường Đại học hiện đại Chúng tôi xin điểm qua các công trình nghiên cứu
có liên quan đến đề tài luận văn
Hiện nay trong nước đã có nhiều đề tài và luận văn thạc sĩ bàn về vấn đề phát triển, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên ở các trường đại học, cao đẳng như:
Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Tiến Long [22] (2010) nghiên cứu:
“Một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Y tế Quảng Nam” Tác giả đã hệ thống và bổ sung cơ sở lý luận một
số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên; đánh giá thực trạng công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng
Y tế Quảng Nam và đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Y tế Quảng Nam
Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Long Độ [10] (2011) nghiên cứu: “Một
số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên ở trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Thái Bình” Từ nội dung nghiên cứu đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Thái Bình, tác giả đề xuất một số giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Thái Bình
Luận văn thạc sĩ của tác giả Cao Thị Thanh Lương [23] (2013) nghiên cứu: “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Y khoa Vinh đến năm 2020” Trong đó tác giả đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên đại học, làm rõ những đặc trưng của việc phát triển đội ngũ giảng viên đại học Y khoa Khảo sát toàn diện thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học Y khoa Vinh, từ đó tác giả đề xuất một số giải
Trang 14pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Y khoa Vinh đến năm 2020
đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu về chất lượng
Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng [12] (2013) nghiên cứu: “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong các trường đại học khối ngành kinh tế và quản trị kinh doanh khu vực phía Bắc” Luận văn đã tập trung vào trình bày hệ thống vai trò, sự cần thiết và nội dung nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong các trường đại học kinh tế và quản trị kinh doanh trong điều kiện hiện nay ở nước ta Ngoài ra, tác giả đánh giá thực trạng của đội ngũ giảng viên các trường đại học kinh tế và quản trị kinh doanh khu vực phía Bắc nước ta hiện nay, từ đó đề xuất một số phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trong các trường kinh tế và quản trị kinh doanh
Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Phương Ngân [25] (2015) nghiên cứu: “Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên tại trường đại học Giao thông Vận tải” Tác giả đã tập trung vào nghiên cứu cơ sở lý luận và những căn cứ có liên quan đến chất lượng đội ngũ giảng viên các trường Trung cấp, Cao đẳng, Đại học; phân tích và đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ giảng viên hiện nay tại trường đại học Giao thông Vận tải; xây dựng những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên tại trường đại học Giao thông Vận tải
Bên cạnh hệ thống Luận văn của các tác giả như chúng tôi đã trình bày ở trên, thì có nhiều đề tài khoa học, công trình nghiên cứu, bài viết của các nhà nghiên cứu cũng đã đề cập đến chất lượng đội ngũ giảng viên tại các trường đại học, cao đẳng như:
Lê Thị Phương Nam [24] đã có bài viết: “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên đại học giai đoạn 2010-2015” Bài viết đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong việc đánh giá chung về thực trạng đội ngũ giảng viên đại học, trên cơ sở đó đưa ra một số đề xuất nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên đại học giai đoạn 2010-2015
Trang 15Nguyễn Hữu Lam [19] với nội dung: “Phát triển năng lực giảng viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong các trường đại học và cao đẳng trong trong điều kiện toàn cầu hóa và bùng nổ tri thức” Bài viết này tập trung vào trình bày những xu hướng đổi mới đang diễn ra tại hệ thống đại học Hoa Kỳ, những thực tiễn tại Việt Nam và những kiến nghị cho việc phát triển đội ngũ giảng viên – nhân tố có tính sống còn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo
Nguyễn Thị Thu Hương [17] đã có bài viết với nội dung: “Xây dựng đội ngũ giảng viên trong trường đại học – Thực trạng và giải pháp” Từ việc đánh giá thực trạng đội ngũ và công tác quản lý đội ngũ giảng viên trong trường đại học hiện nay, tác giả bài viết đã đề xuất những giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên trong trường đại học hiện nay ở nước ta
Từ việc đánh giá sự cần thiết phải đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, với bài viết “Một số giải pháp xây dựng đội ngũ giảng viên trường Chính trị tỉnh
Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 2015 – 2020”, tác giả Ngô Thị Liên [21] đã đưa ra một số một số giải pháp xây dựng đội ngũ giảng viên trường Chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu giai đoạn 2015 – 2020
Về vấn đề nghiên cứu chất lượng đội ngũ giảng viên tại trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, cũng đã có các tác giả nghiên cứu như:
Luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Thị Thanh Huyền [15] (2011) nghiên cứu: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa” Nội dung nghiên cứu:
- Xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn định hướng cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
- Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi để nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Văn hóa - Nghệ thuật Thanh Hóa
Trang 16Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Lan [20] (2012) nghiên cứu:
“Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá” Nội dung nghiên cứu:
- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên đại học; làm rõ những đặc trưng của việc quản lý phát triển đội ngũ giảng viên đại học
- Khảo sát toàn diện thực trạng quản lý phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá; từ đó đề xuất các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi để nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá, giai đoạn 2012-
2020
Nhìn chung, các nghiên cứu của các tác giả mà chúng tôi đã dẫn ra ở trên chủ yếu đề cập đến thực trạng và đưa ra giải pháp nhằm phát triển đội ngũ giảng viên về quy mô và chất lượng tại các cơ sở đào tạo đại học Hoặc có những công trình nghiên cứu tuy đề cập đến đội ngũ giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa nhưng khi là trường Cao đẳng Và cho đến thời điểm hiện nay thì chưa có công trình nào nghiên cứu sâu về nâng cao chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa trên các phương diện: trí lực, thể lực và phẩm chất chính trị, đạo đức của giảng viên Đây
là vấn đề cần thiết nghiên cứu và tác luận văn đã lựa chọn
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn của chất lượng giảng viên đại học
Trang 17- Phân tích thực trạng chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa trên các phương diện: trí lực; thể lực; phẩm chất chính trị, đạo đức của giảng viên
4.2.3 Phạm vi về nội dung: nghiên cứu về chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận
Trên cơ sở nghiên cứu các nguồn tư liệu: các văn kiện, Nghị quyết của
Đảng, Nhà nước, tỉnh Thanh Hóa và các tài liệu khoa học có liên quan, từ đó tác giả sử dụng các phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề lý luận nhằm làm rõ định hướng nghiên cứu của đề tài
5.2 Pháp nghiên cứu thực tiễn
5.2.1 Phương pháp thu thập thông tin
+ Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
Trang 18Luận văn sẽ tiến hành thu thập số liệu thứ cấp về giảng viên từ phòng Tổ chức - Cán bộ, phòng Quản trị cơ sở vật chất, phòng Quản lý Đào tạo của trường Đồng thời sẽ tiến hành thu thập tài liệu tại UBND tỉnh Thanh Hóa
+ Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
Điều tra bằng phiếu khảo sát thực trạng giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
Đối tượng khảo sát: giảng viên trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
Số lượng khảo sát: 187 giảng viên trường Đại học Văn hoá, Thể thao và
Du lịch Thanh Hóa
Nội dung khảo sát: khảo sát thực trạng về trí lực; thể lực; phẩm chất chính trị, đạo đức của giảng viên trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
Thời gian khảo sát: tháng 12 năm 2016
5.2.2 Phương pháp phân tích, thống kê, xử lý số liệu: dựa trên số liệu thu thập được, tác giả sẽ phân tích, thống kê và xử lý số liệu đó
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
6.1 Ý nghĩa lý luận
Đề tài góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận và kinh nghiệm thực tiễn
về nâng cao chất lượng giảng viên đại học, làm rõ những đặc trưng của giảng viên đại học
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Khảo sát thực trạng chất lượng giảng viên trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá; từ đó đề xuất các giải pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi để nâng cao chất lượng giảng viên trường Đại học Văn hoá, Thể thao và Du lịch Thanh Hoá
7 Bố cục luận văn
Trang 19Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn được bố cục gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn của chất lượng giảng
viên đại học
Chương 2: Thực trạng chất lượng giảng viên của trường Đại học Văn hóa,
Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng giảng viên
của trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
Trang 20CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN
CỦA CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC
1.1 Khái niệm, vai trò của giảng viên đại học
1.1.1 Khái niệm giảng viên đại học
Theo Từ điển Bách khoa toàn thư, giảng viên là “tên gọi chung những
người làm công tác giảng dạy ở các trường Đại học, Cao đẳng, ở các lớp tập huấn cán bộ Ở các trường Đại học và Cao đẳng, giảng viên là chức danh của những người làm công tác giảng dạy thấp hơn phó giáo sư ” [38]
nhà giáo trong các cơ sở giáo dục đại học và sau Đại học, dưới giáo sư, phó giáo
sư và giảng viên chính” [39]
Theo Luật Giáo dục của Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam,
giảng viên là tên gọi chỉ nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại các cơ sở giáo dục Cao đẳng, Đại học và Sau Đại học [29]
Như vậy, giảng viên là nhà giáo làm công tác giảng dạy ở các cơ sở giáo dục Đại học và Cao đẳng
Theo Luật Giáo dục Đại học số 08/2012/QH13 ngày 18 tháng 6 năm
2012 [30]:
- Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là người có nhân thân rõ ràng;
có phẩm chất, đạo đức tốt; có sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trình
độ về chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại điểm e khoản 1 Điều 77 của Luật giáo dục
- Chức danh của giảng viên bao gồm trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính, phó giáo sư, giáo sư
- Trình độ chuẩn của chức danh giảng viên giảng dạy trình độ đại học là thạc sĩ trở lên Trường hợp đặc biệt ở một số ngành chuyên môn đặc thù do Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo quy định
Trang 211.1.2 Vai trò của giảng viên đại học
Theo TS Vũ Thế Dũng [6] trong bài viết “Vài suy nghĩ về vai trò mới của
giảng viên đại học” thì hiện nay ở những quốc gia phát triển, giảng viên đại học
được định nghĩa trong ba chức năng chính: (1) Nhà giáo, (2) Nhà khoa học, và (3) Nhà cung ứng dịch vụ cho cộng đồng
Giảng viên = Nhà giáo + Nhà khoa học + Nhà cung ứng dịch vụ
Đây là vị trí truyền thống, nhưng quan trọng và tiên quyết đối với một giảng viên Một giảng viên giỏi trước hết phải là một người Thầy giỏi Thế nào
là một người thầy giỏi? Đó là một người uyên bác về kiến thức chuyên ngành
mà mình giảng dạy? – Đúng nhưng chưa đủ, uyên bác về kiến thức chuyên môn mới chỉ là điều kiện cần, chứ chưa phải điều kiện đủ cho một thầy giáo giỏi
Theo các nhà giáo dục thế giới, một giảng viên toàn diện là người có (được trang bị) 4 nhóm kiến thức/ kỹ năng sau:
+ Kiến thức chuyên ngành: kiến thức chuyên sâu về chuyên ngành và chuyên môn học mà mình giảng dạy Tuy nói rằng đây là điều kiện cần và tiên quyết, nhưng hiện nay do lực lượng giảng viên mỏng, ở khá nhiều trường, các giảng viên phải giảng dạy cùng một lúc nhiều môn học (dù có thể cùng một chuyên ngành hẹp) dẫn đến việc ngay cả kiến thức chuyên môn sâu cũng chưa đảm bảo
+ Kiến thức về chương trình đào tạo: tuy mỗi giảng viên đều đi chuyên về một chuyên ngành nhất định, nhưng để đảm bảo tính liên thông, gắn kết giữa các môn học thì giảng viên phải được trang bị (hoặc tự trang bị) các kiến thức về cả chương trình giảng dạy Những kiến thức này quan trọng vì nó cho biết vị trí của chúng ta trong bức tranh tổng thể, nó cung cấp thông tin về vai trị và sự tương tác giữa một chuyên ngành với các chuyên ngành khác trong cùng một lĩnh vực
và kể cả giữa các chuyên ngành trong cc lĩnh vực khc nhau Khối kiến thức này quan trọng vì nếu không biết được vị trí và các tương tác trong bức tranh tổng
Trang 22thể, kiến thức chuyên ngành hẹp cung cấp cho sinh viên trở nên khô cứng và có
độ ứng dụng thấp
Xu hướng đào tạo đại học hiện nay là đào tạo chuyên sâu kết hợp với cung cấp tư duy liên ngành, đa ngành, đa lĩnh vực (và đa văn hóa) vì chính những kiến thức này sẽ giúp người lao động thích nghi tốt trong các bối cảnh làm việc nhóm, dự án – mà ở đó họ sẽ phải cộng tác với cá nhân từ các chuyên ngành rất khác biệt để cùng nhau giải các bài toán đa lĩnh vực
+ Kiến thức và kỹ năng về dạy và học: bao gồm khối kiến thức về phương pháp luận, kỹ thuật dạy và học nói chung và dạy/ học trong từng chuyên ngành
cụ thể Bên cạnh phương pháp chung thì mỗi chuyên ngành (thậm chí từng môn học hoặc cùng môn học nhưng khác đối tượng học) đều có những đặc thù riêng biệt đòi hỏi phải có những phương pháp tiếp cận khác nhau
Hiện nay chúng ta đang coi thường khối kiến thức này Mặc dù để trở thành giảng viên chính thức, các giảng viên đại học đều phải học và thi các môn học về lý luận về phương pháp giảng dạy đại học Tuy nhiên, quan sát cho thấy nội dung và phương pháp giảng dạy của bản thân nhóm môn học này cũng đề khá cổ điển, không được thường xuyên cập nhật và xa rời với thực tiễn giảng dạy đại học nói chung và giảng dạy trong từng chuyên ngành nhỏ nói riêng Để thay đổi diện mạo và chất lượng dạy và học hiện nay ở các trường đại học, cần đầu tư nhiều hơn để nâng cấp phương pháp và kỹ thuật giảng dạy của giảng viên
+ Kiến thức về môi trường giáo dục, hệ thống giáo dục, mục tiêu giáo dục, giá trị giáo dục… Đây có thể coi là khối kiến thức cơ bản nhất làm nền tảng cho các hoạt động dạy và học Chỉ khi mỗi giảng viên hiểu rõ được các sứ mệnh, giá trị cốt lõi, và các mục tiêu chính của hệ thống giáo dục và môi trường giáo dục thì việc giảng dạy mới đi đúng định hướng và có ý nghĩa xã hội
Sự quay lưng, hay không nắm chắc những giá trị gốc của một nền giáo dục dẫn đến những lệch lạc trong văn hóa giáo dục Từ chuyện quay cóp trong
Trang 23thi cử, vi phạm bản quyền trong học tập và nghiên cứu, tính phi dân chủ trong khoa học đến thái độ học tập và thái độ ứng xử công dân trong cuộc sống đều không được truyền thông đầy đủ và khắc họa đúng mực Thực tế, giảng viên đại học không trực tiếp dạy đạo đức nhưng phải xác lập được cho sinh viên nhận thức đúng đắn về các giá trị gốc của giáo dục và đạo đức, mà cụ thể là đạo đức trong từng nghề nghiệp cụ thể
Mặt khác kiến thức về hệ thống giáo dục, sứ mệnh và các mục tiêu gio dục còn là kim chỉ nam cho giảng viên trong soạn bài giảng, giáo trình, lựa chọn phương pháp giảng dạy cho những đối tượng người học khác nhau Tình trạng khá phổ biến của các giảng viên là không phân biệt đối tượng trong giảng dạy, một bộ giáo trình một bài giảng cho cả cao đẳng, đại học, thậm chí cả sau đại học Điều này một phần do quán tính, phần khác do không nắm được sự khác biệt trong mục tiêu đào tạo của từng loại hình
Ở vai trò thứ hai này, giảng viên thực hiện vai trò nhà khoa học với chức năng giải thích và dự báo các vấn đề của tự nhiên và xã hội mà loài người và khoa học chưa có lời giải Nghiên cứu khoa học, tìm cách ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học về thực tiễn đời sống và công bố các kết quả nghiên cứu cho cộng đồng (cộng đồng khoa học, xã hội nói chung, trong nước và quốc tế) là
ba chức năng chính của một nhà khoa học Từ đây có hai xu hướng nghiên cứu chính: nghiên cứu cơ bản (basic research) và nghiên cứu ứng dụng (applied research) Khác với nghiên cứu cơ bản mang tính giải thích và dự báo các vấn đề chưa khai phá của tự nhiên và xã hội, nghiên cứu ứng dụng là loại nghiên cứu hướng đến việc ứng dụng các kết quả của nghiên cứu cơ bản vào giải quyết các vấn đề cụ thể của xã hội Thông thường nghiên cứu cơ bản được coi là vai trị chính của các giảng viên đại học Còn nghiên cứu ứng dụng mang tính công nghệ thường là kết quả của mối liên kết giữa các nhà khoa học và nhà ứng dụng (các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội) Do vậy nghiên cứu ứng dụng thường có
Trang 24màu sắc của các dự án tư vấn được đặt hàng bởi cộng đồng doanh nghiệp (và do doanh nghiệp tài trợ)
Trong bối cảnh hiện nay, khi chưa có nhiều điều kiện đầu tư cho nghiên cứu cơ bản, chúng ta cần có chiến lược tận dụng kết quả nghiên cứu cơ bản của các quốc gia tiên tiến Do vậy, có thể trong giai đoạn hiện nay, chúng ta nên khuyến khích các giảng viên đại học thực hiện các nghiên cứu mang tính tổng kết lý thuyết ngành (literature review) và tìm ra những hướng ứng dụng của các
lý thuyết này Thực tế tổng kết lý thuyết là công việc đầu tiên và hết sức quan trọng của mỗi nhà nghiên cứu, nó mang lại những kiến thức hết sức quan trọng
về thành tựu khoa học trong từng chuyên ngành và các định hướng nghiên cứu của từng ngành
Nghiên cứu khoa học phải đi kèm với công bố kết quả nghiên cứu Điều này có hai ý nghĩa Thứ nhất, công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí chuyên ngành uy tín chính là thước đo chất lượng có ý nghĩa nhất đối với một công trình nghiên cứu Thứ hai, chỉ khi được công bố rộng rãi và đi vào ứng dụng nghiên cứu khoa học mới hoàn thành sứ mệnh xã hội của mình Và như vậy trong vai trị nhà khoa học, giảng viên đại học không chỉ phải nắm vững kiến thức chuyên môn, phương pháp nghiên cứu mà còn phải có kỹ năng viết báo khoa học
Đây là một vai trò mà rất nhiều giảng viên đại học Việt Nam đang thực hiện – nó cũng là một vai trò mà xã hội đánh giá cao và kỳ vọng ở các giảng viên Ở vai trò này, giảng viên cung ứng các dịch vụ của mình cho nhà trường, cho sinh viên, cho các tổ chức x hội – đoàn thể, cho cộng đồng và cho xã hội nói chung Cụ thể đối với nhà trường và sinh viên, một giảng viên cần thực hiện các dịch vụ như tham gia công tác quản lý, các công việc hành chính, tham gia các
tổ chức xã hội, cố vấn cho sinh viên, liên hệ thực tập, tìm chỗ làm cho sinh
Trang 25viên… Với ngành của mình, giảng viên làm phản biện cho các tạp chí khoa học, tham dự và tổ chức các hội thảo khoa học
Đối với cộng đồng, giảng viên trong vai trò của một chuyên gia cũng thực hiện các dịch vụ như tư vấn, cung cấp thông tin, viết báo Trong chức năng này, giảng viên đóng vai trò là cầu nối giữa khoa học và xã hội, để đưa nhanh các kiến thức khoa học vào đời sống cộng đồng Viết báo thời sự (khác với báo khoa học) là một chức năng khá quan trọng và có ý nghĩa lớn trong việc truyền bá kiến thức khoa học và nâng cao dân trí
Vai trò của các giảng viên đại học hay các trường đại học sẽ không còn giới hạn trong phạm vi quốc gia, mà tầm hoạt động phải hướng đến một không gian toàn cầu, phi biên giới Điều này là hiện thực gần khi hợp tác, chuyên môn hóa và giao lưu kinh tế – xã hội đang diễn ra trên phạm vi tồn cầu và ngày càng mãnh liệt Nhu cầu phát triển đòi hỏi lực đẩy lớn từ hệ thống giáo dục Xã hội hội nhập tồn cầu thì giáo dục không thể không hội nhập nếu không muốn nói là giáo dục phải đi trước trong hội nhập
1.1.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của giảng viên đại học
Theo Luật Giáo dục Đại học số 08/2012/QH13 ngày 18 tháng 6 năm
2012 [30], giảng viên đại học có những nhiệm vụ và quyền hạn sau:
- Giảng dạy theo mục tiêu, chương trình đào tạo và thực hiện đầy đủ, có chất lượng chương trình đào tạo
- Nghiên cứu, phát triển ứng dụng khoa học và chuyển giao công nghệ, bảo đảm chất lượng đào tạo
- Định kỳ học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp giảng dạy
- Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của giảng viên
- Tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học
Trang 26- Tham gia quản lý và giám sát cơ sở giáo dục đại học, tham gia công tác Đảng, đoàn thể và các công tác khác
- Được ký hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu khoa học theo quy định của pháp luật
- Được bổ nhiệm chức danh của giảng viên, được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú và được khen thưởng theo quy định của pháp luật
- Các nhiệm vụ và quyền khác theo quy định của pháp luật
1.2 Nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên trường đại học
1.2.1 Mục đích và yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giảng viên
1.2.1.1 Mục đích nâng cao chất lượng giảng viên
Mục đích nâng cao chất lượng giảng viên của các trường đại học là nhằm làm cho đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu loại hình, vững vàng về trình độ, có đạo đức tốt, tận tụy với nghề, đảm bảo chất lượng về mọi mặt để đội ngũ giảng viên thực hiện tốt nhất, có hiệu quả nhất chương trình, kế hoạch đào tạo và những mục tiêu giáo dục chung của nhà trường
* Về phẩm chất:
Bên cạnh việc xây dựng mục tiêu về số lượng, cơ cấu thì việc xây dựng một đội ngũ giảng viên có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng,
Trang 27có ý chí vươn lên sẵn sàng hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, trung thực thẳng thắn, có lòng say mê nghề nghiệp và nghiên cứu khoa học là rất quan trọng
* Về trình độ:
Đối với giảng viên tuyển mới: Đạt chuẩn trình độ đối với giảng viên
giảng dạy đại học theo quy định tại Điều lệ Trường đại học và Luật Giáo dục đại học; có kế hoạch đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực và trình độ về mọi mặt cho đội ngũ giảng viên của nhà trường (kể cả số tuyển mới) để họ đạt chuẩn và trên chuẩn theo chức danh quy định
1.2.1.2 Yêu cầu nâng cao chất lượng giảng viên
Việc nâng cao chất lượng giảng viên cần đáp ứng các yêu cầu cơ bản sau:
- Nâng cao chất lượng giảng viên phải bao gồm sự phát triển toàn diện của người thầy giáo, với tư cách là thành viên trong cộng đồng nhà trường, là nhà khoa học trong hoạt động sư phạm về giáo dục
- Kết quả của công tác nâng cao chất lượng giảng viên không những chỉ nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghề nghiệp mà còn cần phải quan tâm đến những nhu cầu thăng tiến, những quyền lợi thiết thực để thực sự làm cho người giảng viên gắn bó trung thành và tận tụy với “Sự nghiệp trồng người”
- Phải làm cho đội ngũ giảng viên luôn có đủ điều kiện, có khả năng sáng tạo trong việc thực hiện tốt nhất những mục tiêu của nhà trường đồng thời tìm thấy lợi ích cá nhân trong mục tiêu phát triển của tổ chức, phát triển đội ngũ
Trang 28giảng viên phải tạo ra sự gắn bó kết hợp mật thiết giữa công tác quy hoạch, kế hoạch tuyển chọn, sử dụng, đào tạo và đào tạo lại, bồi dưỡng và tạo môi trường thuận lợi cho đội ngũ phát triển
1.2.2 Nội dung chất lượng giảng viên đại học
vụ chuyên môn…Đó là sự trang bị về kiến thức chuyên môn cho người giảng viên Bất kỳ một vị trí nào trong nhà trường đều có yêu cầu thực hiện công việc ứng với trình độ chuyên môn nhất định Do đó, việc trang bị kiến thức chuyên môn là không thể thiếu cho dù giảng viên đó được đào tạo theo hình thức nào Kiến thức giảng viên có được thông qua nhiều nguồn khác nhau như: đào tạo; qua sự nhận thức các vấn đề trong cuộc sống xã hội mà giảng viên tiếp thu được, thông qua quá trình làm việc và tự nghiên cứu Trong quá trình giảng dạy người giảng viên không chỉ sử dụng kiến thức chuyên môn mà còn cần dùng nhiều loại kiến thức khác nhau được tổng hợp, vận dụng vào sự thực hiện công việc thành kiến thức của giảng viên
- Năng lực Nghiên cứu khoa học: Giảng dạy và nghiên cứu khoa học là hai nhiệm vụ trọng tâm của giảng viên đại học, cao đẳng Kết quả NCKH góp phần quan trọng vào việc đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, là căn cứ khoa học để quyết định mở rộng quy mô và điều chỉnh cơ cấu ngành nghề đào tạo, đổi mới nội dung chương trình và phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá;
Trang 29xây dựng cơ sở thực hành, thực tập, rèn nghề; gắn đề tài NCKH với đề tài luận
án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ để nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên nhờ đó tạo được sự chuyển biến lớn về chất lượng đội ngũ; đổi mới công tác giảng dạy
- Kỹ năng nghề là khả năng giảng viên trong ứng xử và giải quyết công việc Khả năng này được hiểu dưới hai khía cạnh và có thể khác nhau ở tùy từng đối tượng Có thể các đối tượng này được đào tạo như nhau nhưng khả năng giải quyết công việc của đối tượng này ưu việt hơn, vượt trội hơn đối tượng khác Điều đó được coi là có kỹ năng giải quyết công việc tốt hơn, khía cạnh này người ta còn gọi là năng khiếu của giảng viên Khả năng này bộc lộ thông qua
sự hiểu biết, nhận thức và rèn luyện để có kỹ năng giải quyết công việc Kỹ năng này hình thành có sự trải nghiệm thực tế hay còn gọi là điều kiện hình thành kỹ năng làm việc của giảng viên Vì thế, giảng viên có thể được đào tạo như nhau nhưng có kỹ năng làm việc không hoàn toàn giống nhau và kỹ năng được nâng lên thông qua quá trình thực hiện thao tác trực tiếp trong công việc
- Kinh nghiệm làm việc thể hiện sự trải nghiệm trong công việc qua thời gian làm việc, có thể gọi đó là thâm niên một người có được Có những nhận định cho rằng kinh nghiệm làm việc của một người trong ngành là thể hiện lòng trung thành đối với với ngành Người nhiều kinh nghiệm làm việc có thể giải quyết công việc thuần thục và nhanh hơn người ít kinh nghiệm Kinh nghiệm làm việc kết hợp với trình độ và kỹ năng xử lý trong công việc tạo thành kỹ năng sư phạm của người giảng viên Khả năng sáng tạo là vô tận, năng lực của con người thể hiện tư duy trong việc đưa ra các sáng kiến, các ý tưởng và có các quyết định nhanh nhạy linh hoạt trong giải quyết các vấn đề Khả năng này không phụ thuộc vào lứa tuổi hay giới tính Do đó, một con người vừa có khả năng sáng tạo, vừa có kinh nghiệm trong công việc thì có thể có kỹ năng làm việc vượt trội hơn và là tài sản quý giá của tổ chức Tất cả các yếu tố thuộc về trí lực này là tài sản vô giá của tổ chức mà con người là đối tượng sở hữu Khai thác trí lực của con người hoàn toàn phụ thuộc vào tổ chức mà trong đó các cấp
Trang 30quản trị là quan trọng nhất Các yếu tố này không thể mang ra cân, đo, đếm bằng định lượng cụ thể
1.2.2.2 Các yếu tố thể lực:
Một con người khỏe mạnh là người không có bệnh tật về thể chất và tinh thần minh mẫn Một tinh thần “bệnh tật” là tinh thần luôn có những suy nghĩ hằn học, tức giận, lo âu, buồn phiền, căng thẳng dồn nén…khiến tư duy con người bị ảnh hưởng, có thể không kiểm soát được những hành vi của bản thân
Sức khỏe thể hiện sự dẻo dai về thể lực của giảng viên trong quá trình làm việc Chất lượng giảng viên không chỉ được thể hiện qua trình độ hiểu biết mà còn cả sức khỏe của bản thân người đó Do đó, sức khoẻ và kiến thức kỹ năng của người giảng viên luốn gắn bó chặt chẽ
Phân loại sức khỏe người lao động của Bộ Y tế quy định được xếp theo các mức trên cơ sở đánh giá tuyệt đối để có nhận xét định tính cho từng loại
Bảng 1 1 Phân loại sức khỏe theo thể lực
Chiều cao (cm) Cân nặng (kg) Chiều cao (cm) Cân nặng (kg)
(Nguồn: TT 36/TTLT-BYT-BQP ngày 17/10/2011 của BYT-BQP)
Thể lực - thể chất của người lao động thể hiện vóc dáng về chiều cao, cân nặng và có thang đo nhất định Đối với từng ngành khác nhau sẽ có yêu cầu thể chất khác nhau Thể chất người lao động được biểu hiện qua quy mô và chất lượng thể chất Quy mô thể hiện số lượng người được sử dụng, thời gian giảng
Trang 31viên làm việc tại tổ chức Chất lượng thể hiện thông qua độ tuổi và giới tính Cơ cấu giảng viên theo giới tính là một thông số giúp tổ chức đánh giá được việc sử dụng và bố trí giảng viên phù hợp với đặc điểm giới tính, nhất là giới tính nữ thường có hạn chế ảnh hưởng đến công việc do độ tuổi sinh đẻ, chăm sóc con nhỏ, công việc nội trợ… Độ tuổi thể hiện kinh nghiệm, bản lĩnh nhiều nhất là những người trên 40 tuổi nhưng thể lực có thể giảm sút hơn so với giảng viên có
độ tuổi dưới 40, độ tuổi này có thể có sự trải nghiệm ít so với tuổi trên 40 nhưng
bù lại có thể lực tốt, có khả năng xông pha tốt
- Khả năng chịu áp lực công việc là tiềm năng ẩn chứa trong mỗi cá nhân con người Đó là sự bền bỉ của con người trong công việc cả về trí lực và thể lực Trí lực là cơ sở để người giảng viên có khả năng chịu áp lực, nhưng thể lực
là điều kiện cần thiết không thể thiếu để con người giải quyết công việc hàng ngày và kéo dài thời gian làm việc nếu có yêu cầu
Trang 32chính trị vững vàng là việc làm rất quan trọng
- Thái độ làm việc chính là ý thức của người giảng viên trong quá trình làm việc, điều này hoàn toàn phụ thuộc vào khí chất và tính cách mỗi cá nhân Khi đứng trong một tổ chức, họ buộc phải tuân thủ các quy tắc, nội quy làm việc nhất định Tuy nhiên, không phải bất cứ một người nào cũng đều có ý thức, trách nhiệm và sự tự giác tuân thủ các quy tắc và nội quy làm việc triệt để Đặc biệt, khi các cấp quản lý trong tổ chức không thật sự chú ý kiểm soát các hoạt động giảng dạy thì thái độ làm việc của người giảng viên có thể bê trễ làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc, chất lượng giáo dục Vì vậy, ngoài các nhóm tiêu chí về trí lực, thể lực thì thái độ làm việc là nhóm yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng viên trong tổ chức
- Tâm lý làm việc là vấn đề nội tâm chủ quan của cá nhân mỗi người trong
tổ chức Tâm lý làm việc có thể chịu sự ảnh hưởng của các yếu tố khách quan và chủ quan Ảnh hưởng của yếu tố khách quan dẫn đến nội tâm chủ quan có thể là: chế độ thù lao của tổ chức, đánh giá sự thực hiện công việc, bầu không khí làm việc tại nơi làm việc, thời gian làm việc, bản thân công việc, khả năng mắc bệnh nghề nghiệp… Các yếu tố chủ quan chủ yếu phụ thuộc vào khí chất, tính cách của mỗi người Tuy nhiên, khuôn khổ và nội quy của tổ chức là hàng rào để họ thực hiện chức trách và nhiệm vụ theo lý trí và tư duy khoa học
Như vậy, thái độ làm việc là những hành vi biểu hiện bên ngoài, tâm lý làm việc là những cảm xúc bên trong con người Khi cảm xúc biến động khiến tâm
lý làm việc biến động theo và ảnh hưởng đến thái độ làm việc của người giảng viên, làm thay đổi hành vi trong lao động của người giảng viên Khi người giảng viên kiểm soát được hành vi của bản thân, nghĩa là kiểm soát được cảm xúc, tâm trạng biểu hiện bằng thái độ, bằng hành vi đúng đắn là thể hiện người giảng viên
có kiến thức, có sự hiểu biết nhất định và phần đó được coi là có chất lượng về mặt tâm lực
Xuất phát từ văn hóa truyền thống của dân cư trong một nước có ảnh
Trang 33hưởng rất lớn đến tư duy, suy nghĩ, lề thói, cách sống… tạo nên văn hóa, đạo đức của con người, những hành vi và thái độ thể hiện tại nơi làm việc thường biểu hiện khía cạnh phẩm chất đạo đức Tuy có ảnh hưởng của văn hóa toàn cầu, trình độ và sự nhận thức giúp con người có thể kiểm soát hành vi, nhưng không phải bất cứ tình huống nào, thời điểm nào con người cũng kiểm soát được Do
đó, nhóm tiêu chí thuộc về phẩm chất đạo đức của người giảng viên rất khó đánh giá, khó đưa ra một công thức hay một nhận định hay có thể lượng hóa được Trong mỗi thời điểm, mỗi hoàn cảnh lại có những biểu hiện không giống nhau Vì vậy, việc xây dựng một hệ thống các tiêu chí đánh giá về chất lượng giảng viên, có tiêu chí về phẩm chất đạo đức của con người nhưng không thể luôn ứng dụng, luôn khách quan trong mọi tình huống
1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng chất lượng giảng viên của các trường đại học
1.2.3.1 Các nhân tố bên trong
* Các nhân tố thuộc về giảng viên
Giảng viên là người trực tiếp thực hiện việc giảng dạy, hơn ai hết họ hiểu
về điểm mạnh, điểm yếu trong chuyên môn, những lỗ hổng về trình độ cần khắc phục của bản thân Khi người giảng viên biết cách cân nhắc, đối chiếu các nhu cầu và kết quả công việc của mình với mục tiêu của nhà trường thì khi đó người giảng viên sẽ thấy được khoảng cách giữa trình độ kiến thức, kỹ năng, thái độ hiện có với điều mong muốn và tìm ra con đường tối ưu để khắc phục Tuy nhiên, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giảng viên thuộc về bản thân giảng viên:
- Ý thức gắn bó với nhà trường, lòng nhiệt tình, trách nhiệm trong công việc, có động cơ thực sự muốn phát triển năng lực bản thân
- Trình độ, năng lực của giảng viên bị hạn chế không theo kịp được với xu hướng ngày càng phát triển trong giáo dục và đào tạo
Trang 34- Điều kiện kinh tế gia đình khó khăn buộc giảng viên phải làm việc quá nhiều để chăm lo cho gia đình, không có đủ kinh phí và thời gian dành cho việc học tập để nâng cao trình độ
- Sức khoẻ, tuổi tác và kinh nghiệm
* Các nhân tố thuộc về nhà trường
- Chính sách tuyển dụng
Để có được ưu thế cạnh tranh về sản phẩm đầu ra so với đối thủ cạnh tranh nhất là trong nền kinh tế thị trường thì các tổ chức phải coi trọng yếu tố con người trong đó tuyển chọn người đúng khả năng vào làm việc là giai đoạn đầu tiên hết sức quan trọng Những người được tổ chức tuyển dụng phải là những người thỏa mãn đầy đủ các tiêu chuẩn về khả năng đạo đức, khả năng chuyên môn, khả năng giao tiếp, khả năng lãnh đạo (nếu là cấp quản trị)
Đối với một trường đại học, để tuyển dụng được giảng viên có trình độ cao cũng như để giữ chân được sinh viên giỏi ở lại làm việc trong trường thì phải đưa ra chính sách tuyển dụng hấp dẫn
- Phân công, bố trí công việc
+ Đối với nhà trường
Thông tin và kết quả kiểm tra đánh giá thực hiện công việc của giảng viên
có ý nghĩa sau:
Kiểm tra tình hình thực hiện công việc
Kiểm tra sự thích ứng giữa vị trí và người đảm nhiệm
Cung cấp thông tin phản hồi để cải thiện kết quả công việc
Phát hiện những thiếu sót trong quá trình thiết kế công việc
Làm cơ sở cho điều chỉnh nguồn nhân lực: tiền lương, đề bạt, thuyên chuyển và sa thải lao động cũng như lập kế hoạch giúp đỡ, đào tạo bổ sung cho giảng viên
Nắm bắt được những tác động, những thách thức mới từ bên ngoài cũng như hiểu rõ hơn bầu không khí tâm lý bên trong nhà trường
Trang 35Đánh giá thành tích cần bắt buộc các cán bộ quản lý phải giám sát chặt chẽ và sử dụng để có kế hoạch đào tạo và phát triển nhân lực của tổ chức
+ Đối với giảng viên
Thông tin về kết quả kiểm tra, đánh giá có ý nghĩa:
Giảng viên sẽ tự xác định lại mình so với yêu cầu của vị trí công việc đang đảm nhiệm, cũng như so sánh với các đồng nghiệp để từ đó có kế hoạch điều chỉnh và hoàn thiện bản thân
Là cơ hội tốt để đạt được tâm tư nguyện vọng của cá nhân: được đề bạt, thuyên chuyển; được đào tạo bổ sung, nâng cao kiến thức
- Chiến lược đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà nhịp độ thay đổi diễn ra với tốc
độ chóng mặt – đó là thời đại bùng nổ công nghệ, bùng nổ thông tin Những
“bùng nổ” này đã tác động mạnh đến dây chuyền sản xuất, đến cung cách quản
lý, đến nếp sống và suy nghĩ của mọi người trong tổ chức Chính sự bùng nổ này
mà các cấp lãnh đạo cần phải trang bị cho mọi người kiến thức và kỹ năng mới
để theo kịp với sự thay đổi Nhu cầu đào tạo và phát triển trở nên cấp bách hơn bao giờ hết
Đào tạo là đưa từ một trình độ hiện có lên một trình độ mới có chất lượng mới, cấp bậc mới theo những tiêu chuẩn nhất định bằng một quá trình giảng dạy, huấn luyện có hệ thống
Bồi dưỡng là nâng cao trình độ về kiến thức và kỹ năng lên một bước mới
Đối với nhà trường, đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên là khâu quan trọng, một công việc mà các nhà quản lý cũng như đội ngũ giảng viên phải luôn tiến hành Người giảng viên phải thường xuyên tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ, nhà trường phải tạo điều kiện cho giảng viên tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm cũng như rèn luyện nâng cao tay nghề, kiến thức tin học, ngoại ngữ nhằm giúp giảng viên ngày càng hoàn thiện tri thức và nghiệp
Trang 36vụ Tuy nhiên, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên không chỉ dừng lại ở việc nâng cao trình độ học vấn và khả năng nghiên cứu mà còn bao hàm ba đặc trưng khác nữa
đó là giảng dạy, quản lý và phục vụ xã hội
- Chế độ, chính sách của nhà trường
+ Chế độ lương, thưởng và phúc lợi xã hội là một trong những động lực kích thích con người làm việc hăng hái, nhưng đồng thời cũng là một trong những nguyên nhân gây ra sự trì trệ, bất mãn hoặc từ bỏ tổ chức mà ra đi Vì vậy, thiết lập một hệ thống lương, thưởng và phúc lợi xã hội để đảm bảo lợi ích hài hòa giữa tổ chức và người lao động là vấn đề quan trọng đối với mọi tổ chức
Khó khăn đối với các trường đại học là việc thực hiện chế độ, chính sách cho giảng viên phụ thuộc phần lớn vào ngân sách nhà nước Cách tính lương
hiện nay của giảng viên đại học theo hình thức “sống lâu lên lão làng” nên có
phấn đấu cả đời cũng không đạt được ngưỡng cao nhất của ngành giáo dục Các trường đại học cần nghiên cứu, tiến hành các hoạt động tăng nguồn thu nhập của giảng viên như ký kết các hợp đồng sản xuất, ứng dụng, đào tạo với các đơn vị bên ngoài
+ Cán bộ chuyên trách về đào tạo và phát triển trong tổ chức:
Nhà trường cần có một bộ phận chuyên trách về công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên có chuyên môn giỏi để có đủ khả năng hoạch định, đưa
ra các chiến lược, phương pháp đào tạo hiệu quả Bộ phận này sẽ trực tiếp giám sát và đánh giá các khóa đào tạo trong nhà trường, báo cáo lên lãnh đạo, ban giám hiệu, có những quyết định phải đạt được và còn những mặt tồn tại trong công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên
+ Quy định của tổ chức liên quan tới đào tạo và phát triển:
Các quy định, quy chế là một phần không thể thiếu trong một tổ chức, đó
là công cụ để người lãnh đạo quản lý các hoạt động của cá nhân, các phòng ban của tổ chức Công tác đào tạo và phát triển cùng những cán bộ nhân viên làm
Trang 37công tác này cũng phải chịu sự điều khiển của cán bộ lãnh đạo thông qua các quy định, quy chế
Quy định và quy chế liên quan tới công tác đào tạo và phát triển (ĐT&PT) đội ngũ giảng viên (ĐNGV) như Quy chế quản lý và sử dụng các nguồn kinh phí đào tạo, quy định về nguồn của chi phí đào tạo nhằm sử dụng có hiệu quả và đúng mục đích, hiệu quả các nguồn kinh phí ĐT&PT đội ngũ giảng viên, các quy định, quy chế liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ và trách nhiệm của cán
bộ làm công tác ĐT&PT cùng với những người được tham gia ĐT&PT
Nếu các quy định, quy chế này chặt chẽ, cụ thể, nêu bật được trách nhiệm, nghĩa vụ của từng cá nhân tham gia ĐT&PT thì mọi người tham gia đào tạo mới làm việc một cách trách nhiệm, nghiêm túc, làm hoạt động ĐT&PT thu được kết quả cao Chi phí đào tạo, quy định một cách rõ ràng, cụ thể phù hợp hoạt động ĐT&PT sẽ diễn ra hiệu quả, tiết kiệm
Như vậy, để hoạt động đào tạo và phát triển được thực hiện hiệu quả rất cần sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường, họ sẽ là những người đề ra các chính sách nhân sự hợp lý, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, chi phí, con người thuận lợi cho hoạt động đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên được diễn ra thuận lợi Cán bộ lãnh đạo phải nhận thức được tầm quan trọng của đào tạo và phát triển để có những biện pháp quan tâm hơn nữa
- Cơ sở vật chất trong nhà trường
Cơ sở vật chất, trang thiết bị trong nhà trường bao gồm phòng học, phòng làm việc, thư viện, phòng thí nghiệm, xưởng thực hành, máy móc thiết bị phục
vụ cho dạy và học… có ảnh hưởng lớn tới chất lượng giảng dạy và NCKH của giảng viên
Nhà trường cần ưu tiên cung cấp các trang thiết bị, phòng học, phòng làm việc, phòng thí nghiệm, tư liệu khoa học, thư viện, mạng Internet để giảng viên thực hiện việc giảng dạy và NCKH
Trang 38Kết hợp với cơ sở vật chất đầy đủ là một môi trường xanh, sạch, đẹp, làm cho nhà trường trở thành môi trường giáo dục lành mạnh Thiếu thốn về cơ sở vật chất sẽ ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy của giảng viên và học tập của sinh viên
Cơ sở vật chất, kỹ thuật là một trong các yếu tố quan trọng quyết định tới
sự thành bại, hiệu quả của quá trình đào tạo và phát triển Mọi hoạt động đều cần những trang thiết bị cần thiết phục vụ cho nó hoạt động, việc đào tạo và phát triển cũng vậy Công tác đào tạo và phát triển đòi hỏi phải tổng hợp, phân tích, tính toán, xử lý các số liệu, hồ sơ, văn bản liên quan đến công tác này nên cần phải trang bị nhiều thiết bị văn phòng cơ bản như máy tính, máy photocopy, máy in… và các thiết bị liên lạc, trao đổi thông tin ra bên ngoài với các cá nhân
và tổ chức khác như máy fax, điện thoại, telex, đường truyền dữ liệu, đường internet, vv…
- Môi trường làm việc
Tiền bạc chưa hẳn là yếu tố chính tạo nên xúc cảm và động lực làm việc cho người lao động Quan trọng hơn, theo các chuyên gia nhân sự, người lao động cần được công nhận và đánh giá cao năng lực thể hiện, thành tích đạt được tại tổ chức như một sự biết ơn Tổ chức cần mang lại các giá trị khác cho nhân viên như môi trường làm việc, văn hóa của tổ chức, các giá trị được chia sẻ… Hiện nay nhiều tổ chức đã coi việc xây dựng môi trường làm việc hiện đại, thân thiện cho nhân viên sẽ làm tăng khả năng khuếch đại thông tin về hình ảnh của
tổ chức, là điều kiện để tổ chức thu hút và giữ chân những người tài
Môi trường làm việc trong trường học liên quan tới cơ cấu tổ chức; cơ chế quản lý; mối quan hệ giữa các phòng ban, khoa, viện, trung tâm; mối quan
hệ giữa nhà quản lý với nhân viên; mối quan hệ đồng nghiệp Đặc thù công việc của giảng viên là lao động trí óc nên môi trường làm việc đòi hỏi phát huy được
sự sáng tạo, linh hoạt của giảng viên Đối với cấp quản lý cần phải đối xử công bằng; biết cách khuyến khích giảng viên cả về vật chất và tinh thần; thái độ đối
Trang 39xử phải hòa nhã, thân thiện, tôn trọng để giảm bớt căng thẳng cho giảng viên; tìm các cơ hội để trò chuyện qua đó hiểu được tâm tư, nguyện vọng của giảng viên Trong trường học cần thiết lập mối quan hệ đồng nghiệp cởi mở, ở đó giảng viên phải luôn tin tưởng, hỗ trợ, giúp đỡ nhau giải quyết những khó khăn, chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn để không ngừng nâng cao trình độ, hoàn thiện bản thân Nhà quản trị cấp cao cần chú ý xây dựng một cơ cấu tổ chức linh hoạt để thích ứng nhanh với điều kiện thay đổi; cơ cấu tổ chức mang tính tập thể, có sự phân quyền cụ thể đảm bảo phối hợp hài hòa các chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban, khoa viện và trung tâm
1.2.3.2 Các nhân tố bên ngoài
* Chính sách vĩ mô và sự hỗ trợ của nhà nước và các tổ chức quốc tế
Do tầm quan trọng của giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp trong ngành GD-ĐT và những khó khăn của bản thân các trường đại học hoặc cao đẳng, Chính phủ các nước cũng như Chính phủ Việt Nam đều đưa ra những chính sách vĩ mô, quy định luật pháp để khuyến khích phát triển giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, trong đó có phát triển đội ngũ giảng viên của các trường Đối với các nước đang phát triển như nước ta, bên cạnh hỗ trợ của Chính phủ các trường ĐH/CĐ còn nhận được sự hỗ trợ phát triển của các Tổ chức Quốc tế Các hỗ trợ này rất đa dạng, từ hỗ trợ về vốn, phát triển thị trường đào tạo, nâng cao trình độ công nghệ giáo dục và đào tạo, đến hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực
Tuy nhiên, so với yêu cầu đổi mới giáo dục đại học, theo nhận định của
Bộ GD&ĐT, chất lượng đội ngũ giảng viên vẫn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng Mặc dù các trường đã có nhiều nỗ lực, cố gắng đào tạo, bồi dưỡng giảng viên, nhưng cho tới nay, công tác này vẫn còn một số tồn tại, hạn chế Hiện mới
có 208 cơ sở giáo dục đại học đã tham gia cử giảng viên đi đào tạo ở nước ngoài theo Đề án 911 Trong đó, đợt tuyển sinh năm 2013, có một số trường không thành lập hội đồng xét tuyển cơ sở, cử ứng viên dự tuyển chưa đúng đối tượng,
Trang 40nên gây khó khăn cho Hội đồng xét duyệt của Bộ GD&ĐT Cụ thể, tỷ lệ giảng viên có học hàm giáo sư, phó giáo sư, trình độ tiến sĩ trong toàn hệ thống còn ở mức thấp Việc triển khai thực hiện Đề án 911 chậm so với kế hoạch do cần phải chờ các văn bản hướng dẫn Bên cạnh đó, một số cơ sở đào tạo chưa thực sự quan tâm đến duy trì và phát triển đội ngũ giảng viên, dẫn tới một số ngành học đại học, chuyên ngành thạc sĩ, tiến sĩ không đảm bảo điều kiện giảng viên cơ hữu theo quy định và đã bị dừng tuyển sinh Nhiều trường ngoài công lập dựa vào đội ngũ giảng viên thỉnh giảng là chính, chưa xây dựng được đội ngũ giảng viên cơ hữu riêng đủ mạnh để đảm bảo chất lượng đào tạo Bộ GD&ĐT cũng cho biết, việc tuyển dụng giáo viên ở các trường trực thuộc địa phương có khó khăn nên phần lớn dựa vào sinh viên tốt nghiệp tại trường rồi bồi dưỡng, phát triển thành giảng viên, ảnh hưởng đến công tác đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy
* Sự phát triển của hệ thống cung cấp dịch vụ phát triển đào tạo
Khi hệ thống cung cấp dịch vụ phát triển đào tạo phát triển và các tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo sẵn sàng thiết kế các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu của các trường đại học hoặc cao đẳng thì các trường ĐH/CĐ sẽ dễ dàng tìm kiếm được các tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo tốt trên thị trường đào tạo
để tổ chức đào tạo nâng cao trình độ cho giảng viên, cán bộ quản lý hay người lao động của nhà trường Nếu trên thị trường có nhiều tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo, tư vấn cho nhà trường thì sẽ thuận lợi cho nhà trường trong phát triển nhân lực và ngược lại
* Đào tạo nghề và chất lượng đào tạo nghề
Hệ thống trường dạy nghề, cơ sở dạy nghề phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội: cung cấp được nghề nghiệp mà thị trường lao động có nhu cầu, đáp ứng được nhu cầu học tập và người học tốt nghiệp các chương trình dạy nghề có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp tốt đáp ứng được yêu cầu sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và của xã hội