Giải pháp phát triển hoạt động tin dụng quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ.doc

Giải pháp phát triển hoạt động tin dụng quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ

Mục lục

Danh mục các ký tự viết tắt 5

Danh mục các bảng biểu, sơ đồ 6

Lời mở đầu 7

Chơng 1: những vấn đề lý luận về hoạt động thanh toán quốc tế theo phơng thức tín dụng chứng từ của ngân hàng thơng mại 9

1.1 Khái niệm và vai trò của thanh toán quốc tế đối với ngân hàng thơng mại 9

1.1.1 Khái niệm thanh toán quốc tế 9

1.1.2 Vai trò của thanh toán quốc tế đối với Ngân hàng Thơng mại 10

1.2 Thanh toán quốc tế theo phơng thức TDCT - phơng thức thanh toán phổ biến nhất .11 1.2.1 Các bên tham gia trong phơng thức TDCT 11

1.2.2 Nội dung của phơng thức TDCT 13

1.3 Các nhân tố ảnh hởng đến hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT 19

1.3.1 Các nhân tố chủ quan 20

1.3.2 Các nhân tố khách quan 22

Chơng 2: Thực trạng hoạt động Thanh toán quốc tế theo ph-ơng thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng vpbank chi nhánh hai bà trng 25

2.1 Khái quát Ngân hàng Thơng mại Cổ phần Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam 25

2.1.1 Giới thiệu tổng quát 25

2.1.2 Cơ cấu tổ chức 26

2.2 Thực trạng hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại Ngân hàng Thơng mại Cổ phần Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh chi nhánh Hai Bà Trng 28

2.2.1 Thanh toán L/C hàng nhập khẩu 28

2.2.2 Thanh toán L/C hàng xuất khẩu 33

2.3 Đánh giá chung hiệu quả hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại Ngân hàng VPBank 37

2.3.1 Những kết quả đạt đợc 37

2.3.2 Những tồn tại trong hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại Ngân hàng

VPBank và nguyên nhân 38

Chơng 3: Giải pháp phát triển hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại ngân hàng VPBank 40

3.1 Định hớng phát triển của VPBank 40

3.2 Giải pháp phát triển hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại Ngân hàng VPBank .41

3.2.1 Đa dạng hoá các loại hình L/C sử dụng 41

3.2.2 Thực hiện các giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong thanh toán L/C 42 3.2.3 Mở rộng hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu theo phơng thức TDCT 43

3.2.4 Thực hiện các chính sách khách hàng phù hợp 45

3.2.5 Đẩy mạnh công nghệ tin học, hiện đại hoá hoạt động ngân hàng 46

3.2.6 Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực 47

3.2.7 Thiết lập rộng rãi các chi nhánh và ngân hàng đại lý 48

3.3 Kiến nghị 48

3.3.1 Kiến nghị với Nhà nớc 48

3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nớc 48

3.3.3 Kiến nghị với Ngân hàng VPBank 49

Kết luận 52

Danh mục tài liệu tham khảo 53

danh mục các ký tự viết tắt

1 CBCNV : Cán bộ công nhân viên

2 DN : Doanh nghiệp

3 ICC : Phßng th¬ng m¹i quèc tÕ

Danh mục các bảng biểu, sơ đồ

Sơ đồ 1.1: Qui trình thực hiện nghiệp vụ thanh toán L/C 17

Sơ đồ 2.1 : Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng VPBank 27

Bảng 2.1 : Biểu phí dịch vụ th TDCT nhập khẩu tại Ngân hàng VPBank 29

Bảng 2.2 : So sánh tỷ trọng thanh toán theo L/C các phơng thức thanh toán khác 30

Bảng 2.3 : Tình hình thanh toán L/C nhập khẩu tại Ngân hàng VPBank 32

Bảng 2.4 : Tình hình quan hệ đại lý với các ngân hàng trong và ngoài nớc 33

Bảng 2.5 : Biểu phí dịch vụ th TDCT xuất khẩu tại Ngân hàng VPBank 34

Bảng 2.6 : Thanh toán hàng xuất khẩu qua Ngân hàng VPBank 35

Bảng 2.7 : Tình hình thanh toán L/C xuất khẩu tại Ngân hàng VPBank 36

Bảng 2.8 : Doanh số thu phí theo phơng thức TDCT tại Ngân hàng VPBank 37

Lời mở đầu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, quan hệ thơng mại và giao lu quốc tế ngàycàng đặt ra những đòi hỏi và thách thức mới đối với các NHTM trong hoạt động thanhtoán quốc tế Đợc xem nh chất xúc tác cho sự phát triển thơng mại quốc tế, công tác thanhtoán quốc tế đã không ngừng đợc đổi mới và hoàn thiện, với việc đa dạng hoá các hìnhthức thanh toán trong đó có phơng thức thanh toán tín dụng chứng từ nhằm đáp ứng yêucầu an toàn và tăng nhanh tốc độ vòng quay vốn, đảm bảo điều kiện thuận lợi nhất choquá trình hợp tác và phân công lao động quốc tế Hơn nữa, thông qua hoạt động thanhtoán quốc tế các ngân hàng thơng mại có cơ hội khẳng định mình trên trờng quốc tế, tăngthu nhập và phát triển ổn định trong môi trờng cạnh tranh

Nhận thức đợc tầm quan trọng của hoạt động thanh toán quốc tế trong hoạt độngcủa ngân hàng thơng mại, trong thời gian thực tập tại Ngân hàng Thơng mại Cổ phần Cácdoanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam chi nhánh Hai Bà Trng em nhận thấy: Sau 16năm đi vào hoạt động, hoạt động TTQT đã đạt đợc những kết quả nhất định, tuy nhiên quimô hoạt động vẫn còn nhỏ, lại chịu sự cạnh tranh gay gắt không những từ các ngân hàngthơng mại trong nớc mà còn có các chi nhánh của ngân hàng nớc ngoài nên hoạt độngthanh toán nói chung và theo phơng thức tín dụng chứng từ nói riêng đã gặp rất nhiều khókhăn vớng mắc Chính vì vậy, việc tìm ra những giải pháp phát triển hoạt động TTQT theophơng thức TDCT của Ngân hàng VPBank là hết sức cần thiết, nó không những góp phầnphát triển hoạt động TTQT của hệ thống NHTM nói chung mà còn của Ngân hàngVPBank nói riêng đồng thời thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu phát triển

Xuất phát từ lý do trên, trong thời gian thực tập tại Ngân hàng VPBank chi nhánhHai Bà Trng, cùng với những kiến thức về TTQT đã đợc học ở trờng đại học, em đã lựa

chọn đề tài: “Giải pháp phát triển hoạt động thanh toán quốc tế theo phơng thức tín

dụng chứng từ tại Ngân hàng Thơng mại Cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam, chi nhánh Hai Bà Trng" để viết chuyên đề tốt nghiệp

Trong phạm vi của bài viết chủ yếu tìm hiểu tình hình, kinh nghiệm thực tế, nhữngvấn đề còn tồn tại trong công tác TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ tại ngân hàngVPBank Với những hiểu biết ban đầu về lĩnh vực đó, em xin đề xuất một số giải phápnhằm phát triển hoạt động TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàngVPBank Tuy nhiên, do trình độ và thời gian có hạn nên bài viết này còn nhiều hạn chế vìvậy em rất mong các thầy cô giáo và các bạn đóng góp ý kiến để cho bài viết của em cóthể hoàn chỉnh hơn

Em xin chân thành cảm ơn Ths Nguyễn Thị Hồng Hải đã giúp em hoàn thành bản chuyên

đề thực tập này

Mục đích nghiên cứu đề tài

Giới thiệu các lý luận cơ bản về TTQT theo phơng thức TDCT nh : khái niệm, cácphơng tiện, phơng thức, qui trình TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ

Phân tích, đánh giá thực trạng và từ đó đề ra các giải pháp cũng nh các kiến nghị nhằmphát triển hoạt động TTQT tại VPBank

Đối tợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Chuyên đề tập trung nghiên cứu về những lý luận về TTQT theo phơng thức TDCT

và dựa trên những thực tiễn hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại VPBank chinhánh Hai Bà Trng để từ đó đi sâu đánh giá hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tạiNgân hàng

Phơng pháp nghiên cứu

Phơng pháp cơ bản để tiến hành nghiên cứu chuyên đề là phơng pháp duy vật biệnchứng, cùng các khoa học khác nhau nh thống kê, phân tích, so sánh và tham khảo cácsách , báo, tài liệu nói về hoạt động TTQT của NHTM

1.1.1 Khái niệm thanh toán quốc tế:

Thanh toán quốc tế (TTQT) là sự chi trả bằng tiền (ngoại tệ) liên quan tới hànghoá, dịch vụ, t bản của cá nhân, tổ chức, Chính phủ nớc này đối với đối tác của mình trênthế giới TTQT chính là khâu cuối cùng để kết thúc một chu trình hoạt động trong lĩnhvực kinh tế đối ngoại thông qua các hình thức chuyển tiền hay bù trừ trên các tài khoản tạingân hàng

Dới giác độ kinh tế, các quan hệ quốc tế đợc chia thành hai loại : quan hệ mậu dịch

và quan hệ phi mậu dịch Do đó, thanh toán quốc tế cũng bao gồm thanh toán mậu dịch

và thanh toán phi mậu dịch

Thanh toán mậu dịch

Thanh toán mậu dịch phát sinh trên cơ sở trao đổi hàng hoá và dịch vụ thơng mạitheo giá cả quốc tế Thông thờng, trong thanh toán mậu dịch phải có chứng từ hàng hoákèm theo Các bên mua bán bị ràng buộc với nhau bởi hợp đồng thơng mại hoặc một hìnhthức cam kết khác (th, điện giao dịch…) Mỗi hợp đồng chỉ ra một mối quan hệ nhất định,) Mỗi hợp đồng chỉ ra một mối quan hệ nhất định,nội dung hợp đồng phải qui định rõ cách thức thanh toán dịch vụ thơng mại, hàng hoánhất định

Thanh toán phi mậu dịch

Là quan hệ thanh toán phát sinh không liên quan đến hàng hoá cũng nh lao vụ, nómang tính chất thơng mại Đó là chi phí của các cơ quan ngoại giao, ngoại thơng ở nớc sởtại, chi phí về đi lại của các đoàn khách, các tổ chức hay cá nhân…) Mỗi hợp đồng chỉ ra một mối quan hệ nhất định,

Thanh toán phi mậu dịch ngày càng chiếm một tỷ trọng lớn trong hoạt động TTQT

đặc biệt là trong hoạt động thanh toán chuyển kiều hối khi lợng kiều bào của mỗi quốcgia ngày càng gia tăng

Ngoài hai loại thanh toán nêu trên, trong TTQT còn có thanh toán vay nợ, viện trợ.Thực chất loại thanh toán này cũng là thanh toán mậu dịch nhng chỉ khác là ở nguồn vốn.Thanh toán mậu dịch đợc thực hiện bằng vốn tự có, còn thanh toán vay nợ hay viện trợ do n-

ớc ngoài cấp vốn Ngày nay, hình thức thanh toán này chiếm một tỷ trọng khá lớn nhất là ởcác nớc bắt đầu phát triển hay các nớc đang phát triển để thanh toán các khoản nợ, khoảnviện trợ tới kỳ hạn hoàn trả của quốc gia

Về cơ bản TTQT phát sinh trên cơ sở hoạt động thơng mại quốc tế Khi đề cập đếnhoạt động thơng mại quốc tế là đề cập đến quan hệ mua bán, trao đổi hàng hoá giữa cácnớc TTQT là khâu cuối cùng của một quá trình sản xuất và lu thông hàng hoá, do vậynếu công tác thanh toán quốc tế đợc tổ chức tốt thì giá trị hàng xuất khẩu mới đợc thựchiện, góp phần thúc đẩy thơng mại quốc tế phát triển TTQT trở thành một yếu tố quantrọng để nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại

Thanh toán quốc tế thực sự phức tạp, nhất là trong điều kiện hiện nay, khi nền kinh

tế thế giới có nhiều bất ổn, tỷ giá hối đoái biến động liên tục, vì vậy yêu cầu đặt ra chocông tác thanh toán quốc tế là đảm bảo an toàn cho các hợp đồng nhập khẩu, các khoảndoanh thu hàng xuất khẩu thu về một cách kịp thời, chính xác, an toàn

1.1.2 Vai trò của thanh toán quốc tế đối với Ngân hàng Thơng mại

Hoạt động thanh toán quốc tế ngày càng có vị trí quan trọng trong quá trình pháttriển kinh tế đất nớc, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi chúng ta đang tiến hành sựnghiệp xây dựng đất nớc.Thông qua hoạt động TTQT , chúng ta có thể tận dụng đợc vốn,công nghệ nớc ngoài để thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, rút ngắn khoảngcách tụt hậu và đa nền kinh tế đất nớc hoà nhập với nền kinh tế khu vực và trên thế giới.

Hoạt động TTQT là khâu quan trọng trong quá trình mua bán, trao đổi hàng hoàdịch vụ giữa các tổ chức cá nhân thuộc các quốc gia khác nhau Hoạt động TTQT của cácngân hàng ngày càng có vị trí và vai trò quan trọng, nó là công cụ, là cầu nối trong quan

hệ kinh tế đối ngoại, quan hệ kinh tế và thơng mại giữa các nớc trên thế giới

Hoạt động TTQT giúp cho doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp

đồng xuất nhập khẩu Do vị trí địa lý của các bạn hàng thờng cách xa nhau làm hạn chế việctìm hiểu khả năng tài chính, khả năng của ngời mua, của bên nợ, đồng thời trong điều kiệnthị trờng thờng xuyên biến động, khả năng thanh toán của bên nợ bấp bênh, hơn nữa trongnền kinh tế thị trờng tình trạng lừa đảo ngày càng tăng nên rủi ro trong việc thực hiện hợp

đồng xuất hập khẩu ngày càng nhiều Tổ chức tốt hoạt động thanh toán quốc tế sẽ giúp cácnhà xuất khẩu hạn chế đợc rủi ro trong quá trình kinh doanh, nhờ đó sẽ thúc đẩy hoạt độngxuất nhập khẩu phát triển

Đối với ngân hàng thơng mại, việc mở rộng thanh toán quốc tế có vị trí và vai tròhết sức quan trọng, đây không phải là một dịch vụ thuần tuý mà còn đợc coi là một dịch

vụ không thể thiếu đợc trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, nó bổ sung và hỗ trợcho các hoạt động khác phát triển Hoạt động thanh toán quốc tế giúp cho ngân hàng thuhút thêm khách hàng có nhu cầu giao dịch kinh doanh quốc tế Trên cơ sở đó ngân hàngphát trển đợc các dịch vụ nh huy động vốn ngoại tệ, đẩy mạnh hoạt động tín dụng tài trợxuất nhập khẩu và các dịch vụ khác, nhờ đó qui mô hoạt dộng của ngân hàng ngày cànglớn Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh đối ngoại giúp cho ngân hàng nâng cao uy tín vàngày tạo một niềm tin vững chắc cho khách hàng

Tóm lại, trong cơ chế thị trờng cạnh tranh gay gắt, trong xu thế toàn cầu hoá, hoạt

động TTQT có vai trò hết sức quan trọng trong việc góp phần tăng thu nhập, uy tín và khẳnăng cạnh tranh cho ngân hàng

1.2 Thanh toán quốc tế theo phơng thức TDCT ph– ph ơng thức thanh toán phổ biến nhất

Trong mua bán quốc tế nhiều khi ngời bán và ngời mua ở rất xa nhau, ít thông tin

và ít tiếp xúc đợc với nhau nên không hoàn toàn hiểu biết và tin tởng lẫn nhau Khi bánhàng, ngời xuất khẩu không hoàn toàn tin chắc ngời mua luôn sẵn sàng trả tiền vì vậy họmong muốn có một cam kết rằng mỗi khi đã ký hợp đồng và giao hàng thì họ sẽ nhận đợctiền Ngời bán muốn đảm bảo chắc chắn, ngời mua thì lại không muốn trả tiền trớc khinhận đợc hàng Nh đã phân tích các phơng thức thanh toán ở trên đều không đảm bảoquyền lợi công bằng cho cả ngời bán và ngời mua Một phơng thức thanh toán quốc tế có

sự tham gia trực tiếp của ngân hàng trong quá trình thanh toán đã giải quyết đợc vấn đềtrên Đó chính là phơng thức tín dụng chứng từ (TDCT)

Phơng thức TDCT là một sự thoả thuận trong đó một ngân hàng (ngân hàng mở thtín dụng) theo yêu cầu của khách hàng (ngời mử th tín dụng) sẽ trả một số tiền nhất địnhcho ngời khác (ngời hởng lợi) hoặc chấp nhận hối phiếu do ngời này ký phát trong phạm

vi số tiền và thời gian qui định trong th tín dụng

Phơng thức TDCT ra đời đáp ứng nhu cầu nâng cao hiệu quả thanh toán quốc tế và

từ đó đến nay nó trở thành phơng thức thanh toán quốc tế thông dụng nhất trong ngoại

th-ơng

1.2.1 Các bên tham gia trong phơng thức TDCT:

- Ngời xin mở th tín dụng (Applicant) là ngời mua, ngời nhập khẩu hàng hoá,hoặc là ngời mua uỷ thác cho một ngời khác

- Ngời hởng lợi th tín dụng (beneficiary) là ngời bán, ngời xuất khẩu hay bất cứngời nào khác mà ngời hởng lợi chỉ định

- Ngân hàng mở th tín dụng (Issuing Bank) là ngân hàng phục vụ ngời nhập khẩu,cấp tín dụng cho ngời nhập khẩu và đớng ra cam kết trả tiền cho ngời hởng lợi th tín dụngkhi ngời này xuất trình chứng từ phù hợp với các điều kiện điều khoản của th tín dụng

- Ngân hàng thông báo th tín dụng (Advising Bank) là ngân hàng thông báo trựctiếp về th tín dụng và các giao dịch có liên quan đến th tín dụng cho ngời hởng lợi th tíndụng Đây là ngân hàng chi nhánh hoặc ngân hàng đại lý của ngân hàng phát hành và th-ờng ở nớc ngời xuất khẩu

Ngoài ra, tuỳ theo yêu cầu ngời xuất khẩu, tăng mức độ an toàn cho các bên thamgia, trong quy trình thanh toán theo phơng thức tín dụng chứng từ ngoài 4 thành viên chủyếu còn có sự tham gia của các thành viên sau:

- Ngân hàng xác nhận (Confirming Bank): ngân hàng xác nhận trách nhiệm củamình sẽ cùng ngân hàng mở th tín dụng đảm bảo trả tiền cho ngời xuất khẩu trong trờng hợpngân hàng mở th tín dụng không đủ khả năng thanh toán Ngân hàng xác nhận có thể là ngânhàng thông báo th tín dụng hoặc ngân hàng khác do hởng lợi chỉ định khi họ không tin vàokhả năng thanh toán của ngân hàng phát hành

- Ngân hàng hoàn trả tiền (Reimbursing Bank) là ngân hàng đợc ngân hàng pháthành uỷ nhiệm để chuyển tiền trả cho ngời thụ hởng Thông thờng, ngân hàng này là ngânhàng mà ngân hàng phát hành có duy trì tài khoản tại đó

Trong thực tế khi thanh toán theo phơng thức tín dụng chứng từ không nhất thiếtphải có đầy đủ cả 4 ngân hàng đó tham gia mà thờng chỉ có hai ngân hàng đứng ra đảmnhận các chức năng trên

 Mối quan hệ pháp lý giữa các bên tham gia:

- Ngân hàng mở và ngời yêu cầu: ngời nhập khẩu gửi th yêu cầu mở th TDCT đếnngân hàng phục vụ mình Thông qua việc chấp nhận mở th tín dụng ngân hàng mở và ng-

ời yêu cầu đã có mối quan hệ pháp lý Giấy yêu cầu mở th tín dụng chính là văn bản pháp

lý thể hiện quan hệ này Ngân hàng có trách nhiệm đứng ra thanh toán hộ ngời nhập khẩuvì vậy ngân hàng phải kiểm tra tình hình tài chính của doanh nghiệp và đề ra mức ký quỹnhất định nhằm giảm rủi ro của ngân hàng xuống mức thấp nhất trong quan hệ với kháchhàng

- Ngân hàng mở và ngời hởng lợi: đối với ngời hởng lợi ngân hàng mở th tín dụng

có nghĩa vụ trả tiền cho ngời hởng lợi khi họ đa ra bộ chứng từ hợp lý ngay cả khi ngời ởng lợi không có khả năng trả tiền

h Ngân hàng thông báo và ngời đợc hởng: Ngân hàng thông báo chỉ thực hiệnthông báo th tín dụng mà không có một cam kết nào về thanh toán đối với tín dụng chứng

từ, vì ngân hàng thông báo và ngời hởng lợi không có ràng buộc về pháp lý, nhng ngânhàng thông báo phải kiểm tra tính xác thực của th tín dụng và đợc hởng phí dịch vụ từ ng-

ời hởng lợi

- Ngân hàng xác nhận và ngời đợc hởng lợi: Với việc xác nhận th TDCT ngânhàng xác nhận đã cùng chụi trách nhiệm với ngân hàng phát hành trong việc hoàn trả tiềncho ngời hởng lợi Ngân hàng xác nhận phải thanh toán hoặc chấp nhận hối phiếu do ngờihởng lợi ký phát nếu chứng từ hợp lệ đợc xuất trình tại ngân hàng hoặc ngân hàng chỉ

định phù hợp với điều khoản của th tín dụng

- Ngân hàng mở và ngân hàng xác nhận: việc một ngân hàng xác nhận cho mộtngân hàng mở th tín dụng có nghĩa là ngân hàng xác nhận đã cấp tín dụng cho ngân hàng

mở, theo đó ngân hàng mở sẽ nhận nợ khi khoản tín dụng đó đợc ngân hàng xác nhậnthanh toán

1.2.2 Nội dung của phơng thức TDCT

a/ Th tín dụng trong phơng thức TDCT

Th tín dụng (Letter of Credit- L/C) là một văn bản do ngân hàng phát hành theoyêu cầu của ngời xin mở th tín dụng (ngời nhập khẩu), trong đó ngân hàng phát hành camkết trả tiền cho ngời đợc hởng lợi (nhà xuất khẩu) một số tiền nhất định trong một thờigian nhất định, với điều kiện ngời này phải xuất trình một bộ chứng từ phù hợp với điềukhoản qui định trong văn bản đó

Th tín dụng có tính chất quan trọng, nó hình thành trên cơ sở hợp đồng mua bán,nhng sau khi đợc thiết lập, nó lại hoàn toàn độc lập với hợp đồng mua bán

 Chức năng của th tín dụng:

- Chức năng thanh toán: Trong thanh toán quốc tế đảm bảo khả năng thanh toán

là yếu tố quan trọng và không thể thiếu đợc Tín dụng chứng từ cũng có chức năng cơ bản

đó, đó là chức năng thanh toán Đợc thể hiện là dùng các chứng từ, th, điện chuyển tiền,hối phiếu, séc để thanh toán giữa ngời mua và ngời bán

- Chức năng đảm bảo tín dụng chứng từ: Đợc thể hiện qua cam kết độc lập củangân hàng mở th tín dụng đảm bảo khả năng thanh toán cho ngời xuất khẩu ngay cả trongtrờng hợp ngời nhập khẩu không có khả năng thanh toán Đồng thời quyền lợi của bênnhập khẩu cũng đợc đảm bảo với việc ngân hàng chỉ trả tiền cho ngời xuất khẩu khi đãtrình bộ chứng từ phù hợp với L/C

- Chức năng tín dụng: Khi ngân hàng mở L/C nhận đợc đơn xin mở L/C của ngờinhập khẩu, ngân hàng có thể yêu cầu ngời nhập khẩu ký quỹ với mức ký quỹ từ 0%-100%tuỳ theo quan hệ giữa khách hàng với ngân hàng Nh vậy ngân hàng có thể cho ngời nhậpkhẩu vay để ký quỹ hoặc trả tiền lãi cho số tiền ký quỹ thuộc sở hữu của ngời nhập khẩu.Khi ngân hàng nhận đợc bộ chứng từ và hối phiếu, ngân hàng trả tiền cho ngời xuất khẩunghĩa là ngân hàng cung cấp tín dụng cho ngời nhập khẩu

 Nội dung của th tín dụng:

Thông thờng một th tín dụng bao gồm đầy đủ các nội dung sau:

- Số hiệu: tất cả các th tín dụng đều phải có số hiệu riêng của nó nhằm để trao đổi

th từ, điện tín có liên quan đến việc thực hiện th tín dụng, ngoài ra còn đợc ghi vào cácchứng từ có liên quan

- Địa điểm mở L/C: là nơi ngân hàng mở L/Cviết cam kết trả tiền cho ngời xuấtkhẩu Địa điểm này có ý nghĩa trong việc chọn luật áp dụng khi xảy ra tranh chấp nếu cóxung đột pháp lý về L/C đó

- Ngày mở L/C: là ngày bắt đầu phát sinh cam kết của ngân hàng mở L/C với

ời xuất khẩu, là ngày bắt đầu tính thời hạn hiệu lực của L/C và cuối cùng là căn cứ để

ng-ời xuất khẩu kiểm tra xem ngng-ời nhập khẩu thực hiện mở L/C có đúng hạn nh đã qui địnhtrong hợp đồng không

- Loại L/C áp dụng: tuỳ theo tính chất của hợp đồng mua bán, trong đơn đề nghị

mở th tín dụng phải nêu rõ loại th tín dụng cần mở Dựa trên cơ sở này ngân hàng sẽ pháthành đúng loại th tín dụng đó, có thể lựa chọn L/C huỷ ngang, L/C không huỷ ngang, L/Cxác nhận

- Số tiền của th tín dụng: số tiền của th tín dụng phải đợc ghi rõ bằng số và bằngchữ và phải thống nhất với nhau trên đơn vị tiền tệ rõ ràng

- Tên, địa chỉ của những ngời và ngân hàng có liên quan nh: ngời yêu cầu mở thtín dụng; ngời thụ hởng; ngân hàng phát hành; ngân hàng thông báo; ngân hàng thanhtoán; ngân hàng xác nhận (nếu có)

- Ngày hết hạn hiệu lực của L/C: từ ngày mở L/C đến ngày hết hạn L/C là thờihạn mà ngân hàng mở L/C cam kết trả tiền cho ngời xuất khẩu nếu họ trình bộ chứng từphù hợp với L/C trong thời hạn đó

- Thời hạn trả tiền của L/C: thời hạn trả tiền liên quan đến việc trả ngay hay trảchậm Thời hạn trả tiền có thể nằm ngay trong thời hạn hiệu lực của th tín dụng (trả tiềnngay), hoặc nằm ngoài thời hạn hiệu lực của th tín dụng (trả tiền chậm) Trong trờng hợpthanh toán chậm thì qui định bao nhiêu ngày kể từ ngày nhận đợc bộ chứng từ hoànchỉnh

- Thời hạn giao hàng: là thời hạn ngời xuất khẩu phải chuyển giao hàng cho ngờinhập khẩu, thời hạn giao hàng có quan hệ chặt chẽ với thời gian hiệu lực của L/C

- Ngân hàng mở L/C: do hai bên thoả thuận qui định trong hợp đồng hoặc do ngờinhập khẩu chọn

- Ngân hàng thông báo: thờng là đại lý của ngân hàng mở L/C ở nớc nhập khẩuchọn

- Các qui định về L/C: có thể chiết khấu, thanh toán hay chấp nhận tại một ngânhàng cụ thể hay bất cứ một ngân hàng nào

- Những nội dung về hàng hoá: tên hàng, số lợng, trọng lợng, giá, quy cách phẩmchất, bao bì mã hiệu

- Những nội dung về vận tải, giao nhận hàng hoá: điều kiện cơ sở giao hàng(FOB, CIF), nơi gửi và nơi giao hàng, cách vận chuyển và giao hàng.

- Những chứng từ mà ngời xuất khẩu phải trình: đây là một nội dung then chốtcủa th tín dụng vì căn cứ vào đó ngân hàng quyết định trả tiền hay không trả tiền cho ngờixuất khẩu

L/C qui định rõ các loại chứng từ cần xuất trình, thờng bộ chứng từ gồm:

+ Chứng nhận của ngời hởng lợi

Tuỳ theo yêu cầu của nhà nhập khẩu mà có thêm bớt một số chứng từ, số lợngchứng từ của mỗi loại, yêu cầu về việc ký phát từng loại chứng từ nh thế nào, lời cam kếtrằng buộc của ngân hàng mở L/C

b/ Các loại th tín dụng

- Th tín dụng huỷ ngang (Revocable L/C): là loại th tín dụng mà ngân hàng mở L/C

và ngời nhập khẩu có thể bổ sung, sửa đổi, hoặc bất cứ lúc nào mà không cần báo trớc chongời đợc hởng lợi Loại th tín dụng này ít đợc sử dụng vì đây chỉ là lời hứa trả tiền chứ khôngphải là cam kết trả tiền cho ngời hởng lợi

- Th tín dụng không thể huỷ ngang (irrevocable L/C): là loại th tín dụng sau khi

đã mở ra và ngời xuất khẩu thừa nhận thì ngân hàng mở L/C không đợc sửa đổi, bổ sunghoặc huỷ bỏ trong thời hạn hiệu lực của nó, trừ khi có sự thoả thuận khác của các bêntham gia Loại này thờng đợc áp dụng rộng rãi nhất trong TTQT vì nó đảm bảo quyền lợicủa nhà xuất khẩu

- Th tín dụng không thể huỷ ngang có xác nhận (Confirmed irrevocable L/C): làloại th tín dụng không thể huỷ bỏ, đợc một ngân hàng khác xác nhận đảm bảo việc trảtiền của th tín dụng cùng với ngân hàng mở L/C Loại này đợc áp dụng rộng rãi trongTTQT vì nó đảm bảo quyền lợi cho nhà xuất khẩu Loại th này đợc sử dụng khi ngời xuấtkhẩu không tin tởng vào ngân hàng mở L/C hoặc do tình hình kinh tế chính trị ở nớc ngờinhập khẩu không ổn định

- Th tín dụng huỷ ngang, miễn truy đòi (irrevocable Without Recourse L/C): làloại th tín dụng không huỷ ngang mà trong đó qui định sau khi trả tiền cho ngời xuất khẩungân hàng mở L/C không có quyền đòi lại tiền trong bất kỳ trờng hợp nào Khi sử dụngloại này, ngời xuất khẩu phải ghi trên hối phiếu: “Miễn truy đòi ngời ký phát”(Withoutrecourse to drawers) Đồng thời trong th tín dụng cũng phải ghi nh vậy Loại này cũng đ-

ợc sử dụng rộng rãi trong TTQT

- Th tín dụng chuyển nhợng (Transfering L/C): là loại th tín dụng không thể huỷngang, trong đó qui định ngời hởng lợi thứ nhất yêu cầu ngân hàng chuyển nhợng mộtphần hay toàn bộ quyền thực hiện L/C cho một hay nhiều ngời khác L/C chuyển nhợngchỉ đợc phép chuyển nhợng một lần, chi phí chuyển nhợng do ngời hởng lợi đầu tiên chụi.

Loại L/C này đợc áp dụng trong trờng hợp ngời hởng lợi thứ nhất không đủ số lợnghàng hóa để xuất khẩu, hoặc không có hàng, họ chỉ là ngời môi giới thơng mại

- Th tín dụng tuần hoàn (Revolving L/C): Là loại L/C không thể huỷ bỏ sau khi

sử dụng xong hoặc đã hết thời hạn hiệu lực thì nó lại có giá trị nh cũ và cứ nh vậy nó tuầnhoàn cho đến khi nào thực hiện hết tổng giá trị hợp đồng L/C tuần hoàn cần ghi rõ ngàyhết hiệu lực cuối cùng và số lần tuần hoàn Có ba cách tuần hoàn:

+ Tuần hoàn tự động: tức là th tín dụng có giá trị nh cũ, không cần ngân hàng mởL/C thông báo cho ngời xuất khẩu biết

+ Tuần hoàn hạn chế: chỉ khi nào ngân hàng mở L/C thông báo cho ngời xuất khẩubiết thì L/C mới có hiệu lực

+ Tuần hoàn bán tự động: là loại L/C mà sau khi L/C trớc đợc sử dụng xong hoặchết hiệu lực , nếu sau một vài ngày mà ngân hàng mở L/C không có ý kiến gì về L/C kếtiếp thì nó lại tự động có giá trị nh cũ

Th tín dụng tuần hoàn cho phép sự linh hoạt trong quan hệ thơng mại giữa ngờixuất khẩu và ngời nhập khẩu thờng áp dụng trong trờng hợp các bên tin cậy nhau, muahàng thờng xuyên, định kỳ, khối lợng lớn trong thời gian dài Khi áp dụng L/C tuần hoànngời nhập khẩu tiết kiệm đợc chi phí mở L/C

- Th tín dụng giáp lng (Back to back L/C): là loại th tín dụng không huỷ ngang dựatrên cơ sở mở L/C khác làm đảm bảo Theo L/C này, ngời xuất khẩu dùng L/c do ngời nhậpkhẩu mở cho mình làm căn cứ để mở L/C khác (L/C giáp lng) cho ngời hởng lợi khác hởngvới nội dung gần giống L/C ban đầu (L/C gốc) Trong L/C giáp lng ngời hởng lợi ban đầu

đóng vai trò trung gian giữa ngời mua cuối cùng và ngời cung cấp hàng thực sự Khi ápdụng loại này cần chú ý:

+ Giá trị L/C giáp lng phải nhỏ hơn L/C gốc, ngời trung gian đợc hởng phần chênhlệch

+ Thời hạn giao hàng của L/C giáp lng phải sớm hơn L/C gốc

+ Th tín dụng giáp lng đợc áp dụng trong các trờng hợp: L/C gốc không đợcchuyển nhợng, hoặc buôn bán giữa các nớc qua trung gian và ngời trung gian khôngmuốn tiết lộ ngời cung cấp hàng hoá cho ngời mua cuối cùng

- Th tín dụng đối ứng (Reciprocal L/C): là loại th tín dụng chỉ bắt đầu có hiệu lựckhi th tín dụng đối ứng với nó đợc mở ra Nghĩa là, L/C này chỉ có giá trị khi ngời hởnglợi đã mở một L/C đối ứngvới nó để cho ngời mở L/C này đợc hởng Th tín dụng đối ứngthờng đợc sử dụng trong phơng thức mua bán hàng đổi hàng và có thể áp dụng trong ph-

ơng thức gia công Khi đó L/C nhập thành phẩm là L/C trả ngay còn L/C nhập nguyênliệu thành L/C trả chậm

- Th tín dụng dự phòng (Stand by L/C): là loại th tín dụng không thể huỷ ngang dongân hàng ngời xuất khẩu phát hành trong đó ngân hàng sẽ cam kết với ngời nhập khẩuthanh toán cho họ khi xuất trình giấy tờ chứng minh ngời nhập khẩu hoàn thành nghĩa vụtheo L/C đề ra Khi tiến hành giao dịch thơng mại quốc tế, ngời nhập khẩu có thể cấp cáckhoản tín dụng cho ngời xuất khẩu nh tiền đặt cọc, tiền ứng trớc, và phải bỏ ra chi phí mởL/C Loại này thông thờng áp dụng trong trờng hợp hợp đồng thơng mại có giá trị lớn vàkhách hàng mới giao dịch lần đầu.

c/ Qui trình nghiệp vụ thanh toán L/C

Sơ đồ 1.1 : Qui trình thực hiện nghiệp vụ thanh toán L/C

(1) : Ngời nhập khẩu làm đơn xin mở L/C gửi đến ngân hàng của mình yêu cầu mởmột L/C cho ngời xuất khẩu hởng

(2) : Ngân hàng mở L/C căn cứ vào đơn xin mở L/C sẽ lập một L/C và thông quangân hàng đại lý của mình ở nớc ngời xuất khẩu thông báo việc mở L/C

(3) : Ngân hàng thông báo L/C cho ngời xuất khẩu toàn bộ nội dung L/C

(4) : Nếu ngời xuất khẩu chấp nhận L/C sẽ giao hàng cho ngời nhập khẩu, nếukhông thì yêu cầu sửa đổi bổ sung cho phù hợp

(5) : Sau khi giao hàng, ngời xuất khẩu lập bộ chứng từ theo yêu cầu của L/C vàxuất trình tới ngân hàng thông báo để qua đó xin ngân hàng mở L/C thanh toán

(6) : Ngân hàng mở L/C kiểm tra toàn bộ chứng từ nếu thấy phù hợp với L/C thì sẽtrả tiền cho ngời xuất khẩu, nếu không thấy phù hợp sẽ từ chối thanh toán và gửi lại chứng

từ cho ngời nhập khẩu

(7) : Sau khi đã thanh toán, ngân hàng thông báo chuyển bộ chứng từ sang ngânhàng mở L/C và đòi tiền

(8) : Ngân hàng mở L/C kiểm tra bộ chứng từ, nếu đáp ứng những điều kiện của L/

C thì hoàn tiền cho ngân hàng đã thanh toán

(9) : Ngân hàng mở L/C đòi tiền ngời nhập khẩu và chuyển toàn bộ chứng từ chongời nhập khẩu nếu ngời nhập khẩu trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền

Ngân hàng mở

Ngời nhập khẩu

Ngời xuất khẩu (4)

(2) (7) (8)

(3) (6) (5)

(1) (10) (9)

(10) : Ngời nhập khẩu kiểm tra chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C thì chấp nhậntrả tiền hoặc từ chối không trả tiền

d/ Vai trò của phơng thức tín dụng trong TTQT

TTQT ngày càng mở rộng và phát triển không ngừng trong hoạt động thơng mạiquốc tế TTQT theo phơng thức TDCT đóng một vai trò quan trọng không thể thiếu tronghoạt động TTQT Nhận thức về vấn đề đó, trong hoạt động TTQT, các ngân hàng khôngngừng phát triển nhằm nâng cao chất lợng phục cho khách hàng ngày một tốt hơn Phơngthức TDCT đợc sử dụng phổ biến do có u điểm sau:

* Đối với ngời xuất khẩu:

- Đợc đảm bảo thanh toán: L/C là bản cam kết trả tiền của ngân hàng mở L/C khingời xuất khẩu nộp bộ chứng từ hàng hoá phù hợp với L/C Do vậy trong phơng thức tíndụng chứng từ ngời xuất khẩu đợc đảm bảo thu hồi tiền hàng hoá dịch vụ đúng hạn với bộchứng từ hoàn hảo, ngay cả khi ngời nhập khẩu không muốn thanh toán Đặc biệt với L/C

đợc xác nhận của ngân hàng tại nớc xuất khẩu tránh đợc rủi ro không đợc thanh toán khitình hình tài chính, kinh tế, chính trị tại nớc ngời nhập khẩu không đợc ổn định

- Nhận đợc sự tài trợ của ngân hàng thông qua triết khấu bộ chứng từ hàng hoáhoặc có thể xin vay trên cơ sở thế chấp bộ chứng từ

* Đối với ngời nhập khẩu:

+ Ngân hàng đã giúp khách hàng kiểm tra một phần chất lợng, số lợng, phẩm chấthàng hoá thông qua bộ chứng từ, tiết kiệm thời gian và tránh đợc một phần rủi ro do ngờibán không thực hiện đúng cam kết theo hợp đồng

+ Do có sự cam kết trả tiền của ngân hàng nên ngời xuất khẩu mở rộng thanh toáncho ngời nhập khẩu (L/C trả chậm) tạo điều cho ngời nhập khẩu chủ động hơn trong việcthanh toán nhất là đối với những hợp đồng có giá trị lớn

+ Khi sử dụng phơng thức này, tuỳ theo mối quan hệ giữa ngân hàng với nhà nhậpkhẩu mà đợc ngân hàng cấp tín dụng khi mở L/C

* Đối với ngân hàng:

- Ngân hàng đợc hởng phí khi cung ứng dịch vụ này, ngoài ra còn mở rộng hoạt

động tín dụng thông qua cho vay tài trợ xuất nhập khẩu, huy động nguồn ngoại tệ lớn quacác khoản ký quỹ của khách hàng, qua nguồn ngoại tệ khách hàng thu đợc trong tài khoảntại ngân hàng

- Thực hiện TTQT đòi hỏi ngân hàng phải có cơ sở vật chất nhất định, đội ngũnhân viên có trình độ, mạng lới ngân hàng rộng khắp Qua đó nâng cao uy tín, chất lợngngân hàng

Tuy nhiên phơng thức tín dụng chứng từ không phải là một phơng thức hoàn hảo,

có nhợc điểm sau:

+ Đối với ngời xuất khẩu: do tính chặt chẽ của bộ chứng từ và ngời nhập khẩukhông có thiện chí với ngời xuất khẩu, họ có thể vì một lỗi nhỏ trên chứng từ có thể bị từchối thanh toán mặc dù hàng hoá đợc giao theo đúng hợp đồng

+ Đối với ngời nhập khẩu: Ngân hàng chỉ giao dịch trên cơ sở chứng từ, khâuthanh toán tách rời hàng hoá nên ngời nhập khẩu vẫn có thể gặp rủi ro do giả mạo chứng

từ hoặc chứng từ không đúng với hợp đồng hàng hoá

+ Đối với ngân hàng: gặp rủi ro về tỷ giá; rủi ro do ngời nhập khẩu mất khẳ năngthanh toán; tính phức tạp và chính xác khi cung ứng dịch vụ

Tuy nhiên phải khẳng định TTQT theo phơng thức TDCT hiện nay đợc sử dụngnhiều nhất chiếm 80-90% trong các phơng thức TTQT, nó thúc đẩy quá trình TTQT vàhoạt động thơng mại quốc tế

1.3 Các nhân tố ảnh hởng đến hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT

1.3.1 Các nhân tố chủ quan

a/ Uy tín của ngân hàng thơng mại trong nớc và trên trờng quốc tế

Hoạt động của một ngân hàng nói chung và hoạt động TTQT nói riêng có thể đợc mởrộng hay không là tuỳ thuộc rất nhiều vào uy tín của ngân hàng đó trong nớc và trên thế giới

Điều này quyết định lợng khách hàng mà ngân hàng thu hút đợc

Uy tín của ngân hàng đợc thể hiện ở các mặt: khả năng thanh toán, kỹ thuật xử lýnghiệp vụ, thời gian thanh toán, khă năng đáp ứng các phơng tiện thanh toán, sự đa dạngcủa các sản phẩm dịch vụ

Một ngân hàng có uy tín tốt trên thị trờng sẽ là điều kiện đầu tiên để khách hànglựa chọn mua các sản phẩm dịch vụ

b/ Mạng lới ngân hàng đại lý của ngân hàng thơng mại

Thâm nhập vào thị trờng nớc ngoài nhằm mở rộng qui mô hoạt động, phục vụkhách hàng tốt hơn, các ngân hàng có thể bằng một trong những cách: mở chi nhánh, mởvăn phòng đại diện.Tuy vậy, cho đến khi khối lợng hoạt động ở một nớc cha đạt đến mứccần thiết, và nhiều nguyên nhân khác các ngân hàng không thể mở chi nhánh ở khắp mọinơi trên thế giới, họ đã chọn phơng thức thiết lập các quan hệ ngân hàng đại lý nhằm giảiquyết các yêu cầu công việc ngay tại nớc đó

Quan hệ đại lý giữa hai ngân hàng là quan hệ dịch vụ Trong mối quan hệ này, cóthể hai bên cùng cung cấp cho nhau các dịch vụ cần thiết mang tính chất địa phơng hoặcchỉ đơn thuần là ngân hàng này làm địa lý cho ngân hàng kia trong việc xử lý một giaodịch nào đó

Với một ngân hàng đại lý rộng, các ngân NHTM có điều kiện để thực hiện cácchức năng làm đại lý cho ngân hàng đối tác Trên cơ sở đó, có thể tăng doanh thu nhờviệc thực hiện các dịch vụ uỷ thác của ngân hàng đại lý của mình, mở rộng nghiệp vụTTQT nh trở thành: ngân hàng thu hộ, ngân hàng thông báo, ngân hàng bảo lãnh, ngânhàng chiết khấu, ngân hàng chuyển nhợng.Ngợc lại, các NHTM có thể sử dụng mạng lớingân hàng đại lý đó để hoàn tất việc thực hiện các nghiệp vụ TTQT , giới thiệu thêm cácsản phẩm dịch vụ của mình Hơn thế nữa, với mối quan hệ đại lý tốt với một ngân hàng,ngân hàng đối tác có thể đợc ngân hàng bạn cung cấp một hạn mức tín dụng (Credit line)hay các dịch vụ đầu t.Hạn mức tín dụng giúp cho ngân hàng không bị ứ đọng vốn ký quỹtrong trờng hợp yêu cầu ngân hàng bạn xác nhận th tín dụng

Với một mạng lới ngân hàng hạn chế, các NHTM rất khó có thể thực hiện đợc cácnghiệp vụ TTQT của mình một cách thông suốt bởi vì các ngân hàng nớc ngoài có thể từchối thực hiện các giao dịch đối với ngân hàng không có quan hệ đại lý, hoặc có quan hệ

đại lý không tốt Chất lợng thực hiện các nghiệp vụ ngân hàng nớc ngoài uỷ thác cũng làmột tiêu chuẩn đánh giá xếp hạng ngân hàng đại lý Số lợng và mức độ uỷ thác thực hiệncác nghiệp vụ của ngân hàng nớc ngoài tuỳ thuộc rất lớn vào mức xếp hạng ngân hàng đạilý

c/ Hoạt động tài trợ ngoại thơng của ngân hàng

Để tiến hành bất kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh nào điều kiện đầu tiên bao giờcũng là vốn Đặc biệt hoạt động xuất nhập khẩu là hoạt động với khối lợng lớn, các mặthàng đa dạng, thị trờng quốc tế phức tạp tiềm ẩn nhiều rủi ro đòi hỏi phải có một quy môvốn tơng xứng Trong khi đó thực lực về vốn của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việtnam còn thấp, bởi vậy nhu cầu đợc tài trợ về vốn từ ngân hàng là lớn Ngân hàng phải cókhả năng t vấn, cung cấp các thông tin nhằm đa đến việc ký kết các hợp đồng và thực hiệntài trợ cần thiết.

 Tài trợ nhập khẩu:

Ngân hàng có thể cho ngời nhập khẩu vay với mục đích là thanh toán

tiền hàng cho ngời xuất khẩu Khách hàng có thể lập phơng án sản xuất kinh doanh mangtính khả thi cao cho lô hàng nhập khẩu về, lên kế hoạch tài chính xác định khả năng thanhtoán, xác định khoản cần tài trợ Trên cơ sở đó ngân hàng sẽ ra quyết định tài trợ và xác

định mức ngân hàng chấp nhận tài trợ Trong trờng hợp ngời nhập khẩu không thanh toánhoặc không tập trung đủ tiền để thanh toán bộ chứng từ giao hàng, ngân hàng sẽ cho vaytrên giá trị tiền hàng còn thiếu để thanh toán đúng hạn cho ngân hàng nớc ngoài Ngânhàng cũng có thể cho vay kí quỹ khi khách hàng đề nghị ngân hàng phát hành th tín dụng,xác nhận th tín dụng Khách hàng kí quỹ sẽ phải nộp một khoản tiền nhất định vào tàikhoản của họ tại ngân hàng và khoản tiền đó sẽ bị phong toả Ký quỹ nhằm hạn chế rủi rocho ngân hàng trong quá trình thực hiện bảo lãnhcho khách hàng Ký quỹ nhằm khẳng

định khách hàng có năng lực nhất định về vốnvà rằng buộc khách hàng làm tròn nghĩa vụcủa ngời đợc bảo lãnh Vì trong trờng hợp rủi ro của thơng vụ quá cao, ngân hàng sẽ yêucầu khách hàng ký quỹ với giá trị lớn mà khả năng doanh nghiệpkhông đáp ứng nổi hoặcchỉ đáp ứng đợc một phần điều này gây trở ngại cho doanh nghiệp vì kí quỹ là món tiền

bị phong toả, khách hàng không đợc sử dụng, vốn lu động của doanh nghiệp bị thu hẹp.Khi đó căn cứ trên uy tín của khách hàng, hiệu quả của thơng vụ hoặc trên tài sản đảmbảo, ngân hàng có thể cho vay kí quỹ Điều đó sẽ giả quyết đợc khó khăn về vốn lu độngcho khách hàng, tăng tính an toàn và mang lại hiệu qủ cao cho ngân hàng Nh vậy bằngcác hình thức tài trợ nhập khẩu khác nhau, ngân hàng sẽ đáp ứng đợc nhu cầu tối đa chokhách hàng, dẫn đến mở rộng thanh toán quốc tế

 Tài trợ xuất khẩu:

Đây chính là các khoản ngân hàng cho ngời xuất khẩu vay với mục đích bổ sung vốn

lu động cho doanh nghiệp để họ có khả năng thực hiện hợp đồng ngoại thơng đã kí, liên tụcsản xuất kinh doanh, không bị hụt vốn trong thời gian chờ tiền thanh toán Ngân hàng cóthể tài trợ cho ngời xuất khẩu trong giai đoạn chuẩn bị hàng xuất khẩu vì với những giá trịhợp đồng lớn, thời gian tạo thành phẩm dài ngời xuất khẩu thờng không đủ vốn lu động.Ngân hàng sẽ quyết định hạn mức tài trợ trên cơ sở các giấy tờ chứng minh mục đích vốnvốn tài trợ do ngời xuất khẩu xuất trình Bên cạnh đó ngân hàng có thể chiết khấu bộ chứng

từ xuất khẩu thông qua việc mua lại hoặc cho vay trên cơ sở bộ chứng từ xuất khẩu hoànhảo đợc ngơì xuất khẩu xuất trình Ngân hàng có thể áp dụng hìnhd thức chiết khấu miễntruy đòi hoặc chiết khấu có truy đòi Việc áp dụng các hạn mức tài trợ và hình thức chiếtkhấu khác nhau tạo điều kiện cho ngời xuất khẩu đảm bảo quyền lợi trong hoạt động ngoại

d/ ứng dụng Marketing

Bất cứ một doanh nghiệp nào bắt tay vào kinh doanh đều muốn gắn kinh doanh củamình với thị trờng Bởi trong cơ chế thị trờng chỉ có nh vậy mới hy vọng tồn tại và pháttriển đợc Marketing trong hoạt động ngân hàng với chức năng nghiên cứu thị trờng và pháttriển đa ra các loại sản phẩm mới cũng nh hình thành cầu và phân phối sản phẩm của kháchhàng sẽ là chiếc cầu nối các ngân hàng với thị trờng Nhiệm vụ cơ bản của hoạt độngMarketing là thu hút khách hàng và tạo mọi điều kiện kích thích khách hàng sử dụng cácsản phẩm dịch vụ của ngân hàng.

e/ Các nghiệp vụ ngân hàng khác có liên quan

Trong NHTM, các nghiệp vụ có quan hệ mật thiết với nhau và hỗ trợ cho nhau, nhtrong hoạt động TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ, ngoài cung cấp dịch vụ đó,ngân hàng còn có thể có thu nhập từ hoạt động tài trợ hoạt động xuất nhập khẩu, kinhdoanh ngoại tệ

Chính sách ngoại thơng là một hệ thống các nguyên tắc, công cụ và biện phápthích hợp mà Nhà nớc sử dụng để điều chỉnh các hoạt động ngoại thơng của một quốc giatrong một thời kỳ nhất định, nhằm đạt đợc mục tiêu đặt ra trong chiến lợc phát triển kinhtế- xã hội của quốc gia đó Nhiệm vụ của chính sách ngoại thơng là điều chỉnh các hoạt

động thơng mại quốc tế theo chiều hớng có lợi cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất ớc

n-Sự phát triển của hoạt động kinh tế đối ngoại nói chung và hoạt động ngoại thơngnói riêng kéo theo sự phát triển của các lĩnh vực khác: nh đầu t quốc tế, TTQT , bảohiểm…) Mỗi hợp đồng chỉ ra một mối quan hệ nhất định,Đối với TTQT nói chung và hoạt động TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từnói riêng, việc phát triển hoạt động kinh tế đối ngoại có một ý nghĩa to lớn Việc pháttriển của kinh tế đối ngoại đặc biệt là ngoại thơng làm phát sinh nhiều nhu cầu thực hiệncác nghĩa vụ tiền tệ với các quốc gia khác Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển cácnghiệp vụ TTQT nói chung và hoạt động TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ nóiriêng Hơn thế nữa, kinh tế ngoại thơng phát triển sẽ yêu cầu nhiều loại hình dịch vụTTQT trong đó có TTQT theo phơng thức tín dụng để đáp ứng nhu cầu thanh toán đadạng của nó

b/ Môi trờng kinh doanh

Hoạt động thanh toán quốc tế là hoạt động chụi nhiều ảnh hởng của các yếu tốkinh tế, chính trị, pháp luật, xã hội Các doanh nghiệp có xu hớng tìm kiếm những thị tr-ờng có độ an toàn, đó là do hoạt động thơng mại quốc tế là hoạt động phức tạp, chụi tác

động ảnh hởng của nhiều yếu tố cũng nh tiềm ẩn nhiều rủi ro Vì vậy, khi các yếu tố đó

ổn định các doanh nghiệp thấy đợc quyền lợi của họ đợc đảm bảo, sẽ tạo niềm tin cho cácdoanh nghiệp mở rộng kinh doanh tại nớc đó, làm tăng nhu cầu thanh toán L/C, và ngợclại

Bên cạnh đó hành lang pháp lý, văn bản hớng dẫn thanh toán quốc tế có phân định

rõ ràng lợi ích nghĩa vụ hợp pháp của các bên tham gia xuất nhập khẩu sẽ tạo niềm tin chocả ngời nhập khẩu và ngời xuất khẩu, khuyến khích thanh toán quốc tế phát triển

c/ Sự biến động của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái là giá cả của đồng tiền nớc này đợc biểu hiện bằng đơn vị đồngtiền nớc khác

Trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phơng thức tín dụng chứng từ, có qui định

đồng tiền nào dùng thanh toán và thời gian thanh toán Vì thế, trong thời gian thanh toán,nếu tỷ giá thay đổi tăng hay đồng nội tệ giảm giá trị, khi đó ngời nhập khẩu sẽ bị thiệt hại

do phải mua ngoại tệ với giá cao và xu hớng là ngời nhập khẩu sẽ hạn chế mở L/C nhậpnhằm giảm bớt chi phí do mua với giá cao, kết quả là L/C nhập khẩu giảm Ngợc lại, khi

tỷ giá giảm, đồng nội tệ tăng giá, nhu cầu mở L/C nhập khẩu tăng

Tỷ giá hối đoái là một nhân tố nhạy cảm Sự biến động lên xuống của nó sẽ ảnh ởng đến nhiều hoạt động trong nền kinh tế thế giới trong đó có hoạt động TTQT nóichung và hoạt động TTQT theo phơng thức tín dụng chứng từ nói riêng của ngân hàng

h-Kết luận chơng 1: Chơng một đã trình bày những lý luận cơ bản về TTQT nói chung:

khái niệm, vai trò, nhân tố tác động, các phơng tiện và phơng thức TTQT Đây là cơ sởcho những phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động TTQT theo phơng thức TDCT tại

VP Bank, để từ đó tìm ra những kết quả đã đạt đợc và những tồn tại trong hoạt độngTTQT theo phơng thức TDCT tại VP Bank

2.1.1 Giới thiệu tổng quát

VP Bank đợc thành lập theo giấy phép hoạt động số 0042/NH - GP của Thống đốcNHNN Việt Nam, cấp ngày 12/8/1993 với thời gian hoạt động là 99 năm Ngân hàng bắt

đầu hoạt động từ ngày 4/9/1993 theo giấy phép thành lập số 1535/QĐ - UB ngày4/9/1993

Vốn điều lệ khi mới thành lập là 20 tỷ VND Sau đó VP Bank tiếp tục tăng vốn

điều lệ lên 70 tỷ VND theo quyết định số 193/QĐ - NH5 ngày 12/9/1994 và tăng lên174,9 tỷ VND theo quyết định số 53/QĐ - NH5 ngày 18/3/1996 của NHNN tơng đơng174.900 cổ phiếu của 97 cổ đông

Khởi đầu với vốn điều lệ 20 tỷ, sau đó , do nhu cầu phát triển , theo thời gianVPBank đã nhiều lần tăng vốn điều lệ Đến nay (tháng 4 năm 2007) , VPBank đã quyết

định tăng vốn điều lệ từ 750 tỷ lên 1500 tỷ Số lợng nhân viên của VPBank trên toàn hệthống tính đến nay có trên 1000 ngời, trong đó phần lớn là các cán bộ, nhân viên có trình

độ đại học và trên đại học (chiếm 87%), thờng xuyên đợc đào tạo chuyên môn nghiệp vụtại trung tâm đào tạo riêng của VPBank

Tính đến tháng 8 năm 2006, Hệ thống VPBank có tổng cộng 37 điểm giao dịchgồm có: Hội sở chính tại Hà Nội, 21 Chi nhánh và 16 phòng giao dịch tại các Tỉnh, Thànhphố lớn của đất nớc là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Thừa Thiên Huế, ĐàNẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc; Bắc Giang và 2 Công ty trực thuộc Năm 2006,VPBank sẽ mở thêm các Chi nhánh mới tại Vinh (Nghệ An); Thanh Hóa, Nam Định, NhaTrang, Bình Dơng; Đồng Nai, Kiên Giang và các phòng giao dịch, nâng tổng số điểm

giao dịch trên tòan Hệ thống của VPBank lên 50 chi nhánh và phòng giao dịch Bên cạnhviệc mở rộng mạng lới giao dịch trên đây, trong năm 2006, VPBank cũng đã mở thêm haiCông ty trực thuộc đó là Công ty Quản lý nợ và khai thác tài sản; Công ty Chứng khoánVPBank Quan hệ quốc tế của ngân hàng đợc mở rộng Hiện nay, ngân hàng có quan hệ đại

lý với 450 ngân hàng đại lý của 120 nớc trên thế giới Sự mở rộng mối quan hệ này giúpcho ngân hàng ngày càng phục vụ tốt hơn nhu cầu của khách hàng Việc ứng dụng các côngnghệ hiện đại cũng đợc ngân hàng quan tâm và từng bớc thực hiện nhằm nâng cao hơn nữachất lợng dịch vụ cung cấp cho khách hàng

2.1.2 Cơ cấu tổ chức

Là một NHTM cổ phần, cơ cấu tổ chức của ngân hàng VPBank đợc tổ chức theo môhình của một công ty cổ phần theo luật doanh nghiệp Ngân hàng Thơng mại Cổ phân Cácdoanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam (VPBank) đã thiết lập một cơ cấu quản trị điềuhành phù hợp với các tiêu chuẩn về tổ chức và hoạt động của Ngân Hàng Thơng Mại (Nghị

Định 49/2000/NĐ - CP ngày 12/09/2000 của Chính Phủ và các hớng dẫn về các tổ chức vàhoạt động của hội đồng quản trị; ban kiểm soát; Tổng giám đốc Ngân Hàng Thơng mại cổPhần Nhà nớc và Nhân dân (Quyết định 1087/QĐ - NHNN ngày 27/08/2001 của NgânHàng Nhà nớc)

Hội đồng quản trị là cơ quan quản lý cao nhất của ngân hàng Hội đồng quản trịcủa VPBank gồm 6 thành viên, họp định kỳ hàng quý, có quyền nhân danh ngân hàng đểquyết định các vấn đề liên quan đến mục đích và quyền lợi của ngân hàng HĐQT có vaitrò xây dựng định hớng chiến lợc tổng thể và định hớng hoạt động lâu dài cho NgânHàng, ấn định mục tiêu tài chính giao cho ban điều hành Hội đồng chỉ đạo và giám sáthoạt động của ban điều hành thông qua một số hội đồng và ban chuyên môn do Hội đồngthành lập nh Ban kiểm tra - kiểm soát nội bộ, Hội đồng tín dụng, Hội đồng quản lý Tàisản Nợ - Tài sản Có; Hội đồng đầu t

Ban điều hành gồm có Tổng giám đốc điều hành chung, bốn Phó Tổng giám đốcphụ tá cho Tổng giám đốc và một kế toán trởng Ban điều hành có nhiệm vụ cụ thể hóachiến lợc tổng thể và các mục tiêu do Hội đồng quản trị đề ra bằng các kế hoạch, ph ơng

án kinh doanh, tham mu cho hội đồng quản trị các vấn đề về chiến lợc, chính sách và trựctiếp điều hành mọi hoạt động của Ngân Hàng

Ban kiểm tra, kiểm soát nội bộ đợc thành lập chính thức ngày 13/03/1996 Nhiệm

vụ của Ban là kiểm tra, giám sát tình hình hoạt động của các đơn vị trực thuộc hệ thốngVPBank về sự tuân thủ pháp luật, các quy định pháp lý của ngành Ngân Hàng và các quychế thể lệ, quy trình nghiệp vụ của VPBank Qua đó đánh giá chất lợng điều hành và hoạt

động của từng đơn vị; tham mu cho Ban điều hành cũng nh đề xuất khắc phục yếu kém,

đề phòng rủi ro nếu có

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng VPBank

Phòng phục vụ khách hàng doanh nghiệp Phòng phục vụ khách hàng cá nhân

Phòng thẩm định tài sản đảm bảoPhòng thu hồi nợ

Phòng TTQT và kiều hốiPhòng ngân quỹ

Phòng kế toánVăn phòngPhòng tổng hợp và quản lý CNPhòng giao dịch và kho quỹTrung tâm tin học

Trung tâm đào tạoTrung tâm dịch vụ kiều hối phát chuyển tiền nhanh(Western Union)

Đại hội cổ

đông

Ban kiểm soát

Các ban tín dụng

Phòng KTKT nội bộ