Để có những cơ sở thực tiễn , trong phơng pháp này chúng tôi đã sử dụng để tìm hiểu thực trạng về hoạt động tập luyện thể dục thể thao ngoại khóa củacác em học sinh trờng phổ thông trung
Trang 1Lời Cảm Ơn
Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới Thạc sỹ Đậu Bình Hơng, ngời đã giúp đỡ, hớng dẫn tận tình trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của tôi.
Qua đây tôi xin đợc bày tỏ sự biết ơn tới Ban chủ nhiệm khoa, Hội đồng khoa học khoa và các thầy cô giáo khoa giáo dục thể chất
đã giúp đỡ, góp ý chân tình để tôi hoàn thành khóa luận.
Tôi cũng bày tỏ sự biết ơn tới thầy cô giáo và học sinh trờng PTTH Thiệu Hóa - Thanh Hóa đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài và bạn bè đã động viên khích lệ tôi.
Do điều kiện và thời gian nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên
Trang 2Mục lục
1 Phơng pháp đọc , phân tích và tổng hợp tài liệu 5
Trang 3tập thể dục" tháng 3/1946 Bác đã viết: “ Mỗi ngời dân yếu ớt tức là làm chocả nớc yếu ớt một phần, mỗi ngời dân khỏe mạnh tức là làm cho cả nớc khỏemạnh Vậy nên lập luyện thể dục bồi dỡng sức khỏe là bổn phận của mỗi ng-
ời dân yêu nớc.” Bác kêu gọi toàn dân tập luyện thể dục và bồi d ỡng sứckhỏe, trên lĩnh vực thể dục thể thao Bác là một tấm g ơng sáng ngời trong rènluyện thân thể
Một nền tảng có sự đóng góp hết sức quan trọng cho sự phát triển của mỗiquốc gia, mỗi dân tộc là giáo dục trong nhà trờng phổ thông Đó chính là lực l-ợng nòng cốt cho một xã hội đang phát triển, do vậy ngay từ lứa tuổi thanhthiếu niên các em phải đợc phát triển toàn diện, khỏe về thể chất, trong sáng về
đạo đức, phát triển về trí tuệ Đây là lớp kế thừa trong sự nghiệp cách mạng củanhân dân, sẵn sàng bớc vào cuộc sống lao động, xây dựng và bảo vệ tổ quốc
ra các hình thức để nâng cao hiệu quả của giáo dục thể chất trong trờng học
đang là một vấn đề cấp thiết đặt ra cho mỗi cán bộ làm công tác thể dục thểthao, cũng nh mỗi giáo viên thể dục Một trong những hình thức đó là phát triểnphong trào thể dục thể thao cho học sinh trong các trờng phổ thông Trong đóhoạt động thể dục thể thao ngoại khóa là một trong những hình thức giáo dụcthể chất cần đợc phát huy, hiện nay với giờ học thể dục chính khóa 2 tiết mộttuần (66 tiết trong một năm) nhiều nhà chuyên môn đã cho rằng đó là một thờigian quá ít để tiến hành công tác giáo dục thể chất có hiệu quả Do vậy hoạt
động thể dục thể thao ngoại khóa đã lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia, nó cótác dụng trong việc rèn luyện thân thể , nâng cao thành tích thể thao
Trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa là một trờng có truyền thống dạy tốt
Trang 4Huyện Thiệu hóa nên hầu hết học sinh trong nhà trờng đều là con em của cáccông nhân viên chức nên nhu cầu tập luyện các môn thể dục thể thao trong các
em học sinh là rất lớn
Trong lĩnh vực thể dục thể dục thể thao nhà trờng cũng đã gặt hái không ítthành tích thể thao trong huyện và tỉnh, trong đó phải kể tới một số môn nh: cầulông, cờ vua, đá cầu, điền kinh… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáodục thể chất trong nhà trờng vẫn cần đợc bổ sung và hoàn thiện Số giờ học theoquy định của sở giáo dục đào tạo cũng nh việc giảng dạy thể dục thể thao trongnhà trờng còn cha đủ để đáp ứng nhu cầu tập luyện của học sinh Hầu hết các
em đạt đợc những thành tích thể thao cho huyện, cho tỉnh đều đã tự tham giathêm vào các hoạt động ngoại khóa ở khu vực Trong khi ở lĩnh vực này nhà tr-ờng còn cha phát huy thế mạnh của mình Vấn đề xây dựng, lựa chọn tổ chứccác hoạt động ngoại khóa thể dục thể thao cho học sinh của trờng đang là nhucầu bức xúc đặt ra cho nhà trờng
Trớc tình hình trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“ Hiệu quả xây dựng một số hình thức tổ chức giờ học ngoại khóa môn thể dục cho học sinh trờng PTTH Thiệu Hóa - Tỉnh Thanh Hóa.”
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
II.1 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là trên cơ sở xây dựng và lựa chọnhình thức tổ chức giờ học ngoại khóa môn thể dục cho học sinh trờng phổ thôngtrung học “Thiệu Hóa” và ứng dụng trong nhà trờng nhằm thu hút đông đảo họcsinh tham gia tập luyện thờng xuyên và có chất lợng Từ đó đem lại hiệu quảthiết thực về giáo dục thể chất mà trớc hết là nâng cao thể lực cho học sinhtrong quá trình học tập
II.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để giải quyết mục đích đã đặt ra trong đề tài, chúng tôi tập trung đi vàonghiên cứu 2 nhiệm vụ
2.1 Nghiên cứu thực trạng công tác giáo dục thể chất trong trờng phổthông trung học Thiệu Hóa
2.2 Hiệu quả xây dựng một số hình thức hoạt động giờ học ngoại khóa mônthể dục cho học sinh trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa – Tỉnh thanh Hóa.III phơng pháp nghiên cứu.
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, chúng tôi đã sử dụngcác phơng pháp sau:
III.1 Phơng pháp đọc phân tích và tổng hợp tài liệu
Phơng pháp này chúng tôi đã sử dụng trong qua trình nghiên cứu nhằmmục đích tìm hiểu các cơ sở lý luận về hình thức tổ chức hoạt động thể dục thể
Trang 5thao ngoại khóa cho học sinh phổ thông trung học, thông qua các phơng phápnày chúng tôi nghiên cứu các Chỉ thị , Nghị quyết, các văn bản của Đảng vàNhà nớc, các tài liệu liên quan đến giáo dục thể chất cho học sinh phổ thông.
Từ đó xây dựng cơ sở lý luận cho việc lựa chọn hình thức tổ chức tập luyện thểdục thể thao ngoại khóa cho học sinh
III.2 Phơng pháp phỏng vấn
Để có những cơ sở thực tiễn , trong phơng pháp này chúng tôi đã sử dụng
để tìm hiểu thực trạng về hoạt động tập luyện thể dục thể thao ngoại khóa củacác em học sinh trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa, mà đối tợng phỏng vấncủa chúng tôi là các giáo viên và học sinh của trờng Thiệu Hóa
Về hình thức phỏng vấn chúng tôi tiến hành 2 phơng pháp :
Phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn gián tiếp
- Phỏng vấn trực tiếp: ở hình thức này chúng tôi đã tiến hành gặp gỡ cácgiáo viên có thâm niên công tác để trao đổi trực tiếp một số nội dung Nh vấn
đề sử dụng các hình thức hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa ở trờng ThiệuHóa hiện nay, để nâng cao thể lực cho học sinh có cần thiết phải đa chơng trìnhtập luyện ngoại khóa này không, vấn đề lựa chọn môn thể thao nào phù hợp với
điều kiện nhà trờng, gây đợc hứng thú, kích thích đông đảo học sinh tham giatập luyện có hiệu quả
- Phỏng vấn gián tiếp: ở hình thức này chúng tôi đã tiến hành dùng phiếu
điều tra mà nội dung chúng tôi đã chuẩn bị trớc, mục đích của phiếu phỏng vấn
là chủ yếu tập trung cho việc lựa chọn hình thức hoạt động thể dục thể thaongoại khóa đảm bảo tính khoa học, có hiệu quả
Nội dung của phiếu điều tra chúng tôi trình bày ở phần mục lục
III.3 Phơng pháp thực nghiệm s phạm.
Phơng pháp này đợc sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đíchkiểm tra, đánh giá hiệu quả ứng dụng của các hình thức tổ chức hoạt động thểdục thể thao ngoại khóa giữa nhóm không tập luyện ngoại khóa với nhóm tậpluyện ngoại khóa
Trang 6IV Tổ chức nghiên cứu.
IV.1 Đối tợng nghiên cứu:
Học sinh trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa – Tỉnh Thanh Hóa
IV.2 Thời gian nghiên cứu:
Đề tài đợc tiến hành ngiên cứu từ 20/10/2003 đến 20/5/ 2004 và chia làm 4giai đoạn :
- Từ 20/10/2003 đến 30/12/ 2003 đọc tài liệu, lựa chọn đề tài và xây dựng
đề cơng nghiên cứu
- Từ 17/02/2004 đến 15/03/ 2004 giải quyết Nhiệm vụ 1
- Từ 15/03/2004 đến 11/04/2004 giải quyết Nhiệm vụ 2
- Từ 11/04/2004 đến 22/05/2004 hoàn chỉnh và báo cáo nghiệm thu đề tàikhoá luận
IV.3 Địa điểm nghiên cứu :
Đề tài đợc tiến hành nghiên cứu tại :
Trờng Đại Học Vinh và trờng PTTH Thiệu Hóa – Tỉnh Thanh Hóa
V Kết quả nghiên cứu.
V.1 Giải quyết nhiệm vụ 1:
Nghiên cứu thực trạng công tác giáo dục thể chất trong trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa – Tỉnh Thanh Hóa.
1.1 Sự quan tâm của Đảng và Nhà nớc đối với công tác giáo dục thể chất:
Sự quan tâm đến thể dục thể thao thực chất là quan tâm đến con ngời vìcon ngời là vốn quí của xã hội, là tài sản vô giá của quốc gia Thể dục thể thao
là biện pháp màu nhiệm để đem lại sức khỏe cho con ngời, do vậy mà nhiềunăm nay Đảng và Nhà nớc ta rất coi trọng công tác giáo dục thể chất trong cáccấp nhà trờng, nhằm đào tạo lớp ngời mới phát triển toàn diện để kế tiếp sựnghiệp cách mạng, xây dựng kinh tế xã hội theo định hớng xã hội chủ nghĩa vàbảo vệ tổ quốc
Những quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta về giáo dục và đào tạo nói chung
và giáo dục thể chất nói riêng đều đợc xuất phát từ những cơ sở lý luận của học
% 100
x X
V
n n
2 1
2 1
Trang 7thuyết Mác – Lê Nin về phát triển con ngời toàn diện Bên cạnh đó nhữngnguyên lý giáo dục thể chất của Mác xít và t tởng quan điểm của Hồ Chí Minh vềgiáo dục và đào tạo nói chung và giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ nói riêng cũng
đợc Đảng ta quán triệt trong đờng lối lãnh đạo Nó đợc cụ thể hóa qua các kỳ đạihội của Đảng, các Chỉ thị, Nghị quyết qua từng giai đoạn nh:
Chỉ thị 106 / CTTW ngày 2 / 10 / 1958 của ban Bí th Trung ơng Đảng vềcông tác thể thao, đã đề cập đến những vấn đề quan trọng về vai trò, tác dụngcủa công tác thể dục thể thao trong đời sống và quốc phòng và đã chỉ rõ: "Côngtác thể dục thể thao là biện pháp có hiệu quả , để tăng cờng lực lợng lao độngsản xuất và lực lợng quốc phòng của cán bộ và nhân dân ta, tăng cờng dũng khí
và nghị lực của ngời dân, tăng cờng sức đề kháng của nhân dân chống bệnh tật.Hơn nữa, vận động thể dục thể thao còn là phơng pháp tốt để giáo dục nhân dântính tổ chức, tính kỷ luật và đoàn kết quần chúng đông đảo xung quanh Đảng vàChính phủ"
Chỉ thị 131 / CT –TW Đảng ngày 13 / 1 /1960 của Ban Bí th Trung ơng
Đảng về công tác thể dục thể thao và chỉ thị 108 / CT – TW ngày 26 /8 / 1970của Ban Bí th TW đã nói: "… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáoCần tăng cờng công tác thể dục thể thao trongnhững năm tới" Đã xác định đợc vị trí và tầm quan trọng trong thể dục thểthao, coi thể dục thể thao trở thành yêu cầu của quần chúng và là một mặt của
sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ trơng trên đợc cụ thể hóa tới sựphát triển phong trào thể dục thể thao trong học sinh, sinh viên
Đại hội Đảng lao động Việt Nam lần thứ III tháng 9/1960 đã định hớngcông tác giáo dục và rèn luyện thể chất đối với tuổi trẻ học đờng và chủ chơngnày đợc hội nghị TW lần thứ VIII tháng 4/1963 phát triển lên một bớc mới Đếnnghị quyết VIII BCH TW Đảng (khóa VII) đã khẳng định "Cần đa việc dạy thểdục và một số môn thể thao vào chơng trình học tập của Trờng phổ thông,chuyên nghiệp và đại học"
Đặc biệt chơng III điều 35, 36 , 41 hiến pháp nớc Cộng Hòa Xã Hội ChủNghĩa Việt Nam đã ghi “việc học thể dục thể thao trong nhà trờng là bắt buộc”
Đảng Cộng Sản Việt Nam kiên định đờng lối giáo dục toàn diện , trongvăn kiện đại hội VIII khóa VIII đã ghi rõ: “ Giáo dục đào tạo cùng với khoa họccông nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu … Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo chuẩn bị tốt hành trangcho thế hệ trẻ… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo” Đồng thời khẳng định rõ “ … Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáoSự cờng tráng về thể chất là nhucầu của bản thân con ngời là vốn quí để tạo ra tài sản trí tuệ và vật chất cho xãhội , chăm lo cho con ngời về thể chất là trách nhiệm của toàn xã hội, của cáccấp , các nghành, các đoàn thể”
Trang 8Chỉ thị 112/CT ngày 09/5/1989 của hội đồng Bộ trởng về công tác thể dụcthể thao có ghi : “ Đối với học sinh, sinh viên trớc hết là nhà trờng phải thựchiện nghiêm túc việc dạy và học môn thể dục thể thao Chơng trình quy định,
có biện pháp hớng dẫn các hình thức tập luyện và hoạt động thể thao ngoài giờhọc… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo” Chỉ thị 36/CT/TW của ban bí th TW đảng ngày 24/3/1994 về công tácthể dục thể thao trong giai đoạn mới đã ghi rõ : “ … Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo Cải tiến chơng trình giảngdạy, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, đào tạo giáo viên thể dục thể thao cho tr ờnghọc các cấp tạo những điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất , để thực hiện chế độgiáo dục thể chất bắt buộc ở tất cả các trờng học… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo.”
Tại hội nghị giáo dục thể chất trong nhà trờng đợc tổ chức vào 8/1996 tạiHải Phòng, phó thủ tớng Nguyễn Khánh đã nói: “ ớc vọng của chúng ta là mỗithanh thiếu niên Việt Nam, cả nam lẫn nữ đều có cơ thể cờng tráng, cùng vớitâm hồn trong sáng và trí tuệ phát triển.”
Qua các Văn kiện, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và Nhà nớc, chúng tathấy sự quan tâm của các cấp lãnh đạo đối với công tác giáo dục thể chất, chínhnhờ sự quan tâm này mà phong trào thể thao học sinh trong các trờng phổ thôngngày càng phát triển mạnh mẽ và đã đạt đợc nhiều thành tích cao trong thể thao.Công tác thể dục thể thao ngày càng tiến bộ và từng bớc mở rộng theo nhiềuhình thức, nhiều môn thể thao đợc khôi phục và phát triển ở trờng học, trongnhững năm qua hoạt động thể dục thể thao đã đợc tổ chức sôi động ở hầu hếtcác trờng trong cả nớc, góp phần tích cực vào việc giáo dục , đào tạo thế hệ trẻphát triển toàn diện , xây dựng nếp sống văn hóa , vui tơi lành mạnh, hạn chế đ-
ợc nhiều tiêu cực trong xã hội, hoạt động thể dục thể thao nhằm cổ vũ và lôicuốn đông đảo thanh thiếu niên tham gia rèn luyện thân thể Bộ giáo dục , Bộthể dục thể thao, Trung ơng Đoàn thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh chủ chơng
tổ chức hội khỏe thể thao mang tên “ Phù Đổng” Qua hội khỏe Phù Đổng đãxuất hiện nhiều gơng mặt có triển vọng và sau này trở thành vận động viên cấpkiện tớng và đẳng cấp 1 nh: Nguyễn Thị Vinh (Quảng Ninh) Nguyễn Trờng Vũ(An Giang)… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo
Qua đó ta thấy sự quan tâm của Đảng và Nhà nớc là động lực, nguồn cỗ vũ
động viên lớn thúc đẩy phong trào thể dục thể thao trong giới trẻvà trong các ờng học
tr-1.2 Công tác giáo dục thể chất ở tỉnh Thanh Hóa.
Cùng với sự thay đổi của đất nớc, sự phát triển đời sống văn hóa - thể dụcthể thao của Tỉnh Thanh Hóa cũng đã có sự chuyển biến tích cực Quán triệt đ-ờng lối t tởng của Đảng và Nhà nớc về phát triển con ngời toàn diện, các cấp lãnh
Trang 9đạo của Tỉnh đã xác định đúng đắn về vai trò của thể dục thể thao trong cuộcsống và đặc biệt là thể dục thể thao trong học đờng
Đặc điểm của Tỉnh Thanh Hóa là nơi có diện tích rộng, dân số đông Phía
Đông giáp Ninh Bình; Phía Nam giáp Nghệ An; Phía Tây giáp Lào và phía Bắcgiáp Ninh Bình và Thái Bình Mặt khác, đời sống nhân dân khá đồng đều, lại cómột truyền thống lịch sử anh hùng Đó là những tiềm năng thuận lợi để thựchiện các mục tiêu chiến lợc của nghành thể dục thể thao và tìm kiếm các tàinăng thể thao Đặc biệt là trong lứa tuổi học đờng, Thanh Hóa là một tỉnh cóphong trào thể dục thể thao trờng học phát triển mạnh mẽ và cũng thông qua thểdục thể thao trờng học mà nhiều vận động viên đã xuất thân từ phong trào thểdục thể thao học sinh, trở thành những vận động viên xuất sắc của quốc gia nh:Nguyễn Thu Trang (cầu mây); Hoàng Đình Quân (điền kinh); Mai Thị Hoa(Karatedo)… Tuy nhiên xét về mặt toàn diện công tác giáo Theo số liệu đợc Sở giáo dục Thanh hóa cung cấp, toàn tỉnh có
86 trờng phổ thông trung học, với số lợng học sinh là: 133.450 học sinh Các
em học sinh đã có những đóng góp cho phong trào thể dục thể thao cũng nh cácthành tích đỉnh cao của tỉnh, điều đó đợc thể hiện ở tổng số vận động viên trong
đội tuyển tỉnh là các em đang học ở các trờng phổ thông Riêng môn (cờ vua,cầu mây) có tới 70 % số vận động viên là học sinh phổ thông, góp phần tích cựctrong các kỳ Đại hội thể dục thể thao toàn quốc Nh vậy các trờng phổ thôngtrung học chính là cái nôi nuôi dỡng và phát triển các nhân tài cung cấp cho thểdục thể thao tỉnh Thanh Hóa nói riêng và toàn quốc nói chung
Trên là các mặt đạt đợc của thể dục thể thao trong các trờng phổ thông ởtỉnh Thanh Hóa, nhng bên cạnh đó không ít những khó khăn và tồn tại về giáodục thể chất trong trờng học Nh hiện nay nhiều trờng phổ thông vẫn cha có đủgiáo viên chuyên trách thể dục thể thao, đặc biệt là các huyện vùng sâu, vùngcao Số giáo viên cũ do những điều kiện hoàn cảnh cụ thể, nhiều năm không
đào tạo và bồi dỡng nên nhiều ngời trong số họ năng lực chuyên môn không
đáp ứng đợc nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới giáo dục
* Về đội ngũ giáo viên thể dục thể thao của tỉnh Thanh Hóa
Qua tìm hiểu các tài liệu có liên quan đến công chức giáo dục của tỉnh
và chúng tôi đã đợc Sở Giáo dục và Đào tạo cung cấp về số giáo viên thểdục thể thao trong các trờng phổ thông của Tỉnh Thanh hóa và thu đợc bảng
số liệu sau:
Bảng 1: Phân bố giáo viên TDTT/ học sinh theo khu vực
Khu vực
TP Thị Xã Trấn Thị Nông thôn đồng bằng Miền núi
Trang 10Tỷ lệ 1 giáo viên TDTT / Học sinh 493 436 594 805Qua bảng 1 ta thấy sự phân bố lực lợng giáo viên thể dục thể thao cho cáctrờng phổ thông trung học giữa thành phố thị xã, thị trấn, nông thôn - đồngbằng và miền núi không đồng đều và con số chênh lệch cao cụ thể là:
ở thành phố – thị xã có 1 giáo viên thể dục thể thao /493 học sinh
Thị trấn có 1 giáo viên thể dục thể thao /436 học sinh
Trong khi đó ở miền núi cứ 1 giáo viên thể dục thể thao /805 học sinh
ở nông thôn và đồng bằng thì có 1 giáo viên thể dục thể thao / 594 học sinh.Qua số liệu trên ta thấy đội ngũ giáo viên trong các trờng phổ thông tỉnhThanh Hóa đang còn thiếu hụt , đã thiếu hụt lại không đồng bộ, có sự chênhlệch cao giữa các vùng miền, so với chỉ tiêu mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề
ra từ nay đến năm 2020 là 350 – 400 học sinh / 1 giáo viên thể dục thể thao, thìbấy giờ tỷ lệ giữa học sinh và giáo viên còn chênh lệch cao
* Để tìm hiểu trình độ của đội ngũ giáo viên thể dục thể thao của tỉnh Thanh Hóa, chúng ta đi vào phân tích bảng sau:
Bảng 2: Trình độ giáo viên TDTT ở tỉnh Thanh Hóa
đòi hỏi ngày càng cao về công tác giáo dục thể chất hiện nay
* Cơ sở vật chất của tỉnh Thanh Hóa phục vụ hoạt động giáo dục thể chất
nói chung, giảng dạy các môn thể thao nói riêng ở các trờng phổ thông trunghọc còn thiếu thốn, sân bãi thiếu hoặc cha đủ , dụng cụ học tập còn quá ít ỏi,kinh phí đầu t cho giảng dạy môn thể dục và hoạt động thể dục thể thao ở cáctrờng còn qua thấp
Bên cạnh đó việc tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cha đạt tới hiệu quả
nh mong muốn, giờ học thể dục thể thao theo kế hoạch là 2 tiết trong tuần ,không đủ cho thực hiện một lợng vận động có tác dụng tăng cờng thể lực cho
Trang 11thế hệ trẻ Hơn nữa do thiếu giáo viên và dụng tập luyện mà nhiều tr ờng khôngthực hiện đủ nội dung môn học thể dục , cha đảm bảo việc dạy môn thể dụctheo chơng trình ngoại khoá.
1.3 Thực trạng công tác giáo dục thể chất ở trờng PTTH Thiệu Hóa – Tỉnh Thanh Hóa.
Trong những năm qua dới sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới,thì các mặt kinh tế, văn hóa - xã hội ở huyện Thiệu Hóa đã có những bớc pháttriển rõ rệt, cùng với sự phát triển đó thì thể dục thể thao nhà trờng cũng đợcnâng lên Đặc biệt trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa đã thu đợc nhiều thànhtích đáng khích lệ, nh trong các hội khỏe Phù Đổng trờng đã dành nhiều huychơng ở các môn điền kinh Giáo viên trong trờng phổ thông trung học ThiệuHóa và các lãnh đạo đã hiểu sâu tác dụng của giáo dục thể chất và quyết tâmthực thi, vì vậy các hoạt động thể dục thể thao trở thành phơng tiện chính đểtăng cờng sức khỏe, thúc đẩy các mặt đức – trí - thể - mỹ phát triển ở học sinh, hoàn thành tốt mục đích , mục tiêu đào tạo đa nhà trờng trở thành nhà trờngtiên tiến toàn diện của tỉnh Bên cạnh đó trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa
là một trong những trờng có truyền thống dạy tốt học tốt, đạt đợc nhiều thànhtích xuất sắc trong giảng dạy học tập và giáo dục thể chất So với nhiều trờngphổ thông trung học khác của tỉnh thì điều kiện học tập có nhiều thuận lợi hơn,
nh học sinh của trờng chỉ học tập vào 1 ca, nên thời gian cho học tập và cáchoạt động thể dục thể thao khác có điều kiện phát triển
Trong những năm qua đội ngũ giáo viên thể dục thể thao của trờng đã đợc
bổ sung nhiều về số lợng, so sánh về tỷ lệ trung bình của tỉnh thì trờng ThiệuHóa cũng có số lợng tơng đối nhiều và đợc thể hiện ở bảng sau:
Bảng 3: So sánh lực lợng giáo viên của trờng PTTH Thiệu Hóa
so với các trờng PTTH khác của tỉnh
Số lợng giáo viên Tỷ lệ giáo viên / học sinh
Tỉnh Trờng Thiệu Hóa Tỉnh Trờng Thiệu Hóa
cứ một giáo viên dạy thể dục của tỉnh thì có 582 học sinh, mà ở trờng phổ thông
Trang 12trung học Thiệu Hóa chỉ có 496 học sinh đã có 1 giáo viên dạy thể dục Tuy sốlợng giáo viên dạy thể dục ở trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa còn thiếu
so với chỉ tiêu mà bộ giáo dục và đào tạo đề ra từ nay đến năm 2020 là 350 –
400 học sinh / 1 giáo viên thể dục thể thao Nhng cũng còn nhiều hơn so với cáctrờng khác trong tỉnh
Về tuổi đời của giáo viên thể dục thể thao Trờng phổ thông trung học ThiệuHóa tôi thu thập đợc:
+ Độ tuổi dới 30: Có 1 giáo viên + Độ tuổi từ 30-40: Có 2 giáo viên + Từ 40 tuổi trở lên: Có 1 giáo viên Trung bình tuổi đời của giáo viên thể dục nam là: 37,5 tuổi
Tuổi đời của giáo viên thể dục nữ là: 35 tuổi
Về tuổi nghề trung bình của giáo viên thể dục nam là: 17,5 năm
Về tuổi nghề trung bình của giáo viên thể dục nữ là: 15,5 năm
Qua đó ta thấy đợc đội ngũ giáo viên thể dục thể thao của Trờng phổ thôngtrung học Thiệu Hóa có tuổi đời và tuổi nghề khá cao Điều này giúp họ tích lũy đ-
ợc nhiều kinh nghiệm s phạm, cũng nh kinh nghiệm trong việc phát triển công tácthể dục thể thao
Xét về trình độ của số giáo viên thể dục thể thao trong nhà trờng, qua phiếu
điều tra thu thập đợc đối với số giáo viên chuyên trách thể dục thể thao chúng tôithu đợc:
+ Năm 2000 tổng số là: 3; đại học: 0; cao đẳng: 2; trung học: 1
+ Năm 2001 tổng số là: 3; đại học: 0; cao đẳng: 3; trung học: 0
+ Năm 2002 tổng số là: 3; đại học: 1; cao đẳng: 2; trung học: 0
+ Năm 2003 tổng số là: 4; đại học: 2; cao đẳng: 2; trung học: 0
Ta có thể kết luận rằng Sở Giáo dục và Đào tạo cùng với lãnh đạo nhà trờng
đã rất quan tâm đến công tác giáo dục thể chất Đội ngũ giáo viên của nhà trờng đãtừng bớc đợc bổ sung và bồi dỡng chuẩn hóa về trình độ Số giáo viên đại học đợctăng lên từ 0 đến 2, xóa bỏ trung cấp
Về cơ sở vật chất của trờng vẫn còn thiếu thốn , để hiểu rõ hơn chúng ta đivào phân tích ở bảng sau:
Bảng 4: Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ cho giáo dục thể chất
của trờng PTTH Thiệu Hóa.
Sân bãi Số lợng
Cầu lông
Bóng đá
21
Trang 13Đờng chạy
Hố nhảy cao
Hố Nhảy xa
111
Qua bảng trên cho ta thấy tình trạng cơ sở vật chất hiện nay của nhà trờngkhông đủ để đáp ứng nhu cầu tập luyện nội khóa cho học sinh của trờng
1.4 Đánh giá chất lợng thể dục thể thao trong trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa - Tỉnh thanh Hóa.
Để nâng cao chất lợng giờ học thể dục thể thao điều chủ yếu là phải tổchức giảng dạy bình thờng, đúng đắn, trên cơ sở chơng trình chuẩn do bộ giáodục và đào tạo quy định, việc đánh giá chất lợng chúng ta dựa vào thực tiễnphân bố chơng trình môn học thể dục thể thao cùng với kết quả điểm thi cácmôn thể thao
Từ các vấn đề nêu trên chúng ta thấy vai trò quy định của chơng trình đàotạo đối với chất lợng đào tạo, chúng tôi đã điều tra thu thập nội dung, chơngtrình giảng dạy ngoại khóa trong trờng và nó đợc trình bày cụ thể ở bảng sau:
Bảng 5: Nội dung chơng trình giảng dạy và số giờ
của trờng PTTH Thiệu Hóa - Tỉnh Thanh Hóa.
TT giảng dạy Nội dung
Số giờ học lý thuyết cho cả 3 khối là rất ít chỉ có 2 giờ chiếm 3 % đây làkhiếm khuyết của chơng trình, nó sẽ gây khó khăn cho học sinh trong việc tiếp
Trang 14thu kiến thức về thể dục thể thao, cũng nh sự am hiểu về thể thao đồng thờigiảm chất lợng đào tạo.
Nội dung các môn điền kinh là các môn chủ yếu nằm trong chơng trìnhgiáo dục thể chất của cả 3 khối, thậm chí điền kinh là môn học cơ bản từ phổthông cơ sở đến phổ thông trung học
Vì vậy giáo dục thể chất nghèo nàn, đơn điệu, mang tính chất lặp đi lặp lạihàng năm và trở thành môn học thể thao qua quen thuộc đối với các em trờngphổ thông trung học Thiệu Hóa Chính vì vậy trong quá trình học và tập luyệnkhông gây đợc hứng thú , không thu hút đợc sự chú ý tập luyện của các emVới môn giảng dạy và số giờ trên để đạt đợc thành tích thì các học sinhcũng phải phụ thuộc vào cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giảng dạy và họctập thể dục thể thao Đây là yếu tố ảnh hởng trực tiếp tới công tác giảng dạy,
đặc biệt là phơng tiện giúp cho học sinh nâng cao đợc trình độ kỹ thuật thể lực,tạo cảm giác hng phấn cho học sinh, nâng cao đợc hiệu quả bài giảng thế nhnghiện tại trờng Phổ thông trung học Thiệu Hóa thì cơ sở vật chất phục vụ cho dạy
và học vẫn không đủ đảm bảo và thiếu thốn về sân chơi , bãi tập và còn phải cảitạo nhiều mới đảm bảo cho các em tập luyện
Từ những điều kiện trên ta thấy cơ sở vật chất cũng là một phần nào đó
ảnh hởng đến kết quả học tập (hay tình trạng thể chất cho học sinh) Để tìmhiểu chất lợng giờ học thể dục thể thao của học sinh trong nhà trờng chúng tôitiến hành đánh giá kết quả thi môn học thông qua các chỉ tiêu kiểm tra cụ thểcủa nhà trờng Kết quả đợc phân tích ở bảng sau:
Bảng 6: Thành tích kiểm tra giáo dục thể chất của học sinh trờng PTTH
Thiệu Hóa - Thanh Hóa năm 2003
Nội dung kiểm tra Thành tích kiểm tra
Khối10 (X) Khối 11 (X) Khối 12 ( X)
Trang 15Qua đây ta có thể đánh giá đợc rằng thành tích của các môn thể thao củacác em học sinh trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa là không cao so với chỉtiêu đánh giá thể chất của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
V.2 Giải quyết nhiệm vụ 2:
Hiệu quả xây dựng một số hình thức hoạt động giờ học ngoại khóa cho học sinh phổ thông trung học Thiệu Hóa - Thanh Hóa.
2.1 Động viên khuyến khích phát triển phong trào và nâng cao chất ợng giờ học thể dục thể thao nội khóa trong trờng phổ thông trung học Thiệu Hóa - Thanh Hóa.
l-Qua thực trạng công tác giáo dục thể chất của trờng phổ thông trung họcThiệu Hóa (nh đã trình bày ở phần 1.3) thì việc động viên các em phát triểnhoạt động thể dục thể thao ngoại khóa là nhu cầu cấp bách và quan trọng đểgóp phần nâng cao thể lực cho các em học sinh Để khuyến khích đợc phongtrào này phát triển thì trớc hết phải đợc bắt đầu từ ban lãnh đạo nhà trờng, đoànthanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cần tích cực chủ động hơn trong việc phát
động các phong trào thi đua dạy tốt và học tốt, văn hóa văn nghệ và phát triểnthể dục thể thao
Ban lãnh đạo nhà trờng kết hợp với giáo viên thể dục để tổ chức ra các giảithi đấu thể dục thể thao trong nội bộ nhà trờng, khuyến khích khen thởng chonhững học sinh có thành tích tốt trong các giải đó Việc tổ chức xây dựng vàthực hiện chơng trình hoạt động thể dục thể thao nội khóa và ngoại khóa là dogiáo viên thể dục Vì vậy trớc hết cần phải đảm bảo nâng cao chất lợng giờ họcthể dục thể thao trong nhà trờng bằng việc tổ chức hình thức phơng pháp giảngdạy ngoài việc đảm bảo các giờ học thể dục thể thao nội khóa thì cần phải xâydựng những hình thức, nội dung hoạt động tự do cho phù hợp với đặc điểm điềukiện của trờng, nhu cầu học tập của học sinh để tạo nên sự hứng thú trong họctập và rèn luyện với kết quả tốt
Việc nâng cao chất lợng hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa là trên cơ
sở những giờ học nội khóa, giáo viên cần trang bị cho học sinh những kiến thứcchuyên môn cơ bản về thể dục thể thao, để các em có thể tự tập trong các giờngoại khóa đạt chất lợng cao
Với số giờ 66 tiết học trong 1 năm của trờng phổ thông trung học ThiệuHóa thì trong đó chủ yếu là các môn chạy, nhảy, ném đẩy với số lợng thời gian
và nội dung hoạt động này thì việc phát triển thể chất cho các em học sinh theogiờ nội khóa không có ý nghĩa là bao Chính vì vậy mà tác dụng của việc pháttriển thể chất cho học sinh chỉ có thể trông cậy chủ yếu vào thời gian hoạt độngngoại khóa của các em, vấn đề mấu chốt là phải làm sao có đủ kiến thức về lĩnh