Công tác kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi các vụ án tai nạn giao thông đường bộ của viện kiểm sát huyện đăk glei, tỉnh kon tum

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM HOÀNG TRUNG THÁI BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN G

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

HOÀNG TRUNG THÁI

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM

Kon Tum, tháng 6 năm 2021

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG PHÂN HIỆU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TẠI KON TUM

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : TRƯƠNG THỊ HỒNG NHUNG SINH VIÊN THỰC HIỆN : HOÀNG TRUNG THÁI

MSSV : 17152380107040

Kon Tum, tháng 6 năm 2021

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành quá trình thực tập và chuyên đề báo cáo thực tập này, em xin chân thành cảm ơn quý thầy giáo, cô giáo trong trường Đại học Đà Nẵng phân hiệu tại Kon Tum đã giảng dạy tận tình và trang bị cho em vốn kiến thức bổ ích Vốn kiến thức đó không chỉ là nền tảng vận dụng trong quá trình thực tập, không chỉ là nền tảng để đưa vào chuyên đề báo cáo thực tập, mà còn là hành trang theo suốt những năm tháng tiếp theo của bản thân khi tốt nghiệp ra trường, tìm kiếm con đường đi cho chính mình trong tương lai

Bên cạnh đó, những lời động viên từ gia đình, người thân; sự chia sẻ và học hỏi từ bạn bè cũng đã góp phần cho em hoàn thành chuyên đề thực tập một cách tâm huyết nhất Đặc biệt hơn em xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc đến lãnh đạo cùng các bác, các anh chị trong Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn

em trong suốt quá trình thực tập tại cơ quan

Mặc dù có nhiều cố gắng song không thể tránh những hạn chế và thiếu sót khi thực hiện chuyên đề báo cáo Kính mong quý thầy, cô giáo và bạn bè đóng góp ý kiến để chuyên đề báo cáo thực tập được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

i

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Bố cục 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 3

1.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 3

1.1.1 Giới thiệu về huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 3

1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 3

1.2 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ VÀ CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 4

1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 4

1.2.2 Cơ cấu tổ chức Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 5

1.3 NỘI QUY VÀ MỘT SỐ CÔNG VIỆC THỰC TẬP TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 6

1.3.1 Nội quy làm việc tại Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 7

1.3.2 Một số công việc thực tập tại Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 7

KẾT CHƯƠNG 1 9

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 10

2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT VIỆC KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 10

2.1.1 Một số vấn đề chung về hiện trường, tử thi, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi đối với các vụ án tai nạn giao thông đường bộ. 10

2.1.2 Khái niệm, đặc điểm kiểm sát hoạt động khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi vụ án tai nạn giao thông đường bộ 12

2.1.3 Ý nghĩa của công tác kiểm sát hoạt động khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi vụ án tai nạn giao thông đường bộ 14

2.2 QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI

NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 14

KẾT CHƯƠNG 2 21

CHƯƠNG 3 THỰC TIỄN CÔNG TÁC KIỂM SÁT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 22

3.1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SÁT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 22

3.1.1 Tình hình diễn ra các vụ án tai nạn giao thông đường bộ dẫn đến chết người trên địa bàn huyện Đăk Glei 22

3.1.2 Thực trạng và công tác kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi của VKSND huyện Đăk Glei đối với các vụ án tai nạn giao thông đường bộ dẫn đến chết người 23

3.1.3 Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong hoạt động kiểm sát hiện trường, kiểm sát tử thi các vụ tai nạn giao thông đường bộ của VKSND huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum 25

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC NGHIỆM CÔNG TÁC KIỂM SÁT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 27

3.2.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật 27

3.2.2 Giải pháp khác 28

KẾT CHƯƠNG 3 30

KẾT LUẬN 31 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLHS Bộ Luật hình sự VKSND Viện kiểm sát nhân dân BLTTHS Bộ luật Tố tụng hình sự KNHT Khám nghiệm hiện trường KNTT Khám nghiệm tử thi

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện trường vụ tai nạn giao thông đường bộ được hiểu là nơi xảy ra vụ tai nạn giao thông đường bộ Thông qua công tác khám nghiệm hiện trường Cơ quan điều tra kịp thời phát hiện, thu thập các dấu vết phanh, vết lốp, vết cày xước mặt đường, dấu vết va quẹt

để lại trên các phương tiện giao thông, các dấu vết mảnh vỡ của phương tiện để lại trên mặt đường do các phương tiện giao thông khi gây tai nạn tạo nên và các tình tiết khác của

vụ việc mang tính hình sự Kết quả của khám nghiệm hiện trường là một trong những căn cứ quan trọng giúp Cơ quan điều tra nhận định có hay không dấu hiệu tội phạm để xem xét quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can Để đảm bảo công tác khám nghiệm hiện trường được tuân thủ đúng quy định của pháp luật, việc phát hiện, ghi nhận, thu thập, bảo quản các dấu vết, vật chứng của vụ phạm tội được đầy đủ, toàn diện, khách quan, pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam quy định Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ, quyền hạn kiểm sát khám nghiệm hiện trường Thực hiện tốt công tác này sẽ giúp cho việc điều tra, truy tố, xét xử các vụ án về tai nạn giao thông đường bộ đạt hiệu quả, chất lượng cao

Những năm qua, các vụ xâm phạm trật tự giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Kon Tum cơ bản được điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, tạo niềm tin trong quần chúng nhân dân, góp phần ổn định trật tự, an toàn giao thông trong tỉnh Tuy nhiên, qua Hội nghị sơ kết 5 năm công tác khám nghiệm hiện trường các vụ tai nạn giao thông đường bộ trên địa bàn tỉnh Kon Tum, nhận thấy vẫn còn một số vụ án bị tồn đọng, kéo dài, sau đó phải đình chỉ vì không chứng minh được tội phạm Trong đó có nhiều nguyên nhân nhưng một trong những nguyên nhân chủ yếu là thiếu sót, sai phạm của Cơ quan điều tra, Điều tra viên trong quá trình phát hiện, thu thập chứng cứ tại hiện trường Điều đáng nói, trong hầu hết các vụ án này Kiểm sát viên khi kiểm sát khám nghiệm hiện trường cũng không phát hiện được những thiếu sót sai phạm của Điều tra viên để yêu cầu bổ sung, khắc phục kịp thời

Nhận thấy tầm quan trọng của công tác khám nghiệm hiện trường đối với các vụ án tai nạn giao thông, trên cơ sở tổng hợp các biện pháp thực hiện, kinh nghiệm thực tiễn và những khó khăn vướng mắc trong công tác kiểm sát khám nghiệm hiện trường các vụ tai nạn giao thông của hai cấp kiểm sát tỉnh Kon Tum; đề xuất các biện pháp khắc phục và những giải pháp để nâng cao hơn nữa chất lượng trong lĩnh vực này nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, đồng thời tăng cường trách nhiệm công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát giải quyết kịp thời đúng pháp luật các vụ án tai nạn giao đường bộ Chính vì thế em

chọn đề tài “Công tác kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi các vụ

án tai nạn giao thông đường bộ của Viện kiểm sát huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, quy định của pháp luật và thực tiễn kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam tại tỉnh Kon tum Đề tài đề xuất các giải pháp kiểm sát khám nghiệm hiện

2

trường, khám nghiệm tử thi đúng quy định của pháp luật gópnhằm phát hiện, thu thập, nghiên cứu đánh giá các dấu vết cũng như những thông tin vật chất khác có trên hiện trường, phục vụ cho công tác điều tra, khám phá vụ án và phát hiện xử lý người phạm tội theo pháp luật

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận, quy định BLTTHS năm 2015 và thực tiễn kiểm sát hiện trường, khám nghiệm tử thi trên địa bàn huyện Đăk Glei tỉnh Kon Tum Trong đó nội dung cơ bản là kiểm sát việc tuân theo pháp luật đối với Cơ quan cảnh sát điều tra trong quá trình tổ chức khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, thu giữ, tạm giữ, phương tiện, đồ vật liên quan đến vụ việc ở hiện trường để phục vụ cho việc đánh giá có tội phạm xảy ra không để quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án

* Phạm vi nghiên cứu

Đề tài này được nghiên cứu trên góc độ chuyên ngành Luật hình sự và tố tụng hình

sự Trong đề tài này tác giả chỉ tập trung nghiên cứu công tác kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi do tai nạn giao thông trên địa bàn huyện Đăk Glei nói riêng

và tỉnh Kon Tum nói chung

Các số liệu phục vụ cho nghiên cứu đề tài được thu thập từ thực tiễn kiểm sát hiện trường , khám nghiệm tử thi theo quy định của BLTTHS năm 2015 trên địa bàn tỉnh Kon Tum trong các năm gần đây

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu dựa trên các cơ sở quan điểm duy vật về biện chứng của triết học Mác – Lê Nin, các quan điểm của Đảng và Nhà nước về tội phạm, đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội Các phương pháp nghiên cứu cụ thể gồm: phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê được sử dụng trong quá trình nghiên cứu đề tài

Chương 3: Thực tiễn công tác kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi

của Viện kiểm sát nhân dân đối với các vụ án tai nạn giao thông đường bộ trên địa bàn huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI,

TỈNH KON TUM 1.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM

1.1.1 Giới thiệu về huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum

Đăk Glei là một huyện của Việt Nam thuộc tỉnh Kon Tum, là huyện có diện tích lớn nhất tỉnh Kon Tum

Đăk Glei nằm ở phía bắc tỉnh Kon Tum, phía tây giáp biên giới Việt – Lào, phía bắc giáp huyện Phước Sơn và huyện Nam Giang tỉnh Quảng Nam, phía đông giáp Nam Trà

My tỉnh quảng nam, phía nam giáp huyện Tu Mơ Rông và Huyện Ngọc hồi cũng thuộc địa phận của tỉnh Kon Tum

Đăk Glei gắn liền với địa danh lịch sử là Ngục Tố Hữu, nơi từng giam giữ nhà thơ

Tố Hữu Là một di tích lịch sử đang được quan tâm và thu hút khách tham quan, du lịch

1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9 của Quốc hội Việt Nam khoá VIII, tỉnh Gia Lai – Kon Tum được tách thành hai tỉnh: Gia Lai và Kon Tum Năm

1996 Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ban hành Quyết định thành lập Viện Kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei cùng các huyện của tỉnh Kon Tum

Từ khi thành lập năm 1996, cùng với muôn vàn khó khăn về cơ sở vật chất và con người của huyện nhà, VKSND huyện Đăk Glei với 03 biên chế trình độ sơ cấp, cơ sở vật chất nghèo nàn, tạm bợ là căn phòng nhỏ 24m2 tường ngăn ván ép, mái lợp tôn xi măng tận dụng Đến nay, VKSND huyện Đăk Glei đã được đầu tư cơ sở khang trang, với 12 cán công nhân viên chức, người lao động; các đồng chí được đào tạo cơ bản về chuyên môn nghiệp vụ cũng như lý luận chính trị với 09 đồng chí có trình độ đại học, 01 đồng chí là thạc sĩ và 01 đông chí đang theo học trình độ thạc sĩ, đồng chí Viện trưởng có trình

độ cao cấp lý luận chính trị

Trải qua 25 năm hình thành và phát triển, các thế hệ lãnh đạo và toàn thể công chức, người lao động Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei đã nỗ lực phấn đấu thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của đảng, nhà nước và nhân dân giao phó Kết quả công tác đã có những đóng góp tích cực vào công cuộc giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; góp phần vào sự phát triển kinh tế, xã hội của huyện Với sự chỉ đạo sát sao của Ban lãnh đạo Viện, những năm gần đây, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei đã hoàn thành và vượt mức các chỉ tiêu nhiệm vụ theo kế hoạch đề ra; không có trường hợp oan, sai hay bỏ lọt tội phạm hoặc Tòa tuyên không phạm tội, công tác kháng nghị, kiến nghị được chấp nhận cao

Với những kết quả đạt được, Viện kiểm sát nhân dân Đăk Glei đã được Ngành và địa phương tặng, thưởng nhiều danh hiệu, cụ thể:

4

Danh hiệu Tập thể lao động tiên tiến: từ năm 2010 đến năm 2018, nhiều phần thưởng về tập thể, cá nhân khác trong các phong trào thi đua do ngành và địa phương phát động Bên cạnh đó, nhiều cá nhân trong đơn vị được tặng bằng khen của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, giấy khen của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum; một số cán bộ đạt danh hiệu chiến sỹ thi đua Ngành, chiến sỹ thi đua

cơ sở và các danh hiệu khác

Với lòng tin tưởng sâu sắc vào thắng lợi trong công cuộc đổi mới đất nước và phát huy truyền thống ngành Kiểm sát nhân dân, mỗi cán bộ, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei quyết tâm phấn đấu, học tập, rèn luyện về mọi mặt, cùng nhau

xây dựng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên “Vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông

về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm” Dưới sự lãnh đạo của

Đảng, sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp của Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kon Tum,

sự giám sát của Hội đồng nhân dân và sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành địa phương, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei đã, đang và sẽ cố gắng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong tiến trình cải cách tư pháp, góp phần bảo

Về chức năng:

Điều 2 của Luật tổ chức Viện kiểm sát:

1 Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất 2

1

Điều 107 Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam 2013

2 Điều 40 Luật tổ chức Viện kiểm sát 2014

2 Điều 2 Luật tổ chức Viện kiểm sát 2014

Về nhiệm vụ:

Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra các vụ án hình sự của các cơ quan điều tra và các cơ quan khác được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra

Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân thủ theo pháp luật trong việc xét xử các vụ án hình sự

Kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình, hành chính, kinh tế, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật

Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù

Ngoài ra, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei có trách nhiệm và giải quyết kịp

thời các khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp theo quy định của pháp luật, thực hiện việc thống kê tội phạm, tiếp nhận các tin báo, tố giác về tội phạm do các cơ quan, tổ chức, đơn

vị vũ trang nhân dân và cá nhân chuyển đến

1.2.2 Cơ cấu tổ chức Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum

Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei với chức năng cơ bản là thực hành quyền công tố và kiểm sát trong hoạt động tư pháp Để đáp ứng chức năng, nhiệm vụ theo luật định, Viện được cơ cấu, tổ chức chặt chẽ, khoa học, đảm bảo việc tuân theo pháp luật của các cơ quan tư pháp nói riêng và hoạt động trị an trên địa bàn huyện Đăk Glei nói chung Hiện tại, Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei tổng biên chế có 13 người, trong

đó có 01 đồng chí viện trưởng, 02 đồng chí phó viện trưởng, 02 kiểm sát viên, 01 kiểm tra viên, 03 chuyên viên, 01 kế toán 01 lái xe, 01 bảo vệ, 01 tạp vụ

Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei được tổ chức theo sơ đồ sau:

Viện trưởng ( Đặng Anh Tứ)

Bộ phận hình sự

Phạm Đình Hà

Bộ phận dân sự Nguyễn Thị Hòa

6

Viện trưởng (Đặng Anh Tứ): chịu trách nhiệm chung trong việc quản lý và điều

hành hoạt động của cơ quan theo chế độ thủ trưởng và trực tiếp phụ trách công tác kiểm sát xét khiếu tố (công tác tiếp dân; giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc trách nhiệm của Viện kiểm sát và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về hoạt động tư pháp); xây dựng Chương trình công tác, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ công tác của cơ quan; tổ chức các cuộc họp cơ quan định kỳ hàng tuần, tháng, 6 tháng, năm để đánh giá, xem xét việc thực hiện các Nghị quyết của Đảng, nhiệm vụ của cơ quan, chỉ đạo khắc phục những tồn tại, yếu kém trong việc thực hiện nhiệm vụ, kế hoạch, pháp luật, chính sách, chế độ, nội quy, quy chế của cơ quan và phương hướng nhiệm vụ chủ yếu, nhiệm vụ đột phá giải quyết trong thời gian tới

Viện phó 1(Phạm Đình Hà): phụ trách bộ phận kiểm sát hình sự: xây dựng chương

trình công tác, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự, kiểm sát tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự; công tác thống kê hình sự liên ngành Đề ra biện pháp tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong tố tụng hình sự; chủ động kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ đã phân công cho kiểm tra viên, kiểm sát viên, chuyên viên làm công tác kiểm sát hình sự, báo cáo Viện trưởng về tình hình và kết quả thực hiện nhiệm vụ kiểm sát hình sự, đề xuất Viện trưởng chỉ đạo đường lối xử lý vụ án, giải quyết những vướng mắc, phức tạp phát sinh, chọn án trọng điểm, việc phối hợp với Tòa án tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm… bảo đảm thực hiện tốt các chỉ tiêu kế hoạch công tác của đơn vị và ngành Kiểm sát nhân dân, phục vụ tốt yêu cầu nhiệm vụ chính trị địa phương và thực hiện nhiệm vụ khác khi Viện trưởng phân công

Viện phó 2 (Nguyễn Thị Hòa): phụ trách bộ phận kiểm sát dân sự - kiểm sát thi hành

án dân sự: xây dựng chương trình công tác, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ kiểm sát thuộc

bộ phận dân sự; giúp Viện trưởng xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động bình xét thi đua khen thưởng theo cụm thi đua và thực hiện nhiệm vụ khác khi Viện trưởng phân công

Với biên chế như vậy, Viện kiểm sát được tổ chức thành nhiều bộ phận khác nhau theo quy chế của ngành cùng phối hợp thực hiện chức năng, nhiệm vụ quyền hạn theo quy định của pháp luật

Kiểm sát giải quyết án hình sự: tin báo, điều tra, xét xử, giam giữ, thi hành án (1 Phó viện trưởng – 1 Kiểm sát viên – 2 Chuyên viên)

Kiểm sát giải quyết án dân sự, hành chính, kinh doanh thương mại, lao động, phá sản và giải quyết việc dân sự, việc hành chính, kiểm sát thi hành án dân sự (1 Phó Viện trưởng – 1 kiểm sát viên – 1 Kiểm tra viên)

Văn phòng tổng hợp, giải quyết khiếu nại, tố cáo, thống kê tội phạm (1 chuyên viên)

1.3 NỘI QUY VÀ MỘT SỐ CÔNG VIỆC THỰC TẬP TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM

1.3.1 Nội quy làm việc tại Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum

Những quy định khi làm việc tại Viện kiểm sát huyện Đăk Glei:

6 Thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước của Ngành về chế độ bảo mật trong quản lý hồ sơ, công văn, tài liệu

Trật tự, an toàn và vệ sinh cơ quan:

1 Không làm việc riêng trong cơ quan, giữ gìn trật tự chung, không đưa trẻ em vào

cơ quan trong giờ làm việc

2 Có ý thức tiết kiệm trong sử dụng điện, nước, văn phòng phẩm; giữ gìn tài sản công và cá nhân an toàn; phòng chống cháy nổ đúng quy định

3 Không uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc và giờ nghỉ trưa của ngày làm việc, ngày trực, kể cả khi tổ chức hội nghị, hội thảo, tiếp khách, liên hoan

4 Không hút thuốc lá tại cơ quan, công sở, nơi công cộng

5 Thực hiện tốt nếp sống văn minh công sở khi làm việc và giao tiếp với công dân

6 Xe mô tô của cán bộ, công chức, viên chức để đúng nơi quy định và sắp xếp trật

tự Khi sử dụng tài sản, phương tiện của cơ quan phải được sự đồng ý của Lãnh đạo và người có trách nhiệm quản lý trực tiếp

7 Thực hiện vệ sinh cơ quan lúc 16 giờ 30 thứ sáu hàng tuần

1.3.2 Một số công việc thực tập tại Viện kiểm sát Nhân dân huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum

Tại đây, tôi được hướng dẫn thực tập ở khâu thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự Thời gian ở khâu công tác này tôi được các anh, chị Kiểm sát viên tận tình hướng dẫn cách nghiên cứu và thực hiện các thao tác nghiệp vụ

đối với những hồ sơ thực tế, các vụ án hình sự về nhiều loại tội phạm

Quá trình thực tập, tôi được cùng với Kiểm sát viên : Sắp xếp hồ sơ, đóng dấu bút lục, ghi chép sổ sách, lập hồ sơ kiểm sát và nghiên cứu hồ sơ các vụ án Từ đó, tôi đã hiểu thêm nhiều về những công việc của một Kiểm sát viên, và mỗi một phiếu kiểm sát

hồ sơ, báo cáo đề xuất Từ khi được tiếp xúc với các hồ sơ vụ án tôi gặp không ít khó

8

khăn vì đây là lần đầu tiên tôi được tiếp xúc trực tiếp nhưng với sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các anh chị tôi đã dần làm quen được với công việc mới và có thể hoàn thành tốt những việc được giao như: nghiên cứu hồ sơ vụ án, được dự các phiên tòa xét

xử, đọc các bản án, cáo trạng, trích các hồ sơ vụ án hình sự Khi được hướng dẫn viết dự thảo cáo trạng làm cho tôi càng nhận ra mỗi tờ báo cáo đề xuất, hay một bản cáo trạng, một bài luận tội trên mặt giấy không chỉ là thủ tục tố tụng để hoàn thành hồ sơ của một

vụ án mà bên cạnh đó nó còn thể hiện trách nhiệm của một người cán bộ Kiểm sát Ngoài việc nắm vững các kiến thức pháp luật, nắm vững các kỹ năng nghiệp vụ còn phải có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc

Tôi được đi cùng với Kiểm sát viên đi điều tra thực tế như: đi xuống một số trong huyện như xã ĐăkLong, xã Đăk Môn, xã Đăk Man Đến trực tiếp từng hộ gia đình A khẩu, A Hoàng, Y thiện, Lương Văn Bình Để kiểm tra án phí dân sự hay hình sự sơ thẩm có điều kiện thi hành hay không Sau đó đến trưởng thôn và cán bộ xã để xác minh thêm điều kiện của những người trên Đăk Glei là một huyện còn nghèo so với các huyện khác trong tỉnh, đa số là người đồng bào thiểu số, trình độ học vấn lại không cao, thật sự thì tôi và Kiểm sát viển gặp không ít vấn đề khó khắn, nhiều hộ còn nói không rõ được tiếng việt, nói gì họ cũng bảo không biết Mặc dù vậy, thì Kiểm sát viên luôn sẵn sàng, kiên nhẫn đến từng hộ giải thích tỉ mỉ chi tiết cho từng hộ Qua đây tôi đã học được một bài học là con đường đi đến thành công không bao giờ là dễ dàng cả, chúng ta luôn gặp phải những khó khăn thử thách, những chướng ngại cản bước ta đi khiến người ta muốn

bỏ cuộc Bởi vậy, một trong những yếu tố quan trọng nhất để đạt được thành công chính

là lòng kiên trì

Mỗi tuần, tôi được tham dự các cuộc họp cơ quan, được ngồi nghe các Kiểm sát viên báo cáo những công việc đã làm được trong tuần và ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Viện Từ đó, tôi đã tự rút ra cho mình được những kinh nghiệm để sau này có thể áp dụng vào công việc và trong cuộc sống

Nếu như trước đây có ai đó hỏi tôi ngành kiểm sát là như thế nào, chắc tôi sẽ trả lời rằng đó là ngành đảm nhiệm chức năng công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp mà không hiểu được thực chất công việc của ngành Bởi lẽ, mặc dù là sinh viên luật nhưng phần lớn chúng tôi chỉ được đào tạo các ngành luật nội dung mà không được tìm hiểu sâu về hoạt động của các cơ quan thực thi pháp luật như Tòa án hay Viện kiểm sát.Trong tôi lúc đó, theo cách hiểu của tôi kiểm sát chỉ đơn giản là việc buộc tội một ai đó dựa trên các tài liệu mà Cơ quan điều tra đã thu thập được Nhưng những suy nghĩ ấy đã dần thay đổi khi tôi được nhận vào tập sự tại đây và trực tiếp làm những công việc kiểm sát

Qua thời gian thực tập này tôi đã hiểu hơn về ngành Kiểm sát, hiểu được những công việc mà một người Kiểm sát viên thực hiện để bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo

vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất Tôi nhận thấy rằng, kiến thức đã được học

ở Nhà trường với thực tiễn công tác, là một chuyện hoàn toàn mới, lý luận và thực tiễn

luôn bổ sung cho nhau và không thể tách rời nhưng chúng ta phải biết vận dụng như thế nào để áp dụng kiến thức đã được học vào thực tiễn công tác nhằm hoàn thành tốt nhiệm

vụ của được giao, đó mới là điều quan trọng và cần thiết Qua quá trình thực tập, tôi cũng

đã rèn luyện cho mình tính cẩn thận, biết suy nghĩ và xem xét kỹ càng trước khi đưa ra một quyết định Đồng thời, tôi cũng học được cách đặt trách nhiệm vào trong mỗi công việc mà mình làm

KẾT CHƯƠNG 1

Nhận thấy được điều này, mặc dù thời gian đầu, tôi có đôi chút khó khăn trong việc Tuy nhiên, qua thời gian làm quen với một môi trường mới, cùng với sự giúp đỡ thật chân tình của Lãnh đạo, các anh, chị cán bộ, Kiểm sát viên nên tôi nhanh chóng hòa nhập được với môi trường làm việc tại Viện kiểm sát huyện Đăk Glei

Tôi thiết nghĩ rằng, công việc nào cũng có sự vất vả của riêng nó, trong đó với ngành Kiểm sát cũng vậy Với chức năng là thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, người Kiểm sát viên bên cạnh việc nghiên cứu hồ sơ vụ án, báo cáo

án, tham gia phiên tòa thì họ còn có các ngày trực đêm, trực cuối tuần, trực các ngày lễ, Tết và luôn trong tư thế sẵn sàng nhận nhiệm vụ, khi có yêu cầu Có lẽ, chỉ những ai làm

đã từng làm công việc này thì mới có thể thấu hiểu hiểu được sự vất vả, khó khăn đó mà

họ đã nếm trải, vượt qua Nhất là, trong một khoảng thời gian ngắn, Kiểm sát viên cùng một lúc phải thụ lý, giải quyết nhiều vụ án, kể cả những vụ án phức tạp, thì ngoài việc họ phải nghiên cứu hồ sơ để đưa ra đề xuất giải quyết, phải mất rất nhiều thời gian Bên cạnh đó, họ còn phải tham gia hoạt động kiểm sát khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi trong điều kiện khó khăn như: Thời tiết nắng nóng, mưa, ban đêm…, nhưng họ cũng đều vượt qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ

Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn ngành Kiểm sát, các anh, các chị là lãnh đạo Viện, Kiểm sát viên, cán bộ Viện kiểm sát nhân dân huyện Đăk Glei đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ thực tập trong thời gian qua Qua quá trình thực tập, tôi cũng

đã rèn luyện cho mình tính cẩn thận, biết suy nghĩ và xem xét kỹ càng trước khi đưa ra một quyết định Đồng thời, tôi cũng học được cách đặt trách nhiệm vào trong mỗi công việc mà mình làm Với thời gian một tháng, tuy không phải dài nhưng nó đủ giúp cho tôi càng có nghị lực, bản lĩnh và mạnh mẽ hơn trong thời gian sắp tới và tôi rất mong muốn phấn đấu rèn luyện, học tập thật tốt về Ngành, mong muốn được vào ngành Kiểm sát phục vụ lâu dài, để có thể trở thành một người Kiểm sát viên trong tương lai

10

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TRÊN

ĐỊA BÀN HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM 2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT VIỆC KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG, KHÁM NGHIỆM TỬ THI ĐỐI VỚI CÁC VỤ ÁN TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

2.1.1 Một số vấn đề chung về hiện trường, tử thi, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi đối với các vụ án tai nạn giao thông đường bộ

a Một số khái niệm liên quan

 Khái niệm hiện trường:

Hiện nay có rất nhiều quan điểm khác nhau về hiện trường như:

Trong từ điển tiếng Việt, nhà xuất bản khoa học xã hội viết “Hiện trường là nơi xảy

ra sự việc” 3 Đây là một khái niệm có tính khái quát chung nhất cho tất cả các loại hiện trường

Trong giáo trình “Khoa học điều tra hình sự”, Nhà xuất bản Công an nhân dân

(2004) có viết: Hiện trường là nơi có dấu vết, tang vật của tội phạm hoặc nghi có liên quan đến tội phạm, mà Cơ quan điều tra cần tiến hành khám nghiệm.4

Tại Khoản 1 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 có quy định: "Điều tra viên tiến

hành khám nghiệm nơi xảy ra, nơi phát hiện tội phạm, nhằm phát hiện dấu vết của tội phạm, vật chứng và làm sáng tỏ các tình tiết có ý nghĩa đối với vụ án" 5 Như vậy, theo

quy định của Khoản 1 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 thì hiện trường phải là "nơi xảy ra" hoặc "nơi phát hiện tội phạm"

Dù đề cấp khái niệm này ở những góc độ khác nhau thì hiện trường cũng phải thoả mãn những dấu hiệu cơ bản sau đây:

Thứ nhất: Hiện trường phải tồn tại ở một địa điểm cụ thể trong khoảng không gian

và thời gian xác định Đây là thuộc tính tất yếu của hiện trường

Thứ hai: Phải có sự việc mang tính hình sự xảy ra, những vụ việc mang tính hình sự

này có thể bao gồm: Những hành vi phạm tội cụ thể được quy định trong Bộ luật hình sự; cũng có thể là những vụ việc mang tính hình sự xảy ra, khi xảy ra nó đã xâm hại đến những khách thể được luật hình sự bảo vệ, như: Tính mạng, sức khoẻ, tài sản song chưa thể xác định được các yếu tố của cấu thành tội phạm

Chính vì vậy, khái niệm về hiện trường trong tố tụng hình sự phải được hiểu là: "Hiện trường là nơi xảy ra vụ việc mang tính hình sự" Đây là khái niệm mang tính khái quát cao và đầy đủ Với khái niệm này đã thoả mãn được những dấu hiệu đặc trưng, cơ bản của hiện trường:

3

Viện ngôn ngữ học, từ điển tiếng việt xuất bản 1988

4

Khoa học điều tra hình sự, Nhà xuất bản Công an nhân dân (2004)

5 Khoản 1 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015

Thứ nhất: Sự tồn tại của một địa điểm trong không gian và thời gian xác định

Thứ hai: Xảy ra vụ việc mang tính hình sự, điều này để phân biệt hiện trường các sự

việc khác trên thực tiễn, tránh hiểu khái niệm về hiện trường một cách tràn lan Tác giả hoàn toàn nhất trí với quan điểm này

 Khái niệm tử thi

Theo từ điển tiếng Việt thì tử thi “là thi thể của người chết” 3

Một con người còn sống thì không thể gọi là tử thi được, ở đây tử thi là chỉ người đã chết, mà chết ở đây không chỉ chết do bệnh lý mà chết do những nguyên nhân khác như chết do bị đâm, chém, do tai nạn giao thông Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia thì “Chết” thông thường được xem là sự chấm dứt các hoạt động của một sinh vật hay ngừng vĩnh viễn mọi hoạt động sống (không thể phục hồi) của một cơ thể Tuy nhiên, một định nghĩa cho sự chết còn tùy thuộc vào các quan điểm tôn giáo, tín ngưỡng cũng như các lĩnh vực liên hệ Trong y học, chết là giai đoạn cuối cùng của sự sống Môn khoa học nghiên cứu về cái chết đã trở thành ngành riêng gọi là "tử vong học" Người ta chia chết ra làm hai loại: chết lâm sàng mà các phương pháp khám lâm sàng cho phép xác định là chết (tim ngừng đập, ngừng thở, mất tri giác, vv.); Chết thật, khi các mô không còn hoạt động được nữa và bắt đầu phân hủy

b Khái niệm, đặc điểm hiện trường, tử thi ở hiện trường các vụ án tai nạn giao thông đường bộ có người chết

Như đã phân tích ở trên thì hiện trường tai nạn giao thông đường bộ có người chết

được hiểu như sau: Hiện trường tai nạn giao thông đường bộ có người chết “Là nơi xảy

ra vụ tai nạn giao thông trên đường bộ, gây thiệt hại về tính mạng cho một người hoặc nhiều người” Cơ quan điều tra cần khám nghiệm để phát hiện, thu thập đánh giá các dấu

vết, vật chứng, các tin tức, tài liệu có liên quan tại hiện trường để phục vụ điều tra, xử lý

vụ việc đúng pháp luật

Đặc điểm của hiện trường, tử thi ở các vụ tai nạn giao thông đường bộ có người chết thể hiện như sau:

Thứ nhất: Tai nạn giao thông mang tính bất ngờ, không định trước về thời gian và

không gian Do đó, hiện trường vụ án tai nạn giao thông đường bộ là không định trước và thường xuyên bị thay đổi do tác động của người và phương tiện tham gia giao thông

Thứ hai: Nơi xảy ra vụ việc là trên trục đường giao thông đường bộ, bao gồm

đường quốc lộ, đường tỉnh lộ, đường liên huyện hoặc liên xã Vì vậy, lưu lượng xe cộ, phương tiện, người xuất hiện nhiều, thậm chí có cả động vật Đặc trưng này làm cho hiện trường ảnh hưởng lớn đến công tác bảo vệ hiện trường và khám nghiệm hiện trường

Thứ ba: Hiện trường tai nạn giao thông bao giờ cũng để lại dấu vết của các đối

tượng tham gia giao thông để lại dấu vết của nạn nhân, dấu vết của phương tiện, đồ vật (như: Vết máu, giày, dép, vết phanh, vết cày ), dễ bị xáo trộn, dấu vết, đồ vật dễ bị mất mát, biến đổi do sự tác động của hoạt động cấp cứu nạn nhân, cứu chữa tài sản và các hoạt động tham gia giao thông của người và các phương tiện khác

3 Viện ngôn ngữ học, từ điển tiếng việt xuất bản 1988

12

Thứ tư: Vụ tai nạn giao thông xảy ra trong khoảng thời gian ngắn (tức thì), trong

“môi trường động” gây khó khăn cho việc phát hiện nhân chứng

Thứ năm: Về mức độ thiệt hại: làm chết một người hoặc nhiều người của người

tham gia giao thông

2.1.2 Khái niệm, đặc điểm kiểm sát hoạt động khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi vụ án tai nạn giao thông đường bộ

a Khái niệm, đặc điểm kiểm sát hoạt động khám nghiệm hiện trường

Khám nghiệm hiện trường là một hoạt động điều tra được quy định tại Khoản 1 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 và theo như quy định này thì ta có thể hiểu được

một cách khái quát như sau: “Khám nghiệm hiện trường là hoạt động điều tra tố tụng

hình sự, nhằm nghiên cứu, tìm kiếm, bảo quản và đánh giá dấu vết vật chứng, cũng như

những tin tức, tài liệu tại hiện trường, phục vụ điều tra và xử lý tội phạm” 5

Mục đích của hoạt động khám nghiệm hiện trường không chỉ là việc phát hiện, tìm kiếm, thu lượm dấu vết vật chứng và các tin tức tài liệu làm cơ sở, căn cứ cho hoạt động chứng minh tội phạm, điều tra, khám phá vụ án, việc thu thập, đánh giá dấu vết vật chứng

sẽ cho Cơ quan điều tra có những nhận định ban đầu để xây dựng các giả thuyết điều tra, lập các chuyên án phá án, hoặc có kết luận về hiện trường không có liên quan đến sự kiện phạm tội để chấm dứt các hoạt động tiếp theo

Cơ sở pháp lý của công tác khám nghiệm hiện trường: tại điều 163, điều 164 và điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, quy định tại Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự

Tại Điều 163 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có quy định: "Thẩm quyền điều

tra", có ba loại thẩm quyền điều tra như sau: Thẩm quyền điều tra theo đối tượng; thẩm

quyền điều tra theo vụ việc phạm tội; thẩm quyền điều tra theo lãnh thổ 5

Tại Điều 164 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có quy định: "Quyền hạn điều tra

của Bộ đội Biên phòng; Hải quan; Kiểm lâm; lực lượng Cảnh sát biển và các cơ quan khác của Công an nhân dân; Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra" 5

Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 5 có quy định về khám nghiệm hiện trường:

1 Điều tra viên chủ trì tiến hành khám nghiệm nơi xảy ra, nơi phát hiện tội phạm để phát hiện dấu vết của tội phạm, thu giữ vật chứng, tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử khác liên quan và làm sáng tỏ những tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án

2 Trước khi tiến hành khám nghiệm hiện trường, Điều tra viên phải thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp biết về thời gian, địa điểm tiến hành khám nghiệm để cử Kiểm sát viên kiểm sát khám nghiệm hiện trường Kiểm sát viên phải có mặt để kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường

5

Khoản 1 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015

5 Điều 163, điều 164, điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015

Khi khám nghiệm hiện trường phải có người chứng kiến; có thể cho bị can, người bào chữa, bị hại, người làm chứng tham gia và mời người có chuyên môn tham dự việc khám nghiệm

3 Khi khám nghiệm hiện trường phải tiến hành chụp ảnh, vẽ sơ đồ, mô tả hiện trường, đo đạc, dựng mô hình; xem xét tại chỗ và thu lượm dấu vết của tội phạm, tài liệu,

đồ vật có liên quan đến vụ án; ghi rõ kết quả khám nghiệm vào biên bản Biên bản khám nghiệm hiện trường được lập theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này

Trường hợp không thể xem xét ngay được thì tài liệu, đồ vật thu giữ phải được bảo quản, giữ nguyên trạng hoặc niêm phong đưa về nơi tiến hành điều tra

b Khái niệm, đặc điểm kiểm sát hoạt động khám nghiệm tử thi

Theo từ điển tiếng việt thì khám nghiệm tử thi “là sử dụng phương pháp khoa học

để xem xét, phát hiện những dự kiện cần thiết đối với tử thi, hay các thương tích của tử thi” 3

Theo bài giảng giám định pháp y của Tiến sỹ Nguyễn Đăng Chiêu thì pháp y tử thi

là “khám nghiệm tử thi chưa chôn cất hoặc khai quật tử thi trong các vụ án mạng rõ

ràng, chưa rõ ràng hoặc nghi ngờ án mạng trong các tai nạn” 6

Tại Điều 202 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định:

“Việc khám nghiệm tử thi do Điều tra viên tiến hành có bác sĩ pháp y tham gia và phải có người chứng kiến

Trong trường hợp cần phải khai quật tử thi thì phải có quyết định của Cơ quan điều tra và phải thông báo cho gia đình nạn nhân biết trước khi tiến hành Việc khai quật tử thi phải có bác sỹ pháp y tham gia

Khi cần thiết có thể triệu tập người giám định và phải có người chứng kiến

Trong mọi trường hợp, việc khám nghiệm tử thi phải được thông báo trước cho Viện kiểm sát cùng cấp biết Kiểm sát viên phải có mặt để tiến hành kiểm sát việc khám nghiệm tử thi.” 5

Khám nghiệm tử thi là hoạt động điều tra nhằm phát hiện dấu vết trên thân thể người chết Việc khám nghiệm tử thi do Điều tra Viên tiến hành và có thể khám nghiệm

tử thi mới được phát hiện hoặc khai quật, có thể được mổ để khám xét

Khi Điều tra viên khám nghiệm tử thi hoặc khai quật tử thi phải có bác sĩ pháp y tham gia và phải có người chứng kiến Bác sĩ pháp y giúp đỡ Điều tra viên phát hiện các vết tích đáng nghi trên tử thi, tình trạng tử thi Khi cần thiết phải giám định, Điều tra viên phải trưng cầu bác sĩ pháp y làm người giám định hoặc trưng cầu Hội đồng giám định Việc khai quật tử thi phải có quyết định của Cơ quan điều tra và phải thông báo cho gia đình nạn nhân biết trước khi tiến hành Nếu họ không đồng ý thì vẫn có quyền khai quật

tử thi để khám nghiệm

3 Viện ngôn ngữ học, từ điển tiếng việt xuất bản 1988

6Nguyễn Đăng Chiêu (2008), Bài giảng giám định pháp y, Đại học Luật tp Hồ Chí Minh

5Điều 202 Bộ luật tố tụng hình sự 2015