Hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế

Để phòng ngừa và hạn chế tối đa các tranh chấp, vi phạm, khi các bên tham gia quan hệ giao dịch dân sự, vấn đề công chứng chứng thực được đặt lên hàng đầu nhằm giúp các nhân, tổ chức bảo

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

Y HOÀI

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ

Kon Tum, tháng 6 năm 2020

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN THỊ TRÚC PHƯƠNG SINH VIÊN THỰC HIỆN : Y HOÀI

LỚP : K10LK1

MSSV : 16152380107032

Kon Tum, tháng 6 năm 2020

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết 1

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 1

4 Bố cục 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 3

1.1 KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM 3

1.2 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA PHÒNG CÔNG CHỨNG SỐ I 6

1.3 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC 6

1.4 KẾT QUẢ THỰC HIỆN NHIỆM VỤ TẠI ĐƠN VỊ THỰC TẬP 7

1.4.1 Nhiệm vụ được giao tại đơn vị thực tập 7

1.4.2 Kết quả công chức 8

CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ 9

2.1 QUY ĐỊNH VỀ THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ 9

2.2 QUY ĐỊNH VỀ CÔNG CHỨNG VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ 10

2.2.1 Người có quyền yêu cầu 10

2.2.2 Nội dung trong văn bản 11

2.2.3 Giá trị pháp lý của văn bản 11

2.2.4 Đối với di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản phải đăng ký sở hữu 11

2.2.5 Yêu cầu về việc chứng minh quan hệ của người để lại thừa kế và người thừa kế 11

2.2.6 Quy định về việc niêm yết 11

2.3 THỦ TỤC CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ 11

2.3.1 Trình tự thực hiện 11

2.3.2 Thành phần, số lượng hồ sơ 13

2.3.3 Thời hạn giải quyết hồ sơ 15

2.3.5 Cơ quan giải quyết thủ tục hành chính 15

2.3.6 Kết quả thực hiện thủ tục hành chính 15

2.3.7 Phí, Lệ phí 16

2.3.8 Yêu cầu, điều kiện thực hiện thủ tục hành chính 16

2.3.9 Căn cứ pháp lý của thủ tục hành chính: 22

CHƯƠNG 3 THỰC TIỄN CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ TẠI VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG SỐ 1 VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 26 3.1 THỰC TIỄN CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ TẠI PHÒNG CÔNG CHỨNG SỐ I: 26 3.2 GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ TẠI PHÒNG CÔNG CHỨNG SỐ I 27 KẾT LUẬN 29 TÀI LIỆU THAM KHẢO

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết

Sự xuất hiện và phát triển của nền kinh tế hàng hóa, kinh tế thị trường đã làm cho các mối quan hệ trong xã hội rất phát triển, nhất là mối quan hệ giao dịch Các quan hệ giao dịch không có sự hướng dẫn, quản lý của Nhà nước bằng pháp luật sẽ lộn xộn Các tranh chấp, vi phạm sẽ xảy ra nhiều khó khăn, gây thiệt hại cho công dân, cơ quan, tổ chức hoặc Nhà nước Để phòng ngừa và hạn chế tối đa các tranh chấp, vi phạm, khi các bên tham gia quan hệ giao dịch dân sự, vấn đề công chứng chứng thực được đặt lên hàng đầu nhằm giúp các nhân, tổ chức bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của mình và trong những hoạt động công chứng, chứng thực trên thực tế thì hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế là một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm, được giải quyết nhiều trên thực tế

Nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề công chứng, em đã lựa chọn nghiên cứu về vấn

đề này Tuy nhiên, trong phạm vi khuôn khổ của một bài báo cáo trong suốt quá trình thực tập vừa qua tại phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum, em xin chọn đề tài “Hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại Phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum”

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về lý thuyết cơ bản những quy định của pháp luật và việc

áp dụng hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, qua đó áp dụng thực tiễn tại văn phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum, những khó khăn, vướng mắc, những tồn tại, hạn chế và những thành tựu đạt được trong quá trình thực hiện việc công chứng tại văn phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu:

Nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc công chứng, chứng thực nói chung

và đặc biệt là hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế nói riêng, đặc biệt những thuận lợi, khó khăn, những thành tựu hạn chế trong quá trình nghiên cứu thực tiễn tại văn phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Tìm hiểu về những quy định của pháp luật về công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, việc áp dụng trên thực tế những quy định của pháp luật, đặc biệt tại Văn phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum Từ đó rút ra những ưu điểm và hạn chế

Đề xuất và một số quan điểm về giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại văn phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum

4 Bố cục

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung đề tài gồm có 3 chương:

Chương 1: Tổng quan về đơn vị thực tập

Chương 2 Những vấn đề lý luận và pháp luật về hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế

Chương 3: Quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả Hoạt động công chứng các văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1.1 KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ KON TUM, TỈNH KON TUM

Truyền thuyết kể rằng của người BahNa kể rằng, Kon Tum bắt đầu chỉ là một làng của họ Khoảng trước năm 1.800 tên gọi Kon Tum chưa xuất hiện Thời gian nay bên dòng Đăk Bla thơ mộng, hiền hòa có làng của người địa phương sinh sống tên gọi là KonTraNgor (về sau gọi là ChưH’Reng), Làng KonTraNgor có cuộc sồng rất thịnh vượng với dân số khá đông Lúc bây giờ giữa các làng luôn xảy ra chiến sự nên dân làng KonTraNgor cũng thường tổ chức các cuộc trường chinh, đi đánh phá các làng khác để chiếm đoạt của cải và bắt người về làm nô lê Trong số những người con của làng KonTraNgor có một người tên

là JaXi cùng 2 con trai là Jơ Rông và Uông không cam chịu cảnh những người vùng này luôn gây chiến với các làng khác nên đã rời làng làm nhà mới gần chỗ có hồ nước cạnh sông Đăk Bla Vùng đất này rất tốt và có nhiều thuận lợi cho việc định cư, tạo dựng cuộc sống dần dần có nhiều người đến ở và mỗi ngày một phát triển thêm đông, lập thành một làng mới với tên gọi Kon Tum Từ đó, Kon Tum trở thành tên gọi chính thức cho một làng mới lập ra của người BahNa sát bên sông Đăk Bla, nơi có nhiều hồ nước trũng

Cắt theo nghĩa theo tiếng BahNa, Kon Tum là Làng Hồ ( Kon là làng, Tum là hồ, ao, bầu nước…) và tên gọi Kon Tum gắn liền với địa danh như đã đề cập ở trên Đến name

1913, tỉnh Kon Tum chính thức được thành lập, bao gồm cả địa giới hành chính của 2 tỉnh Đăk Lắk và Gia Lai ngày nay Ngay từ đầu thành lập, Kon Tum đã được chọn làm trung tâm tỉnh ly, còn Buôn Ma Thuột và Plei Ku chỉ là hai đại lý hành chính trực thuộc…Bởi đây chính là vùng đất địa đầu phía Bắc, có biên giới giáp với bạn Lào và CamPuChia, có ngã ba Đông Dương mà chỉ 1 tiếng gà gáy là cả 3 nước đều nghe Không chỉ thể, Kon Tum còn là khu vực nối Tây Nguyên với vùng Đông Nam Bộ, duyên hải miền Trung, có vị trí chiến lược quan trọng

Nằm trong vị trí đặc biệt quan trọng tiến trình lịch sử, Kon Tum luôn bị các thế lực thù địch và giặc ngoại xâm đặt vào tầm ngắm Thời kỳ đầu của cách mạng Kon Tum được biết đến với khu Ngục tù nổi tiếng do thực dân pháp thành lập, là nơi giam cầm các chiến

sĩ cách mạng khu vực miền Trung – Tây Nguyên trong những năm 1930 – 1931 Năm

1945, Kon Tum giải phóng và thành lập chính quyền Việt Minh Năm 1946, với dã tâm thôn tính nước ta lần thứ hai, thực dân Pháp đã bằng mọi giá đánh chiếm lại Kon Tum Đến nawm1954, Kon Tum là tỉnh đầu tiên và duy nhất ở Tây Nguyên được giải phóng, chính quyền cách mạng thị xã Kon Tum được thành lập…Và trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch

sử, chiến thắng Đăk Tô – Tân Cảnh ở Bắc Kon Tum đã mở màn cho chiến dịch giải phóng Tây Nguyên, tiến đến giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước

Với những đóng góp, hy sinh to lớn trong hai cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, Đảng

bộ, chinh quyền và nhân dân thị xã Kon Tum đã vinh dự được nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân…

Nhăm đắp ứng yêu cầu trong tình hình phát triển mới của đất nước nói chung và khu vực Tây Nguyên nói riêng năm 1991, tỉnh Kon đã được tái thành lập theo Nghị Quyết

Quốc hội tại kỳ họp thứ IX khóa VIII Thị xã Kon Tum ngày ddos ( nay là Thành Phố Kon Tum) trở lại với vai trò vốn có, là trung tâm chính trị, kinh tế, xã hội và khoa học kỹ thuật của tỉnh Kon Tum

Đây là sự kiện hết sức quan trọng đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc anh em trên địa bàn tỉnh Kon Tum, đánh dấu và khơi dậy một thời kỳ phát triển cho vùng đất cực Bắc Tây Nguyên này, thời kỳ của công nghiệp hóa, hiện đại hóa một cách toàn diện trên nên tảng của một đô thị có truyền thống lâu đời, giàu bản sắc văn hóa, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội luôn đảm bảo, tạo tiền đề cho việc thu hút nguồn lực đầu tư, xây dựng Kon Tum thành đô thị ngày càng phát triển một cách toàn diện…

Trong những năm qua, với quyết tâm chính trị và những nổ lực không ngừng nghỉ của Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân các dân tộc trên địa bàn, thị xã Kon Tum đã có những bước tiến quan trọng, tạo dụng cho mình một vóc dáng đô thị đầy tiềm năng, với sự phát triển đồng bộ trên mọi lĩnh vực Từ một thị xã nghèo nàn sau giải phóng, sau thời gian kiến thiết, KT đã vươn mình khởi sắc và minh chứng rõ nhất cho sự phát triển đó là vào tháng 4/2009, thị xã KT chính thức được Chính phủ quyết định thành phố KT trực thuộc tỉnh Kon Tum theo Nghị Định số 15/NĐ – CP, ngày 10/04/2009, đây là niềm vinh dự, tự hào, động viên cán bộ, chiến sỹ và nhân dân các dân tộc anh em nỗ lực hơn nữa, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh

Trong xu thế ấy, thành phố Kon Tum nới có 43.289,72 ha diện tích tự nhiên, với tổng dân số hiện có ( tính đến nay 31/12/2018) khoảng 174.754 người, trong đó ( dân tộc thiểu

số 63.473 người chiếm 36,32 % dân số toàn thành phố), 21 đơn vị hành chính gồm 10 phường (Quyết Thắng, Thắng Lợi, Quang Trung, Thống Nhất, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Ngô Mây, Trương Chinh, Lê Lợi và Duy Tân), 11 xã ( Hòa Bình, Ia Chim, Đoàn Kết, Vinh Quang, Ngok Bay, Kroong, Đăk cấm, Đăk Bla, Chư Hreng, Đăk Năng, Đăk Rơ Wa) Toàn thành phố Kon Tum nằm trên vùng đất hiền hòa, thơ monhj có dòng Đăk Bla chảy qua Sông Đăk Bla là một nhánh của sông Pô Cô chảy theo hướng từ Đông sang Tây và là con sông chảy ngược đổ vào hô YaLy, tạo nguồn nước quan trọng để hành trình nhà máy thủy điện YaLy ngaỳ nay và đây cũng là tiềm năng to lớn để thành phố quy hoạch đô thị hài hòa gắn với phát triển du lịch

Trong những năm gần đây, thành phố KT tập trung đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa, tăng dân tỷ trọng ngành công nghiệp – xây dựn, dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành nông lâm nghiệp Giá trí sản xuất trên địa bàn năm 2018 ước đạt được 26.285 tỷ đồng, bằng 100,03% KH, tăng 18,6% so với năm 2017; Trong đó; Tỷ trọng ngành công nghiệp – xây dựng 64,82% ( tăng 0,11%), ngành thương mại, dịch vụ chiếm 30,37% ( tăng 0.05%), ngành nông lâm thỷ sản 4,81% (giảm 0,16%) Xác định phát triển kinh tế là trung tâm, thành phố KT đang tập trung lãnh, chỉ đạo đẩy mạnh cải cách hành chính, hướng tới xây dựng nền Chính Quyền điện tử, tạo điều kiện thuận lợi nhất để thu hút các nhà đầu tư chiến lược để khai thác lợi thế sẵn có các lĩnh vực được ưu tiên như dịch vụ ngân hàng, tài chính, viễn thông, dịch vụ y tế, giao dục chất lượng

cao, các khu nghỉ dưỡng, giải trí, sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo chuỗi liên kết gắn với phát triển cây dược liệu, đẩy mạnh xúc tiến, thu hút đầu tư trong lĩnh vực

du lịch, thành phố KT đang triển khai đề án xây dựng làng du lịch cộng đồng KonKtu, xã Đăk Rơ Wa và chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa như văn hóa nhà rông, cồng chiêng, múa xoang, dệt thổ cẩm, rượu cần để tạo nên những điểm đến hấp dẫn cho du khách Ngoài các dự án lớn đã triển khai đầu tư xây dựng công trình, trong năm 2018, có một dự án được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư với vốn đăng ký 11 tỷ đồng ( kho chứa hàng nông sản của công ty TNHH MTV vạn Thành Sa Thầy); thu hút được các nhà đầu tư lớn như Tập đoàn WinGroup, FLC đến khảo sát, tim hiểu cơ hội đầu tư các dự

án khu phức hợp đô thị Vinhomes Kon Tum; Dự án Trung Tâm thương mại kết hợp nhà phố đường Bà Triệu thành Phố KT; Dự án Trung Tâm thương mại Shophouse Vincom Kon Tum

Cùng với sự phát triển kinh tế, công tác chỉnh trang, nâng cấp đô thị, xây dựng nông thôn mới cũng được quan tâm đúng mức Hiện thành đạt 1/5 tiêu chí với 39/59 tiêu chuẩn của đô thị loại II, có 03 xã đạt chuẩn nông thôn mới vá 01 xã đang trình, thẩm định hồ sơ

để công nhận Với quyết tâm phấn đấu sớm đưa thành phố KT trở thành đô thị loại II, UBND thành phố đã tổ chức rà soát các quỹ đất trên địa bàn hiện nay không sử dụng hoặc

sử dụng không hiệu quả, không đúng mục đích để xây dụng phương án đầu giá quyền sử dụng đất, tạo nguồn vốn đầu tư hạ tầng thiết yếu cùng các nguồn vốn khác dần hoàn thiện các chi tiêu của đô thị loại II theo quy định

Kinh tế phát triển toàn diện là động lực thúc đẩy các lĩnh vực văn hóa xã hội và đời sống người dân nay được nâng cao Hệ thống trường học trên địa bàn thành phố, từ mầm non đến các trường đào tạo chuyên nghiệp ngày càng được hoàn thiện và chuẩn hóa Hiện nay, ngoài trường phổ thông các cấp, thành phố đã có 01 trường cao đẳng cộng đồng và phân hiệu đại học của đại học Đà Nẵng Đây là những trung tâm đào tạo nhân lực quan trọng không chỉ cho địa phương, mà cho cả tỉnh nói chung và về lâu dài là cả khu vực tam giác kinh tế giàu tiềm năng

Song song với giáo dục, hệ thống y tế - chăm sóc sức khỏe từng bước được kiện toàn Trên địa bàn thành phố KT hiện có 01 bệnh viện đa khoa, 01 bệnh viện đa khoa, 01 bệnh viện phục hồi chức năng, 01 bệnh viện y học cổ truyền và 01 bệnh viện quốc tế Vạn An ( Bệnh viện tư nhân chất lượng cao) đang xây dựng, cùng hệ thống trung tâm kiểm soát bệnh tật, các trạm y tế xã, phường đang được đầu tư đạt chuẩn quốc gia…Tất cả đều không ngoài mục đích phục vụ và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân ngày càng tốt hơn

Cùng vói quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, các giá trị văn hóa truyền thống cũng đã được chú trọng gìn giữ, bảo tồn Giữa nhịp sống của đô thị hiện đại, trong lòng

KT vẫn còn những không gian mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc BahNar, GiaRai với những ngôi làng truyền thống mà biểu tượng là mái nhà rông cao vút, đồ thủ công, mỹ nghệ và nét văn hóa ẩm thực độc đáo gỏi lá, cơm lam, gà, cá nướng, rượu cần…Đặc trưng của văn hóa Kon Tum phải kể đến đó là không gian văn hóa phi vật thể công chiên Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận kiệt tác truyền khâu và phi vật thể của nhân loại

Những lễ hội cồng chiên, múa xoang, lễ hội đâm trâu, mừng lúa mới hòa quyện với tinh hoa của các nền văn hóa đã tạo nên một đô thị Kon Tum vừa mang đẳng cấp trẻ trung hiện đại, vừa chứa đựng những nét văn hóa đặc sắc, đọc đáo, giớng như bản trường ca giữa đại ngàn hùng vĩ

1.2 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA PHÒNG CÔNG CHỨNG SỐ

- Năm 1996 chuyển đổi từ Phòng công chứng Nhà nước số I trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum về trực thuộc Sở Tư pháp tỉnh Kon Tum (theo Quyết định số 71/QĐ-

UB ngày 21/8/1996 của UBND tỉnh Kon Tum);

- Năm 2001 đổi tên thành Phòng công chứng Nhà nước số I (theo Quyết định số 13/QĐ-UB ngày 05/4/2001 của UBND tỉnh Kon Tum);

- Năm 2008 Phòng công chứng số I tỉnh Kon Tum chuyển đổi sang đơn vị sự nghiệp công lập có trụ sở, con dấu và tài khoản riêng (theo Quyết định số 19/2001/QĐ-UBND ngày 20/5/2008 của UBND tỉnh Kon Tum);

- Năm 2010 Phòng công chứng số I được xếp hạng II (theo Quyết định số

444/QĐ-CT ngày 11/9/2010 của Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum) và đến ngày 20/12/2010 UBND tỉnh Kon Tum Quyết định số 1452/QĐ-UBND giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính (tự đảm bảo toàn bộ kinh phí hoạt động theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP của chính phủ) cho đến nay

1.3 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC

- Chức năng: Là thông qua hoạt động công chứng góp phần bảo đảm an toàn pháp ý

trong quan hệ dân sự, kinh tế, thương mại và các quan hệ xã hội khác, phòng ngừa vi phạm pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa

- Nhiệm vụ của Phòng Công chứng:

+ Chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch bằng văn bản

mà theo quy định của pháp luật phải công chứng hoặc cá nhận, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng đối tượng của hợp đồng, gioa dịch là có thật trên cơ sở người tham gia hợp đồng, giao dịch là hoàn toàn tự nguyện, có năng lực hành vi dân sự, mục đích, nội dung của hợp đồng, giao dịch không vi phạm pháp luật, đạo đức xã hội và hoạt động theo Luật công chứng và các văn bản liên quan

+ Thực hiện các công việc có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của Phòng do Ban Giám đốc Sở giao

+ Hàng năm xây dựng chương trình và kế hoạch công tác, lập báo cáo dự thu, chi và báo cáo thanh quyết toán tài chính theo quy định

+ Quản lý công tác tổ chức công chức, viên chức và người lao động, quản lý tài sản,

hồ sơ, tài liệu lưu trữ của đơn vị

+ Tổ chức tốt công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền

- Cơ cấu theo tổ chức biên chế:

+ Tổ chức: Hiện có 9 người, trong đó: Phó trưởng phòng phụ trách phòng, Phó trưởng phòng là công chứng viên, kế toán, văn thư, 02 chuyên viên và 03 nhân viên giúp việc + Biên chế: Được giao 04 chỉ tiêu biên chế sự nghiệp, đã tuyển dụng vào biên chế, trong đó: 01 chuyên viên chính, 01 công chứng viên, 01 kế toán và 01 văn thư lưu trữ Để đảm bảo triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ phòng phải hợp đồng thêm 05 người để giúp việc cho Công chứng viên (đến 02/5/2017 đã chấm dứt 01 hợp đồng)

1.4 KẾT QUẢ THỰC HIỆN NHIỆM VỤ TẠI ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1.4.1 Nhiệm vụ được giao tại đơn vị thực tập

- Tiếp nhận các hồ sơ giấy tờ công chứng cho Trưởng phòng ký

- Xem và học hỏi cách photo, in các tài liệu văn bản

- Được Chị cán bộ hướng dẫn cách đóng dấu, công chứng, chứng thực các loại giấy

tờ và các văn bản có liên quan…

- Chị cán bộ hướng dẫn thực hiện việc đăng ký, đăng ký lại khai sinh, khai tử, kết hôn, nhận nuôi con nuôi; thay đổi, cải chính hộ tịch cho người dưới 14 tuổi và bổ sung Hộ tịch cho mọi trường hợp không phân biệt độ tuổi

- Đăng ký khai sinh, khai tử quá hạn theo quy định của pháp luật, quản lý, sử dụng các loại sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch theo quy định của Bộ Tư pháp

- Công chứng, chứng thực, đóng dấu cho các giấy tờ như: Hộ khẩu, giấy đăng ký lai khai sinh, khai tử, chứng minh nhân dân

- Viết sổ chứng thực số 01 bản Hộ khẩu, khai sinh, khai tử, chứng minh dân dân, giấy tốt nghiệp THPT, học bạ…

- Chị cán bộ hướng dẫn thực hiện cấp bản sao từ bản gốc, chứng thực bản sao từ bản chính các giấy tờ, chứng thực chữ ký trong các giấy tờ, chứng thực các việc khác theo quy định của pháp luật Được chị cán bộ hướng dẫn cách ghi sổ công chứng, chứng thực ban sao sang bản sao từ bản chính

- Nhập số vào sổ chứng thực bản sao từ bản chính, trình hồ sơ chứng thực cho các lãnh đạo ký

- Kiểm sổ sách về thông tin cá nhân của người cần làm lại trích lục khai, khai tử…

- Xuất trình chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân khác;

- Xuất trình tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu

- Chị cán bộ hướng dẫn chỉ dẫn về việc xác nhận tình trạng hôn nhân nói trên có thể xác nhận trực tiếp vào Tờ khai đăng ký kết hôn (theo mẫu) hoặc bằng Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (theo mẫu)

- Việc xác nhận tình trạng hôn nhân có giá trị 6 tháng, kể từ ngày xác nhận

- Ghi giấy xác nhận tình trạng hôn nhân

- Công chứng, xác nhận các loại giấy tờ có liên quan đến hộ tịch

- Ghi thông tin đăng ký khai sinh

- Ghi đăng ký lại giấy khai sinh

- Tiếp nhận các loại giấy tờ đi đóng dấu và công chứng

- Ghi số chứng thực số 01 bản hộ khẩu,giấy khai sinh, chứng minh nhân dân, bằng tốt nghiệp THPT

- Đóng dấu, công chứng, chứng thực Hộ khẩu, khai sinh, chứng minh nhân dân cho các em đi xin việc làm và các giấy tờ có liên quan

CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ

2.1 QUY ĐỊNH VỀ THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ

Khi một người chết để lại di sản thừa kế thì di sản đó được xử lý theo di chúc hoặc phân chia cho những người có quyền thừa kế theo quy định của luật Tuy nhiên, trong trường hợp tất cả các thừa kế đều thống nhất thỏa thuận phân chia theo phương thức khác với quy định của luật hoặc khác với di chúc, thì pháp luật vẫn công nhận sự thỏa thuận của

họ

Thứ nhất, việc xác định người có quyền thừa kế

- Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp cụ thể mà Bộ luật dân

sự 2015 đã liệt kê, trong đó bao gồm trường hợp người chết không để lại di chúc Trong tình huống này, những người có quyền thừa kế được xác định theo hàng thừa kế, cụ thể tại khoản 1 điều 651 Bộ luật dân sự 2015:

+ Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột,

em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại

Theo quy định tại điều này, những người thừa kế cùng hàng được hưởng di sản bằng nhau; và người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa

kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản Trường hợp của anh trai bạn, thì người có quyền thừa kế là chị dâu và mẹ bạn

Thứ hai, quy định về thỏa thuận phân chia di sản

Khoản 1 điều 656 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau: “1 Sau khi có thông báo

về việc mở thừa kế hoặc di chúc được công bố, những người thừa kế có thể họp mặt để thoả thuận những việc sau đây:

- Cử người quản lý di sản, người phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, nếu người để lại di sản không chỉ định trong di chúc;

- Cách thức phân chia di sản.”

Theo quy định này, thì sau khi có thông báo mở thừa kế, những người thừa kế có thể tiến hành họp mặt Thỏa thuận phân chia di sản cũng chỉ trong phạm vi những người có quyền thừa kế, nghĩa là chỉ có chị dâu và mẹ bạn tham gia, tài sản là di sản thừa kế được phân chia cho hai người này Nếu muốn phân chia di sản thừa kế cho bạn và được pháp luật thừa nhận, thì cần thực hiện qua 2 bước:

+ Bước 1: Khai nhận di sản thừa kế tại Phòng công chứng nơi có bất động sản + Bước 2: Sau khi hoàn thành việc sang tên mẹ và chị dâu đối với thửa đất anh trai

để lại, hai người sẽ tiến hành phân chia tài sản chung và tách thửa; đồng thời làm thủ tục chuyển nhượng hoặc tặng cho một phần thửa đất cho bạn

Thứ ba, trình tự tiến hành khai nhận di sản thừa kế

- Thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo điều 57, điều 58 Luật công chứng 2014 và điều 18 Nghị định 29/2015/NĐ-CP ngày 15/03/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật công chứng 2014 như sau:

+ Những người cùng được hưởng di sản theo pháp luật nhưng thỏa thuận không phân chia di sản đó đến và yêu cầu công chứng văn bản khai nhận di sản tại Phòng công chứng nơi có đất;

+ Công chứng viên phải kiểm tra để xác định người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là người được hưởng di sản; nếu thấy chưa rõ hoặc có căn cứ cho rằng việc để lại di sản và hưởng

di sản là không đúng pháp luật thì từ chối yêu cầu công chứng hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định;

+ Việc thụ lý công chứng văn bản khai nhận di sản phải được niêm yết trong thời hạn

15 ngày, kể từ ngày niêm yết Việc niêm yết do tổ chức hành nghề công chứng thực hiện tại trụ sở của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có bất động sản

- Sau khi nhận được bản niêm yết thừa kế có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã không có tranh chấp, khiếu kiện, Công chứng viên tiến hành ký kết văn bản khai nhận di sản Sau khi có văn bản này, những người thừa kế tiến hành thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi có đất

- Khi đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên mẹ và chị dâu bạn, thì hai người phân chia tài sản chung, và thực hiện tách thửa cùng với tặng cho quyền sử dụng đất

1 phần thửa đất cho bạn Cần lưu ý là thửa đất sau khi tách phải đáp ứng đủ diện tích tổi thiểu được tách thửa theo quy định cụ thể tại địa phương nơi có đất

- Việc tách thửa được thực hiện theo quy trình sau:

+ Chuẩn bị hồ sơ gồm: Đơn đề nghị tách thửa theo Mẫu số 11/ĐK ban hành kèm theo Thông tư 24/2014/TT-BTNMT và Giấy chứng nhận đã cấp;

+ Nộp hồ sơ tại Sở tài nguyên và Môi trường;

2.2.1 Người có quyền yêu cầu

Những người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc mà trong di chúc không xác định rõ phần di sản được hưởng của từng người thì có quyền yêu cầu công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản

2.2.2 Nội dung trong văn bản

Trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, người được hưởng di sản có thể tặng cho toàn bộ hoặc một phần di sản mà mình được hưởng cho người thừa kế khác

2.2.3 Giá trị pháp lý của văn bản

Văn bản thỏa thuận phân chia di sản đã được công chứng là một trong các căn cứ để

cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký việc chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản

2.2.4 Đối với di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản phải đăng ký sở hữu

Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng

ký quyền sở hữu thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền

sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó

2.2.5 Yêu cầu về việc chứng minh quan hệ của người để lại thừa kế và người thừa

kế

- Trường hợp thừa kế theo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy

tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di snar theo quy định của pháp luật về thừa kế Trường hợp thừa kế theo di chúc, trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có bản sao di chúc

- Công chứng viên phải kiểm tra để xác định người để lại di sản đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản và những người yêu cầu công chứng đúng là người được hưởng di sản; nếu thấy chưa rõ hoặc có căn cứ cho rằng việc để lại di sản và hưởng

di sản là không đúng pháp luật thì từ chối yêu cầu công chứng hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định

2.2.6 Quy định về việc niêm yết

Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm niêm yết việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản trước khi thực hiện việc công chứng

2.3 THỦ TỤC CÔNG CHỨNG CÁC VĂN BẢN THỎA THUẬN PHÂN CHIA DI SẢN THỪA KẾ

2.3.1 Trình tự thực hiện

Bước 1: Nộp hồ sơ

Người yêu cầu công chứng hoàn thiện hồ sơ yêu cầu công chứng và nộp trực tiếp tại trụ sở tổ chức hành nghề công chứng (Phòng Công chứng hoặc Văn phòng Công chứng)

Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

- Trường hợp việc tiếp nhận thông qua bộ phận tiếp nhận hồ sơ thì bộ phận tiếp nhận chuyển hồ sơ cho Công chứng viên kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng;

- Trường hợp Công chứng viên trực tiếp nhận, thì thực hiện kiểm tra giấy tờ trong

hồ sơ yêu cầu công chứng:

+ Trường hợp hồ sơ yêu cầu công chứng đầy đủ, phù hợp với quy định của pháp luật thì thụ lý và ghi vào sổ công chứng;

+ Trường hợp hồ sơ yêu cầu công chứng chưa đầy đủ: Công chứng viên ghi phiếu hướng dẫn và yêu cầu bổ sung (phiếu hướng dẫn ghi cụ thể các giấy tờ cần bổ sung, ngày tháng năm hướng dẫn và họ tên Công chứng viên tiếp nhận hồ sơ);

+ Trường hợp hồ sơ chưa rõ hoặc có căn cứ cho rằng việc để lại di sản và hưởng di sản không đúng pháp luật: Công chứng viên giải thích rõ lý do và từ chối công chứng Nếu người yêu cầu công chứng đề nghị từ chối bằng văn bản, Công chứng viên báo cáo Trưởng phòng/Trưởng Văn phòng xin ý kiến và soạn văn bản từ chối

Trường hợp người yêu cầu công chứng đề nghị, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định;

Bước 3: Tổ chức hành nghề công chứng thực hiện thủ tục niêm yết việc thụ lý văn bản thỏa thuận phân chia di sản

- Tổ chức hành nghề công chứng niêm yết việc thụ lý công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản, trong thời hạn 15 ngày, tại trụ sở của Ủy ban nhân cấp xã nơi thường trú cuối cùng của người để lại di sản; trường hợp không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì niêm yết tại nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó;

- Trường hợp di sản gồm cả bất động sản và động sản hoặc di sản chỉ gồm có bất động sản thì việc niêm yết được thực hiện tại nơi như nêu trên và tại Ủy ban nhân dân cấp

- Ủy ban nhân dân cấp xã nơi niêm yết có trách nhiệm xác nhận việc niêm yết và bảo quản việc niêm yết trong thời hạn niêm yết

Bước 4: Soạn thảo và ký văn bản

- Trường hợp văn bản đã được người yêu cầu công chứng soạn thảo sẵn:Công chứng viên kiểm tra dự thảo văn bản, nếu trong dự thảo văn bản có điều khoản vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội, nội dung của văn bản không phù hợp quy định của pháp luật, Công chứng viên phải chỉ rõ cho người yêu cầu công chứng để sửa chữa Trường hợp người yêu cầu công chứng không sửa chữa thì Công chứng viên có quyền từ chối công chứng

- Trường hợp văn bản do Công chứng viên soạn thảo theo đề nghị của người yêu cầu công chứng: Trường hợp nội dung, ý định giao kết hợp đồng, giao dịch là xác thực, không

vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội thì Công chứng viên soạn thảo hợp đồng, giao dịch;

- Người yêu cầu công chứng tự đọc lại dự thảo văn bản hoặc công chứng viên đọc cho người yêu cầu công chứng nghe theo đề nghị của người yêu cầu công chứng Trường hợp người yêu cầu công chứng có yêu cầu sửa đổi, bổ sung, Công chứng viên xem xét và thực hiện việc sửa đổi, bổ sung ngay trong ngày hoặc hẹn lại;

- Trường hợp người yêu cầu công chứng đồng ý toàn bộ nội dung ghi trong dự thảo văn bản, Công chứng viên hướng dẫn người yêu cầu công chứng ký vào từng trang của văn bản

Bước 5: Ký chứng nhận

Công chứng viên yêu cầu người yêu cầu công chứng xuất trình bản chính của các giấy tờ theo quy định để đối chiếu trước khi ghi lời chứng, ký vào từng trang của văn bản

và chuyển bộ phận thu phí của tổ chức hành nghề công chứng

Bước 6: Trả kết quả công chứng

Bộ phận thu phí của tổ chức hành nghề công chứng hoàn tất việc thu phí, thù lao công chứng và chi phí khác theo quy định, đóng dấu và hoàn trả lại hồ sơ cho người yêu cầu công chứng

2.3.2 Thành phần, số lượng hồ sơ

❖ Thành phần hồ sơ:

- Phiếu yêu cầu công chứng;

- Bản sao giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Giấy chứng minh sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam/Hộ chiếu của các bên tham gia giao dịch;

- Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc bản sao giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng;

- Bản sao giấy tờ khác có liên quan đến hợp đồng, giao dịch mà pháp luật quy định phải có, như:

+ Tường trình của người yêu cầu công chứng về di sản thừa kế và những người được thừa kế di sản;

+ Trường hợp thừa kế theo pháp luật: trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy

tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định của pháp luật về thừa kế;

+ Trường hợp thừa kế theo di chúc: trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có bản sao

di chúc; các giấy tờ chứng minh được hưởng di sản thừa kế không phụ thuộc vào nội dung

di chúc (giấy chứng nhận kết hôn, khai sinh, giấy chứng nhận mất khả năng lao động (nếu có);

+ Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết;

+ Giấy tờ chứng minh về tình trạng tài sản chung/riêng của người để lại di sản đối với tài sản:

vợ chồng, thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng;

chung nhưng chưa làm thủ tục đăng ký kết hôn);