Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 6 tuổi ở trường mầm non huyện tân kỳ, tỉnh nghệ an

LỜI CẢM ƠN Qua thời gian học tập, nghiên cứu và đi đến quá trình thực hiện đề tài “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Ng

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

TS DƯƠNG THỊ THANH THANH

NGHỆ AN, 2017

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian học tập, nghiên cứu và đi đến quá trình thực hiện đề tài

“Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An”, được sự giúp đỡ tận tình của quý

Thầy, Cô giáo của Trường Đại học Vinh, đến nay đề tài đã hoàn thành

Những kiến thức tiếp thu được qua khóa học là vốn tài sản vô cùng quý giá đối với bản thân tôi trong việc vận dụng vào thực tiễn dạy học trường học của mình Tôi xin chân thành cảm ơn và xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới quý Thầy, Cô giáo đã tham gia giảng dạy, hướng dẫn giúp đỡ tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu thực hiện đề tài

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với TS Dương Thị Thanh Thanh, người trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ chỉ bảo cho tôi trong suốt

quá trình nghiên cứu và thực hiện hoàn thành luận văn này

Xin cảm ơn quý lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo Tân Kỳ, quý vị lãnh đạo các trường mầm non trong huyện Tân Kỳ Tập thể cán bộ giáo viên, công nhân viên Trường mầm non Tiên Kỳ, Trường mầm non Thị Trấn Tân Kỳ, Trường mầm non Kỳ Sơn, Trường mầm non Phú Sơn đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho bản thân trong quá trình thâm nhập thực tế để thu thập thông tin, số liệu cho việc hoàn thành luận văn với đề tài Tôi xin cảm ơn bạn bè đồng nghiệp đã động viên, khích lệ tôi trong thời gian nghiên cứu học tập

Xin trân trọng biết ơn!

Nghệ An, ngày 2 tháng 8 năm 2017

Tác giả

Vi Thị Thúy

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU vi

MỞ ĐẦU 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CỦA TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON 12

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 12

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 12

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 14

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 16

1.2.1 Chất lượng 16

1.2.2 Nâng cao chất lượng 16

1.2.3 Giáo dục âm nhạc 16

1.2.4 Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc 17

1.2.5 Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc 17

1.3 Vấn đề về giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 18

1.3.1 Mục tiêu của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non 18

1.3.2 Đặc trưng của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non 19

1.3.3.Nội dung chương trình giáo dục âm nhạc ở trường mầm non 16

1.3.4 Phương pháp tổ chức giáo dục âm nhạc ở trường mầm non 22

1.4 Quản lí nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 25

1.4.1 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 25

1.4.2 Nội dung công tác nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 30

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 34

Kết luận chương 1 38

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN TÂN KỲ, TỈNH NGHỆ AN 39

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội và giáo dục mầm non của huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 39

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 39

2.1.2 Điều kiện về kinh tế - xã hội 40

2.1.3 Khái quát về giáo dục mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 40

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 44

2.2.1 Mục đích khảo sát 44

2.2.2 Nội dung khảo sát 45

2.2.3 Đối tượng khảo sát 45

2.2.4 Phương pháp khảo sát 46

2.3 Thực trạng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 47

2.3.1 Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 47

2.3.2 Thực trạng phương pháp giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ 52

2.4 Thực trạng nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 53

2.5 Đánh giá chung về thực trạng chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 56

Kết luận chương 2 59

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN TÂN KỲ, TỈNH NGHỆ AN 60

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 60

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 60

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 60

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 60

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 61

3.2 Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 61

3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên và các lực lượng giáo dục về sự cần thiết phải nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 61

3.2.2 Kế hoạch hóa hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi 66

3.2.3 Chỉ đạo việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 71

3.2.4 Bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo dục âm nhạc cho giáo viên 77

3.2.5 Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 79

3.2.6 Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị cho công tác giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 80

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 82

3.4 Thăm dò sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 82

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 91

TÀI LIỆU THAM KHẢO 95 PHỤ LỤC

mầm non 51 Bảng 2.6 Mức độ sử dụng các phương pháp khi tổ chức hoạt động giáo dục

âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 52 Bảng 3.1 Kết quả thăm dò về mức độ cần thiết của các biện pháp nâng cao

chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 83 Biểu đồ 3.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục

âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An 85 Bảng 3.2 Kết quả thăm dò về tính khả thi của các biện pháp 86 Biểu đồ 3.2 Tính khả thi của các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm

nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ

An 87

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình

Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Như chúng ta

đã biết âm nhạc tác động vào con người ngay từ khi còn nằm trong nôi khi được nghe tiếng ru à ơi của mẹ Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu với trẻ Ở đây

âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ Thông qua âm nhạc trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin, sáng tạo và thông minh hơn Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tình cảm và xã hội, phát triển tai nghe

và cảm xúc cho trẻ và giúp trẻ cảm nhận về cái đẹp

Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật hết sức gần gũi được trẻ yêu thích, là nguồn hứng thú mạnh

mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục Có thể coi âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo dục trẻ hàng ngày Giáo dục âm nhạc ở trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, yêu cái đẹp, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như: Ca hát, vận động minh họa, vận động múa, gõ đệm theo thao nhịp, nghe hát, trẻ chơi âm nhạc, biểu diễn văn nghệ trong các ngày lễ hội chào mừng các ngày hội của trường và giao lưu với

các đơn vị trường học khác Việc tổ chức hoạt động âm nhạc trong trường mầm non là cơ hội tìm ra những trẻ có năng khiếu tại các lớp theo độ tuổi khác nhau để ươm mầm tài năng Nghệ sĩ Đặc biệt lứa tuổi mẫu giáo lứa tuổi

mà chúng tôi quan tâm nhất, ở giai đoạn này giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc dần dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản

Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn

bị cho trẻ vào lớp 1 [24] Như vậy âm nhạc là một trong hai nội dung thuộc lĩnh vực phát triển thẩm mỹ có tầm quan trọng trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, trẻ được nghe nhạc cổ điển từ trong bào thai sẽ kích thích sóng điện não giúp não phát triển tăng trí thông minh sau này Và đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non âm nhạc là một hoạt động giúp trẻ phát triển toàn diện nhất Thông qua âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai qua các động tác Theo nghiên cứu của các nhà tâm lí học trẻ 3-6 tuổi (lứa tuổi mẫu giáo) tâm lý của có nhiều biến chuyển, thể hiện trong những mối quan hệ cuộc sống, rõ nét nhất là trong quan hệ với cha mẹ, với bạn bè và các mối quan hệ xã hội Trẻ

đã biết phân biệt rõ mình và người khác, mình và thế giới xung quanh Trẻ rất quan tâm, chú ý đến những nhận xét của mọi người đến bản thân mình Bắt chước người lớn là sở thích của trẻ mẫu giáo Ngoài ra, trẻ còn có hứng thú đặc biệt với việc rèn luyện những kỹ năng vận động mà nó mới học được

và sử dụng những kĩ năng đó phù hợp vào những hoạt động trong cuộc sống

Như vậy giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm được gửi gắm trong âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi… Bài hát êm dịu đưa trẻ đến tình cảm nhẹ nhàng Âm nhạc giống như một bí quyết riêng giúp chúng tôi thu hút trẻ, tạo

ấn tượng đẹp khi trẻ tới trường lớp

Việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc ở các trường mầm non đang được triển khai Tuy nhiên việc đổi mới này hiệu quả chưa cao, quá trình thực hiện còn nhiều bất cập, chưa có đề tài nào nghiên cứu về nâng cao giáo dục âm nhạc trong các trường mầm non trên địa bàn huyện Tân Kỳ

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu của

mình là: “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất các biện pháp mang tính đồng bộ và có cơ sở khoa học, có tính khả thi đáp ứng yêu cầu đổi mới về phương pháp, nội dung, hình thức giáo dục âm nhạc thì có thể nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi trong các trường mầm non trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ

5-6 tuổi ở trường mầm non

5.2 Tìm hiểu thực trạng chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi trong các trường mầm non trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

5.3 Đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi trong các trường mầm non trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu

- Phương pháp khái quát hóa những nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng ankét

- Phương pháp trao đổi, phỏng vấn

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Các phương pháp này được sử dụng nhằm xác lập cơ sở thực tiễn của

đề tài

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng toán thống kê, tính tỉ lệ % nhằm xử lí số liệu thu được

7 Đóng góp của luận văn

Luận văn góp phần làm sáng tỏ cơ sở lí luận của biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn có 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

Chương 2: Thực trạng chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

Chương 3: Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

GIÁO DỤC ÂM NHẠC CỦA TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Âm nhạc là tiếng nói tình cảm sâu sắc, trực tiếp, nó đi thẳng vào trái tim của con người, và không thể diễn tả bằng lời: “Nơi nào mà lời nói bất lực thì ở đó sẵn sàng xuất hiện một thứ tiếng nói hùng hồn hơn… đó là âm nhạc” [29]

Đại văn hào M.Gorki nhận xét: “Âm nhạc có tác động kỳ diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá ra phẩm chất cao quý của con người, chính vì vậy, người lớn cần đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm càng tốt [4]

Nhà chỉ huy dàn nhạc nổi tiếng Lô-tô-kôp-xki viết: Cả người lớn cả trẻ

em thông thường khi nghe nhạc đều có ý muốn cử động theo nhịp tiết tấu Tay họ đung đưa, chân gõ nhịp, đầu lắc lư Đó là hình thức múa tự phát Nhiều khi các em nhỏ vừa nghe nhạc, vừa tự ngẫu hứng điệu múa có tiết tấu độc đáo của mình [27]

Nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng âm nhạc giúp trẻ thoải mái, học tập và hoạt động tốt, trí nhớ phát triển, trí tưởng tượng ngày càng phong phú Những âm thanh có tổ chức chặt chẽ của âm nhạc giúp trẻ phát triển đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ…

Nhiều nhà hoạt động xã hội đã đánh giá cao vai trò ca hát đối với đời sống trẻ em, nó tác động trực tiếp đến tâm lí và sinh lí, góp phần quan trọng vào sự phát triển của trẻ

Về tâm lí: Trẻ ca hát, vận động trong âm nhạc tạo ra cảm xúc là sự tác động qua lại giữa âm điệu và thính giác tư duy Trẻ em có khả năng ghi nhớ giai điệu, âm nhạc và thể hiện lại theo hứng thú Chúng ta thấy những đứa trẻ vừa đi vừa hát rất tự nhiên những âm điệu âm nhạc một cách say sưa mặc dù chỉ là hát cho mình nghe

Về sinh lí: Với giáo dục âm nhạc trẻ được ca hát, vận động theo nhạc giúp phát triển ngôn ngữ, phát triển khả năng âm nhạc và cảm giác nhịp điệu

Sự hứng thú vận động theo nhịp điệu âm nhạc giúp phát triển thể chất, phát triển trí tuệ cho trẻ [28]

Nhiều công trình nghiên cứu về âm nhạc và mối quan hệ giữa chúng với con người mà đối tượng chủ yếu và người lớn Trẻ em là cả một thế giới thu nhỏ, trẻ sẽ trở nên sâu sắc và hoàn thiện hơn khi được tiếp xúc với nhiều lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống, đặc biệt là lĩnh vực nghệ thuật nói chung, giáo dục âm nhạc nói riêng là lĩnh vực có tác động rất lớn đối với sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ vì vậy nghiên cứu về Giáo dục

âm nhạc cho trẻ MN là rất cần thiết

Giáo dục học MG Liên Xô (cũ) và một số nước như Hu-ga-ri, Tiệp Khắc, Đức, Singapo, Hàn Quốc,… đã có nhiều công trình nghiên cứu khẳng định rằng, thời kỳ từ lúc sơ sinh đến 10 tuổi là thời kỳ tốt nhất cho sự phát triển nghệ thuật, những ấn tượng để lại trong thời kỳ này sẽ theo trẻ trong suốt cuộc đời mà âm nhạc là nghệ thuật lôi cuốn mạnh mẽ nhất Viện sĩ thông tấn Viện hàn lâm các nhà khoa học sư phạm Liên Xô, anh hùng xã hội chủ nghĩa Xu-Khôm-lin-ski đã tổng kết: “Tuối ấu thơ không thể thiếu âm nhạc, cũng như không thể thiếu trò chơi dân gian và truyện cổ tích Thiếu những cái đó

trẻ em chỉ là những bông hoa khô héo…” [29]

Theo giáo sư Michael Schulte - Makrwort thuộc Viện Tâm lí trẻ em ở bệnh viện Đại học Hamburg Đức thì: “Âm nhạc giúp trung tâm xử lí ngôn

ngữ của não phát triển tốt, khiến trẻ có thể bộc lộ khả năng âm nhạc ở độ tuổi sớm nhất, phục vụ cho việc học và nói sớm hơn những đứa trẻ sinh ra trong gia đình không có cơ hội tiếp cận với âm nhạc” [28]

Có thể thấy rằng ở bất cứ nơi đâu trên thế giới, âm nhạc cũng có vai trò trong cuộc sống, chính vì vậy giáo dục âm nhạc trong hệ thống giáo dục là tiếng nói chung của các dân tộc trên thế giới Với nước ta đó là định hướng giáo dục đúng đắn nhằm đào tạo con người Việt Nam phát triển cân đối hài hòa và toàn diện

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

Giáo dục âm nhạc với tư cách là một phương thức trực tiếp hình thành

và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ, giáo dục âm nhạc luôn thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu về âm nhạc

Ở Việt Nam khoảng 15 năm trở lại đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục âm nhạc trong nhà trường ở tất cả các bậc học từ MN đến Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Có thể kể một số công trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả, như hai anh em nhà giáo Hoàng Long - Hoàng Lân với công trình có nhan đề: Phương pháp giáo dục âm nhạc [19]

Lý Trọng Hưng với công trình: Phương pháp giáo dục âm nhạc ở trường mẫu giáo [17], bộ sách gồm 2 tập với nhan đề chung: Giáo dục âm nhạc [16] Để đáp ứng với chương trình giáo dục mầm non mới do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bộ ba tác giả Lê Thị Đức - Lý Thu Hiền - Phạm Thị Hòa đã tổ chức biên soạn: Các hoạt động giáo dục âm nhạc của trẻ mầm non, được NXB và tái bản trong năm 2012 [11] Trong cuốn “Giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo” của tác giả Trần Hữu Du [10] hay cuốn “Âm nhạc và phương pháp giáo dục âm nhạc” của tác giả Ngô Thị Nam cùng cộng sự cũng đề cập đến vai trò giáo dục âm nhạc [22] Hai cuốn đã trang bị cho GV một số kiến thức nhạc lí

cơ bản, xướng âm, hiểu biết về thưởng thức âm nhạc, phương pháp giáo dục

âm nhạc cho trẻ MN

Trong những công trình kể trên, ngoài công trình của tác giả Hoàng Long, Hoàng Lân tập trung bàn về dạy học âm nhạc ở trường trung học cơ sở, các công trình còn lại qua nhan đề đã cho biết các nghiên cứu đều xoay quanh vấn đề dạy âm nhạc cho trẻ ở lứa tuổi mầm non Những công trình trên đã góp phần quan trọng làm nên thành tựu to lớn, căn bản của ngành Giáo dục nước

ta, đặc biệt là với giáo dục âm nhạc ở trường mầm non trong mấy thập kỷ qua Những tác giả, nhà nghiên cứu khoa học nói trên đã đem hết tâm huyết của mình cống hiến cho ngành Giáo dục, đạt nền móng vững chắc cho “Sự nghiệp trồng người” cả về phương diện lí thuyết và phương diện thực hành cụ thể rất phức tạp, đòi hỏi không chỉ kiến thức mà cả sự tinh tế và niềm say mê, sự tận tụy và lòng yêu người Tuy vậy nếu chúng ta nhìn nhận và nghiên cứu kĩ hơn

về các công trình đã nhắc ở trên, chúng ta sẽ nhận ra rằng các tác giả là chủ biên của những cuốn sách, giáo trình phục vụ việc giảng dạy âm nhạc trong các trường chuyên nghiệp, trường phổ thông, trường mầm non đã có nhiều đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy về giáo dục âm nhạc Nhưng chưa đề cập nhiều đến vấn về chất lượng giáo dục âm nhạc trong trường mầm non

Như vậy qua tìm hiểu về lịch sử nghiên cứu vấn đề chúng tôi nhận thấy: Vấn đề giáo dục âm nhạc nói chung và chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi nói riêng vẫn chưa được nhiều nhà khoa học trên thế giới cũng như ở Việt Nam quan tâm nghiên cứu Hầu hết các công trình nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu vai trò âm nhạc, phương pháp giáo dục âm nhạc, xây dựng các hình thức giúp trẻ vận động theo nhạc cho trẻ còn biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi vẫn chưa được chú ý nghiên cứu Đây là vấn đề cần được các nhà khoa học quan tâm vì nó rất cần

đối trẻ 5-6 tuổi để giáo dục phát triển toàn diện tạo tâm thế sẵn sàng cho trẻ bước vào lớp 1 Các công trình trên là kinh nghiệm quý báu, là cơ sở để chúng tôi thực hiện đề tài của mình

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Chất lượng

“Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật,

cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia” [4,

tr.331]

Luận văn này chúng tôi coi chất lượng là:

1 Thuộc tính bản chất vốn có của sự vật này và để phân biệt với sự vật khác

2 Mức độ thể hiện của sản phẩm ấy đối với những chuẩn mực đã quy định

3 Sự đáp ứng việc thực hiện mục tiêu phát triển của xã hội đã quy định

và sự vật thỏa mãn những nhu cầu của người sử dụng

1.2.2 Nâng cao chất lượng

Từ tiếp cận khái niệm chất lượng trên thì khái niệm nâng cao nâng cao chất lượng là:

- Làm rõ thuộc tính của các sự vật khác nhau, mức độ thể hiện về chất lượng sản phẩm đạt mức xuất sắc hoàn hảo hơn so với các chuẩn mực đã quy định nó mang tính đột phá về chất lượng đã có

- Chất lượng đạt hiệu quả cao trong việc thực hiện mục tiêu của xã hội

đã quy định, đáp ứng yêu nhu cầu ngày càng cao của người sử dụng

- Nâng cao chất lượng là đã đạt được sẽ được đề cao nâng tầm lên từng bước để phù hợp với xu thế phát triển và biến đổi chuyện động của sự vật, sự việc

1.2.3 Giáo dục âm nhạc

Giáo dục âm nhạc là một quá trình giáo dục tác động có mục đích, có

kế hoạch có phương pháp và phương tiện giáo dục đưa âm nhạc đến với trẻ một cách tốt nhất nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đã đề ra

Khái niệm giáo dục âm nhạc nằm trong khái niệm chung của giáo dục theo nghĩa rộng Sự khác biệt của giáo dục âm nhạc được xác định trước hết ở chỗ nó là một quá trình truyền thụ và lĩnh hội các tri thức thuộc lĩnh vực âm nhạc, rèn luyện kỹ năng, hình thành các kỹ xảo vận động và phát triển các khả năng hoạt động nghệ thuật của con người Để giải quyết các nhiệm vụ theo đặc trưng của mình, trong quá trình giáo dục âm nhạc cần phải tiến hành các hoạt động giảng dạy các kỹ năng và giáo dục các phẩm chất về các hoạt động nghệ thuật

Như vậy giáo dục âm nhạc là một quá trình giáo dục mà đặc trưng của

nó thể hiện ở việc giảng dạy ca hát, vận động và giáo dục (điều khiển sự phát triển) các tố chất về âm nhạc của con người

1.2.4 Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc

Chất lượng giáo dục âm nhạc là sự tổng hòa của các yếu tố về nhận thức, năng lực quản lí các hoạt động âm nhạc của CBQL, GV và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục âm nhạc như cơ sở vật chất, thiết bị, các mối quan hệ liên quan đối tượng giáo dục âm nhạc và kết quả của quá trình kiểm tra đánh giá mức độ thực hiện quá trình giáo dục âm nhạc và kết quả đạt được cao hơn so với mục tiêu đề ra

Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc là quá trình quản lí, chỉ đạo thực hiện các hoạt động giáo dục âm nhạc trên cơ sở cải tiến có phương pháp đổi mới và phương tiện hỗ trợ hoạt động âm nhạc một cách đầy đủ nhằm đạt hiệu quả cao hơn so với cmục tiêu giáo dục âm nhạc đã đề ra

1.2.5 Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc

Biện pháp: Trong đời sống hàng ngày, khi thực hiện một công việc nào

đó, cùng với nội dung phải có cách thức tiến hành Cách thức tốt thì tiến độ

thực hiện nhanh, kết quả đạt được như mong muốn và ngược lại Cách thực hiện công việc mang tính xã hội cao thường được gọi là biện pháp

Từ “biện pháp” có những cách giải nghĩa khác nhau Biện pháp là cách lựa chọn sao cho phù hợp với mục đích [12]; Biện pháp là “phương pháp làm việc” [1, tr.30]; là cách thức giải quyết một vấn đề hoặc thực hiện một chủ trương [18, tr.61] Tóm lại từ “biện pháp” có nghĩa giống nhau là: Cách làm, cách thức thực hiện một công việc, một chủ trương

Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc là cách thức thực hiện các chủ trương nhằm nâng cao chất lượng giáo dục giáo dục âm nhạc hình thành khả năng âm nhạc, từ đó khơi dậy và phát huy khả năng sáng tạo trong hoạt động âm nhạc cho trẻ

1.3 Vấn đề về giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

1.3.1 Mục tiêu của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non

Giáo dục mầm non thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ

từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi [24]

Mục tiêu giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp Một [24]

Cùng với mục tiêu chung của giáo dục mầm trong hệ thống giáo dục quốc dân thì mục tiêu của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non là một phần không thể thể tách rời trong các môn học của trường mầm non và trực tiếp góp phần vào mục tiêu chung của giáo dục mầm non:

Góp phần tạo nên cơ sở ban đầu để phát triển toàn diện con người trên nền tảng những chức năng chung của trẻ: Nhận thức, biểu cảm và vận động

Phát triển yếu tố ban đầu của nhận thức thẩm mĩ, tình cảm thẩm mĩ và quan hệ thẩm mĩ của trẻ thong qua hoạt động âm nhạc, cái đẹp lành mạnh của

âm nhạc sẽ nuôi dưỡng tâm hồn trẻ ngây thơ trong sang, hướng thiện

- Bồi dưỡng nhạc cảm, khả năng thưởng thức âm nhạc và thái độ sáng tạo thẩm mĩ trong khi cảm thụ âm nhạc của trẻ Nghe âm nhạc trở thành nhu cầu cao cấp tác động mãnh liệt đến tâm hồn, tư tưởng, xúc cảm của con người Âm nhạc là tài sản đồ sộ, vô giá của thời đại, của từng dân tộc trên thế giới, luôn sáng tạo và phát triển mà mọi người chúng ta có quyền hưởng thụ

1.3.2 Đặc trưng của giáo dục âm nhạc ở trường mầm non

Ở trong trường mầm non, đặc biệt là lứa tuổi mẫu giáo, âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ

Khác với loại hình khác như hội họa, văn học, điện ảnh… âm nhạc không hoàn toàn xác định hình ảnh cụ thể Âm nhạc thuộc về nghệ thuật biểu hiện bằng âm thanh có sức biểu cảm, nó tác động mạnh mẽ đến tình cảm của con người: Âm nhạc bằng ngôn ngữ riêng là âm điệu, âm sắc, cường độ, nhịp

độ, hòa âm, tiết tấu… diễn ra cùng thời gian, đã thu hút, hấp dẫn làm thỏa mãn nhu cầu trẻ

Giáo dục âm nhạc ở trường mầm non được tiến hành trên hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động mọi lúc, mọi nơi (Hoạt động đón trả, trẻ, thể dục sáng, hoạt động góc, hoạt động ăn, ngủ…) giáo dục âm nhạc còn được lồng ghép với các hoạt động lĩnh vực khác như lĩnh vực phát triển ngôn ngữ, lĩnh vực phát triển nhận thức, lĩnh vực phát triển tình cảm xã hội, và trong hoạt động tạo hình, hoạt động ngoại khóa

Đối với trẻ âm nhạc là thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc Trẻ có thể tiếp nhận âm nhạc ngay từ khi còn nằm trong nôi Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ trong sáng nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu, thê giới âm thanh muôn màu không ngừng chuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết, giáo dục cái hay, cái đẹp cho trẻ MN

Để thực hiện tốt chức năng giáo dục âm nhạc phải thực sự là người bạn đồng hành, tác giả (nhạc sĩ) không thể nói với các em bằng những lời nói hay thuyết giáo khô khan mà bằng lời nhạc đầy hình tượng nghệ thuật, giản dị, trong sáng để khơi gợi trí tưởng tượng của trẻ

Âm nhạc đối với trẻ mầm non mang sự hồn nhiên, ngây thơ, bởi hồn nhiên, ngây thơ vốn là bản tính của trẻ thơ, vì thế yêu cầu đầu tiên viết bài hát cho trẻ mầm non chính là sự hồn nhiên, ngây thơ, trong trẻo Ví dụ: Bài hát

“Cháu yêu bà” Bà ơi bà, cháu yêu bà lắm, tóc bà trắng màu trắng như mây, cháu yêu bà cháu nắm bàn tay, khi cháu vâng lời cháu biết bà vui (Xuân Giao) Nội dung của bài hát dễ hiểu và hát dễ dàng nhanh thuộc

Những bài hát dành cho trẻ mầm non thường ngắn gọn, rõ ràng được thể hiện ngay ở tác phẩm âm nhạc trong lời ca trong lời ca và nhan đề bài hát,

Ví dụ: Bài hát “Một con vịt”: Một con vịt xòe ra hai cái cánh, nó kêu rằng cáp cáp, cạp cạp, gặp hồ nước nó bị bà, bị bõm, lúc lên bờ vẫy cái cánh cho khô (Tác giả: Kim Duyên) Sự rõ ràng bài hát dành cho trẻ mầm non còn thể hiện

cả ý nghĩa và nội dung

Giàu hình ảnh, nhịp điệu, những hình ảnh đẹp, rực rỡ cũng với nhịp điệu vui tươi làm cho bài hát trở nên sinh động, có sức hấp dẫn lôi cuốn trẻ và trẻ yêu thích ca hát

Ví dụ: Vai chú mang súng, mũ cài ngôi sao đẹp xinh, đi trong hàng ngũ, chú hành quân trông thật nhanh, chú bộ đội chúng cháu yêu chú lắm, sung chắc trên tay chú canh giữ cho hòa bình (Hoàng Hà - Chú bộ đội) Sử dụng ngôn từ chọn lọc, trong sáng, giáo dục nhẹ nhàng, sâu lắng

1.3.3 Nội dung chương trình giáo dục âm nhạc ở trường mầm non

Nội dung GDMN được ban hành chung theo chương trình giáo dục mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo kèm theo Thông tư 17/2009/TT-

BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

[3], và Thông tư 28/2016/TT-BDGĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 Thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo [7]

Trong đó nội dung giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi được quy định chung trong lĩnh vực phát triển thẩm mỹ dành cho trẻ độ tuổi mẫu giáo (nội dung GD ÂN và hoạt động tạo hình) [7, tr.39-40]

Nội dung giáo dục âm nhạc cho

trẻ mẫu giáo

Nội dung cụ thể giáo dục âm nhạc cho

trẻ 5-6 tuổi

1 Cảm nhận và thể hiện cảm xúc

trước vẻ đẹp của các sự vật, hiện

tượng trong thiên nhiên, cuộc

- Hát đúng giai điệu, lời ca, thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát

- Vận động nhịp nhàng theo giai điệu, nhịp điệu và thể hiện sắc thái phù hợp các bài hát, bản nhạc

- Sử dụng các dụng cụ gõ, đệm, theo nhịp, tiết tấu (nhanh, chậm, phối hợp)

Tự nghĩ ra các hình thức để tạo ra âm

3 Thể hiện sự sáng tạo khi tham

gia hoạt động nghệ thuật (âm

nhạc)

thanh, vận động theo các bài hát, bản nhạc yêu thích Đặt lời theo giai điệu một bài hát, bản nhạc quen thuộc (một câu hoặc một đoạn)

1.3.4 Phương pháp tổ chức giáo dục âm nhạc ở trường mầm non

Phương pháp tổ chức giáo dục âm nhạc ở trường mầm non bao gồm các nhóm phương pháp sau:

Phương pháp trực quan thính giác - Phương pháp trình bày tác phẩm

Đây là phương pháp đặc thù của giáo dục âm nhạc, bởi vì âm nhạc chỉ

có thể gợi cảm xúc tới người nghe khi được trình diễn Việc tổ chức cho trẻ tiếp xúc với âm nhạc nhằm gợi lên những tâm trạng, cảm xúc, tình cảm, đa dạng, gần gũi trẻ…

Giáo viên không phải là người nghệ sĩ biểu diễn nhưng tiếng đàn, giọng hát chuẩn xác, diễn cảm kết hợp động tác, điệu bộ phù hợp với trẻ mang đến cho trẻ niềm vui sướng, thán phục Giáo viên nghiên cứu, tìm tòi cách thể hiện sáng tạ, trình bày tác phẩm dưới các hình thức khác nhau để thu hút sự tập trung, chú ý của trẻ, lôi cuốn trẻ mong muốn thể hiện mình Thông qua phương pháp trình bày tác phẩm, giáo viên cho trẻ tri giác chi tiết cách hát to

- nhỏ; ngân - ngắt, to dần ở cao trào bài hát hay nhỏ dần và chậm lại ở cuối câu…

Trong hoạt động vận động theo nhạc - múa phương pháp này giúp trẻ quan sát tỉ mỉ các động tác, điệu bộ thể hiện nội dung âm nhạc của giáo viên

từ đó trẻ bắt chước theo

Phương pháp dùng lời (giảng giải, chỉ dẫn, đặt câu hỏi, đàm thoại)

Trong quá trình tổ chức cho trẻ hoạt động âm nhạc, giáo viên sử dụng lời nói để hướng tới ý thức của trẻ Đối với trẻ MN cách diễn đạt mạch lạc,

thong thả, cụ thể, dễ hiểu của cô giáo là một trong những phương tiện nhận thức đặc biệt

Khi giới thiệu tác phẩm cho trẻ nghe hoặc bài trẻ chuẩn bị hát cần diễn giải sinh động, gây hứng thú tập trung để trẻ chờ đón được thưởng thức (có thể kết hợp câu thơ, trò chơi, câu đố… liên quan đến nội dung tác phẩm để tạo

sự hấp dẫn cho trẻ

Khi hướng dẫn trẻ hát, vận động có thể dùng lời nói có tính chất hiệu lệnh, ngắn gọn hoặc cũng có thể dùng lời nói có hình ảnh giúp trẻ tưởng tượng khi thể hiện diễn cảm Với trẻ những lời động viên nhẹ nhàng của giáo viên sẽ khích lệ trẻ thi đua nhau học tập

Với phương pháp sau khi trình bày tác phẩm giáo viên phải giải thích, đàm thoại cho trẻ hiểu nội dung tác phẩm, liên hệ giáo dục đồng thời phải đặt câu hỏi kiểm tra khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ

Phương pháp thực hành nghệ thuật (học thuộc, tập luyện)

Trẻ học hát, vận động theo nhạc, tham gia trò chơi âm nhạc sử dụng nhạc cụ, hoạt động sáng tạo dưới sự hướng dẫn của giáo viên và là kết quả của giáo dục âm nhạc Sự phát triển trí tuệ, năng khiếu của trẻ được bắt nguồn

từ hát, múa và các cuộc thử nghiệm khác Những buổi thực hành làm cho trẻ nâng cao trình độ âm nhạc và phát triển trí não

Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan

Trong hoạt động giáo dục âm nhạc như hát, vận động - múa, nghe nhạc, trò chơi âm nhạc đều sử dụng đồ dùng trực quan, với trẻ mẫu giáo đồ chơi, đồ dùng học tập là phương tiện hữu hiệu giúp trẻ nhận thức và thể hiện cảm xúc

Những đồ chơi, tranh ảnh, con rối… có liên quan đến nội dung tác phẩm được giáo viên sử dụng minh họa trong giờ học để thu hút sự chú ý của trẻ Trong khi hát, trẻ gõ đệm theo phách tre, trống lắc, mõ dừa… sẽ tăng

cường cảm giác nhịp điệu, tạo sự hưng phấn Khi vận động - múa, các đạo cụ, hóa trang giúp trẻ thể hiện tự tin, sinh động hấp dẫn hơn

Tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc sẽ kém hiệu hơn quả nếu thiếu các phương tiện đồ dùng dạy học như nhạc cụ, đàn, băng, đĩa hình… dạy trẻ hát

sẽ chuẩn hơn, lôi cuốn hơn, nếu giáo viên có sử dụng nhạc cụ như sử dụng đàn để lấy giọng hát đúng âm vực, tránh bị cao quá hay thấp quá Sửa câu hát bằng cách nghe đàn giai điệu nhiều lần giúp trẻ dần dần tự điều chỉnh tai nghe

để hát cho đúng Việc sử dụng bộ nhớ của đàn để ghi nhạc hoặc phím đàn điện tử để thu giai điệu bài hát cho trẻ nghe, trẻ hát, vận động, múa… giúp giáo viên chủ động trong giờ dạy và sẽ đạt hiệu quả cao hơn

Đồ dùng trực quan có thể do giáo viên tự làm hoặc được trang bị Với nhạc cụ và phương tiện nghe nhìn được trang bị giáo viên phải học cách sử dụng và biết cách sử dụng phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ tránh lạm dụng để mọi đồ dùng trực quan có tác dụng hỗ trợ tốt trong giáo dục âm nhạc [17, tr.18-20]

Trong quá trình giáo dục âm nhạc, các phương pháp trực quan thính giác, phương pháp dùng lời, phương pháp thực hành nghệ thuật và phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan có quan hệ mật thiết với nhau Sự kết hợp các phương pháp phụ thuộc vào nhiệm vụ giáo dục cụ thể, nội dung, mức độ khó dễ của tác phẩm âm nhạc và lứa tuổi của trẻ

Việc tổ chức các hoạt động giáo dục giáo dục âm nhạc ở trường mầm non với các biện pháp, phương pháp dạy học cơ bản dựa trên (trực quan, giảng giải, chỉ dẫn, thực hành nghệ thuật và sử dụng đồ dùng trực quan) trên

cơ sở nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức, tuần tự, liên tục, tự giác, tích cực Tuy nhiên trong khi chuẩn bị, cũng như tiến hành mỗi dạng hoạt động hát, nghe, vận động theo nhạc, trò chơi có những điểm khác nhau nên khi tổ chức hoạt

động âm nhạc cho trẻ, phải kết hợp các phương pháp với các dạng hoạt động

âm nhạc với nhau đan xen động - tĩnh với sự kết hợp các hình thức khác nhau

1.4 Quản lí nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

Với đặc điểm tâm lí lứa tuổi MN thích vui chơi, hoạt động chủ đạo của trẻ 5-6 tuổi nói riêng là hoạt động vui chơi, trẻ thích hoạt động, khám phá, ham hiểu biết để nhận thức cuộc sống thì âm nhạc lại càng gần gũi và gắn bó một cách hết sức tự nhiên Đây chính là phương tiện để giúp trẻ phát triển cảm xúc, phát triển tình cảm, trí tuệ, mở rộng nhận thức, phát triển óc tưởng tượng, phát triển ngôn ngữ, bồi dưỡng khả năng thẩm mĩ…[15]

Giáo dục âm nhạc đối với sự phát triển khả năng thẩm mĩ: Thông qua

giáo dục âm nhạc phát triển ở trẻ khả năng thẩm mỹ, trẻ có khả năng cảm thụ

và hiểu cái đẹp, phân biệt được cái đẹp, hoạt động độc lập và sáng tạo khi tiếp xúc với các dạng hoạt động khác nhau Thị hiếu âm nhạc trong sáng, lành

mạnh là cái nền của tình cảm thẩm mỹ tốt đẹp

Trong quá trình tiếp xúc với âm nhạc thị hiếu âm nhạc của trẻ được hình thành trên cơ tích lũy được hoạt động âm nhạc như chăm chú lắng nghe,

biết so sánh và đánh giá những khái niệm âm nhạc đơn giản và dễ hiểu nhất như phân biệt những phương tiện diễn tả cơ bản của âm nhạc: Âm thanh cao - thấp, to - nhỏ, âm sắc của giọng hát, nhạc cụ, phân biệt biểu cảm của hình tượng âm thanh khác nhau: Tính êm dịu, ngân nga của đường nét gai điệu, tính sôi nổi, linh hoạt của nhịp điệu… phân biệt được cấu trúc âm nhạc sơ giản nhất Trẻ tiếp xúc với âm nhạc qua lời ca, giai điệu của các bài hát, bản nhạc, giúp trẻ tưởng tượng, học lên lên cảm xúc của mình, trẻ có thể diễn tả những ý nghĩ, những mơ ước, những cảm xúc mạnh mẽ Ở chừng mực nào đó trẻ sẽ biết nhận xét, trao đổi với nhau sự cảm nhận ý nghĩa lời ca, âm điệu, tiết tấu… của mình Âm nhạc chân chính có giá trị nghệ thuật cảm hóa mọi người hướng tới cái đẹp Những hình ảnh mang tính biểu tượng về cái đẹp được thể hiện rõ trong các bài hát: Vườn trường mùa thu, Những khúc nhạc hồng, Chị ong nâu và em bé, Cá vàng bơi, Em là bông hồng nhỏ, Ngày vui của bé, Bà

còng, Bài ca đi học, Cả nhà thương nhau, Nhớ ơn Bác… Những hình đẹp đó

đã nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ nhận thức về cái đẹp Từ nhận thức cái đẹp một cách khách quan đi vào thế giới chiều sâu thế giới quan của trẻ Âm nhạc giáo dục tình cảm thẩm mĩ cho trẻ, trong đó cái đẹp về cách ứng xử, giao tiếp với ông bà, cha mẹ, cô giáo, bạn bè và những người trong cộng đồng…

Giáo dục âm nhạc đối với sự phát triển nhận thức và phát triển ngôn ngữ: Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát

triển lời nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm… Bởi trẻ em vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu Thế giới âm thanh muôn màu không ngừng chuyển động nên tạo điều kiện cho trẻ phát

triển các chức năng tâm lí, năng lực hoạt động và sự hiểu biết

Tiến sĩ Hovard Gardner, giáo sư trường Đại học Harvard nghiên cứu lí thuyết về các trí thông minh đa diện cho rằng, thông minh âm nhạc là một

trong bảy trí thông minh ban đầu của con người (trong số thông minh, ngôn ngữ, logic toán, thông minh hình tượng…) [21, tr.18]

Âm nhạc giúp trẻ phát triển trí nhớ, trí nhớ âm nhạc là khả năng thu nhận và ghi nhớ lại Đặc điểm của trẻ MG ghi nhớ bằng tai nghe dựa vào nhạc cảm Trong quá trình lao động học tập, trí nhớ không có khả năng nhắc lại toàn bộ ngay mà phải trải qua quá trình rèn luyện dần Vì vậy khi tập hát, GV nên gợi mở, giúp trẻ nhận thức và trên cơ sở đó trí nhớ ngày càng phát triển

Âm thanh là ngôn ngữ đặc thù của âm nhạc để tạo dựng hình tượng âm nhạc là loại hình tượng biểu hiện mang tính khái quát và ước lệ cao Chính vì điều này mà hình tượng âm nhạc không mang tính xác định cụ thể nhưng làm thức dậy ở trẻ mơ ước Ví dụ: Trong hoạt động vận động minh họa, GV gợi hỏi khuyến khích trẻ có những vận động sáng tạo khác, qua đó trẻ sẽ suy nghĩ tổng hợp các chi tiết quen thuộc và chi tiết mới trong động tác Mặt khác trong mọi hoạt động âm nhạc trẻ phải quan sát, tập trung, chú ý, biết tổng hợp

so sánh vì vậy trí tuệ trẻ phải hoạt động tích cực

Việc tích lũy những khái niệm đơn giản và riêng lẻ về âm nhạc, cũng như số lượng tác phẩm mà trẻ nghe được, học thuộc lòng bài hát sẽ đặt cơ sở

đầu tiên của quá trình tiếp nhận tri thức mới

Giáo dục âm nhạc đối với sự phát triển thể chất cho trẻ: Phát triển thể

chất là một quá trình biến đổi về hình thức và chức năng của cơ thể con người

dưới ảnh hưởng của GD và điều kiện sống

Phát triển thể chất được hiểu theo hai nghĩa:

Theo nghĩa rộng: Phát triển thể chất là quá trình phát triển các tố chất thể lực, tố chất vận động: Phản xạ nhanh hay chậm, mạnh hay yếu, bền bỉ hay không bền bỉ, mức độ linh hoạt khéo léo của cơ thể thích nghi với điều kiện sống mới

Theo nghĩa hẹp: Phát triển thể chất là mức độ phát triển cơ thể được biểu hiện bằng những chỉ số sau: Chiều cao, cân nặng, chu vi vòng ngực, vòng đầu, vòng tay… phù hợp với yêu cầu của giai đoạn lứa tuổi [8]

Trong thực tế chúng ta có thể hiểu sự phát triển thể chất trẻ em như sau: Phát triển thể chất của trẻ em là quá trình biến đổi các tố chất vận động như sức mạnh, sức nhanh, sức bền, sự khéo léo… phù hợp với điều kiện sống, phù hợp với hoàn cảnh vận động và yêu cầu cảu từng giai đoạn lứa tuổi tương ứng Từ đó tạo điều kiện giúp trẻ hình thành kĩ năng, kĩ xảo vận động mới hiệu quả hơn Âm nhạc có ảnh hưởng rõ rệt đến sự phát triển thể chất mà cụ thể là ảnh hưởng đến sự hoàn thiện cơ thể trẻ

Trước hết âm nhạc được coi là khả năng tốt nhất để phát triển tai nghe: “Tai nghe âm nhạc phát triển cùng với sự nhảy cảm sẽ giúp trẻ hưởng ứng những tình cảm và hành vi tốt đẹp, hoàn thiện mọi vận động thể chất ở trẻ Trong âm nhạc luôn có sự lên xuống của cao độ, trường độ…, vì vậy khi nghe nhạc trẻ cần phải phân biệt được sự thay đổi tinh tế của cao độ, trường

độ âm thanh Tính chất đa dạng của âm nhạc tạo ra những phản ứng cơ thể gắn với sự thay đổi nhịp tim, mạch, sự thay đổi hô hấp, giãn nở cơ… Trong hoạt động âm nhạc trẻ thực hiện các vận động theo nhạc giúp trẻ tang cường vận động của các cơ quan trong cơ thể và quan trọng hơn là giúp trẻ ghi nhớ các bài tập vận động, các dộng tác múa với sự vận dộng của tay, chân, lưng, đầu, vai, toàn thân… nhờ sự phụ họa của âm nhạc sẽ trở nên chính xác và lâu bền hơn, thực hiện đúng, đẹp và nhịp nhàng hơn Nhờ đó cơ thể trẻ phát triển hài hòa cân đối

Giáo dục âm nhạc đối với việc hình thành tình cảm, kĩ năng xã hội và các phẩm chất đạo đức cho trẻ: Đặc diểm của các hoạt động âm nhạc là diễn

ra trong tập thể Các hoạt động âm nhạc ở trường MN thường được tiến hành với từng nhóm, lớp theo độ tuổi Cùng nhau múa, hát, trò chơi âm nhạc, cùng

nhau chia sẻ niềm vui về một hình ảnh âm nhạc; qua đó giữa trẻ xuất hiện sự cảm thông, sự quan tâm đến nhau, phát triển tinh thần tạp thể, tính tổ chức, tinh thần kỷ luật, nhưng trẻ vẫn luôn tươi vui, hồn nhiên, ngay cả những trẻ nhút nhát cũng cảm thấy thoải mái, tự tin Mặt khác khi tham gia hoạt động

âm nhạc hành vi của trẻ cũng thay đổi: Trẻ trở nên nhạy cảm hơn, chú ý hơn, trẻ biết kiềm chế những xung động của bản thân, biết điều khiển vận động cho phù hợp với nhịp điệu và tiết tấu âm nhạc Như vậy âm nhạc còn góp phần

giáo dục ý chí, tang cường thêm nghị lực cho trẻ

Hơn nữa âm nhạc ảnh hưởng đến văn hóa chung hành vi của trẻ Lời

ca của âm nhạc giàu tính biểu hiện và chất trữ tình, nội dung lời ca trong sự thống nhất với nhạc điệu tác động rất sâu vào tâm hồn trẻ, trẻ không chỉ được nghe mà được tự mình ca hát, từ đó phát hiện ra vẻ đẹp của thiên nhiên, tình cảm gia đình, bạn bè, lòng yêu nước…, sự ngộ nghĩnh đáng yêu của các con vật quen thuộc, từ đó gợi mở cho trẻ cách ứng xử, hay nói cách khác là dạy trẻ đạo đức làm người Như vậy hoạt động giáo dục âm nhạc tạo những điều kiện cần thiết để hình thành tình cảm, kĩ năng, xã hội, phẩm chất nhân cách cho trẻ, đặt cơ sở ban đầu cho văn hóa chung của con người công dân tương lai

Với giáo dục âm nhạc có vai trò quan trọng như vậy thì sẽ giúp trẻ MN nói chung và trẻ 5-6 tuổi nói riêng là lứa tuổi cần phải đặt mục tiêu về các mặt phát triển một cách toàn diện về: Nhân cách, đạo đức, tình cảm, trí tuệ, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ đối để giúp trẻ tự tin, sẵn sàng bước vào bậc tiểu học

và hành trang đi theo suốt cuộc đời trẻ Nhưng với thực trạng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi hiện nạy đang còn là một vấn đề gặp nhiều khó khăn và chưa được các nhà nghiên cứu đi sâu vào quá trình nâng cao chất lượng

Chính vì thể mà việc nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi ở trường MN đang

kỳ, năm học Soạn thảo chương trình dựa vào mục tiêu chung của giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra, dựa vào mục tiêu chi tiết của giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi, các chỉ số và kết quả mong đợi trong chương trình GDMN do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và dựa vào các điều kiện hoàn cảnh của trường, lớp Thức chất xây dựng kế hoạch giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi là việc làm của các nhà quản lý chuyên môn và giáo viên trực tiếp giảng dạy trẻ 5-6 tuổi: Xác định, dự báo, mục tiêu cần đạt; mô hình hóa nội dung công việc; chương trình hóa hành động; lựa chọn các biện pháp tối

ưu; phân công người thực hiện; kiểm tra quá trình thực hiện; xác định thời gian hoàn thành

Kế hoạch tổ chức giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

là trình tự những nội dung hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt động được sắp xếp thứ tự theo thời gian năm học Trong kế hoạch cần chọn lọc các hoạt động phù hợp độ tuổi, chủ đề, chủ điểm và các thời điểm, thời lượng, từng giai đoạn và nằm trong tổng thể chung của toàn trường liên kết giữa các khối, lớp, tiến tới ổn định, thường xuyên, liên tục và nâng cao hiệu quả hoạt động

Bên cạnh quản lí thì BGH và các tổ trưởng chuyên môn các khối, cốt cán chuyên môn cùng phối hợp lập kế hoạch, định hướng cho GV chủ nhiệm các lớp tự xây dựng các hoạt động ngày, tuần, tháng Từ kế hoạch tổ chuyên môn, của mỗi cá nhân giáo viên triển khai cụ thể cho từng hoạt động, đó là kế hoạch tổ chức hoạt động GD (bài soạn) chi tiết tăng dần, mục đích yêu cầu phù hợp và tùy vào điều kiện của lớp giáo viên có thể thay đổi cách thức tổ chức hoạt động nâng cao hơn so với mục tiêu đề ra đối với những lớp thực hiện tốt

Kế hoạch giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non phải xây dựng trên cơ sở có sự kết hợp của các bộ phận khác nhau trong nhà trường như kế hoạch tổ chức hoạt động học - hoạt động vui chơi - sinh hoạt - hoạt động lễ, hội, kế hoạch hoạt động ngoài trời, mọi lúc, mọi nơi, kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất, kế hoạch đảm bảo sự an toàn cho trẻ…

1.4.2.2 Tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

Để thực hiện thành công kế hoạch giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non, trong quá trình xây dựng kế hoạch, ban giám hiệu nhà trường cần tiến hành phân công, gắn trách nhiệm cụ thể phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực của từng bộ phận, CBQL (gồm Hiệu trưởng hoặc

Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn) và GV trực tiếp người giảng dạy các lớp 5-6 tuổi, đây là việc làm rất quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục

âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

Xây dựng lực lượng chủ chốt thực hiện nâng cao chất lượng giáo dục

âm nhạc cho trẻ 5 - 6 tuổi là CBQL phụ trách chuyên môn là giáo viên, tổ chuyên môn thông qua xây dựng kế hoạch, tổ chức giảng dạy, hội thảo chuyên đề; xây dựng môi trường giáo dục âm nhạc thông qua sự phối các lực lượng tổ chức đoàn thể, Chi đoàn Thanh niên, Công đoàn và sự phối hợp gia đình và xã hội thông qua các hoạt động biểu diễn văn nghệ ngày lễ hội; văn hóa địa phương vào các dịp lễ tết

Trong nhà trường, Ban giám hiệu trước hết là hiệu trưởng nhà trường là người phụ trách cao nhất, chịu trách nhiệm trước Nhà nước, trước nhân dân

và cấp trên về mọi mặt giáo dục của nhà trường Do đó, Ban giám hiệu phải thực hiện trọng trách quản lí nhà trường, thực hiện đồng bộ tất cả các nội dung định hướng, chiến lược phát triển giáo dục, trong đó có vai trò lãnh đạo, chỉ đạo giáo dục âm nhạc Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, Ban giám hiệu các trường phải tuân thủ nghiêm ngặt chương trình giáo dục bậc học mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, cũng cần hướng dẫn triển khai thực hiện yêu cầu của Sở Giáo dục và Đào tạo, của Phòng Giáo dục và đào tạo Tân

Kỳ Để điều hành, khoa học, chỉ đạo hiệu quả giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non, Ban giám hiệu các trường đã xây dựng và triển khai

kế hoạch động giáo dục âm nhạc cụ thể từng tuần, tháng, kì, năm và ngoài ra

có các hoạt động ngày lễ, hội, hội thảo chuyên môn tại lớp điểm, trường điểm Các hoạt động chỉ đạo giáo viên tích cực đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục âm nhạc và việc thực hiện các hoạt động kiểm tra đánh giá chất lượng giáo viên, kết hợp với Hội CMHS các tổ chức đoàn thể trong nhà trường tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi Trong sự chỉ đạo để

thực hiện tốt cần có sự đầu tư về cơ sở vật chất, các phương tiện hỗ trợ giáo dục âm nhạc (Đàn Organ, loa, máy, các trang phục biểu diễn, đạo cụ…) và cần có sự gắn kết đầu tư của các tổ chức đoàn thể tại địa phương Hiện nay về Phòng chức năng giáo dục âm nhạc cho trẻ còn thiếu, tổng số phòng giáo dục

âm nhạc tại các trường MN toàn huyện Tân Kỳ mới chỉ có 11 phòng so với nhu cầu là 27 phòng/24 trường (Báo cáo rà soát của UBND huyện) số phòng giáo dục âm nhạc mới chỉ được đầu tư xây dựng tại các trường chuẩn quốc gia, một số trường còn có nhóm lớp lẻ chưa tập trung về điểm trường nên khăn trong việc chị đạo và ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi chưa đồng đều

1.4.2.3 Kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch giáo dục âm nhạc để có thể kiểm soát và kịp thời điều chỉnh hoạt động này Việc coi kết quả hoạt động giáo dục âm nhạc là nội dung đánh giá chất lượng giảng dạy của GV sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục âm nhạc và chất lượng GD của nhà trường

1.4.2.4 Quản lý các điều kiện đảm bảo chất lượng hoạt động giáo dục

âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi

Quản lý cần hướng đến các nguồn lực cả vật chất và tinh thần để phục

vụ việc xây dựng một môi trường giáo dục âm nhạc tốt nhất, để có điều kiện chăm lo cho việc dạy trẻ cả trên 2 phương diện kiến thức và kỹ năng âm nhạc

Huy động nguồn lực là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà quản lí GD Khi xây dựng kế hoạch nâng cao chất lương GD, một yêu cầu chính đáng của nhà quản lí GD là cộng đồng xã hội phải đóng vai trò tích cực trong việc quyết định những yêu cầu về nguồn lực ngoài ngân sách Nhà nước

Có hai nguồn lực chính cần quan tâm trong quá trình hoạt động là:

Nguồn lực vật chất bao gồm: tài lực, vật lực, nhân lực, đất đai, trường

sở, trang thiết bị, phục vụ giảng dạy và học tập

Nguồn lực phi vật chất bao gồm: việc tạo ra môi trường GD thống nhất, các yếu tố tinh thần, sự ủng hộ chủ trương GD, sự tư vấn, trao đổi thông tin, kinh nghiệm

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non

về kỹ năng hoạt động và cảm thụ âm nhạc cho trẻ trong nhà trường

Việc quản nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi phần lớn phụ thuộc vào nhận thức của cán bộ quản lý, và giáo viên nếu không thực

sự nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện một cách chặt chẽ có tầm nhìn thì không thể có được những hoạt động giáo dục âm nhạc đạt được hiệu quả cao

Trong quá trình tổ chức giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi cô giáo phải gương mẫu trong mọi hoạt động, phải có khả năng hoạt động âm nhạc, định hướng giáo dục âm nhạc một cách khách quan Hiện nay không phải đội ngũ BGH, GV nào cũng đáp ứng được hết thảy những điều này Làm cho quá trình quản lý hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non đạt hiệu quả chưa cao

Giáo viên mầm non hiện nay mặc dù không được đào tạo chuyên sâu

về giáo dục âm nhạc nhưng được tham gia các lớp tập huấn, được trang bị kiến thức về âm nhạc cơ bản có thể đáp ứng về thực hiện nhiệm vụ giáo dục

âm nhạc cho trẻ Đây là nhân tố quan trọng nhất để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ Nói đến nhân tố này là nói đến chuyên môn hóa trong việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi Về cơ bản các nhà trường đã biết tận dụng khả năng vượt trội của một số giáo viên có chuyên môn âm nhạc tốt để giao nhiệm vụ giảng dạy lớp 5-6 tuổi, GV tổ chức các tiết dạy khó, dạy hội thảo, chuyên đề, các ngày lễ hội lớn mang tính chất quy mô Nếu giáo viên chuyên môn được đào tạo cơ bản không đầy đủ, chất lượng không đáp ứng đứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội thì hiệu quả các hoạt động giáo dục âm nhạc không đạt yêu cầu Hiện nay bậc học MN huyện Tân Kỳ mới chỉ có duy nhất 1 giáo viên có chuyên ngành âm nhạc vừa mới được tuyển dụng năm 2015

Về trẻ 5-6 tuổi việc tiếp xúc, hoạt động âm nhạc là lứa tuổi dễ nhận ra

về khả năng, năng khiếu của một đứa trẻ, nó đã bộc lộ gần như hoàn thiện Như vậy sự tiếp xúc âm nhạc mọi lúc, mọi nơi là yếu tố quan trọng dẫn đến

sự cảm nhận, tiếp thu, phát triển năng lực về âm nhạc cho trẻ, hiện nay số trẻ trên lớp học quá đông, quá tải do phòng học chưa đạt chuẩn về diện tích, giáo viên thiếu, một số trường chưa đạt chuẩn

b Gia đình

Gia đình vẫn là yếu tố then chốt trong quá trình giáo dục học sinh nói chung, giáo dục âm nhạc nói riêng Việc nâng cao chất lượng giáo giáo nhạc cho cho trẻ 5-6 tuổi gia đình cũng là yếu tố khách quan có tác động mạnh mẽ Thái độ, cách nhìn nhận ý nghĩa, vai trò của Hội CMHS trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục âm nhạc từ nhà trường Bởi trong cả cách ủng hộ nhà trường với những quan điểm và việc giáo dục trẻ phụ thuộc vào trình độ nhận

thức của cha mẹ học sinh Đôi lúc có những gia đình bỏ bê con cái làm các cháu chịu nhiều thiệt thòi, ảnh hưởng đến tâm lý và sụ hình thành một khả năng phát triển năng khiếu cá nhân ở trẻ

c Môi trường xã hội

Gia đình, nhà trường và xã hội là 3 yếu tố luôn cùng song hành tác động đến cá nhân trẻ Trẻ chịu tác động của môi trường xã hội, các mối quan

hệ xã hội con người không ít, đôi khi, nhân cách sống, thái độ sống và kể các lời ăn tiếng nói, cách ăn mặc học sinh cũng bị tác động rất lớn từ bạn bè, từ mạng xã hội từ những nhân vật trên phim ảnh mà các em thần tượng

1.4.3.2 Các yếu tố chủ quan

Trong hoạt động nâng cao giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi không chỉ chịu ảnh hưởng của gia đình, nhà trường và xã hội mà còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan như sức khỏe, đặc điểm lứa tuổi, trình độ nhận thức, tình cảm, khí chất, tính cách, tự ý thức, tự giáo dục Trẻ 5-6 tuổi trong giai đọan này các em đang hình thành và phát triển về thể chất, tinh thần và tình cảm, dễ thụ động, dễ bắt chước, tự làm theo ý thích từ đó hình thành nên thói quen tự do Nếu không có sự quản lý chặt chẽ sẽ dễ bị sai lệch Bên cạnh

đó nhà quản lý giáo dục không thể nóng vội mà phải thận trọng, thật bình tĩnh, kiên trì trước hết là trong vai trò chủ đạo của mình để lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức và kỹ năng cho trẻ trong các giờ học, đặc biệt, giờ học âm nhạc để trẻ thích thú chính là sự động viên kích lệ trẻ tìm tòi, sáng

tạo phát triển năng khiếu cho trẻ

Cùng với hoạt động học GV tạo cơ hội cho các em được tham gia vào các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, ngoài trường và tiếp xúc với các mặt của đời sống con người bằng cách nhà giáo dục sử dụng khéo léo các phương tiện nghệ thuật trong hiện thực (thiên nhiên, lao động, đời sống xã

hội, quan hệ giao tiếp, các hành vi ứng xử…) Đây lại chính là động lực thúc đẩy các em bước những bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện mình về mặt giáo dục âm nhạc dưới vai trò trung tâm của trẻ

Tóm lại, việc nâng cao chất lượng học chịu ảnh hưởng của không ít các yếu tố, được khái quát thành những yếu tố khách quan và chủ quan Tuy nhiên, muốn nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cần lưu ý đến vai trò của

đề, chủ điểm…

Kết luận chương 1

Hoạt động giáo dục âm nhạc đối với học sinh các trường MN là rất quan trọng trong thời điểm cơ thể các em đang trong giai đoạn phát triển Mục tiêu đề ra thể hiện được những yêu cầu của Đảng và nhà nước về giáo dục con người phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần làm động lực, làm nền tảng cho một thế hệ trẻ phát triển toàn diện Để nâng cao chất lượng giáo dục

âm nhạc trong nhà trường, đòi hỏi phải có những kiến thức khoa học về các lĩnh vực trong đó có khoa học quản lí giáo dục, khoa học về lĩnh vực giáo dục

âm nhạc…

Dựa trên cơ sở lí luận, chúng tôi thấy rằng: Giáo dục âm nhạc nói chung và giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non nói riêng đã có rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu Nhưng nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non chưa được nhiều các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Những thành tựu đã nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước cùng với

những cơ sở lí luận khoa học, phương pháp dạy học về lĩnh vực giáo dục

âm nhạc nói chung và giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non nói riêng, kết hợp với điều tra, thăm dò ý kiến về chương trình, các hoạt động giáo dục

âm nhạc thực tế trong trường mầm non Đây là căn cứ khoa học để chúng tôi xây dựng biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ 5 - 6

tuổi ở trường mầm non