Các phương pháp xây dựng định mức lao động tại doanh nghiệp. Phân tích thực trạng, ưu nhược điểm và đề xuất phương hướng hoàn thiện hoạt động xây dựng định mức lao động tại Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu. MỞ ĐẦU Định mức lao động là một lĩnh vực hoạt động thực tiễn để xây dựng và áp dụng mức lao động các quá trình lao động nhằm tổ chức an toàn lao động một cách hợp lý và có hiệu quả. Định mức lao động hợp lí sẽ đảm bảo khả năng kế hoạch hóa tốt hơn, xác định số lượng lao động cần thiết trong sản xuất, khuyến khích sử dụng nguồn dữ trữ trong sản xuất, là cơ sở để tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm, cải thiện đời sống vật chất cho người lao động đồng thời là cơ sở để khen thưởng kỉ luật hợp lý. Như vậy, muốn đạt hiệu quả sản xuất kinh doanh, hạch toán các chi phí kinh tế thì doanh nghiệp nào cũng nên tiến hành công tác định mức lao động. Hơn nữa, chất lượng của các định mức lao động phụ thuộc nhiều vào phương pháp định mức lao động. Trong các doanh nghiệp tại Việt Nam có hai phương pháp định mức lao động gồm: Nhóm các phương pháp định mức lao động chi tiết và nhóm các phương pháp định mức lao động tổng hợp. Trong đó nhóm các phương pháp định mức lao động chi tiết là phương pháp nhằm xây dựng mức lao động cho một bước công việc nào đó trong quy trình công việc. Nhóm các phương pháp định mức lao động cho một khối công việc đúng tiêu chuẩn chất lượng trong những điều kiện tổ chức – kĩ thuật nhất định hoặc xác định số lao động biên hợp lí cho từng bộ phận lao động trực tiếp tham gia sản xuất – kinh doanh, lao động phụ trợ, phục vụ và lao động quản lí toàn doanh nghiệp. Vậy các doanh nghiệp thực hiện công tác định mức lao động tạo các doanh nghiệp ra sao; cụ thể tại Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu? Công ty đã sử dụng những phương pháp định mức lao động nào? Các phương pháp ấy có ưu điểm, nhược điểm gì khi thực thi? Công tác định lao động và phương pháp định mức lao động ảnh hưởng như thế nào tới Hải Châu? Tất cả câu hỏi sẽ được giải đáp ở phần bài làm dưới đây. PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Khái niệm và nguyên tắc và vai trò xây dựng định mức lao động trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm định mức lao động: Định mức lao động trong doanh nghiệp là việc xác định số lượng công việc hay số sản phẩm làm ra của một hay một số người lao động trong một đơn vị thời gian nhất định hoặc quy định lượng thời gian cần thiết để hoàn thành một đơn vị công việc hay sản phẩm. 1.2 Nguyên tắc xây dựng định mức lao động: Có 5 nguyên tắc xây dựng định mức lao động trong doanh nghiệp: • Định mức lao động trong doanh nghiệp được thực hiện cho từng bước công việc, từng công đoạn và toàn bộ quá trình sản xuất sản phẩm, dịch vụ trên cơ sở tổ chức lao động khoa học, tổ chức sản xuất hợp lý. • Mức lao động trong doanh nghiệp được xây dựng trên cơ sở cấp bậc của công việc hoặc chức danh, phù hợp với cấp bậc, trình độ đào tạo của người lao động, quy trình công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật của máy móc thiết bị và bảo đảm các tiêu chuẩn lao động. • Mức lao động trong doanh nghiệp phải là mức trung bình tiên tiến, bảo đảm số đông người lao động thực hiện được mà không phải kéo dài thời gian làm việc tiêu chuẩn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật. • Mức lao động mới trong doanh nghiệp phải được áp dụng thử trước khi ban hành chính thức. Doanh nghiệp phải thông báo cho người lao động biết ít nhất 15 ngày khi áp dụng thử. Thời gian áp dụng thử tùy theo tính chất công việc, nhưng tối đa không quá 3 tháng và phải đánh giá việc thực hiện mức. Trường hợp trong thời gian làm việc tiêu chuẩn, mức thực tế thực hiện tính theo sản lượng thấp hơn 5% hoặc cao hơn 10% so với mức được giao, hoặc mức thực tế thực hiện theo thời gian cao hơn 5% hoặc thấp hơn 10% so với mức được giao thì doanh nghiệp phải điều chỉnh lại mức lao động. 1.3. Vai trò của định mức lao động a) Định mức lao động là cơ sở để tổ chức lao động xã hội Là cơ sở để xác định nhu cầu lao động trong doanh nghiệp; đòi hỏi người lao động phải phấn đấu nỗ lực để đạt được mức, tạo cạnh tranh, nâng cao năng suất lao động; giúp loại bỏ những lãng phí trong quá trình lao động, tạo cơ sở khoa học cho phân công, hợp tác, bố trí sử dụng lao động hợp lý. b) Định mức lao động là biện pháp quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hạ giá thành sản phẩm: ĐMLĐ được xây dựng tính toán trên cơ sở trung bình tiên tiến, đảm bảo kích thích người lao động ĐMLĐ tính đến hao phí lao động để hoàn thành một khối lượng sản phẩm nhất định gắn với yêu cầu chất lượng. ĐMLĐ nghiên cứu các biện pháp kinh tế, kỹ thuật, công nghệ và con người trong lao động. c) Định mức lao động làm cơ sở khoa học, thực tiễn cho các chiến lược, kế hoạch của tổ chứcDN: • Các mục tiêu, biện pháp của kế hoạch được hình thành trên cơ sở các định mức kinh tế, kỹ thuật và lao động. định mức lao động sẽ góp phần đảm bảo các chiến lược, kế hoạch, khai thác tối đa các nguồn lực, đảm bảo hiệu quả và tính khả thi cao. • ĐMLĐ cho phép tổ chứcDN xác định đầy đủ, chính xác về số lượng, chất lượng và cơ cấu lao động gắn với yêu cầu chuyên môn, là công cụ quan trọng để xác định các chiến lược, kế hoạch của tổ chứcDN. d. Định mức lao động là cơ sở để đánh giá, đãi ngộ • ĐMLĐ phản ánh mức hao phí lao động của người lao động và là cơ sở để đánh giá kết quả lao động của người lao động, qua đó thấy được năng lực, trình độ và hiệu quả công việc mà họ tạo ra do đó là cơ sở cho đãi ngộ nhân lực. • ĐMLĐ tính đến hao phí sức lực cơ bắp, trí lực, thần kinh tâm lý từ đó khi xác định mức tiền công phải dựa trên cơ sở tính toán nhữnag hao phí này của người lao động. 2. Các phương pháp định mức lao động trong doanh nghiệp 2.1 Các phương pháp định mức lao động chi tiết trong doanh nghiệp: Phương pháp thống kê kinh nghiệm Khái niệm: là phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó, dựa trên cơ sở các số liệu thống kê về năng suất lao động của người lao động thời kỳ đã qua, có sự kết hợp với kinh nghiệm bản thân của cán bộ định mức, trưởng bộ phận, giám đốc hoặc người lao động. Trình tự xác định mức lao động bằng phương pháp thống kê kinh nghiệm gồm 4 bước: • Bước 1: Thống kê năng suất lao động của người lao động thực hiện bước công việc cần định mức. Thống kê năng suất lao động được tính 1 trong 2 công thức sau:
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA: QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
BÀI THẢO LUẬN NHÓM HỌC PHẦN: TỔ CHỨC VÀ ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG
TRONG DOANH NGHIỆP
ĐỀ TÀI: Các phương pháp xây dựng định mức lao động tại doanh
nghiệp Phân tích thực trạng, ưu nhược điểm và đề xuất phương hướng hoàn thiện hoạt động xây dựng định mức lao động tại Công ty cổ phần bánh kẹo
Trang 2MỞ ĐẦU 2
PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2
1 Khái niệm và nguyên tắc và vai trò xây dựng định mức lao động trong doanh nghiệp 2
1.1. Khái niệm định mức lao động 2
1.2. Nguyên tắc xây dựng định mức lao động 2
1.3. Vai trò của định mức lao động 3
2 Các phương pháp định mức lao động trong doanh nghiệp 4
2.1 Các phương pháp định mức lao động chi tiết trong doanh nghiệp 4
2.2 Phương pháp định mức lao động tổng hợp 11
3 Quy trình xây dựng định mức trong lao động 15
3.1 Chuẩn bị tư liệu và căn cứ xây dựng định mức trong doanh nghiệp 16
3.2 Xây dựng tiêu chuẩn đinh mức lao động và lựa chọn phương pháp định mức phù hợp 16
3.3 Thiết lập bảng thuyết minh lao động 17
3.4 Quyết định mức lao động 18
PHẦN 2: LIÊN HỆ THỰC TẾ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BÁNH KẸO HẢI CHÂU 19
1 Một số đặc điểm của công ty ảnh hưởng đến công tác định mức lao động 19
2 Thực trạng, ưu nhược điểm công tác xây dựng định mức lao động tại công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu 29
2.1 Thực trạng công tác định mức tại công ty 29
2.2 Ưu điểm, nhược điểm, nguyên nhân của công tác xây dựng định mức lao động tại công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu 36
3 Đề xuất phương hướng hoàn thiện công tác xây dựng định mức lao động tại Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu 37
3.1 Phương hướng, nhiệm vụ phát triển của công ty 37
3.2 Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác xây dựng định mức lao động tại Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu 39
KẾT LUẬN 42
Trang 3Trong đó nhóm các phương pháp định mức lao động chi tiết là phương phápnhằm xây dựng mức lao động cho một bước công việc nào đó trong quy trình côngviệc Nhóm các phương pháp định mức lao động cho một khối công việc đúng tiêuchuẩn chất lượng trong những điều kiện tổ chức – kĩ thuật nhất định hoặc xác định sốlao động biên hợp lí cho từng bộ phận lao động trực tiếp tham gia sản xuất – kinhdoanh, lao động phụ trợ, phục vụ và lao động quản lí toàn doanh nghiệp Vậy cácdoanh nghiệp thực hiện công tác định mức lao động tạo các doanh nghiệp ra sao; cụthể tại Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu? Công ty đã sử dụng những phương phápđịnh mức lao động nào? Các phương pháp ấy có ưu điểm, nhược điểm gì khi thực thi?Công tác định lao động và phương pháp định mức lao động ảnh hưởng như thế nào tớiHải Châu? Tất cả câu hỏi sẽ được giải đáp ở phần bài làm dưới đây.
PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1 Khái niệm và nguyên tắc và vai trò xây dựng định mức lao động trong doanh nghiệp
1.1 Khái niệm định mức lao động:
Định mức lao động trong doanh nghiệp là việc xác định số lượng công việc hay sốsản phẩm làm ra của một hay một số người lao động trong một đơn vị thời gian nhấtđịnh hoặc quy định lượng thời gian cần thiết để hoàn thành một đơn vị công việc haysản phẩm
Trang 41.2 Nguyên tắc xây dựng định mức lao động:
Có 5 nguyên tắc xây dựng định mức lao động trong doanh nghiệp:
việc, từng công đoạn và toàn bộ quá trình sản xuất sản phẩm, dịch vụ trên cơ sở
tổ chức lao động khoa học, tổ chức sản xuất hợp lý
việc hoặc chức danh, phù hợp với cấp bậc, trình độ đào tạo của người lao động,quy trình công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật của máy móc thiết bị và bảo đảm cáctiêu chuẩn lao động
đông người lao động thực hiện được mà không phải kéo dài thời gian làm việctiêu chuẩn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật
hành chính thức Doanh nghiệp phải thông báo cho người lao động biết ít nhất
15 ngày khi áp dụng thử Thời gian áp dụng thử tùy theo tính chất công việc,nhưng tối đa không quá 3 tháng và phải đánh giá việc thực hiện mức Trườnghợp trong thời gian làm việc tiêu chuẩn, mức thực tế thực hiện tính theo sảnlượng thấp hơn 5% hoặc cao hơn 10% so với mức được giao, hoặc mức thực tếthực hiện theo thời gian cao hơn 5% hoặc thấp hơn 10% so với mức được giaothì doanh nghiệp phải điều chỉnh lại mức lao động
1.3 Vai trò của định mức lao động
a) Định mức lao động là cơ sở để tổ chức lao động xã hội
Là cơ sở để xác định nhu cầu lao động trong doanh nghiệp; đòi hỏi người laođộng phải phấn đấu nỗ lực để đạt được mức, tạo cạnh tranh, nâng cao năng suất laođộng; giúp loại bỏ những lãng phí trong quá trình lao động, tạo cơ sở khoa học chophân công, hợp tác, bố trí sử dụng lao động hợp lý
b) Định mức lao động là biện pháp quan trọng để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hạ giá thành sản phẩm:
ĐMLĐ được xây dựng tính toán trên cơ sở trung bình tiên tiến, đảm bảo kíchthích người lao động ĐMLĐ tính đến hao phí lao động để hoàn thành một khối lượngsản phẩm nhất định gắn với yêu cầu chất lượng ĐMLĐ nghiên cứu các biện phápkinh tế, kỹ thuật, công nghệ và con người trong lao động
c) Định mức lao động làm cơ sở khoa học, thực tiễn cho các chiến lược, kế hoạch của tổ chức/DN:
Trang 5 Các mục tiêu, biện pháp của kế hoạch được hình thành trên cơ sở các định mứckinh tế, kỹ thuật và lao động định mức lao động sẽ góp phần đảm bảo cácchiến lược, kế hoạch, khai thác tối đa các nguồn lực, đảm bảo hiệu quả và tínhkhả thi cao.
lượng và cơ cấu lao động gắn với yêu cầu chuyên môn, là công cụ quan trọng
để xác định các chiến lược, kế hoạch của tổ chức/DN
d Định mức lao động là cơ sở để đánh giá, đãi ngộ
đánh giá kết quả lao động của người lao động, qua đó thấy được năng lực,trình độ và hiệu quả công việc mà họ tạo ra do đó là cơ sở cho đãi ngộ nhânlực
xác định mức tiền công phải dựa trên cơ sở tính toán nhữnag hao phí nàycủa người lao động
2 Các phương pháp định mức lao động trong doanh nghiệp
2.1 Các phương pháp định mức lao động chi tiết trong doanh nghiệp:
Phương pháp thống kê kinh nghiệm
Khái niệm: là phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó, dựa trên
cơ sở các số liệu thống kê về năng suất lao động của người lao động thời kỳ đã qua,
có sự kết hợp với kinh nghiệm bản thân của cán bộ định mức, trưởng bộ phận, giámđốc hoặc người lao động
Trình tự xác định mức lao động bằng phương pháp thống kê kinh nghiệm gồm 4 bước:
việc cần định mức Thống kê năng suất lao động được tính 1 trong 2 công thứcsau:
Trang 6Năng suất lao động trung bình tiên tiến là năng suất lao động trung bình của nhữngngười lao động mà năng suất của họ lớn hơn hoặc bằng mức bình quân chung (giá trịtrung bình của năng suất lao động)
Trang 7Về mặt hao phí thời gian:
bản thân cán bộ định mức, trưởng bộ phận hoặc nhân viên để quyết định địnhmức, sau đó mới giao cho người lao động
Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp thống kê kinh nghiệm:
phương pháp định mức tương đối đơn giản, tốn ít thời gian và công sức, có thểxây dựng được hàng loạt mức lao động trong thời gian ngắn có vận dụng kinhnghiệm sản xuất tiên tiến của đốc công, nhân viên kỹ thuật Trong chừng mựcnào đó, nhờ có sự vận dụng giá trị trung bình tiên tiến kết hợp với kinh nghiệmsản xuất - kinh doanh của cán bộ định mức, trưởng bộ phận, người lao động, do
đó cũng loại trừ được phần nào sai lệch của mức lao động do hạn chế củaphương pháp này so với các phương pháp xác định mức có căn cứ kỹ thuật
nghiệm cũng bộc lộ khá nhiều nhược điểm, đó là không phân tích được tỉ mỉnăng lực sản xuất - kinh doanh và các điều kiện tổ chức - kỹ thuật cụ thể, khôngnghiên cứu và không cho phép sử dụng những phương pháp lao động tiên tiếncủa người lao động, không xây dựng các hình thức tổ chức lao động, tổ chứcsản xuất - kinh doanh hợp lý trong doanh nghiệp nên không sử dụng được cáckhả năng tiềm tàng của người lao động, không động viên sự nỗ lực của ngườilao động ra sức phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật để đạt và vượt mức
Trang 8Biện pháp nhằm giảm thiểu nhược điểm của phương pháp định mức lao động theo phương pháp thống kê kinh nghiệm
Cán bộ định mức phải thiết kế các biểu mẫu thống kê có tính khoa học, hợp lýcao Số liệu thống kê phải đồng chất (tức là những đối tượng thống kê cùng làm mộtcông việc, cùng cấp bậc, cùng điều kiện tổ chức kỹ thuật ), phản ánh rõ ràng và trungthực thời gian thực tế dùng vào sản xuất sản phẩm, các loại thời gian lãng phí, giờ làmthêm Nhằm hạn chế bớt yếu tố ngẫu nhiên thì số liệu thống kê càng nhiều càng tốtnhư thống kê nhiều người trong nhiều ngày và nhiều ca làm việc Đồng thời, coi trọngphân tích so sánh các tài liệu thống kê
Phương pháp thống kê phân tích:
Khái niệm: Phương pháp thống kê phân tích sử dụng trong định mức lao động là
phương pháp định mức cho một bước công việc nào đó dựa trên cơ sở các số liệuthống kê về năng suất lao động của người lao động thực hiện bước công việc ấy, kếthợp với việc phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động của người lao động tại nơilàm việc qua khảo sát thực tế
Trình tự xác định định mức lao động theo phương pháp thống kê phân tích gồm bốn bước:
Bước 1, 2, 3: Giống hoàn toàn như phương pháp thống kê kinh nghiệm
Bước 4: Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với việc phân tích tìnhhình sử dụng thời gian lao động của người lao động tại nơi làm việc qua khảosát thực tế
Ưu điểm, nhược điểm của phương pháp thống kê phân tích:
nghiệm Kết hợp năng suất lao động trung bình tiên tiến với phân tích tình hình
sử dụng thời gian lao động của người lao động tại nơi làm việc nên đã loại trừđược các loại thời gian lãng phí trông thấy, như lãng phí do tổ chức, lãng phí do
cá nhân người lao động
pháp thống kê thuần túy nhưng ưu điểm hơn là đã loại trừ được thời gian lãngphí trong ngày của người lao động
Phương pháp phân tích: Phương pháp phân tích sử dụng trong định mức lao
động là phương pháp định mức lao động dựa trên sự phân chia quá trình sảnxuất thành các bộ phận hợp thành và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến thời
Trang 9gian hao phí để thực hiện quá trình sản xuất Đây là phương pháp định mức laođộng có căn cứ khoa học kỹ thuật và được gọi tắt là các phương pháp định mứckỹ thuật lao động.
Phương pháp phân tích tính toán
Phương pháp phân tích tính toán trong định mức lao động là phương pháp địnhmức kỹ thuật lao động dựa trên cơ sở phân tích kết cấu bước công việc, các yếu tố ảnhhưởng đến hao phí thời gian, dựa vào các chứng từ kỹ thuật và tiêu chuẩn các loại thờigian để tính mức thời gian cho bước công việc
Trình tự xác định định mức lao động theo phương pháp phân tích tính toán gồm ba bước:
về mặt lao động (phân chia thành các thao tác, động tác và cử động) cũng như
về mặt công nghệ và nghiên cứu kết cấu của các bước công việc, loại bỏ những
bộ phận thừa, thay thế những bộ phận lạc hậu bằng những bộ phận tiên tiến,sau đó thiết kế kết cấu bước công việc hợp lý
sử dụng, máy móc, thiết bị, dụng cụ cần dùng, chế độ làm việc tối ưu và tổchức nơi làm việc hơp lý nhất
cộng các hao phí thời gian này, xác định định mức lao động theo phương phápphân tích, tính toán
Ưu điểm, nhược điểm và điều kiện thực hiện của phương pháp phân tích, tính toán:
từ kỹ thuật và các tài liệu chuẩn để xác định các loại thời hao phí Quá trình xâydựng định mức được tiến hành chủ yếu trong phòng làm việc của cán bộ địnhmức Phương pháp này cho phép xây dựng định mức được nhanh, đỡ tốn côngsức, đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác của định mức
vào các tài liệu tiêu chuẩn, các loại thời gian hao phí dùng để định mức
Điều kiện thực hiện phương pháp:
Doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải tương đổi ổn định, quy trình làm việcđơn giản và mang tính chất lặp lại, áp dụng cho những công việc thuộc loại hình sảnxuất hàng loạt lớn và vừa Cán bộ định mức phải nắm vững nghiệp vụ định mức laođộng Tài liệu tiêu chuẩn dùng để định mức lao động phải phù hợp và chính xác
Trang 10 Phương pháp phân tích khảo sát:
Phương pháp phân tích khảo sát trong định mức lao động là phương pháp địnhmức lao động có căn cứ kỹ thuật dựa trên cơ sở phân tích kết cấu bước công việc, cácyếu tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian, các chứng từ kỹ thuật và tài liệu khảo sát sửdụng thời gian của người lao động ở ngay tại nơi làm việc để tính mức lao động chobước công việc
Trình tự xác định mức lao động gồm ba bước:
thành về mặt công nghệ cũng như về mặt lao động, loại bỏ những thao tác vàđộng tác thừa, thay thế những bộ phận lạc hậu bằng những bộ phận tiên tiến đểxây dựng kết cấu bước công việc một cách hợp lý nhất
hoàn thành từng bộ phận bước công việc, phân tích các điều kiện tổ chức - kỹthuật cụ thể của nơi làm việc
nơi làm việc bằng chụp ảnh và bấm giờ hoặc kết hợp cả hai chụp ảnh và bấmgiờ Từ đó cán bộ định mức sẽ tính được thời gian tác nghiệp toàn ca
Ưu điểm, nhược điểm và điều kiện thực hiện của phương pháp phân tích khảo sát:
nghiên cứu trực tiếp hoạt động của người lao động ở ngay tại nơi làm việc nênkhông những định mức lao động được xây dựng chính xác mà còn tổng hợpđược những kinh nghiệm tiên tiến của người lao động để phổ biến rộng rãi,cung cấp được số liệu một cách đầy đủ để cải tiến tổ chức lao động, tổ chức sảnxuất - kinh doanh và còn sử dụng để xây dựng các loại tiêu chuẩn định mức laođộng có căn cứ kỹ thuật lao động hợp lý
để thực hiện khảo sát Cán bộ làm công tác định mức phải thành thạo nghiệp vụđịnh mức lao động, am hiểu kỹ thuật và quy trình công nghệ sản xuất sản phẩmcủa doanh nghiệp
Phương pháp so sánh điển hình:
Phương pháp so sánh điển hình trong định mức lao động là phương pháp xâydựng định mức lao động cho các bước công việc dựa trên cơ sở so sánh hao phí thờigian thực hiện bước công việc điển hình và những yếu tố ảnh hưởng quy đổi để xácđịnh mức, hay nói cách khác là phương pháp định mức lao động bằng cách so sánhvới mức của bước công việc điển hình
Trang 11Trình tự xác định định mức lao động cho các bước công việc gồm 5 bước:
nhóm theo những đặc trưng nhất định về kết cấu và quy trình công nghệ
các điều kiện tổ chức - kỹ thuật để thực hiện bước công việc điển hình
bước công việc điển hình bằng phương pháp phân tích tính toán hoặc phươngpháp phân tích khảo sát
trong nhóm với quy ước là hệ số của bước công việc điển hình
2.2Phương pháp định mức lao động tổng hợp:
Phương pháp định mức lao động tổng hợp cho một đơn vị sản phẩm:
Khái niệm: Định mức lao động tổng hợp cho một đơn vị sản phẩm là lượng lao
động cần và đủ để sản xuất một đơn vị sản phẩm hoặc hoàn thành một khối lượngcông việc đúng tiêu chuẩn chất lượng trong những điều kiện tổ chức - kỹ thuật nhấtđịnh
Phương pháp xác định định mức lao động tổng tổng hợp cho đơn vị sản phẩm:
động tổng hợp; thu thập tài liệu
phí lao động của mức lao động tổng hợp cho đơn vị sản phẩm theo công thứcsau:
Tth = Tnv +Tpt +Tql
Phương pháp định mức lao động tổng hợp theo định biên (định mức biên
chế):
Khái niệm: Định mức lao động tổng hợp theo định biên (định mức biên chế) là
quy định số lượng người lao động có nghề nghiệp và tay nghề, chuyên môn kỹ thuậtxác định, được quy định để thực hiện các công việc cụ thể, không ổn định về tính chất
và độ lặp lại của nguyên công hoặc để phục vụ các đối tượng nhất định
Phương pháp định mức lao động tổng hợp theo biên chế:
Trang 12 Bước 3: Định biên lao động cho từng bộ phận: Cán bộ định mức sau khi địnhbiên lao động phù hợp cho từng bộ phận, tính tổng hợp mức lao động định biênchung của doanh nghiệp theo công thức sau:
Lđb =Lnv +Lpt +Lbs +Lql
tổ, đội, chi nhánh, cửa hàng hoặc tổ chức tương đương trong đơn vị thành viêncủa doanh nghiệp Định biên của từng bộ phận xác định trên cơ sở nhu cầu,khối lượng công việc và tổ chức lao động, đòi hỏi phải bố trí lao động theo yêucầu lao động, hoàn thành quả trình sản xuất kinh doanh
kinh doanh và tính theo quy trình công nghệ, trên cơ sở đó xác định Lpt bằngđịnh biên hoặc tỷ lệ % so với định biên lao động trực tiếp (Lnv)
doanh nghiệp đó là: đối với doanh nghiệp không phải làm việc cả ngày nghỉ lễ,tết và ngày nghỉ hàng tuần; đối với doanh nghiệp phải làm việc cả ngày nghỉ lễ,tết và ngày nghỉ hàng tuần;
vị tính của Lql là người
3 Quy trình xây dựng định mức trong lao động
3.1 Chuẩn bị tư liệu và căn cứ xây dựng định mức trong doanh nghiệp
- Quy trình làm việc
- Mô tả công việc cho các vị trí
- Báo cáo năng suất lao động, báo cáo kết quả kinh doanh
- Báo cáo sử dụng lao động
- Dự báo bán hàng kế hoạch kinh doanh
- Ví trí, chức danh trong cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp
- Nhu cầu tự nhiên của người lao động
- Điều kiện làm việc, tổ chức bố trí lại nơi làm việc
- Mục tiêu, chiến lược kinh doanh, kế hoach sản xuất KD của nhà quản lý
- Quan điểm của nhà quản trị
3.2 Xây dựng tiêu chuẩn đinh mức lao động và lựa chọn phương pháp định mức phù hợp
a) Xây dựng tiêu chuẩn định mức lao động:
Trang 13Tiêu chuẩn dùng để định mức lao dộng là những đại lượng biểu hiện về mặt sôlượng, chất lượng, tiến độ,… các loại công việc hay chức năng nhiệm vụ mà người laođộng phải thực hiện Phân loại tiêu chuẩn:
+ Tiêu chuẩn thời gian: là những đại lượng quy định về thời gian dùng để địnhmức ho những bước công việc
+ Tiêu chuẩn số lượng sản phẩm
+ Tiêu chuẩn số lượng người làm việc: là những quy định về số lượng cần thiết đểhoàn thành một chức năng hoặc đơn vị khối lượng công việc
+ Tiêu chuẩn bộ phận: là những đại lượng hao phí thời gian quy định cho từngthao tác của bước công việc
+ Tiêu chuẩn tổng hợp: là những đại lượng hao phí thời gian quy định cho nhữngyếu tố công việc lớn hơn như: tổng hợp các thao tác, tổng hợp các bước côngviệc…
+ Tiêu chuẩn doanh nghiệp: dùng để định mức cho những loại công việc riêng biệt+ Tiêu chuẩn ngành: dùng để xây dựng định mức cho những công việc trong phạmmột ngành, do cơ quan quản lý của chủ sở hữu xây dựng cho từng ngành và để tínhmức các doanh nghiệp của ngành
+ Tiêu chuẩn thống nhất: dùng để định mức cho những công việc hoặc những sảnphẩm giống nhau của các ngành hay các doanh nghiệp khác nhau, do nhà nước banhành và thường được xây dựng cho những công việc phổ biến nhất trong ngànhkinh tế quốc dân
b) Lựa chọn phương pháp định mức lao động phù hợp
Đối với công tác định mức lao động cho vị trí thực hiện các hoạt động đặctrưng của donh nghiệp thương mại thì có các phương pháp định mức lao động có thểđược sử dụng là:
+ Phương pháp thống kê kinh nghiệm
+ Phương pháp thống kê phân tích
+ Phương pháo phân tích tính toán
Trang 14+ Phương pháp phân tích khảo sát
Đối với công tác định mức lao động cho vị trí thực hiện các công việc thuộccác bộ phận chức năng cho doanh nghiệp, phương pháp định mức có thể sủ dụng là
+ Phương pháp thống kê kinh nghiệm
+ Phương pháp thống kê phân tích
+ Phương pháp so sánh điển hình
3.3 Thiết lập bảng thuyết minh lao động
Thuyết minh mức lao động là một văn bản mô tả, trình bày các số liệu gốcđược dùng để lập dự thảo các mưc lao động, xác định tiêu chuẩn quá trình định mứccũng như trình bày các phép tính có liên quan tới việc xác đinh các trị số mức laođộng Nó được trình bày đa dạng khó có thể thống nhất hoàn toàn về kết cấu trình bàytuy vậy khi soạn thảo bản thuyết minh có thể dựa vào các nội dung và trình tự trìnhbày dưới đây:
Phần mở đầu:
- Xác định cấc tiêu chuẩn của quá trình định mức
- Dự thảo các hao phí lao động cho từng phần tử của quá trình
- Tính trị số mức lao động toàn phần của quá trình
- Kết luận (giải pháp áp dụng mức lao động)
Cụ thể:
- Xác định các phương pháp lựa chọn để lập dự án lao động
- Mô tả địa điểm tiến hành nghiên cứu
- Thời gian và khối lượng công tác nghiên cứu
- Các tài liệu được sử dụng để lập dự thảo mức lao động, các tiêu chuẩn quyđịnh
- Thành phần số lượng người lao động được nghiên cứu
- Phương pháp và ngày tiến hành quan sát để định mức
- Các điều kiện đặc biệt khi làm việc
- Đơn vị đo chính của các quá trình và lý do lựa chọn
- Năng suất lao động trong thời gian quan sát
- Người thực hiện nghiên cứu
- Những yêu cầu về số lượng, chất lượng, tiến độc của công việc
- Tổ chức và kĩ thuật thực hiện quá trình được định mức lao động
Trang 15- Các thành phần công việc
- Thành phần người lao động thực hiện quá trình về số lượng và cơ cấu, chấtlượng, viêc sử dụng thực tế thời gian làm việc
- Dự thảo các hao phí cho từng phần tử tác nghiệp, xác định hệ số tính đổitương ứng sang đơn vị đo chính của quá trình được định mức lao động
- Dự thảo mức hao phí lao động cho công tác chuẩn bị
- Dự thảo hao phí thời gian nghỉ giải lao và các yêu cầu cần thiết cá nhân
- Tổng hợp các hao phí lao động của các phần tử tác nghiệp của quá trình
- Tính hao phí đầy đủ của mức
- Xác định cơ cấu, số lượng lao động hợp lý thực hiện quá trình
- So sánh mức dự thảo và mức hiện hành
- Nêu rõ kết quả của việc áp dụng thử mức lao động tại doanh nghiêp, ý kiếncủa người lao đông cũng như kiến nghị của họ
- Tính hiệu quả kinh tê của việc đưa ra mức và áp dụng thường xuyên
- Ngày, tháng, năm và xác nhận của người lập dự thảo và người kiểm tra dựthảo
3.4 Quyết định mức lao động
Trong doanh nghiệp thương mại các quyết định về mức lao động thường liênquan tới:
Hoạt động đánh giá tài chính trong giai đoạn phát triển bao gồm: việc mở mang
và phát triền của tố chức, tăng doanh số bán hàng, thu hút khách hàng mới,… Tronggiai đoạn duy trì là hiệu quả quản lý hoạt động và chi phí, các chỉ số liên quan tới lợinhuận và chi phí, hiệu quả sử dụng lao động…, giai đoạn thu lợi là những đánh giáchủ yếu liên quan đến lợi nhuận và thời gian hoàn vốn
Hoạt động đánh giá việc thỏa mãn khách hàng, đánh giá được lựa chọn vớikhách hàng tiềm năng cần phải được đánh giá về giá trị khách hàng nhận được vớinhững mối liên hệ về thời gian chất lượng, hiệu qủa và dịch vụ, giá thành và nhữnggiá trị khác
PHẦN 2: LIÊN HỆ THỰC TẾ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN BÁNH
KẸO HẢI CHÂU
Trang 161 Một số đặc điểm của công ty ảnh hưởng đến công tác định mức lao động
1.1 Giới thiệu sự hình thành và phát triển
Là một trong những Công ty hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực sản xuấtbánh, kẹo, thực phẩm với trên 35 năm không ngừng phát triển, liên tục đổi mới côngnghệ và đầu tư thiết bị hiện đại với qui mô phát triển ngày càng cao Trong nhữngnăm gần đây (1995- 2001), Công ty tiêp tục đầu tư và nâng cao công suất chất lượnggồm 7 dây chuyền thiết bị hiện đại nhất của Cộng hoà Liên Bang Đức, Hà Lan, ĐàiLoan, Trung Quốc và sản xuất các chủng loại sản phẩm rất đa dạng: bánh bích quy,quy kem, lượng khô tổng hợp, kem xốp, kem xốp phủ sôcôla, kẹo cứng, kẹo mềm cácloại, bột canh và bột canh I-ốt các loại với gần 100 chủng loại mặt hàng rất phong phú
và chất lượng cao
Hachaco.JSC
Bộ trưởng bộ công nghiệp nhẹ Ngày 30/12/2004 Công ty đã tổ chức đại hộiđồng cổ đông và mang tên Công ty cổ phần bánh kẹo Hải Châu Số vốn điều lệ:30.000.000.000 đồng Việt Nam
khu C: 22.000 m2 Tổng số lao động: 804 người Lĩnh vực sản xuất kinh doanh:Sản xuất các loại bánh kẹo, bột canh, gia vị, mỳ ăn liền,…
1.2 Đặc điểm cơ cấu tổ chức
xưởng
Các phòng ban là cơ quan tham mưu cho giám đốc chuẩn bị các quyết định choGiám đốc chỉ huy sản xuất về kinh doanh Bộ máy quản lý của Công ty được tổ chứctheo kiểu hệ thống trực tuyến
- Hội đồng quản trị
- Ban kiểm soát
Trang 17- Phòng đầu tư xây dựng cơ bản
- Phòng đầu tư xây dựng cơ bản
- Phòng kinh doanh thị trường
- Các xí nghiệp
1.3 Đặc điểm về lao động
Cơ cấu lao động của CTCP bánh kẹo Hải Châu:
Đặc điểm nổi bật của ngành sản xuất bánh kẹo kinh doanh là có tính mùa vụ.Xuất phát từ đặc điểm trên nên nguồn nhân lực của Công ty bánh kẹo Hải Châu luôn
có sự biến động Ngoài số công nhân viên chức hợp đồng chính thức vào mùa vụ cuốinăm, dịp lễ, dịp tết, mùa cưới, ) Công ty thường phải ký hợp đồng tuyển thêm côngnhân, số lượng công nhân tuyên phụ thuộc vào nhu cầu sản xuất và nhu cầu của thịtrường
Trình độ công nhân càng cao, chứng tỏ chính sách phát triển con người hoàntoàn hợp lý Số lượng lao động này cũng phản ánh được hiệu quả sản xuất kinh doanhcủa Công ty
Nhìn về mặt giới tính, ta thấy lao động nữ lớn gấp khoảng 2- 2,4 lần so với laođộng nam Điều này giải thích tính đặc thù của ngành sản xuất bánh kẹo, đó là sựkhéo léo, kiên trì, tỉ mỉ, không nặng nhọc
Xét về mặt trình độ học vấn của người lao động trong những năm trở lại đây thì
số lượng cán bộ công nhân có trình độ đại học, cao đẳng đang tăng lên, đội ngũ nhânviên này tập trung ở các phòng ban của Công ty
Tình hình trả lương, định mức và sử dụng thời gian lao động ở CTCP bánh kẹo
Hải Châu
Trang 18Về mặt tiền lương: Công ty đã dùng nhiều hình thức trả lương hợp lý phản ánhđúng giá trị sức lao động của cán bộ công nhân viên Từ đó tạo được tâm lý phấn khởinhiệt tình, hiệu quả và năng suất lao động được tăng lên rõ rệt Hiện nay Công ty ápdụng các hình thức trả lương sau: Trả lương theo bậc và theo sản phẩm cho người laođộng; Trả lương theo thời gian cho cán bộ quản lý.
Ngoài ra Công ty Côn áp dụng chế độ khen thưởng khác nhằm tăng thu nhậpcho cán bộ công nhân viên Lương pháp được tính bảng lương chín, lượng ngùng sảnxuất do ngùng việc được tính 70% lương cấp bậc lương ngừng sản xuất đồ chờ việcđược hưởng theo mức lương cơ bản 350.000đ/ tháng) chế độ lao động 45h/ tuần,lương phép được tính trước theo kế hoạch Thanh toán lương được chia làm 2 kỳtrong tháng (ngày 02 và ngày 15 của tháng)
Thời gian lao động:
Chế độ lao động là 45h/ tuần đối với công nhân dài hạn biên chế được hưởng
12 ngày phép, ốm và 7, 5 ngày nghỉ lễ trong một năm
Về chế độ tuyển dụng và đào tạo của Công ty Hiện nay ngoài việc tuyển dụngnhân viên theo quy trình tuyển dụng kiểu Âu – Mỹ công ty còn thực hiện chế độ tuyểndụng là lao động đã qua đào dụng và có thể đáp ứng được ngay yêu cầu của công,những sinh viên đã thực tập tại công ty nếu đáp ứng được yêu cầu của Công ty thì sauquá trình thực tập nếu họ Có nhu cầu vào làm ở công ty thì sẽ được tuyên dụng Hàngnăm công ty có thực hiện chính sách đào tạo nghiệp vụ chuyên môn cho nhân viênquản lý và thi lên tay nghề cho công nhân
1.4 Đặc điểm sản xuất và thị trường tiêu thụ sản phẩm.
1.4.1 Đặc điểm sản xuất của công ty bánh kẹo hải châu:
Sản phẩm chính của công ty là các loại bánh kẹo, bột canh, gia vị được chếbiến từ những nguyên liệu khó bảo quản như đường, bơ, sữa, trứng và các loại phụ giakhác Trong đó, sản phẩm bánh kẹo của công ty là dòng sản phẩm chủ đạo nhưngmang tính thời vụ
Công ty có 3 nhóm sản phẩm chính đó là: bánh quy, bánh kem xốp, các loạikẹo, có tới 200 loại mặt hàng với mẫu mã đa dạng
Công ty có 5 xí nghiệp thành viên trong đó có 4 xí nghiệp sản xuất chính và 1
xí nghiệp phụ trợ Các xí nghiệp đc xây dựng theo nguyên tắc đối tương, mỗi xínghiệp sản xuất nhóm sản phẩm riêng
+ Xí nghiệp kẹo: chuyên sản xuất kẹo cứng, kẹo mềm, kẹo gôm và kẹo coffee