Tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn (5 6 tuổi) làm quen với môi trường xung quanh thông qua góc hoạt động

Giả thuyết khoa học: Nếu tổ chức cho trẻ mẩu giáo lớn 5-6 tuổi làm quen với môi trờng xung quanhthông qua góc hoạt động một cách hợp lý, linh hoạt và sáng tạo thì sẽ kíchthích đợc hoạt đ

Phần I: mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

Các kết quả nghiên cứu cho rằng mỗi lứa tuổi là một giai đoạn phát triển và

đợc đặc trng bởi nhiều biến đổi Những biến đổi này gộp lại tạo nên sự độc đáocủa nhân cách trẻ trong giai đoạn phát triển đó Khi chuyển từ giai đoạn lứa tuổinày sang giai đoạn lứa tuổi khác có sự xuất hiện những cấu tạo mới cha từng cótrong các thời kỳ trớc Những cấu tạo tâm lý này đợc cải tổ lại và biến đổi chínhtiến trình phát triển Đặc biệt, lứa tuổi mẫu giáo lớn là giai đoạn cuối cùng củalứa tuổi mầm non (lứa tuổi tiền học đờng) Giai đoạn này những cấu trúc tâm lý

đặc trng của con ngời đợc hình thành, phát triển mạnh mẽ Dới sự giáo dục củangời lớn, những chức năng tâm lý đó sẽ hoàn thiện một cách tốt đẹp về mọi ph-

ơng diện (nhận thức, tình cảm, ý chí) để xây dựng những cơ sở nhân cách ban

đầu của con ngời Vì thế trách nhiệm của các nhà giáo dục ở giai đoạn này phảithể hiện trong cách tổ chức hoạt động về các lĩnh vực Chính những hoạt động

đó nhằm nảy sinh những động cơ xã hội, phát triển trí tuệ và phát triển kỹ năng,thiết lập những mối quan hệ

Hiện nay ngành giáo dục mầm non đang tiến hành đổi mới chơng trình chămsóc – giáo dục trẻ, nhằm nâng cao dần chất lợng giáo dục, đáp ứng nhu cầunhận thức của trẻ, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi với hoàn cảnhxã hội hiện nay Để thực hiện đợc sự thay đổi đó ở các trờng mầm non đã thiếtlập đợc một hệ thống các góc hoạt động rất đa dạng và phong phú về nhiều lĩnhvực xã hội Mỗi góc có đặc trng riêng với các đồ dùng đồ chơi đầy hấp dẫn Tạicác góc trẻ học tập, vui chơi một cách tực nhiên thoải mái, trẻ có thể lựa chọncác góc chơi và các trò chơi các hoạt động theo sở thích của mình Vì thế màkích thích đợc khả năng tích cực hoạt động của tre, nâng cao hiệu quả của việcchăm sóc giáo dục

Môi trờng xung quanh là một lĩnh vực quan trọng trong qúa trình chăm sóc

và giáo dục trẻ mầm non Nó có tác dụng góp phần tích cực vào việc giáo dụctoàn diện, đặc biệt là giáo dục tình cảm trí tuệ, tình cảm thẫm mỹ, đạo đức vàhoàn thiện các quá trình tâm lý nhận thức

Thực tế hiện nay việc cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh còn cónhiều vấn đề bất cập về hình thức tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xungquanh làm sao cho phù hợp hơn với đặc điểm tâm lý của trẻ Việc tổ chức cho

trẻ làm quen với môi trờng xung quanh hiện nay còn cứng nhắc, mang tính gò

bó áp đặt, giờ học diễn ra khá nặng nề và chậm chạp, trẻ phải trong trạng tháicăng thẳng của học tập, do vậy làm ức chế các quá trình tâm lý nhận thức củatrẻ, ảnh hởng đến việc tiếp thu tri thức Hơn nữa trẻ cha thực sự đợc trực tiếptiếp xúc, hoạt động với đối tợng do vậy trẻ cha hứng thú với môn học môi trờngxung quanh Điều này đòi hỏi giáo viên phải có những cách khắc phục, phảilinh hoạt mềm dẻo và sinh động hơn để thu hút trẻ

Từ những khó khăn đó, việc tìm kiếm lựa chọn để đổi mới dần hình thức dạyhọc cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh là một vấn đề thiết thực, vừaphù hợp với trẻ và tính cách đặc thù của bộ môn này Đặc biệt đối với trẻ mẫugiáo lớn (5-6 tuổi) trẻ đã đợc làm quen với môi trờng xung quanh ở lớp dới nên

đã sẵn có một vốn kiến thức sơ đẳng nhất định nên lên lớp lớn cần cung cấp chotrẻ những kiến thức sâu rộng hơn mang tính tổng hợp khái quát, để khi bớc vàotrờng phổ thông trẻ có thể tiếp thu kiến thức khoa học tốt hơn

Tổ chức cho trẻ mẩu giáo lớn (5-6 tuổi) làm quen với môi trờng xung quanhthông qua các hoạt động là một hình thức tổ chức dạy học mới nhằm thiết lậpmối quan hệ giữa các góc hoạt động với môn học môi trờng xung quanh Bởi vì

ở các góc hoạt động đã hàm chứa những kiến thức về môi trờng xung quanh màgiáo viên cần cung cấp cho trẻ Thông qua các góc hoạt động giáo viên có thể tổchức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh một cách nhẹ nhàng trẻ vừahọc, vừa chơi mà vẫn tiếp thu kiến thức, kỹ năng một cách đầy đủ, phát huy đợctính tích cực chủ động sáng tạo của trẻ, giúp bộc lộ những khả năng hiểu biếtcủa mình, tăng khả năng hoạt động của các giác quan, phát triển trí tởng tợng và

t duy lôgic cho trẻ

Điều này nó không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà trên thực tế nó cungcấp thêm một hình thức dạy học mới về môi trờng xung quanh, nhằm nâng caochất lợng giáo dục cho trẻ mầm non

Với lý do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu “ Tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn

(5-6 tuổi) làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động”, với mongmuốn góp phần vào việc đổi mới hình thức dạy học hiện nay ở các trờng mầmnon để góp phần làm phong phú hơn các hình thức và phơng pháp giảng dạy

2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu và vận dung hình thức “Tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi)làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động nhằm góp phầnnâng cao chất lợng chăm sóc và giáo dục trẻ trong trờng mầm non

3 Đối tợng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu:

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

3.2 Đối tợng nghiên cứu

Nghiên cứu và vận dụng “Tổ chức cho trẻ mẩu giáo lớn (5-6 tuổi) làm quen vớimôi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động” ở trờng mầm non

4 Phạm vi nghiên cứu:

Do điều kiện nghiên cứu, chúng tôi giới hạn ở việc tổ chức cho trẻ mẩu giáo lớn(5-6 tuổi) làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động ở một

số trờng mầm non trong thành phố Vinh

5 Giả thuyết khoa học:

Nếu tổ chức cho trẻ mẩu giáo lớn (5-6 tuổi) làm quen với môi trờng xung quanhthông qua góc hoạt động một cách hợp lý, linh hoạt và sáng tạo thì sẽ kíchthích đợc hoạt động nhận thức của trẻ Từ đó nâng cao chất lợng và hiệu quảcủa quá trình cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

6 Nhiệm vụ nghiên cứu:

6.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận về đề tài nghiên cứu

6.2 Điều tra thực trạng của việc vận dụng các hình thức tổ chức cho trẻ làmquen với môi trờng xung quanh ở trờng mẩu giáo

6.3 Đề ra cách thức tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) làm quen với môitrờng xung quanh thông qua góc hoạt động

6.4 Thực nghiệm s phạm nhằm kiểm chứng tính khả thi của việc tổ chức cho trẻmẫu giáo lớn (5-6 tuổi) làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt

động

7 Phơng pháp nghiên cứu:

7.1 Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý luận:

Đọc và xử lý tài liệu trong và ngoài nớc có liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phơng pháp nghiên cứu quan sát: để tìm hiểu cách thức bố trí, xây dựng

đồ dùng đồ chơi ở các góc hoạt động trong lớp Quan sát và ghi chép thực trạngtiết dạy học của cô và trẻ về môi trờng xung quanh

+ Phơng pháp đàm thoại: trò chuyện với giáo viên nhằm mục đích tìm hiểuthêm việc vân dụng cách thức tổ chức cho trẻ mẩu giáo lớn (5-6 tuổi) làm quenvới môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động.

+ Phơng pháp thực nghiêm s phạm

+ Phơng pháp điều tra an két: với mục đích thu thập thông tin về thực trạng

sử dụng hình thức tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông quagóc hoạt động, nhằm đánh giá và làm cơ sở thực tiễn cho việc xác lập cách thức

9 Cấu trúc của luận văn:

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, luận văn gồm 3 chơng

+ Chơng 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

+ Chơng 2: Tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn ( 5 – 6 tuổi) làm quen với môitrờng xung quanh thông qua góc hoạt động

+ Chơng 3: Thực nghiệm s phạm

phần II: nội dung nghiên cứu

Chơng 1: tổng quan về vấn đề nghiên cứu

1.1 Cơ sở lý luận:

1.1.1 Lịch sử của đề tài:

Góc hoạt động là môi trờng quan trọng để cho trẻ vui chơi và học tập,trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non Vì vậy mà nó đợc các nhàkhoa học nghiên cứu quan tâm đề cập đến nh một phần không thể thiếu đợctrong chơng trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, đặc biệt là hiện nay chúng

ta đang thực hiện đổi mới hình thức tổ chức để nâng cao chất lợng giáo dục.Trong chơng trình hớng dẫn thực hiện đổi mới hình thức tổ chức hoạt độnggiáo dục trẻ của trung tâm nghiên cứu giáo dục mầm non và vụ giáo dục mầmnon đã nói : “ Đổi mới cách thức tổ chức môi trờng giáo dục trong lóp cụ thể là

tổ chức các góc hoạt động nhằm tạo điều kiện cho trẻ đợc chơi theo ý thích,thúc đẩy tự học và hoạt động tích cực cá nhân hoặc nhóm nhỏ” (Trang 8) ở đâygóc hoạt động đợc đề cập tới không chỉ là nơi để đựng đồ dùng đồ chơi, lànhững góc chết mà nó sinh động sống lại bởi nó trở thành nơi để trẻ chơi, trẻhọc, trẻ tích cực hoạt động cá nhân, và trong nhóm bạn

Năm 1998, tác giả Đào Nh Thanh trong cuốn “Đổi mới nội dung và phơngpháp giáo dục mầm non” đã nói:

“Theo phơng pháp đổi mới, cô giáo cần biết cách sắp xếp phòng học, lớphọc sao cho trẻ có thể tự mình điều khiển việc học tập của mình Tạo lập mộtmôi trờng học tập bao gồm:

+ Lựa chọn và sắp xếp các góc hoạt động vào vị trí phù hợp

+ Cung cấp đồ dùng đồ chơi và tài liệu phù hợp để trẻ có thể tự điều khiểnviệc học và chơi của mình

+ Thay đổi đồ dùng đồ chơi tài liệu thờng xuyên theo nhu cầu phát triển củatrẻ”

Bà đã cho rằng: Góc hoạt động là khu vực trong phòng học dành riêng chocác hoạt động cụ thể trong chơng trình giáo dục trẻ, đợc xây dựng dựa vào cáclĩnh vực của chơng trình” (Trang 95)

Nh vậy góc hoạt động là một thế giới những đồ dùng đồ chơi đầy phong phú

và đa dạng, nó hấp dẫn đối với trẻ , thu hút trẻ vào hoạt động một cách say mê,

và ở đó trẻ có thể khám phá, tìm hiểu về môi trờng xung quanh Đây chính làchiếc chìa khoá để đa trẻ đến gần với thế giới bí ẩn bên ngoài bao la rộng lớn vìcác đồ dùng đồ chơi nó phản ánh một cách sinh động những sự vật hiện tợng

Trong cuốn “Tài liệu bồi dỡng đổi mới giáo dục Mầm non” của Bộ giáo dục

và đào tạo đã đề cập đến: Góc hoạt động là khu vực riêng trong nhóm nơi trẻ cóthể tự làm việc một mình hoặc trom nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng

để xem xét tìm hiểu và khám phá cái mới hoạt động với đồ vật và rèn luyện kỹnăng” (Trang 54)

Nh vậy góc hoạt động giúp cho trẻ có thể làm chủ đợc bản thân, phát triểntính tự lập, tính đồng đội Trẻ tự rút ra đợc các kinh nghiệm cho mình trong qúatrình tìm hiểu và khám phá cái mới; khuyến khích trẻ tích cực hoạt động

Cũng nh vậy trong cuốn “ Chơng trình giáo dục Mẫu giáo” (dự thảo lần2)của Bộ giáo dục đào tạo và viện khoa học giáo dục chỉ rõ : “ Tổ chức môi tr ờng

và các góc hoạt động và tạo điều kiện cho trẻ có nơi chơi và “ làm việc” mộtmình hoặc làm việc trong nhóm nhỏ, các hoạt động đợc tổ chức phù hợp với nhucầu, hứng thú và phù hợp với chủ đề giáo dục Tổ chức tốt đợc các góc hoạt

động của trẻ sẽ khơi dậy đợc những cảm xúc tích cực kích thích đợc sự chú ýcủa trẻ đến hoạt động cần thiết, kích thích trí tò mò ham hiểu biết, khuyến khíchtrẻ ra quyết định, lựa chọn công việc phù hợp với khả năng Các góc hoạt độngcần đợc tổ chức tạo điều kiện cho trẻ đợc trải nghiệm, giao tiếp với thế giới đồvật, môi trờng văn hoá xã hội để phát triển” (Trang 38)

Tác giả Phạm Thị Huyền trong bài viết “ Góc hoạt động và việc cho trẻ làmquen với môi trờng xung quanh ” đã xem xét việc tổ chức cho trẻ làm quen vớimôi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động nh là một hình thức dạy họcmới Tuy nhiên, tác giả mới đa ra ý tởng mà cha khai thác hết ý nghĩa của vấn

đề

Tóm lại đã có nhiều tài liệu đề cập đến vai trò quan trọng và ý nghĩa to lớncủa góc hoạt động song vẫn cha khai thác hết chức năng của nó Góc hoạt độngkhông chỉ là môi trờng thuận lợi để cho trẻ chơi và học tập, là nơi để trẻ tìmhiều khám phá cái mới, mà nó còn là phơng tiện hữu hiệu để tổ chức dạy họccho trẻ

1.1.2 Những vấn đề chung cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh:

1.1.1.1 Khái niệm về môi trờng xung quanh:

Môi trờng xung quanh là toàn bộ các sự vật, hiện tợng của thế giới vôsinh và hữu sinh đợc thu hút vào một quá trình của đời sống xã hội ở một giai

đoạn lịch sử nhất định và tạo điều kiện cần thiết cho sự tồn tại và phát triển củaxã hội

* Môi trờng xung quanh bao gồm có môi trờng tự nhiên và môi trờng xãhội.

+ Môi trờng tự nhiên là tập hợp các điều kiện bên ngoài nh các yếu tố sinhthái, ánh sáng, nhiệt độ, khí hậu, và điều kiện sinh vật nói chung (con ngời làmột thực thể của tự nhiên)

+ Môi trờng xã hội bao gồm các mối quan hệ, các quy tắc, pháp chế, giữacon ngời với con ngời và chỉ trong môi trờng xã hội thì con ngời mới phát triển

đợc nhân cách

Môi trờng xung quanh rất đa dạng và phong phú đầy những điều lý thú

mà con ngời luôn muốn tìm tòi và khám phá nó

1.1.1.2 Đặc điểm nhận thức về môi trờng xung quanh của trẻ mầm non :

Đối với trẻ mầm non môi trờng xung quanh là một thế giới bí ẩn và xa lạ,rất phong phú và đa dạng đầy hấp dẫn mà trẻ muốn khám phá, muốn tìm hiểu,muốn đợc tiếp xúc với nó, muốn đợc hoà mình vào nó để thoả mãn sự tò mò vàthích thú Đó là nhu cầu nhận thức tự nhiên của trẻ thơ Tất cả trẻ em đều thích

đợc hoạt động với tự nhiên với các đồ dùng để chơi, thích đợc giao tiếp với bạn

bè với những ngời xung quanh

a) Trẻ có nhu cầu rất lớn trong việc tiếp xúc và nhận thức môi trỡng xung quanh Ngay từ những ngày đầu tiên của cuộc đời, trẻ đã biết đa mắt nhìn theo

những vật có màu sắc sặc sỡ hay quay đầu về phía có âm thanh, có ánh sáng.Lớn lên một chút nữa trẻ biết quờ quạng, cầm nắm những vật xung quanh, thíchthú những vật phát ra tiếng kêu hay có màu sắc Trẻ muốn đợc tiếp xúc, muốn

đợc tìm hiểu về thế giới xa lạ đó Với trẻ đó là thế giới thiêng liêng và hấp dẫn.+ Bớc sang tuổi mẫu giáo trẻ mong muốn đợc hoà mình vào cuộc sốngxung quanh đầy mới lạ, trẻ thích đợc giao tiếp với mọi ngời, với bạn bè, đợcchơi và hoạt động với con vật, đồ vật, cây cối xung quanh, thích đợc ngắmnghía ông mặt trời, hay tắm mình trong cơn ma, Và khi đợc tiếp xúc với thếgiới xung quanh sống động ấy ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ lại đặt ra hàngloạt câu hỏi để tìm hiểu về những thú vị ấy Trẻ có thể hỏi:

Vì sao lại có ma?

Nớc từ đâu rơi xuống?

Tại sao lại gọi là Bà?

Trẻ càng hăng say khám phá thế giới xung quanh thì nhận thức của trẻcàng phát triển Đó là nền tảng cơ sở để trí tuệ của trẻ đợc mở rộng, phát triểncao dần.

+ Trẻ thích khám phá chính bản thân mình để dần dần hiểu đợc về các bộphận và chức năng của chúng và đặc biệt trẻ phát hiện ra giới tính

+ Trẻ cảm nhận đợc về mọi ngời xung quanh, về bạn bè và biết nhận xétthái độ của ngời khác ở trẻ 5 - 6 tuổi, trẻ muốn tìm hiểu về vị trí của mình vàtrong xã hội Trẻ bắt đầu biết nhận xét và đánh giá về mọi ngời Trẻ nắm bắt đ-

ợc các sự vật hiện tợng trong mối quan hệ biết phân tích so sánh giữa cái nàyvới cái kia và đa ra những kết luận có tính chất lôgíc và trừu tợng hơn Khi chơivới các cây cối, hoa lá, đồ vật, đồ chơi hay con vật thì cố gắng tìm ra các quyluật phát triển chung của chúng, hay nguyên vật liệu của chúng

Đối với trẻ mẫu giáo lớn khi mà t duy và trí tởng tợng, trí nhớ, sự chú ýcủa trẻ đã phát triển mạnh thì việc nắm bắt các sự vật hiện tợng trong môi trờngxung quanh mang tính tổng hoà

Chính nhu cầu và khả năng tìm hiểu môi trờng xung quanh của trẻ mà gia

đình và nha trờng mầm non phải tạo điều kiện cho trẻ đợc thờng xuyên đợc tiếpxúc với thiên nhiên, với đồ vật đồ choi, giao tiếp với bạn bè với ngời lớn để thoảmãn nhu cầu nhận thức về môi trờng xung quanh

b) Nhận thức của trẻ về môi trờng xung quanh còn mang nặng cảm tính và tính trực quan hành động.

Hàng ngày trong qúa trình tiếp xúc với môi trờng sống thì trẻ bớc đầu đã

có nhận thức về môi trờng xung quanh Tuy nhiên nhận thức của trẻ còn thiên

về cảm tính, trẻ chỉ nhận mặt chứ cha “nhận biết” những thuộc tính bên trongcủa sự vật và hiện tợng

Ví dụ: Khi quan sát bông hoa trẻ chỉ nhận biết đợc màu sắc và hơng thơmchứ cha hiểu đợc bản chất của chúng

Muốn cho trẻ nhận biết đợc các đối tợng cần phải dạy cho trẻ giúp trẻ đisâu hơn vào bản chất bên trong của sự vật hiện tợng

Nhận thức của trẻ còn mang nặng tính trực quan hành động, vì ở trẻ t duytrừu tợng cha phát triển cho nên trẻ nhận biết đối tợng qua đồ dùng trực quan.+ Nói đến rau là phải có rau thật

+ Nói đến quả là phải có quả thật

Đồ dùng trực quan phải sặc sỡ sinh động, ngộ nghĩnh di động, có âmthanh đa dạng và phong phú để trẻ chú ý, tâp trung và ghi nhớ lâu hơn, ấn tợngsâu sắc hơn.

Nh vậy để giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh có kết quả ngời lớnphải giúp trẻ tích cực hoạt động trực tiếp các sự vật hiện tợng khác nhau ( nghe,nhìn, nếm thử, sờ, ngửi, )

Trẻ càng lớn càng phải thiết lập cho trẻ những mối quan hệ ràng buộcgiữa các sự vật và hiện tợng trong tự nhiên và xã hội

c) Khả năng nhận thức thế giới xung quanh của trẻ phụ thuộc vào từng độ tuổi của trẻ.

Đối với độ tuổi nhà trẻ:

Cho trẻ làm quen với môi tròng xung quanh thông qua nhận biết tập nói,phát triển ngôn ngữ, tập đi

Cuối tuổi nhà trẻ bắt đầu nhận biết về màu sắc, nhận biết về mình, ý thức vềmình Trẻ không chỉ nhận biết các bộ phận bên ngoài của cơ thể mà còn biết về

vị trí và chức năng của chúng Đó là những dấu hiệu thể hiện một bớc phát triểnquan trọng trong lịch sử phát triển của nhận thức loài ngời, phải trải qua hàngngàn năm mới có bớc ngoặt này

* Đối với tuổi mẫu giáo:

+ Mẫu giáo bé (3-4 tuổi) khả năng nhận thức của trẻ đã phát triển hơn, trẻbắt đầu nhận biết và phận biệt các sự vật bên ngoài tiêu biểu và hấp dẫn Trẻ b-

ớc đầu biết nhận ra sực khác biệt rõ nét giữa hai đối tợng

Trong giao tiếp trẻ nhận ra vị trí của mình trong gia đình và trong trờngmầm non và đã có ý thức sống, có nề nếp, nhận biết một số quy định đơn giảntrong sinh hoạt, trong giao tiếp ở gia đình cũng nh ở trờng mầm non Đã có ýthức sống nề nếp, nhận biết một số quy định đơn giản sinh hoạt, trong gia đìnhcũng nh trong trờng mầm non

Trẻ thích thú quan sát các hiện tợng sự việc xung quanh, thích bắt chớcmột số đặc điểm vận động, tiếng kêu của động vật, thích những hình ảnh ngỗnghĩnh vá mới lạ Trẻ thích vận động theo nhạc, phim hoạt hình

+ Mẫu giáo nhỡ(4-5 tuổi) Trẻ đã biết so sánh và phân biệt một vài dấuhiệu bên ngoài của hai đối tợng( về màu sắc kích thớc và hình dạng)

Trong giao tiếp trẻ đã bắt đầu có ý thức đối với hành động và lời nói củamình thực hiện nề nếp quy định trong vui chơi, trong học tập lao động và sinhhoạt ở nhà hay ở trờng.

Nhận biết về xã hội thì trẻ đã biết đợc tên trờng mầm non, xóm mình ở, ýthức về hành động lời nói của mình với mọi ngời xung quanh

+ Mẫu giáo lớn(5-6 tuổi): Đã có khả năng tổng hợp và khái quát hoá đơngiản những dấu hiệu bên ngoài giống nhau hay khác nhau của một số đối tợng.Phân nhóm các đối tợng xung quanh những con vật hoang dã sống ở trong rừng

Cây xu hào, cây rau muống, xúp lơ đều gọi là rau

Các động vật nh: trâu bò, lợn, chó, mèo gọi là gia súc gà, vịt, nganngỗng gọi là gia cầm

Khả năng này vận dụng để trẻ nhận biết liên hệ với cuộc sống xungquanh sâu và rộng hơn đối với mẫu giáo nhỡ và bé

Thông qua trí tởng tợng trẻ có thể vẽ nặn có thể chơi nhiều trò chơi phứctạp và trẻ có thể trả lời những câu hỏi: vì sao, tại sao?

Trẻ nhớ lâu và nhớ sâu sắc những hình ảnh có ấn tợng đối với trẻ, và đặcbiệt ở tuổi này trẻ dễ dàng bắt chớc môi trờng xunh quanh

Trẻ đã hiểu đợc lao động đối với cuộc sống của con ngời và biết thựchiện nghiêm túc nghĩa vụ của mình Trẻ đã có những biểu hiện về quê hơng đấtnớc vá dân tộc ,về lãnh tụ, chú bộ đội và nhận biết đợc các nghành nghề, cácngày lễ, trẻ hiểu đợc ý nghĩa quan trọng của một vài quy định trong giao thông

và sinh hoạt nơi công cộng

Từ những đặc điểm đó ta rút ra kết luận:

+ Trong quá trình cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh Phải tạo điềukiện cho trẻ đợc trực tiếp tiếp xúc với những sự vật và hiện tợng xung quanhnhằm giúp trẻ có những hình ảnh đầy đủ trực tiếp về sự vật và hiện tợng xungquanh Đồng thời khơi dậy ở trẻ óc tò mò, thích tìm tòi khám phá thế giới xungquanh rộng lớn và tính ham hiểu biết về môi trờng xung quanh

+ Trong xây dựng chơng trình và sử dụng phơng pháp phải phù hợp với đặc

điểm nhận thức của trẻ ,để giúp trẻ nắm bât kiến thức

+ Lu ý đến những yếu tố trực quan sinh động, hấp dẫn thu hút sự chú ý củatrẻ Tăng cờng nhóm đồ vật trực quan, nhất là các vật thật về rau quả và convật gắn đối tợng trẻ làm quen với môi trờng sống

+ Phụ thuộc vào từng độ tuổi mà xây dựng nội dung chơng trình và phơngpháp Tuân theo các quy định từ gần đến xa, từ đơn giản đến phức tạp, nhữngkiến thức đợc mở rộng nâng cao dần Việc hớng dẫn trẻ làm quen với môi trờngxung quanh phải tiến hành thông qua các hoạt động của trẻ, tránh máy móc rậpkhuôn và áp đặt

1.1.1.3 Nội dung cho trẻ(5-6tuổi) làm quen với môi trờng xung quanh:

Trong chơng trình dạy học ở trờng mầm non, chơng trình cho trẻ làmquen với môi trờng xung quanh là một chơng trình chiếm một vị trí quan trọng,mục tiêu cơ bản của chơng trình này là: tạo điều kiện cho trẻ hoà nhập với cuộcsống, cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về sự vật và hiện tợng, mốiquan hệ của chúng trong tự nhiên và xã hội (gia đình, nhà trơng, quê hơng, đấtnớc, Bác Hồ, thế giới thực vật, động vật, các hiện tợng tự nhiên ) Qua đó màgiáo dục cho trẻ lòng yêu quê hơng đất nớc, lòng tự hào dân tộc, ý thức bảo vệmôi trờng, bảo vệ các thành quả của con ngời, ý thức rèn luyện thói quen vệsinh nếp sống văn hoá biết thởng thức cái đẹp, trân trọng nâng niu và ớc muốn

đợc làm ra cái đẹp, hình thành ớc muốn đợc tìm hiểu khám phá thế giới xungquanh

* Nội dung cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh ở trẻ mẫu giáolớn(5-6 tuổi)

- Làm quen với môi trờng xã hội:

+ Dạy trẻ biết địa chỉ của gia đình, địa chỉ của trờng mẫu giáo, biết đợc mốiquan hệ với những ngời trong gia đình, trong trờng mẫu giáo, biết cách xng hôvới những ngời xung quanh, biết Bác Hồ là vị lãnh tụ kính yêu của đất nớc ta,khi còn sống Bác Hồ rất yêu quý và chăm lo cho các cháu và quan tâm đến mọingời

+ Dạy trẻ biết gia đình có những ai, biết gia đình có 1-2 con là gia đình có

ít con, gia đình có 3 con trở lên là gia đình có đông con Trong các lớp học đều

có các bạn trai và các bạn gái đều đáng yêu quý nh nhau Bạn trai và bạn gáiphải biết yêu quý nhờng nhịn và biết giúp đỡ lẫn nhau

+ Dạy trẻ biết công việc lao động của bố mẹ, biết một số ngành nghề phổbiến trong xã hội, cô giáo, ngời bán hàng, bác bu điện, cô thợ may, chú côngnhân ( tên gọi, công việc, sản phẩm, ý nghĩa xã hội của lao động đó, mối quan

hệ của trẻ đối với lao động của những ngời đó)

+ Cho trẻ làm quen với một số di tích lịch sử, công trình văn hoá hay côngtrình xây dựng lớn, trờng phổ thông cơ sở ở địa phơng Cho trẻ làm quen vớivài hình ảnh của thủ đô Hà Nội

+ Tiếp tục dạy cho trẻ biết thêm công dụng của đồ dùng để chơi quenthụôc, biết phân biệt đồ vật qua các dấu hiệu đặc trng( cấu tạo, kiểu dáng, kíchthớc,chất liệu, ý nghĩa sử dụng ) biết phân nhóm, phân loại theo công dụng,chất liệu và biét phân tích, so sánh, nhận xét sự giống nhau và khác nhau củamột số đồ vật

+ Dạy trẻ biết: Đồ vật( đồ dùng, đồ chơi) là sản phẩm lao động của ngờilớn Cấu tạo chất liệu của đồ vật phù hợp với ý nghĩa sở dụng của con ngời.Mỗi gia đình đều có đồ dùng để ăn, uống,để mặc,ở, giải trí gia đình đông conthì dùng nhiều đồ vật hơn gia đình ít con…

+ Cho trẻ làm quen với một số đồ dùng của học sinh lớp một

+ Tiếp tục dạy trẻ biết tên gọi, công dụng của phơng tiện giao thông phổbiến Biết phân biệt chúng qua những dấu hiện đặc trng( kích thớc, ý nghĩa sửdụng, nơi hoạt động, bến đỗ )

- Làm quen với môi trờng thiên nhiên

+ Tiếp tục dạy trẻ biết tên gọi, ích lợi của một số cây hoa, quả gần gủi vàphổ biến, biết phân biệt chúng qua các dấu hiệu đặc trng( cấu tạo, hình dáng,kích thớc, màu sắc )

+ Tiếp tục dạy trẻ biết cách phân tích so sánh, nhận xét những đặc điểmgiống, khác nhau của các loại cây, hoa quả Biết quan sát, pha ts hiện ra sựkhác biệt của các loại cây, hoa, quả có ở gia đình, trờng lớp Biết phân nhómcác loại cây rau,quả, hoa theo các dấu hiệu đặc trng( về cấu tạo, công dụng,màu sắc hơng vị, cách sử dụng )

+ Dạy trẻ biết đợc lợi ích của cây xanh và quá trình phát triển của cây Giáodục cho trẻ ý thức chăm sóc, giữ gìn và bảo vệ cây trồng hoa, quả

+ Tiếp tục dạy trẻ biết thêm tên gọi, ích lợi của một số động vật nuôi tronggia đình, động vật sống dới nớc, trong rừng, côn trùng, biết phân biệt chúngqua các dấu hiệu đặc trng( cấu tạo, sinh sản,nơi sống, tiếng kêu, ý nghĩa sửdụng ) Biết phân nhóm, phân loại chúng + Dạy trẻ biết mối liên hệ giữa cấutạo của chúng với môi trờng sống, giũa cấu tạo với khả năng vận động của convật đó

+ Dạy trẻ biết phân tích, so sánh và nhận xét sự giống và khác nhau củamột số con vật nuôi trong gia đình động vật hoang dại cho trẻ thấy đông vậtrất phong phú, đa dạng, chúng sống ở khắp nơi Giáo dục trẻ ý thức chăm sóc,bảo vệ các con vật có ích.

+ Tiếp tục dạy trẻ biết quan sát hiện tợng thời tiết các mùa, biết đợc đặc

điểm, cứng, mềm của đất, đá, cát

Dạy trẻ biết thời tiết bốn mùa, thứ tự các mùa trong năm, mối quan hệ thời tiếtcủa các mùa với sinh hoạt của con ngời và sự phát triển của cây con, hoa, quả+ Dạy trẻ biết nớc( trong suốt, bốc hơi) vá ích lợi của nớc( để uống, tắm rửatới cây )

1.1.2.4 Phơng pháp cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

+ Phơng pháp là cách thức tổ chức phối hợp hoạt động giữa cô và trẻ

Các biện pháp là cách thức tiến hành nhằm đạt đợc mục đích đề ra, mộtphơng phát thì có nhiều biện pháp khác nhau

Thủ thuật là cách làm cho giờ học nhẹ nhàng hấp dẫn hơn,nó mang tínhnghệ thuật ,và phụ thuộc vào sự linh hoạt sáng tạo của giáo viên

+ Do đặc điểm của môn học môi trờng xung quanh là tri thức đem đến chotrẻ là sự vật hiện tợng của thế giới xung quanh vô cùng đa dạng và phong phú.Cho nên để dạy học đạt hiệu quả cao giáo viên cần phải sử dụng phối hợp linhhoạt các phơng pháp, biện pháp, các thủ thuật dạy học khác nhau Đây là mộtnguyên tắc quan trọng trong quá trình dạy học

- Trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thờng

+ Phơng pháp giải thích, giảng giải

+ Biện pháp sở dụng câu đố, ca doa tục ngữ, thơ, kể truyện

3 Nhóm phơng pháp thực hành:

+ Phơng pháp trò chơi

+ Phơng pháp hành động tìm kiếm

+ Biện pháp vẽ, nặn,xé, dán

Các phơng pháp này phải đợc sử dụng một cách trình tự trong quá trìnhcho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh Nh vậy mới phù hợp với sự pháttriển của t duy nhận thức trẻ mầm non từ thực tiễn đến lý luận đến thực hành.Trong đó nhóm phơng pháp trực quan là hệ thống tín hiệu thứ nhất cung cấpnhững ký hiệu hình ảnh, còn nhóm phơng pháp dùng lời là hệ thống tín hiệuthứ hai thể hiện bằng ngôn ngữ Và nhóm phơng pháp thực hành là giúp trẻ thểhiện những hiểu biết của mình trong các hoạt động có mục đích học tập Thôngqua đó mà trẻ nắm bắt đợc môi trờng xung quanh

1.1.2.5 Các hình thức tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh:

Hình thức dạy học là hoạt động của cô và trẻ để giải quyết các nhiệm vụ

đề ra, đó là kiểu tổ chức khác nhau để thực hiện mục đích giáo dục và chuyểntải nội dung giáo dục thông qua các phơng pháp và biện pháp, các thủ thuậtgiáo dục khác nhau

* Các hình thức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

1 Thông qua “ tiết học”( hoạt động có mục đích học tập)

2 Thông qua hoạt động mọi lúc mọi nơi( vui chơi, chế độ sinh hoạt,dạo chơi, tham quan )

Các hình thức trên đều nhằm đạt đợc mục đích chung, tuy nhiên mỗi hìnhthức có một vai trò, chức năng riêng, và nó có những u điểm, và mặt hạn chếnhất định Do đó mà ngời giáo viên cần phải nắm vững và kết hợp các hìnhthức trên sao cho nhịp nhàng, cân đối, hỗ trợ cho nhau để phát triển u điểm vàhạn chế nhợc điểm

Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay chúng ta đang tiến hành đổi mới hìnhthức tổ chức dạy học nhằm nâng cao chất lợng giáo dục cho trẻ Thì việc tìmkiếm một hình thức dạy học phù hợp nhất đối với việc cho trẻ làm quen với môitrờng xung quanh là rất quan trọng Phải bổ sung và làm phong phú hơn nữa cáchình thức tổ chức dạy học, để giáo viên có thể lựa chọn hình thức này hay hìnhthức khác phù hợp với đắc điẻm của từng đề tài, từng loại tiết Có nh vậy mớilàm cho làm cho việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh hiệuquả hơn

1.1.3 Góc hoạt động:

1.1.3.1 Khái niệm góc hoạt động:

Góc hoạt động là khu vực riêng biệt, nơi trẻ có thể tự làm việc một mìnhhoặc trong một nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng để xem xét, tìm hiểu

và khám phá cái mới, hoạt động với đồ vật và rèn luyện kỹ năng Các góc hoạt

động là nơi đợc tổ chức nhằm tạo điều kiện thuận lợi để cho trẻ đợc trải nghiệm,

đợc giao tiếp với thế giới đồ vật, môi trờng văn hoá xã hội để phát triển

1.1.3.2 Vai trò của góc hoạt động:

Trẻ em ở lứa tuổi mầm non thu đợc lợi ích cho sự phát triển của chúngkhi chơi và hoạt động ở các góc theo các chủ đề, theo ý thích và hứng thú củatrẻ Vì vậy hoạt động đợc sử dụng với đảm bảo những điều kiện đồ dùng phùhợp, đáp ứng nhu cầu hoạt động của trẻ, đảm bảo nguyên tắc giáo dục, thíchhợp với tâm sinh lý của trẻ Góc hoạt động có những vai trò sau đây:

+ Góc hoạt động là nơi trẻ có thể chơi, học, và “làm việc” một mình hoặctrong nhóm nhỏ cũng với các bạn có chung sở thích

+ Khuyến khích trẻ độc lập trong việc ra quyết định Một căn phòng cónhững góc chơi, cho phép những sự lựa chọn và trẻ lựa chọn khu vực mà nóthích để sử dụng thời gian và quyết định làm một việc gì đó Khi kết thúc côngviệc ở một góc này nó lại ra quyết định chuyển sang một góc khác

+ Góp phần làm cho chế độ sinh hoạt hàng ngày linh hoạt mềm dẻo Vì trẻ

em quyết định chọn nơi chơi và kiểu chơi, nên khi sự hứng thú của trẻ đối vớimột góc nào đó giảm, giáo viên có thể thu dọn góc đó hoặc có thể bỏ bớt những

đồ chơi vật liệu cũ và thay thế dần thứ mới

+ Trẻ em mẫu giáo cần không gian để học cách chơi cùng nhau: Xây dựngcác hình khối lớn và phức tạp, chơi đóng vai, cửa hàng, bu điện cùng với cácbạn Tìm hiểu thế giới mở rộng của cộng đồng, hàn xóm láng giềng Các khuvực với các vật liệu phong nhú cho phép trẻ mẫu giáo hiểu các mối quan hệ mới,giải quyết các vấn đề và thử nghiệm sự hiểu biết của chúng Các góc đợc bố tríkhác nhau tuỳ theo sự sáng tạo của giáo viên

- Phản ánh văn hoá của nơi trẻ sống, đồng thời là nơi cung cấp nhữnghiểu biết đối với những nền văn hoá khác ( Giáo dục quốc tế cho trẻ)

- Hình thành một xã hội trẻ em sinh động giữa các góc

- Cung cấp những hiểu biết về các nền văn hoá khác nhau ( qua trng bàyquần áo đồ chơi, tranh, truyện của các dân tộc)

1.1.3.3 Nguyên tắc xây dựng góc hoạt động:

Trong chơng trình giáo dục trẻ, các góc đợc tổ chức là:

* Nguyên tắc khi xây dựng các góc này là:

- Chia diện tích phòng ( sàn nhà) thành các góc hoặc các khu vực chơi

- Bố trí các góc chơi ồn ào xa góc yên tĩnh ( Ví dụ: góc xây dựng và gócphân vai thì gần nhau, góc nghệ thuật thì xa góc học tập)

- Có lối đi lại giữa các góc đủ rộng để cho trẻ di chuyển

- Đặt tên các góc dễ hiểu và phù hợp với chủ điểm

- Linh hoạt thay đổi vị trí các góc theo chủ điểm ( để luôn tạo cảm giácmới cho trẻ)

- Tạo không gian để giáo viên bao quát đợc trẻ chơi ở các góc

- Trang trí các góc phải phù hợp, đẹp, gọn gàng và dễ dàng hoạt động

Luôn su tầm nguồn nguyên vật liệu để bổ sung cho các góc đợc phongphú và sinh động hấp dẫn, màu sắc phải tơi sáng, hình ảnh đẹp, đồ dùng đồ chơiphải có chất liệu đảm bảo an toàn về vệ sinh

1.1.3.4 Xây dựng góc hoạt động:

* Góc đóng vai theo chủ đề:

- Cách bố trí: Đây thờng là góc trung tâm của lớp học, cần thiết kế mộtkhoảng diện tích rộng, là nơi trẻ có thể chơi các trò chơi Vì thế cần bố trí ở nơithuận tiện trong việc đi lại, giao tiếp, trao đổi,

- Những nguyên vật liệu:

+ Đồ đạc: Bếp, tủ lạnh, giờng búp bê, bàn ghế vừa tầm với trẻ, bàn là, xe

đẩy búp bê, tủ quần áo, điện thoại,

+ Dụng cụ nhà bếp: Nồi niêu, xoong, chảo, đĩa, bát, cốc, thìa, đũa, khănlau, chổi,

+ Đồ chơi: Búp bê nam, nữ, đồng hồ, điện thoại, hộp, chai lọ, thực phẩm,rau, củ, quả, bộ đồ khám bệnh,

+ Quần áo, dày dép, khăn, mũ, va li, Sổ tay, cặp, ví, chìa khoá, sách báo

- Nguồn cung cấp vật liệu

+ Mua sách hoặc mợn của th viện trong cộng đồng hoặc gia đình

+ Giáo viên nên hớng dẫn và khuyến khích cha mẹ cung cấp hoặc cho mợncác loại sách trên để làm cho góc th viện luôn đổi mới

* Góc ghép hình và lắp ráp:

- Cách bố trí: Khu vực chơi ghép hình và lắp ráp có thể đặt ở chỗ cố

định hoặc di động Khu vực này cần đồ chơi, cách bố trí các đồ chơi, các đồ vậtcũng rất quan trọng giúp trẻ dễ dàng lựa chọn

- Những vật liệu cần thiết: Các bộ lắp ghép hình, lắp ráp sẵn Vật liệu

để xâu nh dây giày, sợi len, lõi chỉ, hột hạt có lỗ,

- Nguồn cung cấp: Mua ở các của hàng cung ứng thiết bị đồ dùng đòchơi Vận động phụ huynh đóng góp, cho mợn, tự tạo,

* Góc thiên nhiên:

- Cách bố trí: Có thể bố trí góc thiên nhiên ở trong nhà (phần ban côngphía sau lớp học hoặc hành lang phía trớc) Nên chia góc thiên nhiên thành cáckhu vực động vật, thực vật, chơi đong đo với cát, nớc, sỏi,

- Những vật liệu cần thiết:

Về động vật: Chim, chuột bạch, khỉ, thỏ, gà,

Về thực vật: Cây cối, hạt giống, đất trồng

Cát, sỏi, nớc,

- Nguồn cung cấp vật liệu:

Tự mua sắm, su tầm, thu thập trong thiên nhiên

Vận động phụ huynh đóng góp cây, con

* Góc xây dựng các khối:

- Cách bố trí: Xếp khối có thể thực hiện trong lớp, ngoài sân hoặc ở cáckhông gian phụ

- Những nguyên liệu cần thiết:

Nhiều khối hình khác nhau bằng gỗ nhẹ, bìa cactông, khối xốp

Các vật liệu khác để chơi nh vỏ ống bia, vỏ ốc, đá, vải vụn, rơm rạ, hoa lá, bút vàmàu vẽ trang trí, hồ dính,

- Nguồn cung cấp vật liệu:

Mua ở các trung tâm thiết bị giáo dục

Mua hoặc xin ở các cữa hàng bách hoá

Phụ huynh đóng góp

* Góc âm nhạc và vận động:

- Cách bố trí: Nên bố trí ở khu vực xa các góc khác, góc này có thể đểCasseste, băng đĩa nhạc và các loại dụng cụ âm nhạc

- Những vật liệu cần thiết:

Các dụng cụ âm nhạc, băng Casseste, băng hình ca nhạc thiếu nhi, Tập bài hát mẫu giáo, điệu múa, trò chơi vận động âm nhạc,

Vòng, khăn, quạt, hoa, nón, con rối, trang phục,

- Nguồn cung cấp vật liệu:

Mua ở cửa hàng

Giáo viên tự tạo dụng cụ âm nhạc từ những thanh tre, gỗ, ống bơ,

Phụ huynh và trẻ có thể tham gia làm,

Sau một thời gian ngời ta mới bắt đầu mới chú ý đến các góc hoạt động

Và các góc hoạt động ở trong lớp đợc xây dựng cẩn thận và chu đáo hơn, ở đó

đợc trang trí và chuẩn bị nhiều đồ dùng đồ chơi của trẻ Nhng các góc hoạt động

đó cũng chỉ để làm cho lớp học đẹp hơn, sinh động hơn thôi Còn về hoạt độngtại góc thì chỉ mới tập trung cho trẻ chơi đợc một số trò chơi phân vai nh: Gia

đình, Bác sĩ, Bán hàng, Và nó vẫn cha thực sự phát huy hết vai trò của các góchoạt động

Khi ngành học mầm non đợc Bộ giáo dục thây rõ tầm quan trọng của bậchọc này và quan tâm đầu t hơn thì cấc nhà giáo dục đã nhìn thấy tầm quan trọng

và vai trò to lớn của các góc hoạt động trong việc giáo dục trẻ Ngời ta đã côngnhận rằng góc hoạt động không chỉ là nơi đựng đồ dùng đồ chơi mà đó là mộtmôi trờng sống động, hấp dẫn, thu hút trẻ hoạt động nhận thức một cách tíchcực và chủ động sáng tạo, là nơi để trẻ học, trẻ “làm việc”, trẻ sống với chính

mình với bạn bè và cả với một xã hội sôi động nhỏ bé Chinh điều đó trong qúatrình đổi mới ngời ta đã đề cập đến góc hoạt động nh một phần không thể thiếu Các góc hoạt động phải đợc đầu t về đồ dùng, đồ chơi, các trang thiết bịphòng học Tất cả phải làm nổi bật lên đợc theo chủ đề, chủ điểm, theo từnglĩnh vực của từng góc cụ thể Mỗi góc có một nét đặc trng riêng Ví dụ: Góc

đóng vai the chủ đề thì phải có các đồ dùng đồ chơi về gia đình, về bác sĩ, bánhàng, hay góc xây dựng thì phải có các đồ dùng, đồ chơi mô phỏng các vậtliệu xây dựng Góc âm nhạc có các dụng cụ âm nhạc nh đàn, đài, trống, trangphục, những đặc trng đó làm cho mỗi góc hoạt động là một thế giới đồ vật đồchơi đầy đa dạng va phong phú, sinh động và rực rỡ màu sắc Tại các góc hoạt

động trẹ tự do thoải mái lựa chọn cho mình một góc đồ chơi theo sở thích củamình, nơi để trẻ thể hiện khả năng của mình, để có thể nói cời, hát múa hayxem tranh Điều đó đã trở thành một niềm vui lớn của trẻ Những kiến thức đợctrang bị trong tiết học trong mọi hoạt động hàng ngày đợc tự do “ôn luyện” ở

đây Trẻ đợc thể hiện những hiểu biết của mình là niềm vui thích của trẻ Làmcho những tri thức đó đợc khắc sâu, đợc trau dồi và mở rộng

Hơn nữa hiện nay chơng trình đổi mới đã hớng hoạt động của trẻ vào tíchhợp theo chủ đề, chủ điểm, và các góc hoạt động là nơi thể hiện rõ nhất điều đó

Ví dụ: Khi thực hiện chủ điểm “gia dình” (-6 tuổi)

Thì tất cả7 góc trong lớp phải có các đồ chơi đò dùng, các hoạt động khácnhau làm nổi rõ chủ đề chủ điểm về “gia đình”

Hiện nay ngời ta nhìn nhận thấy góc hoạt động không chỉ là nơi để trẻ chơi

mà còn là nơi để giáo viên tổ chức cho trẻ học tập Biến góc hoạt động thành

ph-ơng tiện là công cụ để tổ chức các hoạt động mang tính chất học tập, để nâng caochất lợng giáo dục và phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ vì nhận thức của trẻchủ yếu là t duy trức quan hành động

Tóm lại trong chơng trình cải cách góc hoạt động cha đợc đề cập đến.Nhng trong chơng trình đổi mới thì góc hoạt động lại chiếm một vị trí quantrọng Nó là môi trờng giáo dục cho trẻ tốt nhất, và môi trờng đó cần đợc đầu t,

đợc xây dựng đảm bảo các nguyên tắc khoa học, hợp lý Thông qua môi trờng

đó mà những tri thức cơ bản nhất cần cung cấp cho trẻ nó đi vào trẻ bền chặthơn, phù hợp với trẻ thơ hơn

1.2.2. thực trạng của việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động trong trờng Mầm non:

Trong khuôn khổ một luận văn tốt nghiệp chúng tôi đã tiến hành điều trathực trạng của việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thôngqua góc hoạt động ở trờng Mầm non

1.2.2.1 Mục đích, điều tra:

Nhằm đánh giá thực trạng sử dụng góc hoạt động ở trờng mầm non, qua đóxác lập cơ sở thực tiễn cho việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xungquanh thông qua góc hoạt động

1.2.2.2 Đối tợng điều tra:

- Giáo viên Mầm non 30 ngời

- Lớp mẫu giáo lớn ( 5-6 tuổi) ở các trờng Mầm non

+ Trờng Mầm non Quang Trung II

+ Trờng Mầm non Hoa Hồng

+ Trờng Mầm non Bình Minh

+Trờng Mầm non Hng Dũng

Trên địa bàn Thành Phố Vinh – Nghệ An

1.2.2.3 Nội dung điều tra:

- Nhận thức của giáo viên đối với vai trò cuả góc hoạt động và việc vận dụnggóc hoạt động trong việc cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

- Mức độ vận dụng góc hoạt động trong việc tổ chức cho trẻ làm quen với môitrờng xung quanh

- ý nghĩa của góc hoạt động trong việc cho trẻ làm quen với môi trờng xungquanh

1.2.2.5 Kết qủa điều tra thực trạng:

Câu1: Nhận thức của giáo viên về vai trò của góc hoạt động và sự vận dụng

góc hoạt động trong việc cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

TT Nhận thức của giáo viên về góc hoạt động Số phiếu Tỷ lệ%

- Là nơi cho trẻ chơi

- Là nơi cho trẻ học một cách tự giác

- Là nơi cho trẻ học dới sự hớng dẫn của cô

11181323

Thực tế của việc sử dụng góc hoạt động

- Tổ chức cho trẻ chơi sau tiết học

- Tổ chức cho trẻ hoạt động theo ý thích

- Sử dụng để đồ dùng, đồ chơi

- Cô giáo hớng dẫn cho trẻ học tập

2321921

- Thông qua hoạt động vui chơi

- Thông qua sinh hoạt dạo chơi tham quan

- Thông qua hoạt động góc

27212621

Góc hoạt động là nơi đựng đồ dùng đồ chơi (33.7%) Chứng tỏ vai trò của góc hoạt

động không chỉ đơn thuần là nơi đựng đồ dùng đồ chơi Góc hoạt động là nơi cho trẻchơi (60%), nơi để phục vụ cho mục đích vui chơi của trẻ Nơi cho trẻ học một cách tựgiác ( 41.34%) Đây là một vai trò khá quan trọng giúp cho sự phát triển trí tuệ Nhnggóc hoạt động là nơi cho trẻ học dới sự hớng dẫn của cô (80%) Đa số giáo viên đều

nhận thức đợc điều này, đây là vai trò thiết thực nhất của góc hoạt động, giúp cho quátrình làm việc của cô và trẻ đạt hiệu quả cao hơn.

Trong thực tế việc sử dụng góc học tập của các giáo viên Mầm non, chủ yếu là để

tổ chức cho trẻ sau tiết học chiếm ( 78.58%) Nhằm củng cố kiến thức sau các tiết học,giúp trẻ hoạt động với đồ dùng đồ chơi Tổ chức cho trẻ hoạt động theo ý thích(71.1%) Đây là một cách giúp trẻ tự giác trong học tập Gốc hoạt động đợc sử dụng

để đồ dùng đồ chơi không phục vụ cho mục đích học tập của trẻ ( chiếm 27%) Doiứ

sự hớng dẫn của cô giáo, trẻ đợc học tập tại gốc hoạt động (chiếm 70%)

Từ trớc tới nay môi trờng xung quanh thờng xuyên đợc tổ chức theo hình thức tiếthọc là chủ yếu, ( 92.6%) thông qua hoạt động vui chơi (71.2%), sinh hoạt dạo chơi,tham quan (89.9%) và qua hoạt động góc (71%) Nh vậy, hình thức dạy học thông quagóc hoạt động cha đợc chú ý nhiều trong quá trình dạy trẻ làm quen với môi trờngxung quanh

Câu2: ý nghĩa của góc hoạt động trong việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi tr ờng

Hơn trong mối quan hệ sự vật và hiện tợng

Giúp trẻ vừa chơi vừa học nâng cao kết quả học

tập

25

212628

* Thực tế nhận thức của giáo viên về việc tổ

chức cho trẻ (5-6tuổi) làm quen với MTXQ

thông qua góc hoạt động bộc lộ u điểm

Trẻ hứng thú giảm bớt sự căng thẳng gò bó

Trẻ đợc tiếp xúc trực tiếp với đối tợng

Giúp trẻ nhận thức tốt về môi trờng xung quanh

242725

80%

90%

83.3%

4 Nâng cao hiệu quả bài dạy 26 86.9%

(Bảng 2)

Câu 3: Mức độ vận dụng góc hoạt động vào việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi

trờng xung quanh:

Tổ chức thông qua hoạt động vui chơi ở góc

Cha bao giờ

310134

ở bảng trên cho thấy: Có 13.3% giáo viên cha bao giờ tổ chức cho trẻ làm quenvới môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động Và có 33.33% có tổ chứcnhng chỉ một số tiết (43.3%) giáo viên tổ chức thông qua hoạt động vui chơi ởgóc và có 10% thờng xuyên tổ chức

Thực tế cho thấy hạn chế trong việc thờng xuyên tổ chức cho trẻ làm quenvới môi trờng xung quanh thông qua hoạt động là do những khó khăn về cơ sởhạ tầng, về đồ dùng, đồ chơi ở góc Ví dụ nh lớp học hẹp, các góc nhỏ chật, đồdùng đồ chơi thiếu thốn Nhiều giáo viên năng lực còn hạn chế, thiếu kiến thức

về môi trờng xung quanh, khả năng bố trí góc hoạt động, về việc tổ chức cho trẻhoạt động cũng nh khả năng bao quát và quán xuyến trẻ

Qua kết quả điều tra của giáo viên Mầm non, ta có thể khẳng định rằng đây

là một vấn đề khó khăn vì việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xungquanh thông qua góc hoạt động đòi hỏi có cơ sở vật chất tốt, đồ dùng đồ chơiphong phú và việc chuẩn bị cho bài dạy cũng công phu hơn Do đó đòi hỏi giáoviên phải có năng lực cao

* Cách thức tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động của một số giáo viên.

Qua dự giờ điều tra, quan sát tiết dạy của một giáo viên chúng tôi thấy rằng:Mặc dù giáo viên đã nhận thức đợc vai trò, ý nghĩa và những u điểm mà góc

hoạt động mang lại trong việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xungquanh Nhng nhìn chung đa số giáo viên còn rất lúng túng khi tổ chức cho trẻhọc Góc hoạt động chỉ mới đa vào là nơi để trẻ chơi, để củng cố bài học mà thôichứ cha thực sự phát huy đợc vai trò vốn có của nó, vì nó còn có một vai trò tolớn nữa, đó là nơi tổ chức cho trẻ học tập Vì thế khi cho trẻ làm quen với môitrờng xung quanh, cô còn rất máy móc rập khuôn, cha linh hoạt sáng tạo Côcha thu hút đợc trẻ vào hoạt động nhận thức một cách tích cực Hơn nữa cô chachuẩn bị chu đáo đẩy đủ đồ dùng đồ chơi nên tiết học rất khô khan Góc hoạt

động bố trí rất sơ sài, một số góc cha phù hợp Do đó ảnh hởng nhiều đến quátrình cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh Phải cho trẻ tiếp xúc nhiều với

đối tợng, phải tạo cho giờ học một không khí sôi nổi để lôi cuốn trẻ, phải làmmới cách tổ chức

* Hiệu quả của việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động trong trờng Mầm non.

Việc vận dụng góc hoạt động trong việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờngxung quanh có một vai trò rất quan trọng , nhằm nâng cao chất lợng và hiệu quảcủa dạy học Tuy nhiên nếu giáo viên không biết cách tổ chức một cách hợp lý vàkhoa học thì sẽ làm cho hiệu quả của giờ học bị giảm xuống và làm cho quá trìnhlên lớp bị đảo lộn, tiết học không sinh động, không hấp dẫn, không lôi cuốn sự chú

ý, hứng thú của trẻ, trẻ tiếp thu tri thức mờ nhạt và thụ động

Trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thôngqua góc hoạt động đợc có nh là một hình thức, một phơng pháp dạy học với mục

đích kích thích hứng thú nhận thức của trẻ Và giúp trẻ nắm bắt tri thức từ chitiết đến cái tổng thể, chủ động và linh hoạt hơn Nhng giáo viên cha thực sựquan tâm đến điều đó, giáo viên chỉ quan niệm góc hoạt động chỉ là nơi để chotrẻ chơi, cho trẻ hoạt động góc Mặc dù họ đã nhận thức đợc góc hoạt động còn

là nơi để trẻ học dới sự hớng dẫn của cô Nhng cha biết tổ chức ra sao để pháthuy đợc vai trò vốn có của góc hoạt động trong việc cho trẻ làm quen với môi tr-ờng xung quanh để làm mới hình thức dạy học Phần lớn giáo viên cha chú ý

đến góc hoạt động trong việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xungquanh Và khi tồ chức tiết học thì ôm đồm kiến thức, giờ học luôn nặng nề gây

áp lực cho cô và trẻ

* Đánh giá chung về thực trạng việc tổ chức cho trẻ làm quen với môi ờng xung quanh thông qua góc hoạt động

Qua phân tích một số thực tế trên, chúng tôi có một số nhận xét nh sau: Qua điều tra chúng tôi thấy phần lớn giáo viên Mầm non đánh giá cao vaitrò của góc hoạt động trong việc dạy học cho trẻ, và ý nghĩa to lớn của nó trongviệc dạy học cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh góp phần phát huy tínhtích cực hoá hoạt động nhận thức của trẻ và giúp trẻ tiếp thu kiến thức bài họcnhẹ nhàng sâu sắc hơn, tiết học sinh động, hấp dẫn và hiệu quả hơn Đa số giáoviên đều sử dụng góc hoạt động để tổ chức cho trẻ vui chơi sau tiết học nhằmcủng cố kiến thức và không cố gắng đầu t sáng tạo để đa trẻ vào hoạt độngchung tại góc Hoặc một số ít giáo viên tồ chức cho trẻ làm quen với môi trờngxung quanh thông qua góc hoạt động nhng còn lúng túng và cha linh hoạt, nộidung kiến thức nhiều nên làm cho giờ học kém hiệu quả

Điều này do một số lý do sau:

Trớc hết chơng trình cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh là một

ch-ơng trình mang tính tích hợp cao, chứa đựng nội dung đa dạng và phong phú về

sự vật hiện tợng gần gũi xung quanh, nhng giáo viên cha nắm vững cơ sở lýluận, kiến thức còn hạn hẹp về nhiều lĩnh vực, cho nên khi lên lớp còn nhiềulúng túng Mặt khác khả năng của giáo viên còn nhiều hạn chế cha linh hoạt

Do vậy tiết học còn nhiều cứng nhắc

Hiện nay theo chơng trình đổi mới phơng pháp và hình thức tổ chức chămsóc, giáo dục trẻ của vụ mầm non thực hiện đổi mới thực nghiệm, giáo viêncha nắm bắt đợc yêu cầu, cách tổ chức tiết học theo hớng đổi mới Phần lớngiáo viên còn quen cách dạy cũ cho nên khi dạy còn gặp nhiều khó khăn

Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, giáo viên muốn dạy tốt môn học này cần phảimất nhiều công sức tiền của để làm đồ dùng nhng thời gian làm việc của giáoviên Mầm non rất căng thẳng, chế độ phụ cấp còn thấp

Do nhu cầu trẻ đến trờng ngày càng đông, cơ sở vật chất lại thiếu thốn nên

số lợng cháu trong một lớp vợt vợt quá mức chuẩn cho phép Điều này làm chogiáo viên vất vả trong việc chăm sóc, đặc biệt là tổ chức cho trẻ học tâp

Những nguyên nhân trên đây đã ảnh hởng không nhỏ đến chất lợng và hiệu quảviệc cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh

Tóm lại, trong chơng này chúng tôi đã phân tích lý luận và thực tiễn của đềtài Đây là cơ sở quan trọng cho phép chúng tôi xác lập cách thức sử dụng góc

hoạt động nhằm tích cực hoá hoạt động nhận thức của trẻ trong môn học chơngtrình làm quen với môi trờng xung quanh.

Góc hoạt động là nơi chứa đựng các lĩnh vực về tự nhiên và xã hội, đó lànhững tri thức về môi trờng xung quanh rất đa dạng và phong phú, là một thếgiới sống động đợc thể hiện hấp dẫn thông qua các đồ dùng, đồ chơi và thôngqua nghệ thuật trang trí, sắp xếp của cô giáo.

Mỗi một góc là một lĩnh vực khác nhau, điều đó thể hiện rất rõ thông qua đồdùng, đồ chơi Nhng tất cả các góc lại tuân theo chủ đề, chủ điểm Điều đó làmcho hệ thống các góc hoạt động trở thành môi trờng riêng của trẻ đầy thú vị vìluôn mới mẻ và sinh động

Nh vậy khi trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động

là ta cho trẻ đợc tiếp xúc, đợc sử dụng đối tợng Nó không chỉ làm quen mộtcách rời rạc nh đa ra giới thiệu để trẻ nắm bắt đợc về màu sắc, hình dáng, kíchthớc, tác dụng, so sánh, phân loại mà tại đây trẻ còn có thể thiết lập mối quan hệgiữa đối tợng này với đối tợng khác, và giữa đối tợng đó với con ngời và cácmối quan hệ xã hội Trẻ có thể hiểu đợc rằng có cái này thì phải có cái kia

Ví dụ: Khi cho trẻ “ làm quen với các ngành nghề”, trẻ có thể hiểu đợc nếukhông có bác sỹ thì không ai chữa bệnh cho mọi ngời, không có cô chú côngnhân xây dựng thì không ai xây nhà cửa để ở và bác xây dựng phải có bác nộitrợ nấu cơm canh Bác nội trợ thì phải mua hàng từ ngời bán hàng Tất cả đó,

nó tạo nên những mảng của cuộc sống xã hội đợc xâu chuỗi lôgic và chặt chẽ Hay tại góc thiên nhiên khi tổ chức cho trẻ quan sát cây xanh, ta không chỉcho trẻ biết khái niệm về cây xanh: có lá màu gì? là hình gì? thân cây ra sao?

Mà ta còn có thể cho trẻ hiểu đợc tại sao ta phải trồng cây xanh trong đất và đểngoài ánh sáng mặt trời Vì không có, đất, nớc, ánh sáng mặt trời thì cây xanh

không thể sống và phát triển đợc, không có ánh sáng cây không quang hợp đợc

để tạo nên diệp lục cho lá

Tại góc hoạt động cô giáo dạy cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanhmột cách thoải mái không gò bó và áp đặt Bởi vì những đồ dùng, đồ chơi ở góc

là những đồ dùng đồ chơi mà cô đã tìm tòi, chọn lọc, sự sống động về hìnhdạng, màu sắc và đợc bố trí ở góc độ, những vị trí đẹp mắt làm cho trẻ bị thuhút Điều đó lôi cuốn trẻ vào hoạt động nhận thức một cách tự nhiên tích cực Góc hoạt động có vai trò rất lớn trong việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn làmquen với môi trờng xung quanh, vì ở độ tuổi này trẻ đã đợc làm quen với môi tr-ờng xung quanh ở lớp dới những kiến thức sơ đẳng về tính chất bên ngoài củacác đối tợng trẻ đã biết nên khi lên lớp lớn đòi hỏi cung cấp cho trẻ những trithức mới mẻ hơn vừa sức với trẻ và khơi gợi đợc sự suy nghĩ của trẻ, biến nhữngtri thức rời rạc vào cái tổng thể lôgic hơn Điều đó có vị trí quan trọng khi chuẩn

bị cho trẻ một nền tảng để bớc vào phổ thông tiếp thu tri thức khoa học nhanhhơn Và khi hoà nhập vào cái mối quan hệ rộng hơn trẻ đỡ bỡ ngỡ Đặc biệt trẻrất hứng thú với góc hoạt động Vì thế nếu tổ chức cho trẻ hoạt động ở góc cũng

là một hình thức làm mới cách thức đa trẻ vào giờ học Hơn nữa với môi trờngxung quanh là một lĩnh vực rất phức tạp, rất đa dạng nhng lại dễ làm cho trẻ mệtmỏi, nếu giáo viên không biết cách tổ chức phù hợp với đặc điểm tâm sinh lýcủa trẻ, đặc điểm nhận thức và phù hợp với nội dung, yêu cầu của giờ dạy

3.2 Một số kỹ năng trẻ học đợc thông qua góc hoạt động

Thông qua góc hoạt động trẻ học đợc rất nhiều kỹ năng khác nhau

- Giúp trẻ rèn luyện các giác quan: Khi trẻ hoạt động với các đồ vật, đồ chơi

là khi các giác quan của trẻ phát triển và trởng thành dần, nó trở nên tinh tế vànhanh nhạy, khéo léo hơn khi cảm nhận đợc tính chất của đối tợng làm quen.Trẻ học cách sử dụng, thao tác, hoạt động đồ vật, đồ chơi và nắm bắt đợc côngdụng của nó Từ đó mà trẻ biết đợc tính chất của đồ vật đồ chơi và sử dụng rasao để đảm bảo an toàn và hiệu quả Có thể những điều đó trẻ hiểu đợc ở mức

độ đơn giản nhất nhng nó thiết thực đối với trẻ

Ví dụ: Khi cho trẻ trực tiếp chăm sóc cây xanh, trẻ sẽ biết cách tới nớc chocây, phải xới đất, nhổ cỏ nh thế nào cho cây xanh tốt.

- Phải phát triển cho trẻ kỹ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ mạch lạc Khihoạt động góc trẻ phải nói chuyện với bạn, nghe bạn nói để trao đổi bàn bạc Từ

đó mà trẻ bắt chớc lẫn nhau, học đợc nhiều từ mới ở bạn Từ đó mà khả nănggiao tiếp của trẻ với mọi ngời xung quanh đợc mở rộng hơn, có chất lợng hơn.

Điều đó làm cho trí tuệ của trẻ phát triển tốt vì ngôn ngữ chính là công cụ của tduy

- Hoạt động góc là cơ hội để phát triển kỹ năng sáng tạo ở trẻ: Đó là trí ởng tợng đợc phát triển mạnh mẽ Trẻ luôn nghĩ mình ngời khác, những ngời

t-mà trẻ ớc mơ, trẻ gán cho đồ vật những đặc tính nh: xem hộp giấy là ô tô, giấy

là tiền Trẻ tởng tợng ra bao nhiêu điều mới mẻ mà trẻ cha từng thấy Vì thế màtrẻ nắm bắt đợc tính chất bên ngoài và bên trong của đôi tợng trẻ đợc làm quen,giúp trẻ nhớ lâu hơn

- Khi tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góchoạt động thì kỹ năng xã hội của trẻ phát triển rất mạnh mẽ Đặc biệt các đề tài

Trẻ biết cách c xử, biết sống, biết đánh giá đúng sai trong mối quan hệ, hiểu

đợc rõ những mối quan hệ trong xã hội đa dạng phong phú đó, trẻ sẽ điều chỉnhhành vi của mình sao cho phù hợp với chuẩn mực xã hội Điều này cũng đợc thểhiện trong cách bố trí của các góc hoạt động, đặc biệt là góc phân vai Tại đâytrẻ đợc học đợc chơi và đợc sống trong một “ môi trờng xã hội” đầy những mốiquan hệ Trẻ nhận thức đợc các quy tắc trong cuộc sống xung quanh mình Trẻnhận biết đợc cảm xúc tình cảm của ngời khác và biểu lộ

cảm xúc của mình với mọi ngời Có thái độ đúng đắn trong giao tiếp, biết chấphành các quy định khác nhau

- Kỹ năng lao động cũng phát triển ở trẻ khi hoạt động góc Trẻ biết đợc muốn

có hoa thơm, qủa chín, rau xanh, cơm dẻo thì phải lao động mệt nhọc mộtnắng hai sơng mới có, phải gieo trồng , vun xới, tới tiêu Trẻ học cách xới đấtcho cây, nhổ cỏ, tới nớc Biết gieo hạt và theo dõi sự phát triển của cây Biết thudọn gọn gàng các đồ dùng, đồ chơi

- Kỹ năng thẩm mỹ: ở góc hoạt động các đồ dùng, đồ chơi đợc cô giáo bố trí

và lựa chọn luôn đảm bảo đẹp và sinh động Do vậy trẻ biết đợc cái đẹp làchuẩn mực của cuộc sống, của môi trờng xung quanh Từ những chiếc lá khôtạo nên những bức tranh hay âm thanh ngân nga của tiếng đàn, lời ca Tất cảtrang bị cho trẻ một khả năng cảm nhận cái đẹp tốt hơn

Tóm lại, thông qua góc hoạt động hình thành cho trẻ nhiều kỹ năng cầnthiết giúp trẻ nắm vững kiến thức và phát triển thể chất, trí tụê, thẩm mỹ

3.3 Nguyên tắc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động

Dựa trên các nguyên tắc của giáo dục học, và nguyên tắc xây dựng môn họcmôi trờng xung quanh và xây dựng góc hoạt động Chúng tôi đa ra cácnguyên tắc tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông quagóc hoạt động nh sau:

a) Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích:

Xác định nội dung dạy học cho trẻ, giáo viên phải vạch ra những nhiệm vụ vềmôi trờng xung quanh cần giải quyết

Ví dụ : Khi đặt ra kế hoạch dạy về lao động và ngành nghề của công nhân,bác cấp dỡng, bác sỹ, thuỷ thủ Cùng với những tri thức về lao động xã hội,phải giáo dục trẻ thái độ tôn trọng với lao động và yêu quý lao động thông quagóc phân vai Tính mục đích còn thể hiện ở đồ dùng, đồ chơi, cách bố trí, cáchthể hiện của cô khi dạy trẻ

b) Nguyên tắc đảm bảo tính trực quan và tính thẩm mỹ:

Tại góc hoạt động đồ dùng trực quan rất quan trọng vì đó là đối tợng để chotrẻ làm quen với môi trờng xung quanh Do đó đòi hỏi sự chuẩn bị về đồdùng, đồ chơi của cô phải chu đáo và cẩn thận, phải đảm bảo tính thẩm mỹ

và tính hiện thực và chất liệu phải bền, đẹp, an toàn, để thu hút sự chú ý củatrẻ, phải sinh động để hấp dẫn trẻ Hình ảnh trực quan của cô, giọng nói củacô cũng phải đảm bảo tính thẩm mỹ Các phơng tiện khác nhau nh máy ghi

âm, ghi hình, máy chiếu

c) Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và liên tục:

Khi tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt

động, đòi hỏi trong quá trình tổ chức dạy học phải đảm bảo một trình tựlogic liên tục tạo ra mối liên hệ cơ bản giữa các sự vật và hiện tợng trong

một lĩnh vực tri thức nhất định Trên cơ sở tích luỹ dần những kiến thức vềmôi trờng xung quanh.

Ví dụ: Biểu tợng khái quát về ý nghĩa xã hội của lao động cũng phải dựatrên một hệ thống các sự kiện Những hình thức lao động của ngời lớn gần gũi

và dễ hiểu với các em ( lao động của bác cấp dỡng, của cô chú công nhân, củacô giáo ) Những lao động suất sắc trong xã hội đợc đánh giá cao và đợc quýtrọng ( nh đợc thởng huân chơng, phần thởng ) Nh vậy tại góc hoạt động côphải thể hiện cho trẻ thấy đợc xã hội quanh ta là một chuỗi các mối quan hệ nốitiếp nhau trong một thể thống nhất liên tục và gắn bó

d) Nguyên tắc phát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo

Đây là một nguyên tắc quan trọng khi tiến hành tổ chức cho trẻ làm quen vớimôi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động Đòi hỏi việc dạy của cô phảilàm cho trẻ hứng thú, ham thích, hăng say học tập Làm cho trẻ tự mình ra sứchoàn thành các nhiệm vụ đợc giao, tự mình khắc phục khó khăn để nắm tri thức,

kỹ năng, kỹ xảo và vận dụng kiến thức, dạy học phải thúc đẩy hoạt động trí tuệcủa trẻ Do vậy đòi hỏi cô giáo phải linh hoạt sáng tạo trong việc sử dụng cácphơng pháp và biện pháp khác nhau, các thủ thuật để đa trẻ vào hoạt động nhậnthức một cách tích cực, kích thích đợc sự tập trung chú ý của trẻ Điều này đỏihỏi giáo viên phải có khả năng, trình độ tốt

3.4 Tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thông qua góc hoạt động

Để tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh đòi hỏi giáo viênphải tiến hành theo các bớc sau:

* Bớc 1:

Xác định mục đích , yêu cầu của tiết học cần đạt là gì?

1) Về kiến thức: Cung cấp cho trẻ những kiến thức gì mới, củng cố những kiến

Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cần thiết trong tiết dạy ( cụ thể là bố trí góc) Nhchúng ta đã biết với trẻ Mầm non đồ dùng đồ chơi quyết định chất lợng và hiệuquả của giờ dạy và trong mọi hoạt động khác, vì thế nó có vai trò rất quan trọng.Nên giáo viên phải chuẩn bị cẩn thận, đầy đủ, đặc biệt là đối với tiết môi trờngxung quanh Vậy giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng đồ chơi và bố trí góc hoạt

+ Quyết định sẽ tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh ở góc

độ để phù hợp với đề tài thì phải bố trí và sắp xếp ở góc đó chu đáo và cẩn thận,

để khi tổ chức thuận tiện và dễ hiểu đối với trẻ, tuỳ thuộc vào ý tởng của cô

* Bớc 3 :

Cách thức tổ chức tiết dạy:

Đây là khâu quan trọng nhất trong giờ dạy, nó đảm bảo sự thành công haykhông? Với môi trờng xung quanh trẻ mẫu giaó lớn đã đợc làm quen ở lớpdới Do vậy, trớc khi dạy chúng tôi cho trẻ làm quen ở mọi lúc mọi nơi đểgợi nhớ lại những kiến thức cơ bản Và đặt ra nhiều phơng pháp thử nghiệm

đối với trẻ để góp phần làm nên thành công của giờ học

Trớc đây cô đa vật ra giới thiệu, nên cô luôn là trung tâm, trẻ chỉ thụ độngtiếp thu bài Nhng khi tổ chức tại góc hoạt động, cô giáo chỉ đóng vai trò là ngờigợi mở, trẻ mới là vị trí trung tâm Trẻ đợc tự do nói lên những hiểu biết củamình, nêu ý kiến thắc mắc và đợc tiếp xúc trực tiếp với đối tợng, cô giáo chỉ

đóng vai trò là ngời “cố vấn”

Trong giờ học có sự quan hệ qua lại giữa: cô- trò ; trò-trò Chính vì vậy màkhi tổ chức ở góc, cô phải tạo ra đợc những thủ thuật hấp dẫn làm cho cuộc trao

đổi sôi nổi Cô phải có năng lực cao hơn: biết tổ chức, biết kết hợp, biết quánxuyến để giờ dạy đạt hiệu qủa cao

Ví dụ: Về cách tổ chức cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh thôngqua góc hoạt động

Đề tài: “ Gia đình của bé”

- Trẻ biết đợc trách nhiệm của bố mẹ đối với con cái và ngợc lại

- Giúp trẻ có biểu tợng về gia đình lớn, nhỏ Từ đó trẻ liên hệ đến gia đình củamình và vị trí của mình trong gia đình và quan hệ của gia đình trong xã hội

2 Kỹ năng: Rèn luyện cho trẻ lời nói mạch lạc, phát triển khả năng quan sátghi nhớ có chủ định

3 Giáo dục: Giáo dục cho trẻ lòng yêu thơng gắn bó với gia đình và biết đợcvai trò của mình trong gia đình Đồng thời biết đợc ý nghĩa gia đình chỉ nên có1-2 con

+ Một số bức tranh về các loại gia đình lớn, nhỏ

+ Tại góc “ gia đình ” có trang trí tranh ảnh, các đồ dùng, đồ chơi để trẻ chơitrò chơi “ gia đình ”

Phần trẻ:

+ Thuộc các bài hát, bài thơ về gia đình

+ Tranh lô tô về gia đình

+ Trẻ biết chơi các trò chơi

Sở dĩ chọn góc “phân vai” vì trong góc phân vai có trò chơi “gia đình” ở đó

có tranh ảnh, đồ chơi, đồ dùng về gia đình Tạo cho trẻ cảm giác nh là một ngồinhà thực sự Và gắn các nhân vật trong gia đình nh: Ông, bà , bố , mẹ vào đó