Phân tích các đặc điểm tính cách là nguồn lực nâng cao sức khỏe Tâm lý học sức khoẻ. Tổ chức Y tế thế giới (WTO) tuyên bố rằng: Sức khỏe tốt là trạng thái hạnh phúc khi một người ở trong tình trạng hoàn chỉnh về mặt thể chất, ổn định về mặt tâm lý và xã hội. Những yếu tố là nguồn lực nâng cao sức khỏe tâm lý đó là các đặc điểm tích cách như: Mối quan hệ tích cực, lối sống lành mạnh, sức khỏe thể chất, sự lạc quan, lòng tự trọng, tự đánh giá, tự trắc ẩn, tiêu điểm kiểm soát..
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MÔN HỌC:
TÂM LÝ HỌC GIAO TIẾP
Đề bài:
“Phân tích các đặc điểm tính cách là nguồn lực nâng cao sức khỏe?”
Hà Nội, Năm 2020
BÀI LÀM
Trang 2Tổ chức Y tế thế giới (WTO) tuyên bố rằng: Sức khỏe tốt là trạng thái hạnh phúc khi một người ở trong tình trạng hoàn chỉnh về mặt thể chất, ổn định về mặt tâm lý và xã hội
Những yếu tố là nguồn lực nâng cao sức khỏe tâm lý đó là các đặc điểm tích cách như: Mối quan
hệ tích cực, lối sống lành mạnh, sức khỏe thể chất, sự lạc quan, lòng tự trọng, tự đánh giá, tự trắc
ẩn, tiêu điểm kiểm soát
Các nghiên cứu được thực hiện bởi Tổ chức Y tế thế giới cho thấy 20% người Iran bị rối loạn tâm thần và một nghiên cứu trường hợp được thực hiện ở Iran cho thấy 21% người trên 15 tuổi bị rối loạn tâm thần Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như chiến lược đối phó, tập trung vào vấn
đề,sự lạc quan, thể theo,vốn xã hội, trí tuệ cảm xúc và năng lực bản thân có tác động đến sức khỏe tâm lý của mọi người Tuy nhiên bất kỳ thay đổi trong cuộc sống của chúng ta, cả dễ chịu hay khó chịu đều đòi hỏi ta có sự phản ứng tương thích Các cách thức, chiến lược đối phó với những thay đổi và căng thẳng này ở những người, những tình huống khác nhau là khác nhau Chiến lược đối phó là một tập hợp các nhận thức, hành vi và cảm xúc nhằm giải quyết một tình huống căng thẳng
1. Luận điểm lựa chọn phân tích:
“Có mối quan hệ tích cực giữa sự lạc quan tới sức khỏe tâm lý - hãy sống lạc quan để nâng cao sức khỏe.”
Sự lạc quan có ảnh hưởng đáng kể tới sức khỏe thể chất cũng như sức khỏe tâm lý thông qua việc thay đổi nhận thức, thúc đẩy các hành vi nhằm bảo vệ, xây dựng lối sống lạnh mạnh Có rất nhiều những công trình nghiên cứu cho thấy những người sống lạc quan có được cuộc sống tốt hơn so với những người có mức độ lạc quan thấp hoặc thậm chí là sống bi quan Những nội dung bên dưới đây sẽ góp phần phân tích và chứng minh sự ảnh hưởng tích cực của “Sự lạc quan tới sức khỏe tâm lý”
Lạc quan là một cấu trúc nhận thức gắn liền với động lực Cốt lõi của sự lạc quan là hy vọng và kỳ
vọng tích cực cho tương lai, bất kể kết quả có xảy ra hay không Lạc quan có một vai trò quan trọng trong khả năng tương thích với các sự kiện lớn trong cuộc sống Chúng ta coi sự lạc quan là
xu hướng mong đợi một kết thúc có hậu cho bất kỳ biến cố nào hoặc một kỳ vọng tích cực về kết quả Trái ngược với sự lạc quan là sự bi quan có nghĩa là nhấn mạnh vào nguyên nhân tiêu cực nhất của sự thất bại và sự bi quan là một thói quen của tâm trí có hiệu quả tai hại cho các các thất bại Theo Scheier và Carver (1985), những người lạc quan tin rằng mọi thứ đang đi đúng hướng, những người bi quan luôn mong muốn mọi thứ đi theo hướng bất lợi và gây ra kết quả tồi tệ [1] Mousavi (2005) cho rằng có mối quan hệ giữa sự lạc quan và chiến lược để đối phó với sự thích nghi tâm lý
ở thanh thiếu niên và cho rằng những người lạc quan sử dụng nhiều chiến lược đối phó theo hướng vấn đề hơn qua đó việc giải quyết các vấn đề khủng hoảng diễn tốt hơn người bi quan [2] Và
Trang 3những phá hiện của Scheier et al (1986) cũng cho thấy điều tương tự là yếu tố tích cực giữa sự lạc quan và chiến lược đối phó theo hướng vấn đề [3] Iwanaga và cộng sự (2004) đã nghiên cứu mối quan hệ giữa sự lạc quan, bi quan và kết luận rằng những người lạc quan cho thấy ít căng thẳng hơn
và căng thẳng cao có mối tương quan tích cực với bi quan
2. Các giả thuyết chứng minh
• Sự lạc quan mang tính định hướng suy nghĩ, hành vi và tính cách
Sự lạc quan mang tính cách định hướng tính cách, những người lạc quan thường có tính cách ổn định và cân bằng hơn còn những người bi quan thường không chắc chắn và không ổn định
Các cá nhân lạc quan thì đối diện với các yếu tố thử thách trong cuộc sống một cách tích cực, họ thường có xu hướng xây dựng cơ chế bảo vệ bản thân khỏi những tác nhân tiêu cực thường xuyên hơn, họ kiên cường hơn với những căng thẳng và có xu hướng tìm ra và sử dụng tốt các chiến lược đối phó [4]
Steptoe et al (2006) quan sát thấy rằng sự lạc quan là tích cực đối phó với các hành vi lành mạnh, những người lạc quan có xu hướng điều chỉnh nhận thức, hành vi của mình như không hút thuốc, uống ít rượu, đi bộ nhanh và hoạt động thể chất thường xuyên và đây cũng chính là yếu tố giúp
giảm bệnh tật, cải thiện sức khỏe không chỉ về mặt thể chất mà còn cả về tinh thần [5]
Những người lạc quan tin rằng nghịch cảnh tiếp bước cho sự thành công còn ngược lại người bi quan coi nghịch cảnh làm yếu tố cản trở sự thành công Sự khác biệt trong thái độ đối với nghịch cảnh này ảnh hưởng đến cách đối phó với căng thẳng của họ Những người lạc quan sẵn sàng sử dụng các chiến lược định hướng vấn đề hơn những người bi quan Người lạc quan tận dụng chiến lược có thể được kiểm soát bằng cách thay đổi các khía cạnh của các yếu tố gây căng thẳng, tìm kiếm thông tin và lập kế hoạch giải quyết Trong khi người bi quan sử dụng các chiến lược như từ chối, trối tránh hoặc lạm dụng chất kích thích như rượu, bia, ma túy Và đây chính là yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe cả về mặt thể chất lẫn tinh thần
• Người lạc quan có xu hướng sử dụng các chiến lược đối phó tập trung vào vấn đề thường xuyên hơn so với những người bi quan.
Những người lạc quan thường đưa ra các chiến lược đối phó trực tiếp vào vấn đề đang gặp phải, ví
dụ họ sử dụng các chiến lược đối phó tập trung vào cảm xúc như: học cách chấp nhận, nhìn nhận
sự hài hước, đánh giá và tìm ra yếu tố tích cực về tình huống vừa trải qua
Thông qua việc đối phó cụ thể, sự lạc quan cũng ảnh hưởng gián tiếp tới đến chất lượng cuộc sống
Ví dụ: Trong nghiên cứu của Schou I, Ekeberg, Ruland CM về một mẫu những phụ nữ bị ung thư
vú của mình Schou et al thấy rằng những phụ nữ lạc quan họ đưa ra những chiến lược đối phó đặc trưng chủ yếu bằng cách: họ học cách chấp nhận tình hình bệnh tật hiện tại của bản thân, đề cao yếu tố lạc quan và tích cực, luôn cố gắng và nỗ lực giảm bớt tình trạng của họ với sự tích cực, hài hước Nhờ những điều này mà họ nhận được những kết quả tích cực rõ ràng Ngược lại những
Trang 4người phụ nữ bi quan đã phản ứng với thực tế bằng cách luôn tỏ ra bất lực, mất động lực và hy vọng và đương nhiên chất lượng cuộc sống cũng như quá trình điều trị của họ giám sút đáng kể.[6]
• Người lạc quan có chất lượng cuộc sống cao hơn.
Điều này được chứng minh rằng: Trong trường hợp rơi vào các trạng thái bệnh lý nghiêm trọng, những bệnh nhân lạc quan thích nghi tốt hơn với những tình huống căng thẳng so với những người
bi quan và họ có được những kết quả tích cực trong quá trình điều trị bệnh và có chất lượng cuộc sống sau đó tốt hơn
Ví dụ: Trong một nghiên cứu của Scheier MF, Matthews KA, Owens JF về những mẫu bệnh nhân trải qua phẫu thuật nối động mạch chủ, sự lạc quan có liên quan tích cực với chất lượng cuộc sống trong sáu tháng sau phẫu thuật Những bệnh nhân này cải thiện các biểu hiện lâm sàng nhanh hơn trong thời gian nằm viện và khi ra viện họ trở lại với những thói quen hằng ngày một cách nhanh hơn [7]
Ta cũng thấy được kết quả tương tự với các báo cáo của các bệnh nhân trong các trường hợp bệnh
lý khác Ví dụ: Trong các bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi bệnh động kinh, Pais-Ribeiro et al cũng nhận thấy những người lạc quan cho thấy khả năng nhận thức về tình trạng sức khỏe thể chất và tinh thần của họ cao hơn về cuộc sống so với người bi quan Kung et al đã kiểm tra mối quan hệ giữa sự lạc quan - bi quan và chất lượng cuộc sống trong bệnh nhân bị ung thư cổ, đầu hoặc tuyến giáp Trong tất các đối tượng, sự lạc quan có liên quan đến chất lượng cuộc sống tốt hơn cả về mặt sức khỏe thể chất và tinh thần của chính họ [8]
3. Kết luận
Có mối quan hệ tích cực giữa sự lạc quan tới sức khỏe tâm lý - hãy xây dựng cho bản thân mình sự lạc quan, bản thân bạn sẽ có sức khỏe tâm lý tốt ổn định và tốt hơn
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
• [1] Van der Velden PG, Kleber RJ, Fournier M, Grievink L, Drogendijk A, Gersons BP The
association between dispositional optimism and mental health problems among disaster victims and a comparison group: a prospective study J Affect Disord 2007; 102(1-3): 35-45
10.1016/j.jad.2006.12.004
• [2] Hirsch JK, Conner KR, Duberstein PR Optimism and suicide ideation among young adult college students Arch Suicide Res 2007; 11(2): 177-85.10.1080/13811110701249988
• [3] Giltay EJ, Kamphuis MH, Kalmijn S, Zitman FG, Kromhout D Dispositional optimism and the risk of cardiovascular death: the Zutphen Elderly Study Arch Intern Med 2006; 166(4): 431-6 10.1001/archinte.166.4.431
Trang 5• [4] Michael F.,Carver, Charles S.Scheier, (1985) Optimism, coping, and health: Assessment and implications of generalized outcome expectancies Health Psychology, 4(3), 219–
247 https://doi.org/10.1037/0278-6133.4.3.219
• [5] Steptoe, A., Wright, C., Kunz, S.R và Iliffe, S (2006) Sự lạc quan và hành vi sức khỏe có chủ đích trong Hiệp hội những người ở trong cộng đồng về việc chuyển đổi tuổi già khỏe mạnh Tạp chí Tâm lý học sức khỏe, 11, 71-84 https://doi.org/10.1348/135910705X42850
• [6] Research paper by Schou I, Ekeberg, Ruland CM The mediating role of appraisal and coping
in the relationship between optimism and pessimism Psychology 2005; 14 (9): 718-27
https://doi.org/10.1002/pon.896
• [7] Scheier MF, Matthews KA, Owens JF, et al Optimism and recovery after coronary artery bypass surgery: beneficial effects on physical and psychological health
Neurology 1989; 57 (6): 1024-40 https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1024 )
• [8] Pais-Ribeiro J, Da Silva AM, Meneses RF, Falco C The relationship between optimism, complications and awareness of health and quality of life in people with epilepsy Epilepsy
Behavior 2007 https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2007.04.010)