Tài liệu tập huấn khuyến nông Kỹ thuật trồng bắp nếp

Tài liệu tập huấn khuyến nông Kỹ thuật trồng bắp nếp gồm các kiến thức cơ bản như: Đặc điểm chung của cây bắp; Kỹ thuật trồng và chăm sóc; Phòng trừ sâu, bệnh hại trên cây bắp. Mời các bạn cùng tham khảo!

KỸ THUẠT TRỒNG BẮP NẾP

SỞ NÔNG NGHIỆP & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TỈNH VĨNH LONG

TÀI LIỆU TẬP HUẤN KHUYẾN NÔNG

KỸ THUẬT TRỒNG BẮP NẾP

(Ban hành theo Quyết định số 611/QĐ-TTKN, ngày 09/12/2016 của Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Vĩnh Long)

VĨNH LONG, THÁNG 12/2016

KỸ THUẬT TRỒNG BẮP NẾP

Biên soạn: Kỹ sư Trần Văn Phúc Trạm Khuyến nông huyện Trà Ôn, TTKN

PHẦN 1: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÂY BẮP

I Đặc điểm thực vật học

1 Hệ thống rễ

Bắp giống như các cây hòa thảo khác có hệ rễ chùm Căn cứ vào hình thái vị trí và thời gian phát sinh có thể chia rễ bắp thành 3 loại:

a Rễ mầm

Rễ mầm (còn gọi là rễ mộng, rễ tạm thời, rễ hạt): phát triển từ rễ sơ sinh của phôi Rễ mầm thứ cấp thường khoảng 3 - 4 cái và tồn tại trong khoảng thời gian ngắn trong đời sống cây bắp (từ nảy mầm đến khi bắp 4 -5 lá)

Rễ mầm gồm có 2 loại: rễ mầm sơ sinh và rễ mầm thứ sinh

Rễ mầm sơ sinh (rễ chính) là cơ quan đầu tiên xuất hiện sau khi hạt bắp nảy mầm

Rễ mầm thứ sinh cũng được gọi là rễ phụ hoặc rễ mầm phụ Rễ này xuất hiện từ sau sự xuất hiện của rễ chính và có số lượng khoảng từ 3 đến 7

b Rễ đốt

Rễ đốt (còn gọi là rễ phụ cố định) phát triển từ các đốt thấp của thân nhất nằm dưới mặt đất 3 -4cm, mọc vòng quanh các đốt dưới mặt đất bắt đầu lúc bắp được 3 - 4 lá Rễ đốt làm nhiệm vụ cung cấp nước và các chất dinh dưỡng suốt thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây bắp

c Rễ chân kiềng

Rễ chân kiềng (rễ neo, rễ chống): là loại rễ đốt được mọc ở đốt gần sát trên mặt đất (thường mọc ở 2 hay 3 đốt cuối) Rễ chân kiềng ngoài nhiệm vụ chống

đổ cho cây còn hút nước và chất dinh dưỡng

Độ sâu của rễ và sự mở rộng của nó phụ thuộc vào giống, độ phì nhiêu và

độ ẩm của đất Trong điều kiện thích hợp rễ bắp có thể mở rộng và đâm sâu khoảng 60 cm sau 4 tuần trồng Nếu làm cỏ, xới, xáo quá mức ở giai đoạn cuối làm đứt rễ có thể gây ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng và hạn chế năng suất bắp

* Sự phát triển của rễ

Hạt bắp mới nảy mầm, rễ mầm ra trước Hai ngày sau từ rễ mầm sẽ mọc

ra nhiều rễ con Khoảng 7 – 10 ngày sau lớp rễ đốt đầu tiên xuất hiện và 16 – 17 ngày sau có 2 -3 lớp rễ đốt và sau đó cứ 5 – 7 ngày ra thêm được một lớp rễ dưới Theo thứ tự các lớp rễ đốt phát sinh dần từ dưới lên trên tạo nên một hệ rễ chùm

Bộ rễ phát triển tốt trong điều kiện đất tơi xốp, thoáng khí, đủ ẩm (khoảng

60 đến 80% độ ẩm tương đối) và giàu chất dinh dưỡng

2 Thân

Thân bắp đặc, đường kính khoảng 2 - 4 cm tùy thuộc vào giống, môi trường sản xuất và trình độ thâm canh Thân bắp có thể cao từ 2 -4m Chiều dài của các lóng khác nhau và nó được xem xét như một đặc điểm có giá trị trong việc phân loại các giống bắp

Qua các thời kỳ thân phát triển với tốc độ khác nhau Thời kỳ đầu thân phát triển chậm về sau nhanh dần biểu hiện rõ rệt trong hai pha của giai đoạn sinh trưởng, sinh dưỡng Khi hoa đực phơi màu, bắp phun râu cây vẫn tiếp tục lớn tuy tốc độ rất chậm Sau khi thụ tinh cây bắp ngừng sinh trưởng

3 Lá

Sau khi bao lá mầm nhú lên khỏi mặt đất, những lá bắt đầu mọc theo thứ tự thời gian Căn cứ vào hình thái và vị trí trên thân có thể chia làm 4 loại lá

- Lá mầm: là lá đầu tiên khi cây còn nhỏ, chưa phân biệt được phiến lá với vỏ bọc lá

- Lá thân: là những lá có mầm nách ở kẽ chân lá hay những lá mọc trên những đốt thân

- Lá ngọn: là những lá ở phần trên của bắp trên cùng hay những lá mọc ở trên các đốt ngọn, không có mầm nách ở kẽ lá

- Lá bi: là những lá bao bắp

4 Hoa

a Hoa đực

Hoa tự đực (bông cờ) bao gồm các hoa đực sắp xếp theo kiểu chùm bông được gọi là bông cờ gồm một trục chính Trên trục chính phân làm nhiều nhánh

và trên mỗi nhánh và cả trên trục chính có nhiều giá (hay bông nhỏ, bông chét, nhánh nhỏ)

b Hoa cái

Hoa tự cái (bắp được sinh ra từ nách lá phần giữa thân Bắp gồm các bộ phận chính như cuống bắp và lõi bắp

5 Hạt

Hạt bắp thuộc loại quả dính gồm các bộ phận chính: vỏ hạt, lớp alơron, phôi, phôi nhũ và mũ hạt, phía dưới của hạt còn có gốc hạt gắn liền hạt với lõi bắp

II Yêu cầu sinh thái của cây bắp

1 Nhiệt độ

Cây bắp có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới, nhưng qua quá trình trồng trọt, chọn lọc và thuần hóa ngày nay bắp có thể trồng trên nhiều vùng khí hậu khác nhau

Phần lớn bắp được trồng ở những miền ấm hơn của những vùng có khí hậu ôn đới và cận nhiệt đới ẩm, và khó phát triển ở những vùng bán khô hạn

Nhiệt độ có ảnh hưởng đến thời gian sinh trưởng của bắp Trong cả đời sống cũng như từng thời kỳ cây bắp cần một lượng tích nhiệt nhất định Dù lượng nhiệt

độ cây mới sinh trưởng, phát triển bình thường Tùy giống mà lượng tích nhiệt yêu cầu khác nhau Giống càng chín muộn, yêu cầu tích nhiệt càng cao

2 Nước

Nước là yếu tố môi trường quan trọng đối với đời sống của cây bắp, vì vậy nhu cầu nước đối với bắp là rất lớn Ở những vùng nóng, nơi có bốc hơi và thoát nước cao, nhu cầu nước của cây bắp lại càng cao Các nhà khoa học đã tính ra là một cây bắp có thể bốc thoát từ 2 - 4 lít nước/ngày

Tuy vậy, bắp là cây trồng cạn có bộ rễ phát triển mạnh, nên cây có khả năng hút nước từ đất rất khỏe, khỏe hơn nhiều loài cây trồng khác

3 Chế độ không khí trong đất

Để thu hoạch sản lượng bắp cao, ngoài việc cung cấp nước và chất dinh dưỡng còn phải chú ý đến chế độ không khí trong đất Chế độ không khí ảnh hưởng gián tiếp thông qua nhiều khâu khác như vi sinh vật, quá trình biến đổi hóa học trong đất

Cây bắp, đặc biệt rễ bắp thích hợp phát triển trong môi trường háo khí Nếu đất bị nén chặt, rễ phát triển kém, ăn nông, ít lông hút, khả năng hút khoáng kém, dẫn đến tình trạng thiếu chất dinh dưỡng

4 Ánh sáng

Chế độ ánh sáng là yếu tố quan trọng cho sự sống của thực vật Bắp là loại cây trồng có nguồn gốc nhiệt đới thuộc nhóm cây ngày ngắn Nghiên cứu phản ứng của cây bắp đối với độ dài ngày cho thấy cây bắp hình thành các kiểu hình thái khác nhau với độ dài ngày khác nhau

PHẦN 2: KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC

1 Thời vụ

Có thể trồng bắp quanh năm, nhưng có 3 vụ chính: Đông Xuân, Xuân Hè,

Hè Thu Tốt nhất nên trồng trong vụ Đông Xuân, gieo tháng 11-12 dl, vì điều kiện thời tiết thuận lợi cho bắp sinh trưởng và phát triển Vụ Hè Thu gieo tháng 4-5 dl, nên trồng trên đất liếp, đất cao ráo, thoát nươc tốt Vụ Xuân hè, gieo tháng 1-2 dl,

ở những nơi có đủ nguồn nước tươi

2 Sửa soạn đất

Cây bắp không kén đất, có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau Nhưng

để cây bắp phát triển tốt, đạt được năng suất cao nên trồng trên các loại đất: phù sa ven sông, đất thịt, đất thịt pha cát; nguồn nước tưới có độ pH từ 5,5 – 6,5

Cần cày đất với độ sâu 15-20 cm để lớp đất mặt xốp giúp cây con dễ phát triển Tuy nhiên, có một số nơi nông dân trồng bắp không cần cày bừa đất nên năng suất không đạt cao

Lên luống: Lên luống đôi rộng 65-70 cm, cao 15-20 cm Làm rảnh rộng 20

x 20 cm để thoát nước và tưới nước cho ruộng bắp khi cần thiết

Vệ sinh đất trồng, làm sạch cỏ dại Tiêu diệt côn trùng phá hại tiềm ẩn trong đất, trứng, ấu trùng và ký chủ phụ của nó

3 Chọn giống

Một số giống bắp thích nghi điều kiện sản xuất ở địa phương:

3.1 MX 10 (của Công ty giống Cây trồng Miền Nam): giống có các đặc tính:

- Sinh trưởng mạnh, chống chịu bệnh khô vằn, đốm lá, rỉ sắt rất tốt

- Năng suất trái tươi còn vỏ đạt 18 – 19 tấn/ha, độ đồng đều cây và trái rất cao

- Thu hoạch tập trung, tỷ lệ trái loại 1 cao trên 95%, dạng trái hơi nù, hạt trắng sữa, ăn tươi ngon, mềm, dẻo, ngọt, thơm đặc trưng

3.2 Milky 30 (của Công ty giống Chánh Nông):

Đây là giống lai đơn có nguồn gốc từ Mỹ, được sản xuất tại Thái Lan Giống ngắn ngày, năng suất cao, chất lượng ngon, ăn nguội vẫn dẻo, có vị đậm, thơm đặc trưng

- Cây có chiều cao trung bình 170 – 180cm, cây cứng, thân mập, chống đổ ngã tốt trong mùa mưa Sinh trưởng khoẻ, bộ rễ chân kiềng khoẻ, phun râu đều, tập trung, bắp to dài, kín lá bi, không hở đuôi chuột

- Năng suất bắp tươi đạt 18-20 tấn/ha, độ đồng đều bắp rất cao, tỷ lệ bắp loại

1 cao, trên 90% Thời gian từ gieo đến thu hoạch bắp tươi 62 – 65 ngày Chống chịu sâu bệnh tốt, chịu hạn và chịu rét tốt, khả năng thích ứng rộng Bắp dài 18 –

20 cm, trọng lượng bình quân 350 – 380gr/bắp, dạng bắp to dài múp hạt, lá bi bao kín bắp

- Chất lượng bắp ăn tươi rất ngon, dẻo mềm, ngọt và có hương thơm đặc trưng, có thể kéo dài thời gian thu hoạch từ 2 – 3 ngày mà chất lượng ăn vẫn ngon, được người trồng, người thu mua, người tiêu dùng chấp nhận

3.3 WAX 48

- Cây sinh trưởng mạnh,thích ứng nhiều mùa vụ và vùng sinh thái khác nhau

- Chiều cao cây 2-2,2m, cây mập

- Thời gian sinh trưởng 58-60 ngày

- Trọng lượng bắp trung bình 300-350 gram, hạt đóng phủ cùi

- Kháng rất tốt bệnh thối thân,rỉ sắt, cháy lá và kháng đổ ngã

- Chất lượng: mềm, dẻo

4 Gieo và xử lý giống

- Lượng giống cần gieo: 15-20 kg/ha Phải đảm bảo hạt giống có độ nẩy mầm cao, trên 90% Có thể xử lý hạt bằng thuốc sát khuẩn Hạt xử lý xong thường được gieo khô Nhưng thường nông dân ngâm và ủ hạt trước khi gieo Ngâm hạt trong nước ấm từ 5-6 giờ, sau đó đãi sạch nước chua đem ủ cho nứt nanh sau đó đem trồng theo khoảng cách: hàng cách hàng 80 cm và cây cách cây trên hàng là 25-30 cm tùy theo đặc tính giống

- Cách gieo: Gieo theo hốc: 1 hạt/hốc

5 Chăm sóc

- Tỉa, dặm: khoảng 4-6 ngày sau khi gieo (cây con được 1 lá) phải dặm lại

những nơi cây chết hoặc không mọc Nhổ bỏ những cây yếu, chừa lại đúng số cây/hốc đã định

- Tưới, tiêu: không nên để bắp bị hạn, hoặc ngập úng Khi bắp trên 30 ngày

có thể tưới theo các cách:

+ Tưới tràn: trên đất cây có vun gốc, đất bằng phẳng, có độ dốc và đất tơi xốp

+ Tưới thấm: luôn luôn duy trì mực nước trong mương tạo thành mực thủy cấp tạm thời để cây phát triển, chỉ áp dụng trên ruộng bắp có lên liếp rộng 4-5 m

Với các biện pháp tưới trên sẽ giảm bớt chi phí sản xuất Giai đoạn 20 ngày trước và sau khi bắp phun râu, nếu thiếu nước sẽ làm giảm năng suất đáng kể

- Quản lý cỏ dại:

Cỏ dại không chỉ cạnh tranh chất dinh dưỡng, nước và phần nào ánh sáng,

mà cỏ dại còn là nơi trú ngụ cho nhiều loại dịch hại khác như sâu, bệnh, chuột…

để từ đó chúng lây lan sang cho cây bắp

Để hạn chế tác hại của cỏ dại trên ruộng bắp, ngoài những biện pháp canh tác, thủ công như thu gom sạch cỏ dại trước khi làm đất đưa ra khỏi ruộng đốt tiêu hủy, cày bừa kỹ để chôn vùi hạt cỏ xuống tầng đất sâu, thường xuyên nhổ những cây cỏ còn sống sót sau khi đã áp dụng các biện pháp diệt cỏ khác, không để những cây cỏ này ra hoa kết trái rụng hạt xuống tích lũy trong đất… có thể sử dụng biện pháp hóa học Khi sử dụng thuốc hóa học, lưu ý:

- Phun sớm sau khi làm đất lần cuối hoặc sau khi gieo hạt từ 0-3 ngày (lúc này cỏ mới mọc và đang mọc)

- Hoặc phun sau khi gieo 10 - 15 ngày

Chọn sử dụng thuốc chuyên dùng có tính chọn lọc thông minh, tiêu diệt tốt các loại cỏ trên ruộng mà vẫn đảm bảo an toàn cho cây bắp

6 Bón phân

6.1 Dinh dưỡng cho cây bắp

* Chất đạm (N)

- Chất đạm rất cần cho cây phát triển Đủ chất đạm, tuổi thọ lá được lâu hơn

Chất đạm cần nhiều nhất vào lúc 10 ngày trước khi cây trổ cờ và 25 ngày sau khi trổ

- Thiếu đạm, các lá phía dưới vàng đi ở chóp lá và lan dần dọc theo gân lá chính Thiếu đạm sẽ làm chết cây con, trái nhỏ và hạt lép Nên phát hiện sớm để khắc phục bằng cách bón N

* Chất lân (P)

- Cần cho sự phát triển của rễ, tạo cây cứng cáp và giúp cho cây trổ cờ phun râu tập trung hơn, trái thụ phấn tốt hơn Tuy nhiên, càng thừa lân cây bắp càng cho trái thu hoạch sớm

- Thiếu lân : Thường xảy ra trong thời kỳ cây con, lá có màu đỏ tím, làm cây sinh trưởng kém, trái nhỏ, méo mó và hạt lép, bắp chín muộn

Đầu vụ, nếu trong điều kiện nhiệt độ thấp, đất khô quá hay ẩm ướt quá dẫn đến hiện tượng thiếu lân, ngay cả khi lân trong đất đủ để cung cấp cho cây Vì vậy cần có biện pháp cải thiện lý tính đất, tạo cho đất tơi xốp thông thoáng, đủ ẩm để

bộ rễ phát triển bình thường

* Chất Kali

- Giúp cây chống chịu sâu bệnh được tốt hơn và tạo hạt tốt hơn, giúp cân bằng dinh dưỡng giữa chất đạm và chất lân

- Khi thiếu kali, đầu tiên thấy dọc theo mép các lá dưới có màu vàng hoặc nâu và lan dần vào gân lá và lên các lá trên Khi cắt dọc thân cây sẽ thấy các đốt phía trên bên trong có màu nâu đậm

- Thiếu kali: ít ảnh hưởng đến kích thước như thiếu N hoặc P, nhưng các hạt

ở đầu mút không phát triển Nước là một yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu quả

sử dụng kali Do đó khi bị khô hạn sẽ không cung cấp đủ kali cho cây

* Thiếu các chất dinh dưỡng khác

Ngoài N, P và K, sự thiếu các chất dinh dưỡng khác xảy ra ít hơn nhưng là những yếu tố rất quan trọng làm hạn chế năng suất

- Thiếu lưu huỳnh (S): Các lá trên có màu xanh nhạt và cây chậm phát

triển, thường xảy ra trên đất cát hoặc đất nghèo chất hữu cơ, có thể sử dụng các loại phân có chứa lưu huỳnh để bón cho cây

- Thiếu đồng (Cu): Các lá trên sẽ khô đi và xoăn lại

- Thiếu kẽm (Zn): ở các lá non sẽ xuất hiện các sọc màu vàng và song song

với gân, cây có lóng ngắn và kém phát triển

- Thiếu Bo: Thân cây cằn cỗi, hạt bị lép

- Thiếu vôi: Đất chua sẽ ảnh hưởng nhiều đến sự hấp thu dinh dưỡng của

cây trồng và có thể gây ra hiện tượng thiếu dinh dưỡng cho cây mặc dù đã được bón phân đầy đủ Do đó cần phải thử nghiệm đất thường xuyên để xác định độ pH

để có chế độ bón vôi cải tạo đất hợp lý

6.2 Bón phân cho bắp

Cây bắp cần lượng phân khá lớn về đạm, lân và kali Nếu cung cấp không

đầy đủ, cây sẽ bị giảm năng suất

Nếu có bón lót phân hữu cơ, cần bón thêm phân vô cơ khác Tùy theo độ màu mỡ của đất, thời vụ trồng, cơ cấu mùa vụ,…mà số lượng, cách bón và thời gian bón có khác nhau Với thời gian sinh trưởng từ gieo đến thu hoạch: 58 - 62 ngày,

có thể bón theo cách sau:

- Lượng phân cho 1ha: 5 - 10 tấn phân hữu cơ (phân chuồng hoai), 250 kg

Urê, 450 – 500 kg Super Lân, 100-120 kg KCl được chia làm các đợt bón như sau:

+ Bón lót: 5- 10 tấn phân chuồng, toàn bộ phân chuồng và phân lân lúc làm đất

+ Bón thúc 1: 10 ngày sau gieo bón 50kg Urê, 20-25kg KCl

+ Bón thúc 2: 20 ngày sau gieo bón 100kg Urê, 40-50kg KCl

+ Bón thúc 3: 35-40 ngày sau gieo bón toàn bộ lượng phân còn lại

Đối với phân lân, có thể thay thế bằng phân DAP nhưng vẫn đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng

Khi bắp lớn có thể bón phân rãi theo hàng và lấp đất lại là hữu hiệu nhất, bón thúc giữa hàng cây con cách gốc 20 cm

PHÒNG TRỪ SÂU, BỆNH HẠI TRÊN CÂY BẮP

1 Sâu đục thân (Ostrinia nubilalis)

1.1 Đă ̣c điểm hình thái

- Trưởng thành cái dài khoảng 13 – 15 mm, sải cánh rộng khoảng 30 – 35

mm, cánh trước màu vàng nhạt, trưởng thành đực nhỏ hơn, màu nâu đến nâu vàng Chúng hoạt động về đêm, ban ngày thường ẩn nấp trong bẹ lá hay trong nõn lá non

- Sâu mới nở thân trắng đục đầu to màu đen, khi lớn dọc thân có 4 sọc nâu

- Nhộng màu nâu, thuôn dài nằm trong thân bắp

1.2 Đă ̣c tính sinh ho ̣c và gây ha ̣i

- Vòng đời trung bình 35 – 40 ngày, trong đó thời gian trứng 5 – 6 ngày, sâu non 20 – 25 ngày, nhộng 7 – 10 ngày, bướm đẻ trứng 1 – 2 ngày

- Sâu thường hại đọt cây, thân, bông cờ, trái bắp Cây bị hại kém phát triển, hạt bị lép, làm giảm năng suất và chất lượng hạt:

1.3 Biện pháp phòng trừ

- Vệ sinh đồng ruộng, dùng giống cứng cây, bón phân đầy đủ và cân đối N,

P, K Dùng thuốc: Diazinon (Vibasu 10GR; Diazan 10GR) xử lý đất trước khi gieo hoặc rắc vào cạnh nách lá lúc bắp 7-8 lá

- Thu gom thân bắp bị hại nặng tiêu hủy để diệt nhộng

2 Sâu xám (Agrotis ypsilon)

2.1Đặc điểm hình thái

- Trứng hình cầu dẹt, lúc mới đẻ có màu trắng sữa, khi gần nở có màu tím sẫm

- Sâu non màu xám hay đen bóng, đầu màu nâu sẫm, dài từ 37-47mm

- Nhộng màu cánh gián, dài 18-24mm

- Bướm màu nâu tối, thân dài 16-23mm, cánh trước màu xám có 6 chấm, giữa cánh có vân hình quả thận, hình tròn, hình gậy

55

Sâu xám

(Agrotis ipsilon)

2.2 Đặc tính sinh sống, gây hại

- Sâu non tuổi 1 gặm lá non làm thủng lỗ chỗ hoặc khuyết mép lá Từ tuổi 2 sâu sống dưới đất, đêm chui lên phá cây Tuổi 2 - 3 gặm quanh thân cây Tuổi 4 trở lên cắn đứt thân cây

- Sâu non có tính giả chết ban ngày ẩn náu dưới đất, đêm chui lên cắn ngang gốc cây con (khi cây có 3-5 lá), và cắn phá rễ làm cây héo

- Sâu hóa nhộng trong đất

2.3 Biện pháp phòng trừ

- Cày bừa đất kỹ, dọn sạch tàn dư cây trồng trước khi gieo trồng để diệt trứng, sâu và nhộng

- Khi xuất hiện sâu xám gây hại dùng: Imidacloprid (Map – Jono 700WP,

Gaucho 70WS) phun vào gốc cây hoặc xới nhẹ quanh gốc bắt sâu bằng tay

3 Rệp muội (Aphis maydis)

3.1 Đă ̣c điểm hình thái

- Rệp trưởng thành có hai loại, có cánh và không cánh dài 1,5 - 2,3 mm, màu vàng nhạt hoặc xanh xám, cơ thể hình bầu dục, thân mềm Chân và tuyến tiết sáp ngắn, màu xanh đen Rệp cái có cánh có đầu, ngực màu đen và bụng màu xanh

- Rệp non màu xanh sáng, chân và tuyến tiết sáp giống như trưởng thành có màu đen Rệp non trải qua 7 - 10 lần lột xác mới thành rệp trưởng thành