Pháp luật về đăng ký kinh doanh thực tiễn tại văn phòng luật sư đỗ pháp

Cụthể là: Hệ thống văn bản pháp luật về thành lập doanh nghiệp chưa đồng bộ; có nhiều chủthể có thẩm quyền thành lập và đăng ký các loại hình doanh nghiệp khác nhau; có sựchồng chéo tron

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

The University

VÕ THỊ HỒNG VÂN

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

• • •

PHÁP LUẬT VỀ ĐĂNG KÝ KINH DOANH

-THỰC TIỄN TẠI VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ĐỖ PHÁT

KonTum, tháng 06 năm 2020

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

LỜI CẢM ƠN

Trên thực tế không có sự thành công nào không gắn liền với những sự hỗ trợ, giúp

đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác Thực tập là một yêu cầubắt buộc của mọi sinh viên trước khi kết thúc 04 năm học tại trường Thời gian thực tập

3 tháng là yêu cầu bắt buộc đối với sinh viên ngành Luật, khoa Sư phạm & Dự bị Đạihọc, Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại KonTum Quan trọng hơn, thực tập là thời gian đểsinh viên thử sức với công việc, định hướng nghề nghiệp tương lai cho bản thân, tự tinhơn khi va chạm môi trường thực tế khi kết thúc chương trình học tập của mình

Được sự tiếp nhận và sắp xếp của Văn phòng Luật sư Đỗ Pháp em được sắp xếpthực tập dưới sự hướng dẫn của Luật sư Lê Thị Thanh Phương Qua quá trình thực tậpđược sự giúp đỡ nhiệt tình của luật sư đã giúp em học hỏi được nhiều kinh nghiệm thựctế

Thời gian thực tập không ngắn nhưng cũng không quá dài đã giúp em biết đượcthêm nhiều điều bổ ích, tích lũy cho mình được một phần nào đó kiến thức thực tế khiđược tiếp xúc, quan sát trực tiếp, thử tham gia làm những công việc giúp em hoàn thiệnthêm cho mình về kiến thức lý luận đã được học trên ghế nhà trường

Để hoàn thành đề tài tốt nghiệp này trước hết em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tớicác thầy, cô giáo Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum đã hết lòng truyền dạy cho

em những kiến thức quý báu trong những năm qua Và đặc biệt gửi lời cảm ơn chânthành đến giáo viên hướng dẫn Nguyễn Thị Trúc Phương đã kề vai sát cánh, hỗ trợ, giúp

đỡ em trong suốt quá trình thực tập

Trong quá trình thực tập, vì chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế nên trong bài báocáo khó tránh khỏi sai sót Kính mong nhận được sự góp ý và nhận xét từ phía thầy cô

để em có được những kinh nghiệm bổ ích và áp dụng thực hiện hiệu quả trong tương lai.Cuối cùng em xin kính chúc ban lãnh đạo, quý thầy cô khoa sư phạm và dự bị Đạihọc Phân hiệu Đại học Đà Nẵng tại Kon Tum, Trưởng văn phòng Luật sư Đỗ Pháp vàcác anh chị tại Văn phòng thật nhiều sức khỏe và gặp nhiều thành công trong công việc

Vì kiến thức chuyên môn còn hạn chế, trong quá trình thực tập và hoàn thiện đề tàinày em không tránh khỏi những sai sót, kình mong nhận được sự góp ý từ quý thầy cô

và nhà trường

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

3.1 HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN ĐĂNG KÝ KINH DOANH TẠI VĂN PHÒNG LUẬT

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

4

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DKKD Đăng ký kinh doanh

GCNĐKKD Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanhTNHH Trách nhiệm hữu hạn

BLDS Bộ luật dân sự

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày 29/11/2005 Luật Doanh nghiệp 2005 có hiệu lực, cộng đồng doanh nghiệp đã

có sự phát triển mạnh mẽ Số lượng doanh nghiệp thành lập tăng kéo theo sự gia tăngnhanh chóng về khối lượng công việc của đăng ký kinh doanh (ĐKKD) cũng như yêu cầuquản lý về thành lập doanh nghiệp Ngày 26/11/2014, Luật Doanh nghiệp năm 2014 đượcQuốc Hội thông qua Với việc Luật Doanh nghiệp năm 2014 được thông qua, các quy địnhpháp luật đối với hoạt động thành lập doanh nghiệp có nhiều thay đổi cần được đưa raxem xét và kiến giải

Hiện nay việc thực thi pháp luật về thành lập doanh nghiệp nói chung có nhiều cảithiện nhưng vẫn còn rất nhiều bất cập, hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu hội nhập Cụthể là: Hệ thống văn bản pháp luật về thành lập doanh nghiệp chưa đồng bộ; có nhiều chủthể có thẩm quyền thành lập và đăng ký các loại hình doanh nghiệp khác nhau; có sựchồng chéo trong quản lý đối với thành lập doanh nghiệp giữa các loại hình doanh nghiệp(doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài); việc phối hợp giữacác cơ quan nhà nước trong đối với thành lập doanh nghiệp còn nhiều tồn tại

Chính vì vậy việc thực thi pháp luật đối với thành lập doanh nghiệp đã và đang gặprất nhiều khó khăn với nhiều lý do cả khách quan và chủ quan Thực tế hiện nay tình trạngdoanh nghiệp vi phạm các quy định của Luật Doanh nghiệp (không chấp hành các nộidung trong hồ sơ thành lập doanh nghiệp, không chấp hành các nghĩa vụ, báo cáo củadoanh nghiệp) có chiều hướng gia tăng cả về số lượng và tính chất, mức độ vi phạm Quanngại hơn cả là chính tình trạng này là điều kiện, cơ hội cho các cá nhân, doanh nghiệp tổchức lợi dụng vi phạm pháp luật, gây thiệt hại đến lợi ích của các cá nhân, tổ chức và toànthể xã hội và làm đau đầu các cơ quan quản lý nhà nước

Với những lý do trên, nghiên cứu đề tài: “Pháp luật về đăng ký kinh doanh - thực

tiễn tại văn phòng luật sư Đỗ Pháp"\à một đề tài có ý nghĩa quan trọng cấp bách cả về

phương diện lý luận cũng như thực tiễn

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ nội dung, cơ sở lý luận và thực tiễncủa các quy định về thành lập doanh nghiệp Trên cơ sở phân tích các quan điểm hiệnhành và thực tiễn pháp lý về quy định thành lập doanh nghiệp, và thực tiễn vận dụng quyđịnh về thành lập doanh nghiệp trong hoạt động tư vấn tại văn phòng luật sư Đỗ Pháp.Đồng thời, đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác này tại văn phòng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Báo cáo thực tập tốt nghiệp tập trung nghiên cứu những quy định pháp luật về việcthành lập doanh nghiệp, thực tiễn và những giải pháp hướng tới hoàn thiện hoạt động tưvấn pháp luật về ĐKKD tại văn phòng luật sư

6

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân chia các vấn đề nhỏ, chi tiết, cụ thể hơn.Sau khi phân tích thì tổng hợp lại và khái quát đề đưa tới sự nhận thức tổng thể về phápluật thành lập doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện

- Phương pháp quy nạp và diễn dịch: đề tài đi từ vấn đề chung đến vấn đề riêng, đi từnhững hiện tượng riêng lẻ đến những cái chung

- Phương pháp thống kê, phương pháp phân tích tổng hợp để chỉ ra thực trạng thựchiện pháp luật trong hoạt động đăng ký kinh doanh Trong đó bao gồm những kết quả đạtđược và đặc biệt là những hạn chế, bất cập và những nguyên nhân tồn tại trong quá trìnhthực hiện đăng ký kinh doanh

5 Bố cục

Ngoài lời nói đầu, lời cảm ơn, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chủyếu của Báo cáo thực tập tốt nghiệp được trình bày trong 03 chương:

Chương 1: Tổng quan về văn phòng luật Đỗ Pháp

Chương 2:Cơ sở lý luận và quy định của pháp luật về Đăng ký kinh doanh

Chương 3:Thực tiễn áp dụng pháp luật về đăng ký kinh doanh trong hoạt động tư vấn pháp lý của văn phòng luật sư Đỗ Pháp

7

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VĂN PHÒNG LUẬT ĐỖ PHÁP 1.1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ VĂN PHÒNG LUẬT ĐỖ PHÁP

1.1.1 Giới thiệu sơ lược về văn phòng luật sư Đỗ Pháp

Tên đơn vị: VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ĐỖ PHÁP

- Địa chỉ: Số 69 Ngô Gia Tự,Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng

- Trưởng văn phòng luật sư: Luật sư Đỗ Pháp

Văn phòng Luật sư Đỗ Pháp thành lập năm 2002 bởi Luật sư Đỗ Pháp Với gần 10luật sư, chuyên gia pháp lý tại văn phòng thành phố Đà Nẵng, Văn phòng luật Đỗ Pháp cómột đội ngũ Luật sư giỏi, có trình độ chuyên môn cao, uy tín, chuyên nghiệp và có nhiềukinh nghiệm trong các lĩnh vực: Tư vấn Doanh nghiệp, Tư vấn Sở hữu trí tuệ, Tư vấn Đầu

tư nước ngoài tại Việt Nam, Tư vấn dịch vụ Giấy phép và các hoạt động hỗ trợ tư vấnpháp lý khác Đội ngũ Luật sư, cố vấn cao cấp, chuyên gia, chuyên viên pháp lý của Sài

Gòn Luật tốt nghiệp từ các trường luật uy tín , Đại học Luật Hà Nội, Đại học Luật thành

phố Hồ Chí Minh, Đại học Luật Khoa Sài Gòn Trong số đó, có những Luật sư trước đó

là Nhà báo được nhiều người biết đến, Công chức của Sở Tư pháp, Bộ Tư pháp, Luật sư,Chuyên viên pháp lý của các doanh nghiệp lớn Với một nền tảng như vậy, có được nhữnghiểu biết chuyên sâu trong các lĩnh vực tranh tụng và tư vấn về hình sự, dân sự, hôn nhân

và gia đình, hành chính, lao động, kinh doanh - thương mại, v.v

Không chỉ có cho mình các nhân tố giỏi, Văn phòng Luật sư Đỗ Pháp còn có mộtmạng lưới đối tác pháp lý là các văn phòng luật sư, các công ty luật nổi tiếng trên toàncầu Điều này sẽ giúp hãng tư vấn cho các khách hàng thực hiện được các giao dịch ở tầmquốc tế

1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của văn phòng luật sư Đỗ Pháp

Trước nhu cầu cần được trợ giúp pháp lý của nhiều tổ chức, cá nhân và doanhnghiệp, Văn phòng Luật sư Đỗ Pháp đã được thành lập bởi luật sư có nhiều năm kinhnghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp lý, tư vấn đầu tư, thương mại, sở hữu trí tuệ, giải quyếttranh chấp đất đai, kinh tế, hôn nhân và gia đình,

Văn phòng luật sư Đỗ Pháp được thành lập theo sự cấp phép của Sở tư pháp thànhphố Đà Nẵng Văn phòng luật sư Đỗ Pháp đã và đang tư vấn, trợ giúp pháp lý, tranh tụng

để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các cá nhân, doanh nghiệp Với uy tín nghềnghiệp văn phòng luật sư Đỗ Pháp đã khẳng định được tên tuổi và vị thế của mình trong

sự phát triển của nền kinh tế đất nước và sự hội nhập kinh tế quốc tế, đóng góp những giátrị tích cực tạo nên lợi thế và vai trò tích cực của luật sư trong sự phát triển của thời đại.Văn phòng luật sư Đỗ Pháp được cấp giấy phép hoạt động từ ngày 08 tháng 07 năm

2002 đến nay đã đi vào hoạt động gần 18 năm Với bề dày kinh nghiệm văn phòng luật đãtạo nên được thương hiệu, uy tín và niềm tin cho khách hàng

1.2 LĨNH VỰC HOẠT ĐỘNG, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA ĐƠN VỊ 1.2.1 Lĩnh vực hoạt động: Hoạt động đại diện, tư vấn pháp luật

1.2.2 Nhiệm vụ

1 Hỗ trợ pháp lý, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật để mọi công dân sống vàlàm việc theo pháp luật; yêu cầu các cơ quan, tổ chức tuân thủ pháp luật, góp phầnbảo vệ Đảng, Nhà nước Xã hội Chủ nghĩa và quyền lợi hợp pháp của mọi cá nhân,

tổ chức;

2 Tư vấn pháp luật, soạn thảo hợp đồng, văn bản, chỉ ra tình trạng pháp lý và cungcấp những giải pháp pháp lý hữu ích phòng ngừa rủi ro, tháo gỡ vướng mắc pháp lýcho các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức trong và ngoài nước;

3 Tham gia giải quyết tranh chấp, giải quyết những mâu thuẫn về lợi ích giữa các tổchức, các cá nhân để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhântheo quy định pháp luật;

4 Luật sư, chuyên viên pháp lý, nhân viên của Sứ Mệnh Vàng không ngừng học hỏi,rèn luyện, nâng cao kiến thức pháp luật, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng hànhnghề luật sư để phục vụ tốt hơn cho xã hội, góp phần phát triển đội ngũ luật sư, đápứng công cuộc đổi mới và cải cách hành chính, tư pháp;

5 Lĩnh vực hành nghề của Văn phòng luật sư Đỗ Pháp:

+ Tư vấn pháp luật cho mọi tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước qua: Email, điệnthoại; Fax và tư vấn online, tư vấn trực tiếp tại Công ty và các văn phòng giao dịch;

+ Trợ giúp pháp lý miễn phí:

+ Soạn thảo đơn từ, hồ sơ khởi kiện, khiếu nại, tố cáo, :

+ Đại diện ngoài tố tụng để đàm phán, thương lượng và thực hiện các thủ tục hànhchính, pháp lý theo quy định pháp luật;

+ Tham gia tố tụng tại Tòa án và Trọng tài thương mại;

+ Dịch vụ pháp lý khác: Soạn thảo hợp đồng, văn bản, di chúc; luật sư riêng

1.2.3 Chức năng

1 Hoạt động theo đúng lĩnh vực hành nghề ghi trong Giấy đăng ký hoạt động;

2 Thực hiện đúng và đầy đủ những nội dung đã giao kết với khách hàng trong hợpđồng dịch vụ pháp lý;

3 Bồi thường thiệt hại do lỗi mà Luật sư của Công ty gây ra cho khách hàng trong khithực hiện tư vấn pháp luật, các dịch vụ pháp lý khác;

4 Mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho luật sư của Công ty theo quy định củapháp luật;

5 Niêm yết mức thù lao luật sư tại Website và Trụ sở của Công ty, Văn phòng giao

dịch;

6 Chấp hành quy định của pháp luật về lao động, thuế, kế toán, thống kê;

7 Nhận luật sư tập sự và cử luật sư hướng dẫn luật sư tập sự theo sự giới thiệu củaBan Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP.HCM;

8 Thông báo cho Sở Tư pháp về tình hình tổ chức và hoạt động của Văn phòngphòng định kỳ 06 tháng và hàng năm, những thay đổi trong hoạt động của Vănphòng: sửa đổi, bổ sung lĩnh vực hoạt động, sáp nhập, chấm dứt hoạt động củaCông ty, mở chi nhánh ;

9 Chịu sự kiểm tra, giám sát của Sở Tư pháp TP.HCM, của Ban chủ nhiệm Đoàn luật

12 Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật

1.3 CƠ CẤU TỔ CHỨC, BỘ MÁY CỦA ĐƠN VỊ

' • •

Sơ đồ cơ cấu tổ chức, bộ máy của đơn vị văn phòng luật sư Đỗ Pháp:

Trưởng văn phòng

1.4 NỘI QUY QUY ĐỊNH CỦA ĐƠN VỊ

Trong quá trình hành nghề luật sư văn phòng luật luôn thực hiện đúng các quy định phápluật, cụ thể:

- Thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật;

- Chủ động tham gia góp ý kiến xây dựng các văn bản pháp luật do Đoàn Luật sưthành phố Đà Nẵng đề ra

- Không có thành viên nào bị thi hành kĩ luật, bị khiếu nại, tố cáo đồng thời thựchiện nghiêm chỉnh báo cáo theo đúng quy định, thời hạn do Đoàn luật sư thành phố Đànẵng yêu cầu

- Tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ luật sư và đạo đức nghề nghiệp luật

sư do Liên Đoàn Luật sư tổ chức

- Thực hiện đầy đủ và đúng hạn các vụ án chỉ định, tham gia thwucj hiện tốt công tác

xã hội, từ thiện, công tác Công Đoàn

- Thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp

- Tham gia tích cực các lĩnh vực liên quan đến pháp luật

- Tham gia chương trình hộp thư truyền hình của Đài Phát thanh truyền hình ĐàNẵng

- Tham gia chương trình luật sư của bạn của DN Radio

- Tham gia trả lời cho Tổng đài 1088 về pháp luật

Ngoài ra, trong môi trường làm việc kỉ luật cao, nhân viên văn phòng phải làm việc

đúng giờ và tác phong phải lịch sự Cách giao tiếp, tư vấn khách hàng được chú trọng Đặtmục tiêu uy tín chất lượng làm nên thương hiệu lên hàng đầu

1.5 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

1.5.1 Những công việc được giao

Trong quá trình thực tập đã hoàn thành các công việc được giao:

- Photo, in các tài liệu văn bản tại văn phòng

- Tham gia nghiên cứu hồ sơ vụ án dưới sự hướng dẫn của Luật sư Lê Thị ThanhPhương

- Soạn các văn bản pháp lý theo sự hướng dẫn của luật sư

- Tham gia tạo lập, xây dựng các tình huống liên quan đến các vụ án dân sự, hình sự,hành chính.post lên trang của văn phòng và giải đáp thắc mắc cho khách hàng

- Tham gia nghiên cứu hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp

- Sao chép văn bản, giấy tờ tài liệu

- Làm các công việc khác theo sự hướng dẫn luật sư và các anh chị nhân viên trongcông ty.

1.5.2 Kết quả đạt được

Tìm hiểu và học hỏi được nhiều kiến thức, kinh nghiệm sẽ giúp ích rất nhiều trongcông việc sau này cũng như các nguyên tắc trong lao động

Sử dụng thành thạo máy in văn phòng

Biết xây dựng tạo lập tình huống liên quan đến các vụ án dân sự, hình sự, hànhchính post lên trang của văn phòng và giải đáp thắc mắc cho khách hàng

Biết tự tạo đơn: đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn khởi kiện,

Làm quen và thực hiện tốt các tác phong trong công việc, tuân thủ đúng giờ giấctrong cơ quan, đồng thời tuân thủ các quy định chung của cơ quan

Luôn giữ mối quan hệ tốt với các đồng nghiệp, biết chia sẻ và lắng nghe ý kiến củangười khác

Tuy lần đầu được tiếp xúc với các công việc còn hơi bỡ ngỡ Nhưng dưới sự hướngdẫn nhiệt tình của Luật sư Lê Thị Thanh Phương và các anh/chị Luật sư trong văn phòng

đã giúp em hoàn thành tốt các công việc được giao một cách tối ưu nhất

Qua đợt thực tập này, phần nào cũng giúp em đánh giá đúng hơn điểm mạnh cũngnhư điểm yếu cần khắc phục của bản thân Những kiến thức được trang bị tại trường cùngvới những kỹ năng mềm có được trong quá trình thực tập tại công ty giúp em hoàn thànhtốt công việc được giao trong quá trình thực tập

KẾT CHƯƠNG 1

Qua quá trình thực tập tại Văn phòng luật sư Đỗ Pháp với công việc được giao là hỗtrợ luật sư Lê Thị Thanh Phương thụ lý hồ sơ Quy trình thực hiện công việc này đượchướng dẫn cũng như hỗ trợ nhiệt tình, điều này mang lại sự linh hoạt, công việc đạt đượchiệu quả cao, sinh viên nắm bắt được tốt các công việc được giao

Thời gian thực tập tại Văn phòng luật sư Đỗ Pháp, em có cơ hội được tiếp xúc, tròchuyện với các anh/chị làm việc tại Văn phòng luật sư Đỗ Pháp, nhận được sự hỗ trợ rấtnhiệt tình của các anh/chị luật sư làm việc tại văn phòng Anh(chị) là người đã giúp đỡ emthu thập các số liệu cần thiết cho bài báo cáo này, hơn thế nữa anh(chị) còn hướng dẫn emnhững bước cơ bản của công việc thực tập được giao, nhờ vậy mà em không cảm thấy áplực bởi một số công việc đòi hỏi kỹ năng mềm mà trước đó là điểm yếu của em Ngoài ra,

em được tiếp xúc với khách hàng, điều đó giúp em rèn luyện một số kỹ năng cần thiếtphục vụ cho công việc được giao, áp dụng các kiến thức được đào tạo tại trường, em nhậnthấy mình phù hợp với các công việc mang tính chất pháp lý

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐĂNG KÝ KINH

DOANH2.1 KHÁI QUÁT VỀ DOANH NGHIỆP

2.1.1 Khái niệm kinh doanh

Hiện nay trên phương diện lý thuyết có khá nhiều định nghĩa thế nào là một doanhnghiệp, mỗi định nghĩa đều mang trong nó có một nội dung nhất định với một giá trị nhấtđịnh Điều ấy cũng là đương nhiên, vì rằng mỗi tác giả đứng trên nhiều quan điểm khácnhau khi tiếp cận doanh nghiệp để phát biểu Chẳng hạn:

Xét theo quan điểm chức năng: Doanh nghiệp được định nghĩa như sau: '“Doanh

nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó người ta kết hợp các yếu tố sản xuất (có

sự quan tâm giá cả của các yếu tố) khác nhau do các nhân viên của công ty thực hiện nhằm bán ra trên thị trường những sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ để nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá bán sản phẩm với giá thành của sản phẩm ấy”1 2

Xét theo quan điểm phát triển: “Doanh nghiệp là một cộng đồng người sản xuất ra

những của cải Nó sinh ra, phát triển, có những thất bại, có những thành công, có lúc vượt qua những thời kỳ nguy kịch và ngược lại có lúc phải ngừng sản xuất, đôi khi tiêu vong do gặp phải những khó khăn không vượt qua được'”.

Ngoài ra có thể liệt kê hàng loạt những định nghĩa khác nữa khi xem xét doanhnghiệp dưới những góc nhìn khác nhau Song giữa các định nghĩa về doanh nghiệp đều cónhững điểm chung nhất, nếu tổng hợp chúng lại với một tầm nhìn bao quát trên phươngdiện tổ chức quản lý là xuyên suốt từ khâu hình thành tổ chức, phát triển đến các mối quan

hệ với môi trường, các chức năng và nội dung hoạt động của doanh nghiệp cho thấy đã làmột doanh nghiệp nhất thiết phải được cấu thành bởi những yếu tố sau đây:

* Yếu tố tổ chức: một tập hợp các bộ phận chuyên môn hóa nhằm thực hiện các

chức năng quản lý như các bộ phận sản xuất, bộ phận thương mại, bộ phận hành chính

Từ cách nhìn nhận như trên có thể phát biểu về định nghĩa doanh nghiệp như sau:Doanh nghiệp là đơn vị kinh tế có tư cách pháp nhân, quy tụ các phương tiện tài chính, vậtchất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩmhoặc dịch vụ, trên cơ sở tối đa hóa lợi ích của người tiêu dùng, thông qua đó tối đa hóa lợicủa chủ sở hữu, đồng thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu xã hội

Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức kinh doanh có tư cách pháp nhân

Tư cách pháp nhân của một doanh nghiệp là điều kiện cơ bản quyết định sự tồn tạicủa doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc dân, nó do Nhà nước khẳng định và xác định.Việc khẳng định tư cách pháp nhân của doanh nghiệp với tư cách là một thực thể kinh tế,một mặt nó được nhà nước bảo hộ với các hoạt động sản xuất kinh doanh, mặt khác nóphải có trách nhiệm đối với người tiêu dùng, nghĩa vụ đóng góp với nhà nước, trách nhiệmđối với xã hội Đòi hỏi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính trongviệc thanh toán những khoản công nợ khi phá sản hay giải thể

1M.Francois Peroux

2Trích từ sách kinh tế doanh nghiệp của D.Larua.A Caillat - Nhà xuất bản Khoa Học Xã Hội 1992

Doanh nghiệp là một tổ chức sống trong một thể sống (nền kinh tế quốc dân) gắnliền với địa phương nơi nó tồn tại.

Doanh nghiệp là một tổ chức sống vì lẽ nó có quá trình hình thành từ một ý chí vàbản lĩnh của người sáng lập (tư nhân, tập thể hay Nhà nước); quá trình phát triển thậm chí

có khi tiêu vong, phá sản hoặc bị một doanh nghiệp khác thôn tính Vì vậy cuộc sống củadoanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào chất lượng quản lý của những người tạo ra nó

Doanh nghiệp ra đời và tồn tại luôn luôn gắn liền với một vị trí của một địa phươngnhất định, sự phát triển cũng như suy giảm của nó ảnh hưởng đến địa phương đó

- Yếu tố sản xuất: các nguồn lực lao động, vốn, vật tư, thông tin

- Yếu tố trao đổi: những dịch vụ thương mại - mua các yếu tố đầu vào, bán sản phẩmsao cho có lợi ở đầu ra

Yếu tố phân phối: thanh toán cho các yếu tố sản xuất, làm nghĩa vụ nhà nước, tríchlập quỹ và tính cho hoạt động tương lai của doanh nghiệp bằng khoản lợi nhuận thu được

2.1.2 Đặc điểm về doanh nghiệp

Xem xét các khái niệm về doanh nghiệp để rút ra các điểm chung nhất thì có thể thấyrằng một doanh nghiệp có các đặc trưng cơ bản sau đây:

a Có hoạt động kinh doanh hoặc cung ứng dịch vụ thường xuyên

Phần lớn doanh nghiệp được thành lập nhằm mục đích kinh doanh, mua bán hànghóa tạo lợi nhuận hoặc cung ứng dịch vụ hoặc cả hai để phục vụ lợi ích người tiêu dùng.Tuy nhiên, cũng có một số doanh nghiệp đặc thù, thành lập và hoạt động không vì mụctiêu lợi nhuận Các doanh nghiệp này đa phần là doanh nghiệp công ích hoặc doanh nghiệp

xã hội, do Nhà nước thành lập và chủ sở hữu, thực hiện các hoạt động vì lợi ích của cộngđồng và xã hội, chẳng hạn các doanh nghiệp về điện, nước, vệ sinh công cộng

Trong đời sống kinh tế xã hội, bất kỳ thực thể nào cũng có thể làm nảy sinh các hoạtđộng sản xuất kinh doanh hay cung ứng dịch vụ Ví dụ: một hộ nông dân, khi thu hoạchmùa vụ, có thể bán thóc gạo của mình để kiếm thêm thu nhập sau khi đã đủ gạo để ăn, họthực hiện hoạt động này một lần trong trong năm hoặc vài năm một lần một cách rất tựphát Các hoạt động lẻ tẻ và mang tính cá biệt như vậy không phải đặc trưng của doanhnghiệp, vốn có hoạt động sản xuất kinh doanh, cung ứng dịch vụ rất thường xuyên, chuyênnghiệp và liên tục Một doanh nghiệp phải có đầy đủ hoạt động kinh doanh mà hoạt động

đó phải được thực hiện trong một quá trình lâu dài Theo các quy định hiện hành của Việt

Nam, “kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của

quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi” 3 Như vậy, chỉ khi một tổ chức kinh tế thực hiện hoạt động kinhdoanh, cung ứng dịch vụ cho người tiêu dùng một cách chuyên nghiệp, liên tục, thườngxuyên, lâu dài thì tổ chức đó mới có thể được coi là một doanh nghiệp

b Doanh nghiệp có tính tổ chức

Đa phần các doanh nghiệp đều là những thực thể có tính tổ chức Tính tổ chức đượcthể hiện ở chỗ doanh nghiệp được thành lập luôn có cơ cấu nhân sự, có bộ máy tổ chứcđiều hành, có trụ sở giao dịch hoặc đăng ký và có tài sản riêng để quản lý Chính vì vậy,

3 Luật doanh nghiệp 2014

pháp luật nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, quy định về tư cách “pháp nhân” của hầuhết các loại hình doanh nghiệp, trừ doanh nghiệp tư nhân vốn gắn liền với một cá nhânkinh doanh.

c Doanh nghiệp có tính hợp pháp

Tại rất nhiều quốc gia, doanh nghiệp muốn được thừa nhận là một pháp nhân, thamgia hoạt động kinh doanh và chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình thì đều phải đăng kýmột cách hợp pháp Pháp luật nhiều nơi quy định về trình tự, thủ tục đăng ký hoặc côngnhận một tổ chức là doanh nghiệp Việc đăng ký thực hiện thông qua thủ tục “hai chiều”,tức là chủ sở hữu khi muốn thành lập doanh nghiệp phải nộp hồ sơ xin cấp phép, và cơquan quản lý nhà nước, khi chấp thuận bộ hồ sơ ấy thì ban hành giấy phép thành lậpdoanh nghiệp Một khi doanh nghiệp được “cấp phép”, nó đương nhiên được thừa nhận

ra đời, được pháp luật bảo hộ và phải chịu sự ràng buộc bởi các quy định pháp lý có liênquan Có thể nói, giấy phép hay chấp thuận của cơ quan nhà nước về việc thành lậpdoanh nghiệp chính là giấy khai sinh của doanh nghiệp vậy

Tính hợp pháp không chỉ thể hiện ở việc doanh nghiệp xin phép đăng ký và được cấpphép thành lập và hoạt động, để nhà nước ghi nhận sự hình thành hay tồn tại của doanhnghiệp, mà còn thể hiện ở việc, khi tham gia vào các quan hệ xã hội, doanh nghiệp cũng làmột thực thể độc lập và phải chịu trách nhiệm cho các hoạt động của mình, bằng tài sảnriêng của mình Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chínhtrong việc thanh toán những khoản công nợ khi phá sản hay giải thể

2.2 KHÁI QUÁT VỀ ĐĂNG KÝ VÀ THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP

2.2.1 Khái niệm đăng ký và thành lập doanh nghiệp

Để doanh nghiệp ra đời và đi vào hoạt động thì một trong những vấn đề quan trọng

mà các nhà đầu tư không thể bỏ để tạo nên tính hợp pháp cho doanh nghiệp đó là tiến hànhthực hiện thủ tục thành lập doanh nghiệp

Thành lập doanh nghiệp: là một thủ tục pháp lý được thực hiện tại cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền Tuỳ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, doanh nghiệp đó thuộc sở hữu nhànước hay sở hữu tư nhân; tuỳ thuộc vào mức độ cải cách hành chính và thái độ của nhànước đối với quyền tự do kinh doanh, mà thủ tục pháp lý này có tính đơn giản hay phứctạp khác nhau Theo đó thủ tục thành lập doanh nghiệp có thể bao gồm thủ tục cho phépthành lập doanh nghiệp và thủ tục đăng ký kinh doanh hoặc chỉ có một thủ tục duy nhất làđăng ký kinh doanh Việc đăng ký kinh doanh là thủ tục bắt buộc, nó cho phép xác lập tưcách pháp lý của chủ thể kinh doanh

Căn cứ tại Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp thì: Đăng ký doanhnghiệp là việc người thành lập doanh nghiệp đăng ký thông tin về doanh nghiệp dự kiếnthành lập, doanh nghiệp đăng ký những thay đổi hoặc dự kiến thay đổi trong thông tin vềđăng ký doanh nghiệp với cơ quan đăng ký kinh doanh và được lưu giữ tại Cơ sở dữ liệuquốc gia về đăng ký doanh nghiệp Đăng ký doanh nghiệp bao gồm đăng ký thành lậpdoanh nghiệp, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp và các nghĩa vụ đăng ký,thông báo khác theo quy định của Nghị định này

2.2.2 Đặc điểm đăng ký doanh nghiệp

Thứ nhất, pháp luật về đăng ký doanh nghiệp là một chế định pháp luật về gia nhập thị trường.

Trong bất kể nền kinh tế nào thì doanh nghiệp vẫn đóng vai trò trung tâm góp phầntang trưởng kinh tế Việc tạo lập khung pháp lý về quy trình thành lập doanh nghiệp là mộtđiều hết sức cần thiết không chỉ tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia hoạt động kinhdoanh mà còn giúp Nhà nước trong việc quản lý “đầu vào” hoạt động kinh doanh của cácdoanh nghiệp, nắm bắt được tình hình phát triển kinh tế trong các ngành, các lĩnh vực để

từ đó đưa ra những chính sách phù hợp điều tiết nền kinh tế Do vậy, pháp luật về đăng kýdoanh nghiệp không chỉ dừng lại là một văn bản dưới luật mà còn có cả một đạo luật riêngquy định về vấn đề này

Xác định được vai trò, ý nghĩa của công tác đăng ký doanh nghiệp nên ở các quốc giađều ban hành những quy phạm pháp luật về đăng ký doanh nghiệp dưới hình thức là đạoluật riêng hay đạo luật chung do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhằm tạo hànhlang pháp lý, cho phép sự ra đời, xây dựng và phát triển hệ thống cơ quan đảm nhiệm chứcnăng đăng ký doanh nghiệp tiến hành công việc đăng ký doanh nghiệp một cách côngkhai Các quy định về chủ thể thành lập, hồ sơ, trình tự, thủ tục và điều kiện để được đăng

ký doanh nghiệp, điều kiện tên doanh nghiệp, trụ sở của doanh nghiệp đều quy định rõràng, tạo điều kiện cho chủ thể kinh doanh có nhu cầu thành lập doanh nghiệp dễ dàng ápdụng đúng ngay từ khâu đầu tiên

Bên cạnh đó, việc quy định đăng ký doanh nghiệp thành một chế định riêng cònnhằm thể hiện quyền tự do kinh doanh ngày càng được mở rộng, đảm bảo thực thi quyềncon người Những quy định về quy trình, thủ tục, trình tự đều đảm bảo tính thống nhất,đơn giản, có ý nghĩa tác động đến hoạt động kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp

Thứ hai, pháp luật về đăng ký doanh nghiệp là một thủ tục mang tính hành chính.

Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp là một thủ tục mang tính hành chính, qua đó ngườiđại diện doanh nghiệp khai báo với cơ quan quản lý nhà nước (cơ quan đăng ký kinhdoanh) về tình hình nhu cầu hoạt động kinh doanh của mình Sự khai báo thông qua hìnhthức “đăng ký” là một thủ tục hành chính để Nhà nước ghi nhận sự ra đời của doanhnghiệp Từ đó, các nhà đầu tư xác định quyền và nghĩa vị cho doanh nghiệp theo quy địnhcủa pháp luật và được ghi nhận trong “giấy phép kinh doanh” được cấp bởi các cơ quannhà nước có thấm quyền trong những lĩnh vự kinh doanh có điều kiện Đây là một hìnhthức pháp lý của quan hệ pháp luật hành chính Một bên là cá nhân, tổ chức có yêu cầuđăng ký kinh doanh, một bên là cơ quan quản lý hành chính nhà nước dựa theo quy địnhcủa pháp luật để xem xét tính hợp lệ của hồ sơ rồi cấp giấy chứng nhận đăng ký doanhnghiệp Toàn bộ quy trình đăng ký doanh nghiệp đòi hỏi các chủ thể phải tuân theo quyđịnh của pháp luật, như chủ thể đăng ký phải chuẩn bị hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinhdoanh xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và phải có trách nhiệm trả lời cho chủ thể đăng kýkinh doanh biết về hồ sơ của mình có được chấp nhận hay không Toàn bộ quy trình phảituân theo quy định của pháp luật để buộc các chủ thể khi tham gia vào quan hệ pháp luậtđăng ký doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm chỉnh Mặt khác, đây là quy trình được thực

hiện một cách chấp hành và điều hành để nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho các chủ thể muốnkhởi sự doanh nghiệp được thuận lợi, nhanh chóng, ý tưởng kinh doanh sớm được thựchiện, góp phần gia tang số lượng doanh nghiệp được thành lập trên mọi lĩnh vực.

Thứ ba, pháp luật về đăng ký doanh nghiệp là một dịch vụ công do Nhà nước thực hiện.

Pháp luật về đăng ký doanh nghiệp quy định cơ quan chịu trách nhiệm giải quyết thủtục đăng ký doanh nghiệp là cơ quan đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ

sở chính Đây là cơ quan do Nhà nước ủy quyền để phục vụ hoạt động quản lý nhà nướctrong lĩnh vự đưng ký doanh nghiệp hông qua đó doanh nghiệp được xác lập tư cách pháp

lý, Nhà nước nắm bắt được tình hình đăng ký doanh nghiệp để điều tiết nền kinh tế, từ đó,ban hành những chính sách phù hợp trong công tác quản lý và điều hành doanh nghiệp.Mặt khác, việc thực hiện công tác đăng ký doanh nghiệp là việc Nhà nước thực hiện và

đảm bảo “Công nhận sự tồn tại lâu dài và phát triển của các loại hình doanh nghiệp ;

bảo đảm bình đẳng trước pháp luật của các doanh nghiệp không phân biệt hình thức sở hữu và thành phần kinh tế; thừa nhận tính sinh lợi hợp pháp của hoạt động kinh doanh”.

Sở dĩ đây là một loại dịch vụ công vì theo nguyên tắc về quyền tự do kinh doanh, việcđăng ký thành lập doanh nghiệp là quyền tự do của các nhà đầu tư Vì vậy, nhà đầu tưđược tự do đăng ký thành lập doanh nghiệp theo tinh thần “được làm những gì pháp luậtkhông cấm” Theo đó, việc tiến hành thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp tại cơ quanđăng ký kinh doanh không phải là thủ tục hành chính theo nghĩa truyền thống (ban hànhquyết định hành chính: xin - cho) Khi đó, cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ làm một hoạtđộng cung cấp dịch vụ theo phá luật quy định (dịch vụ công)

Ở nhiều quốc gia trên thế giới, thủ tục đăng ký doanh nghiệp được tiến hành theo thủtục tư pháp được đăng ký tại Tòa án là do điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội ở mỗi quốcgia khác nhau Tuy nhiên, dù đăng ký ở đâu thì mục đích của pháp luật về đăng ký kinhdoanh đều hướng đến ban hành những quy định đảm bảo quyền lợi cho chủ thể hoạt độngkinh doanh, thủ tục đơn giản, nhanh gọn, tạo mọi điều kiện cho doanh nghiệp ra nhập thịtrường một cách nhanh nhất, toàn bộ quy trình đăng ký phải được công khai nên hoạt độngđăng ký doanh nghiệp là một dịch vụ công

Thứ tư, pháp luật về đăng ký doanh nghiệp mang đặc trưng công bố thông tin trong

xã hội.

Pháp luật là một hiện tượng của xã hội Giá trị xã hội của pháp luật chứa đựng các giátrị xã hội vốn có và được quy định bởi thuộc tính điều chỉnh và tính quy phạm của riêng cócủa nó Do vậy, pháp luật về đăng ký doanh nghiệp cũng phải lệ thuộc vào sự phát triểncủa xã hội Bởi lẽ, hoạt động kinh doanh thuận lợi hay khó khan cũng chịu sự tác động của

sự phát triển của xã hội Cho nên, Nhà nước cần phải xem xét xã hội phát triển đến đâu thì

hệ thống pháp luật phù hợp sẽ thúc đẩy, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển rấtnhiều Ngoài ra, pháp luật về đăng ký doanh nghiệp còn đảm bảo cho những chủ thể khitham gia hoạt động kinh doanh đều có quyền lợi và nghĩa vụ như nhau, đều phải thực hiệnnhững nhu cầu về lựa chọn hành vi và trách nhiệm của mình thông qua các phạm trù pháp

lý như quyền chủ thể, nghĩa vụ chủ thể, năng lực hành vi khi có nhu cầu thành lập doanh

nghiệp Thông qua pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, Nhà nước sẽ tạo nên một trật tự xãhội mang trong đó các chủ thể kinh doanh hoạt động với quy mô, lĩnh vực, địa bàn đều cólợi ích khác nhau nhưng đều bình đẳng trong “một sân chơi chung” để cùng tồn tại, tạotiền để cần thiết cho sự phát triển xã hội.

Khi chủ thể kinh doanh có ý tưởng khởi sự kinh doanh thì việc tiếp cận quy trìnhđăng ký một cách công khai, chính thức với những thông tin rõ ràng, minh bạch, sẽ địnhhướng cho chủ thể phải chuẩn bị những đều kiện, thủ tục để đạt được mục đích của mình.Đồng thời, pháp luật đăng ký kinh doanh cũng cảnh báo những hậu quả pháp lý có thể xảy

ra khi chủ thể kinh doanh có những hành vi vi phạm pháp luật đăng ký doanh nghiệp Từ

đó, thông qua ý thức của chủ thể kinh doanh mà thực hiện sao cho đúng quy trình đảm bảotheo quy định của pháp luật

Như vậy, việc đăng ký thành lập doanh nghiệp có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉđối với việc đảm bảo quyền lợi cho bản thân doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa đối với việcđảm bảo trật tự quản lý nhà nước và bảo vệ lợi ích cho các chủ thể khác trong xã hội.Chính vì vậy, việc đăng ký thành lập doanh nghiệp là một nhu cầu tất yếu, vừa đòi hỏimang tính nghĩa vụ đối với mỗi doanh nghiệp khi gia nhập thị trường

2.2.3 Ý nghĩa pháp lý của việc đăng ký và thành lập doanh nghiệp

Đăng ký doanh nghiệp là một công cụ quản lý kinh tế vĩ mô của Nhà nước, đồng thời

là một công cụ để thực hiện quyền tự do kinh doanh của công dân Thông qua cơ chế đăng

ký Nhà nước công nhận quyền tự do kinh doanh thì có những ý nghĩa như sau:

Thứ nhất, đối với Nhà nước, đăng ký doanh nghiệp là một công cụ quản lý nhà nước đối với các chủ thể kinh doanh.

Đăng ký doanh nghiệp là một thủ tục pháp lý nhằm khai sinh ra một loại hình doanhnghiệp hạt động kinh doanh trên thị trường Kể từ khi các chủ thể kinh doanh được cấpgiấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, chủ thể đó sẽ được Nhà nước thừa nhận và đượcđảm bảo về quyền và nghĩa vụ Do đó, đối với Nhà nước, hoạt động đăng ký doanh nghiệp

là một công cụ hữu hiệu để quản lý đối với chủ thể kinh doanh Hoạt động đăng ký doanhnghiệp được thực hiện bởi một bên là cơ quan quản lý Nhà nước và một bên là các chủ thểkinh doanh Đây là quan hệ pháp luật mang tính chất điều hành và chấp hành Nhà nướcthực hiện quyền quản lý hoạt động đăng ký doanh nghiệp cho các chủ thể kinh doanh dướinhiều hình thức như: Quy định nguyên tắc, phạm vi, hình thức, thẩm quyền quản lý Nhànước trong hoạt động đăng ký doanh nghiệp; Tổ chức, hướng dẫn việc đăng ký doanhnghiệp; Quy định về kiểm tra, thanh tra hoạt động đăng ký doanh nghiệp, xử lý các hành

vi vi phạm pháp luật trong hoạt động đăng ký doanh nghiệp

Thứ hai, đối với các chủ thể kinh doanh, đăng ký doanh nghiệp nhằm bảo vệ quyền lợi của chủ thể kinh doanh, tạo nền tảng cho họ khi trở thành một thực thể kinh tế đủ điều kiện tham gia thị trường Do đó, khi đăng ký doanh nghiệp các chủ thể kinh doanh sẽ được Nhà

nước đảm bảo các yếu tố như sau:

Đây là quá trình đánh dấu sự ra đời của một loại hình doanh nghiệp, được pháp luậtthừa nhận như một thực thể tham gia vào thị trường với đầy đủ các quyền và nghĩa cụ, chủthể kinh doanh sẽ có tư cách pháp nhân, có con dấu, có tài khoản và mã số doanh nghiệp

riêng biệt.

Những người khởi sự kinh doanh cùng chung ý tưởng kinh doanh sẽ chịu sự rangbuộc trách nhiệm của mình với doanh nghiệp, chịu trách nhiệm về quá trình hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp và về tài sản đối với donh nghiệp

Xây dựng quy mô hoạt động kinh doanh, cùng bàn bạc thảo luận xây dựng nên quychế hoạt động bằng cách thông qua điều lệ của doanh nghiệp

Sau quá trình thảo luận, đàm phán của các chủ thể kinh doanh cùng nhau góp vốn đểtiến hành hoạt động kinh doanh Việc góp vốn sẽ được ghi lại bằng biên bản thỏa thuậnvốn góp được ghi vào trong điều lệ của doanh nghiệp

Tên doanh nghiệp là tài sản của doanh nghiệp nên khi đi đăng ký doanh nghiệp têndoanh nghiệp được xác định tư cách chủ thể độc lập của doanh nghiệp trên thị trường Têndoanh nghiệp là cơ sở để Nhà nước thực hiện việc quản lý đối với doanh nghiệp và cũng là

cơ sở để phân biệt chủ thể trong quan hệ giữa các doanh nghiệp với nhau và với người tiêudung

Qua việc đăng ký doanh nghiệp toàn bộ thông tin cơ bản về một loại hình doanhnghiệp sẽ được nhiều người biết đến thông qua truy cập “Cổng thông tin quốc gia về đăng

ký doanh nghiệp” Mọi thông tin về doanh nghiệp khi đăng ký thành lập được lưu trữ và

có giá trị pháp lý là thông tin gốc về doanh nghiệp Qua hệ thống thông tin này cơ quanchức năng, đối tác, bạn hang, người tiêu dung có thể có được thông tin cơ bản, chính xácnhất về doanh nghiệp đó

Đăng ký doanh nghiệp còn để giới hạn rách nhiệm pháp lý trong kinh doanh là phạm

vi tài sản được đưa ra đẻ thanh toán cho các nghĩa vụ tài sản phát sinh trong hoạt độngkinh doanh Đặc biệt trong trường hợp một doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản Vấn đề giớihạn trách nhiệm trước hết phải được xem xét đối với nhà đầu tư vốn để kinh doanh (nhàđầu tư và chủ doanh nghiệp), sau đó sẽ là giới hạn của doanh nghiệp (chủ thể kinh doanh)

Thứ ba, đối với xã hội, sự ra đời của một thực thể kinh doanh thông qua việc đăng ký gia nhập thị trường để phát huy mọi nguồn lực của xã hội, của nhân dân, khắc phục khuynh hướng đầu tư chỉ dựa vào vốn ngân sách Nhà nước mà việc sử dụng nguồn vốn này có tình trạng thất thoát, kém hiệu quả.

Mỗi doanh nghiệp khi ra đời không chỉ giúp Nhà nước tăng trưởng kinh tế mà còntạo việc làm và thu nhập cho người dân, thúc đẩy nền kinh tế - xã hội Sau khi đăng kýthành lập doanh nghiệp được phép thuê nhân công để tiến hành sản xuất kinh doanh Điềunày mang lại công ăn việc làm và thu nhập cho xã hội Hiện nay bất cứ một doanh nghiệpnào ra đời đều được niêm yết công khai do đó các thông tin về các doanh nghiệp sẽ đượctập trung tại một hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia duy nhất để công chúng có thể thu thậpđược bằng cách tìm kiếm thông tin tại cơ quan đăng ký công cộng dưới dạng văn bản hoặcmẫu in sẵn từ máy tính mua một bản trích lục về bất kỳ doanh nghiệp nào với mức lệ phíquy định Từ đó cho phép các cá nhân, tổ chức, Nhà nước và có doanh nghiệp khác cóđược những thông tin cơ bản về tên, địa chỉ, ngành, nghề kinh doanh, hình thức pháp lý,tình trạng pháp lý của doanh nghiệp Ngoài ra, đăng ký doanh nghiệp còn tạo cho côngchúng nắm bắt được các thông tin về chủ thể kinh doanh đã được đăng ký làm thúc đẩy

các bên liên quan kiểm soát lẫn nhau khi thiết lập và thực hiện các giao dịch Qua đó, làmgiảm nhẹ công việc của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, nâng cao độ chính xác và trungthực của các thông tin được đăng ký, góp phần đáng kể vào việc nâng cao chất lượng giámsát và quản lý Nhà nước đối với các loại hình kinh doanh.

Như vậy, thành lập doanh nghiệp không chỉ là đảm bảo quyền lợi cho chủ thể doanhnghiệp mà còn góp phần đảm bảo trật tự quản lý nhà nước, đảm bảo quyền của các chủ thểkhác Chính vì vậy, có thể nói TLDN vừa là nhu cầu tất yếu vừa là đòi hỏi mang tính nghĩa

vụ đối với mỗi doanh nghiệp trong sự phát triển kinh tế chung của cả nước

2.2.4 Quy định của pháp luật về đăng ký và thành lập doanh nghiệp

a Điều kiện chủ thể

Hoạt động kinh doanh được hiểu là phương thức hoạt động kinh tế gồm tổng thểnhững phương pháp, hình thức và phương tiện mà chủ thể kinh tế sử dụng để thực hiện cáchoạt động kinh tế của mình (bao gồm quá trình đầu tư, sản xuất, vận tải, thương mại, dịchvụ.) trên cơ sở vận dụng quy luật giá trị cùng với các quy luật khác, nhằm đạt mục tiêu lợinhuận cao nhất Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh có thể là lâu dài và thường xuyên bằngcách sử dụng hợp lý các nguồn lực trong kinh doanh và vận dụng các điều kiện thuận lợicủa môi trường kinh doanh Mục đích chính của chủ thể hoạt động kinh doanh là hướngđến việc tìm kiếm lợi nhuận nên để đảm bảo quyền và lợi ích cho chính các chủ thể kinhdoanh, công tác quản lý Nhà nước, bảo vệ lợi ích cộng đồng, người tiêu dùng, môi trườngkinh doanh thuận lợi đòi hỏi mỗi chủ thể kinh doanh phải thỏa mãn những điều kiện nhấtđịnh thì mới được tham gia hoạt động kinh doanh, được Nhà nước và ban hành công nhận

❖ Chủ thể kinh doanh là cá nhân:

Cá nhân là những con người cụ thể Cá nhân muốn trở thành chủ thể của đăng kýkinh doanh phải đủ các điều kiện sau:

- Có năng lực hành vi dân sự: Không thuộc trường hợp bị hạn chế kinh doanh haycấm kinh doanh

- Đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật

Như vậy, một cá nhân khi thực hiện kinh doanh thương mại trong hoạt động mua bánhàng hóa, cung ứng dịch vụ, xúc tiến thương mại đầu tư hướng tới lợi nhuận cần phải thỏamãn các điều kiện trên để trở thành chủ thể hoạt động trong kinh doanh thương mại

❖ Chủ thể kinh doanh là pháp nhân

b Điều kiện để có tư cách pháp nhân

Theo điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, một tổ chức được công nhận là có tư cách phápnhân khi đủ 4 điều kiện sau:

“a) Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;

b) Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này;

c) Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;

d) Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.” 4

Chúng ta cùng đi phân tích 4 điều kiện để trở thành pháp nhân để có thể phân biệt

4Điều 74 Bộ Luật dân sự 2015

được các tổ chức là pháp nhân hay không.

Tổ chức phải được thành lập theo quy định của pháp luật

Theo như định nghĩa thì rõ ràng pháp nhân không phải là một người (một cá nhân)

mà phải là một tổ chức Tổ chức này được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lậphoặc cho phép thành lập Vì thế tổ chức đó được công nhận là có tư cách pháp nhân kể từngày được cấp giấy chứng nhận thành lập

Ví dụ: khi thành lập doanh nghiệp, công ty cổ phần hay công ty TNHH (các phápnhân) đều phải được thành lập hợp pháp Tức là phải đăng ký và được Sở kế hoạch đầu tưtỉnh, thành phố mà nơi công ty đóng trụ sở cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Tổ chức phải có cơ cấu tổ chức chặt chẽ

Theo điều 83 Bộ luật dân sự 2015, pháp nhân phải là một tổ chức có cơ cấu quản lýchặt chẽ:

“1 Pháp nhân phải có cơ quan điều hành Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành của pháp nhân được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong quyết định thành lập pháp nhân.

2 Pháp nhân có cơ quan khác theo quyết định của pháp nhân hoặc theo quy định của pháp luật.” 5

Như vậy một tổ chức muốn trở thành pháp nhân phải có điều lệ hoặc quyết địnhthành lập pháp nhân Trong điều lệ và quyết định thành lập phải có quy định cụ thể về tổchức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành pháp nhân

Tổ chức có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình

Pháp nhân là tổ chức độc lập để xác lập quyền và nghĩa vụ trong hoạt động của nó,nên bắt buộc phải có tài sản độc lập Có tài sản độc lập mới có thể tự chịu trách nhiệmbằng tài sản của mình đối với các giao dịch, quyền và nghĩa vụ mà nó xác lập

Ví dụ: Khi mở công ty cổ phần, các cổ đông mua cổ phần, góp vốn vào công ty Thìtài sản này phải độc lập với tài sản của các cổ đông Công ty chịu trách nhiệm với tài sảncủa công ty

Hoặc một trường hợp tổ chức không có tư cách pháp nhân dù được thành lập hợppháp là Doanh nghiệp tư nhân Vì tài sản của doanh nghiệp tư nhân không tách biệt với tàisản cá nhân - chủ doanh nghiệp tư nhân đó

Tổ chức có thể nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập

Tổ chức có thể nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập là mộttrong những điều kiện quan trọng để có tư cách pháp nhân

Vì pháp nhân là một tổ chức độc lập, được quyền giao dịch, xác lập quyền và nghĩa

vụ nên bắt buộc nó có thể tự nhân danh chính mình tham gia vào hoạt động thương mại,quan hệ pháp luật thông qua người đại diện theo pháp luật

Việc phân chia chủ thể trong đăng ký kinh doanh như trên là dựa vào tính chất pháp

lý, từ đó phân biệt và lường trước những vấn đề và yêu cầu liên quan đến trình tự, thủ tụckhi đăng ký kinh doanh, xuất phát từ từng loại đặc điểm chủ thể

5Điều 83 Bộ luật dân sự 2015