ĐỀ CƯƠNG ÔN THI QUẢN TRỊ THƯƠNG MẠI CẢNG HÀNG KHÔNG – TRƯỜNG HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

ĐỀ CƯƠNG ÔN THI QUẢN TRỊ THƯƠNG MẠI CẢNG HÀNG KHÔNG – TRƯỜNG HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

ĐỀ CƯƠNG ÔN THI QUẢN TRỊ THƯƠNG MẠI CẢNG HÀNG KHÔNG – TRƯỜNG HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

Câu 1: Các hạng mục doanh thu cơ bản của một CHK.Phân tích định hướng Doanh thucủa 1 CHK định hướng thương mại với 1 CHK định hướng truyền thống.Các yếu tố đặcthù của CHK ảnh hưởng đến Doanh thu thương mại là gì? 1Câu 2: Cho phát biểu sau: Tại CHKN các dịch vụ hàng không phát sinh doanh thu hàngkhông, các dịch vụ phi hàng không phát sinh doanh thu phi hàng không Hãy cho biết ýkiến của anh/chị về phát biểu trên 5Câu 3: Theo Tổng công ty CHK Nhà ga Quốc tế (ACV) đưa vào sử dụng 2007, vớicông suất thiết kế 12 triệu khách/1 năm 6Câu 4: Công suất 1 CHK phụ thuộc rất lớn vào khả năng phục vụ tàu bay của đườngbăng Vẽ biểu đồ time-space thể hiện khả năng phục vụ tàu bay của đường băng Cho biếtđường băng tiếp nhận tàu bay có MTOW < 41000 lb, thời gian trung bình tàu bay cấtcánh là 1 phút, vận tốc tiếp cận tàu bay hạ cánh 60 dặm/1 giờ 7Câu 5: Trình bày xu hướng phát triển CHK ảnh hưởng đến việc hoạt động quản trịthượng mại CHK 8Câu 6: Xu hướng tư nhân hóa CHK có ảnh hưởng như thế nào đến việc phát triểnthương mại CHK 12Câu 7: Trình bày phương thức tổ chức khai thác Doanh nghiệp thương mại tại CHK 13Câu 8: Trình bày các đối tượng khách hàng của dịch vụ thương mại tại CHK.Hãy xácđịnh khách hàng mục tiêu của 1 CHK định hướng thương mại 14Câu 9: Các hình thức sở hữu CHK có ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động thương mạicủa CHK 17Câu 10: Vì sao nói CHK là 1 doanh nghiệp công ích phục vụ lợi ích công cộng? 17

Câu 11: Hãy vẽ sơ đồ luồng di chuyển của hành khách quốc tế và hành khách quốc nội

tại nhà ga hành khách Trình bày các dịch vụ phát sinh doanh thu trực tiếp từ quy trình

-Doanh thu hàng không: là khoản thu nhập mà CHK –SB nhận được từ các hoạt độngcủa Cảng thông qua việc cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ cho tàu bay ,hành khách,hànghóa của Cảng.

-Doanh thu thương mại(DT Phi HK): là doanh thu đến từ các hoạt động kinh doanh tại CHK-SB,gồm 3 loại sau:

+Doanh thu trực tiếp từ các hoạt động kinh doanh như: nhà hàng,spa,beauty salon,siêu thị điện máy…

+Doanh thu cho thuê:cho thuê mặt bằng,văn phòng.quầy làm thủ tục,chỗ đặt bảng quảng cáo,…

+Doanh thu nhượng quyền khai thác: Các khoản tiền nộp cho nhà chức trách CHKthu được từ các DN khai thác dịch vụ tại CHK.Các khoản tiền này chi trả để các nhà chức trách cấp phép cho các DN được quyền kinh doanh ,khai thác ,hoạt động tại CHK hàng tháng

a) Hệ thống cửa hàng miễn thuế:

 Đối tượng:hành khách quốc tế đã làm thủ tục xuất cảnh và nhập cảnh

 Điều kiện: Số lượng hàng hóa bị hạn chế/hộ chiếu

 Đặc điểm: Hàng hóa được bán là hàng hóa XNK,hàng sản xuất tại nước sở tại,hàng có nguồn gốc nhập khẩu hợp pháp,được miễn thuế GTGT,thuế tiêu thụ đặc biệt,thuế nhập khẩu,Chủ yếu có tại khu vực cách ly hoặc khu vực nối chuyến

b) Hệ thống các cử hàng tạp hóa chịu thuế:

 Đáp ứng các nhu cầu về các mặt hàng thiết yếu như sách,báo,tạp chí,thuốc

lá,kẹo,bánh…

 Các mặt hàng tạp hóa khác

 Được bố trí tại các khu vực khác nhau trong nhà ga

c)Hệ thống nhà hàng ăn uống,bar,coffee shop:Đáp ứng nhu cầu cơ bản của khách hàng,được phân khúc theo đối tượng khách hàng

d) Các dịch vụ phục vụ hành khách: dịch vụ đổi tiền,bưu điện,công ty du lịch,lữ hành,cho thuê phương tiện đi lại,khách sạn…

e)Dịch vụ giải trí:rạp chiếu phim,sàn nhảy,Club,spa,hồ bơi,sân gôn…

f)Bãi đậu xe,quảng cáog)Các dịch vụ phục vụ tàu bay: dịch vụ hướng dẫn tàu bay,chùi rửa tàu bay,cung ứng suất ăn,phục vụ nhiên liệu cho tàu bay

h) Dịch vụ phục vụ hành khách,hàng hóa,hành lý: DT nhượng quyền thường được tínhdựa trên phần trăm doanh thu của DN được nhượng quyền khai thác tại CHK trong 1 đơn

vị thời gian

*Phân tích định hướng Doanh thu của 1 CHK định hướng thương mại với 1 CHK định hướng truyền thống.

Tùy thuộc vào định hướng của CHK mà cơ cấu doanh thu của CHK sẽ khác nhau:

-CHK định hướng theo truyền thống: tập trung vào các dịch vụ hàng không để tối đa hóa doanh thu hàng không ,Doanh thu hàng không của họ đạt từ 50-70%

-CHK định hướng thương mại: Tập trung vào các dịch vụ phi hàng không để tối đa hóa doanhthu thương mại,vì thế Doanh thu hàng không của Cảng này chỉ chiếm từ 30-40%

*Các yếu tố đặc thù của CHK ảnh hưởng đến Doanh thu thương mại là gì?

-Xu hướng phát triển doanh thu thương mại: gia tăng doanh thu từ Duty-free,các hoạt động nhượng quyền khai thác(nhà hàng,khách sạn,spa…) và các doanh thu khai thác,cho thuê mặt bằng

-Đặc điểm giao thông CHK:lưu lượng hành khách qua Cảng,tỉ lệ hành khách quốc tế hay quốcnội,độ dài của chuyến đi,tính thời điểm và mùa vụ…

Vd:Tỉ lệ hành khách quốc tế và quốc nội:

 Có tác động mạnh đến doanh thu miễn thuế

 Hành khách quốc tế lưu lại nhà ga lâu hơn hành khách quốc nội

 Nhóm khách hàngđưa tiễn của hành khách quốc tế cao hơn

 Khách quốc tế có khả năng chi trả và nhu cầu mua sắm cao hơn khách quốc nội

-Bố trí không gian khai thác dịch vụ thương mại:

 Luồng di chuyển của hành khách(quốc tế,quốc nội)

 Cấu trúc nhà ga:cần bố trí các khu vực thủ tục hàng không đảm bảo hành khách đi qua các cao trình nhằm tối đa hóa không gian thương mại

• Không phải CHK định hướng thương mại có thể tối đa hóa doanh thu thương mại lên 90% còn 10% DTHK vì CHK sinh ra để phục vụ tàu bay, hành khách hành lý hàng hóa,…vì vậy CHK cần đòi hỏi quy trình, không gian đủ để phục vụ tàu bay, hành khách hàng hóa trên

80- CHK theo định hướng thương mại phải thu hút HHK để tăng lưu lượng hành khách di chuyển qua cảng, nhằm thu hút các doanh nghiệp để tăng việc nhượng quyền khai thác tại cảng Khi đó sẽ làm tăng doanh thu nhượng quyền -> tăng doanh thu thương mại

 So sánh với một CHK theo định hướng truyền thống

Giống: Duty-free là lợi thế kinh doanh của CHK

Đều có doanh thu từ dịch vụ hàng không và phi hàng không

Đều bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như: đặc điểm giao thông CHK, việc bố trí không gian khai thác dịch vụ thương mại, lưu lượng và tỉ lệ hành khách thông qua cảng, cấu trúc nhà ga,…

Khác:

-CHK truyền thống:

+ Cơ cấu DT: DTHK: 50-70%,chủ yếu thu được từ các dịch vụ hàng không như dịch vụ cất

hạ cách, sân đỗ,…30-50% DTPHK thu từ các dịch vụ cho thuê nhượng quyền,

+ Cách bố trí không gian: bố trí các khu vực checkin, hải quan, an ninh phù hợp sao cho hành khách có thể dễ dàng tiếp cận nhất

+ cấu trúc nhà ga: xây dựng nhà ga thuận lợi nhất cho việc phục vụ hành khách hàng hóa

+ cấu trúc nhà ga: các khu vực thủ tục HK đảm bảo hành khách đi qua các cao trình nhằm tối

đa hóa không gian thương mại

………

 Các yếu tố đặc thù của một CHK theo cơ cấu doanh thu thương mại là gì?

Đặc thù của CHK theo cơ cấu DT thương mại:

- Doanh thu nhượng quyền sẽ chiếm tỉ lệ cao nhất trong doanh thu phi hàng không DT nhượng quyền và cho thuê là DT tiềm năng của CHK

- Cấu trúc nhà ga sẽ bố trí các khu vực thương mại nằm ngay trên luồng di chuyển của khách hàng nhằm tối đa hóa không gian thương mại Tuy nhiên CHK cốt lõi là để phục vụ tàu bay , hành khách, hàng hóa, hành lý nên cần phải có địa điểm và không gian đầy đủ để vận hành các quy trình => doanh thu phi HK tối đa đạt được là 60%

Câu 2: Cho phát biểu sau: Tại CHKN các dịch vụ hàng không phát sinh

doanh thu hàng không, các dịch vụ phi hàng không phát sinh doanh thu phi hàng không Hãy cho biết ý kiến của anh/chị về phát biểu trên.

Phát biểu trên là sai vì dịch vụ hàng không vẫn phát sinh doanh thu phi hàng không Ví dụ như dịch vụ xăng dầu là dịch vụ hàng không vì nó là dịch vụ cung cấp xăngdầu trực tiếp cho tàu bay, liên quan trực tiếp đến quy trình vận chuyển hành khách, hành

lý, hàng hóa Tuy nhiên các loại doanh thu mà CHK thu lại từ dịch vụ xăng dầu như chi phí cho thuê kho bãi đậu xe, chi phí điện nước, chi phí nhượng quyền… đều trở thành doanh thu phi hàng không

• Đối với CHK nhượng quyền khai thác, lúc này CHK ngoài việc thu được doanhthu nhượng quyền còn thu được doanh thu mặt bằng Ví dụ như CHK nhượng quyền dịch

vụ cung cấp xăng dầu ( DVHK) cho một bên thứ hai, sẽ thu được tiền phí nhượng quyềncung cấp xăng và phí mặt bằng tại cảng ( DT phi HK)

Vậy, DVHK cho doanh thu phi HK là dịch vụ nhượng quyền

 KL: việc xác định doanh thu HK hay DT thương mại là tùy thuộc vào hình thứckhai thác của CHK

Câu 3: Theo Tổng công ty CHK Nhà ga Quốc tế (ACV) đưa vào sử dụng 2007, với công suất thiết kế 12 triệu khách/1 năm

Dưới đây là bảng số liệu

Câu 4: Công suất 1 CHK phụ thuộc rất lớn vào khả năng phục vụ tàu bay của đường băng Vẽ biểu đồ time-space thể hiện khả năng phục vụ tàu bay của đường băng Cho biết đường băng tiếp nhận tàu bay có MTOW < 41000 lb, thời gian trung bình tàu bay cất cánh là 1 phút, vận tốc tiếp cận tàu bay hạ cánh 60 dặm/1 giờ.

Ta có MTOM < 41000 lb => Tàu bay nhỏ

Câu 5: Trình bày xu hướng phát triển CHK ảnh hưởng đến việc hoạt động quản trị thượng mại CHK

Xu hướng 1: Thương mại hóa – CHK khai thác triệt để các hoạt động kinh doanh ngoài phạm vi công ích

Điều kiện

Chính sách kinh tế mở cửa

Nền kinh tế định hướng thị trường với

chủ trương xã hội hóa doanh nghiệp quốc

doanh

Toàn cầu hóa

Nhu cầu vận tải hàng không tăng cao

Tính chất công ích và thương mại của

CHK được phân định rõ ràng

Biểu hiện

Định hướng phát triển thương mại

Đa dạng hóa hình thức kinh doanh tạiCHK

Gia tăng các hoạt động phi hàng không

Xu hướng 2: Tư hữu hóa CHK sẽ được chuyển đổi hình thức sở hữu một phần hay nhiều phần sang khu vực tư nhân

Các mô hình tư hữu hóa

O&M (Operate and maintain)

OM&M (Operate, maintain and manage)

BTO (Build, transfer, operate)

BOT (Build, operate, transfer)

BLT (Build, lease, transfer)

BLTM (Build, lease, transfer, maintain)

BOOT (Build, own, operate, transfer)

BOOR (Build, own, operate, remove)

LROT (Lease, renovate, operate, transfer)

DBFO (Design, build, finance, operate)

DCMF (Design, construct, manage,

finance) DBFOM (Design, build, finance,

operate, manage)

BOO (Build, own, operate)

NHƯỢNG QUYỀN (concession)

JV (liên doanh)

TOT (Transfer, operate, transfer)

TOT (Transfer, vận hành, chuyển giao)

O & M (Vận hành và duy trì)

OM & M (Vận hành, duy trì và quản lý)BTO (xây dựng, chuyển giao, vận hành)BOT (xây dựng, vận hành, chuyển giao)BLT (Xây dựng, cho thuê, chuyển nhượng)

BLTM (Xây dựng, cho thuê, chuyển nhượng, duy trì)

BOOT (Xây dựng, sở hữu, vận hành, chuyển giao)

BOOR (Xây dựng, sở hữu, vận hành, loại bỏ)

LROT (thuê, cải tạo, vận hành, chuyển giao)

DBFO (Thiết kế, xây dựng, tài chính, hoạt động)

DCMF (Thiết kế, xây dựng, quản lý, tài chính)

DBFOM (Thiết kế, xây dựng, tài chính, hoạt động, quản lý)

BOO (Xây dựng, sở hữu, vận hành)Nhượng QUYỀN (chuyển nhượng)

JV (liên doanh)

Xu hướng 3: Đa dạng hóa hình thức sở hữu

Doanh nghiệp hoạt động công ích thuộc sở hữu của Nhà nước

Doanh nghiệp công ích định hướng thương mại thuộc sở hữu Nhà nước

Doanh nghiệp liên kết với các doanh nghiệp tư nhân dưới sự kiểm soát của Nhà nướcDoanh nghiệp tư nhân

Xu hướng 4: Thương mại hóa & tư hữu hóa: Lợi ích và rủi ro

Lợi ích

Vận hành CHK một cách tự chủ

Dễ dàng huy động các nguồn vốn khác

nhau

Dễ dàng đầu tư vốn vào các hạng mục

phù hợp với định hướng kinh doanh

Rủi roGia tăng tính độc quyền Nhạy cảm với sự biến động vĩ mô

Dễ dàng phát sinh mâu thuẫn giữa cácchủ thể liên quan tại CHK

Xu hướng 4: Đơn giản hóa thủ tục - Thời gian cần thiết để làm thủ tục tại các Cảng Hàng không đươc giảm tối đa

Tiêu chí

Giảm thời gian

Giảm chi phí quản lý hành chính

Việc đơn giản hoá các thủ tục được tiến hành ở tất cả các khâu:

Thủ tục Hàng không

Thủ tục các cơ quan nhà nước

Thủ tục hải quan

Xu hướng 5: Sự phát triển của hàng không giá rẻ

Hoạt đông khai thác

Đồng nhất đội bay bằng cách khai

thác một loại tàu bay duy nhất

Chủ yếu phân phối vé điện tử bằng

các trang web trực tuyến

Nhân công giá rẻ

Sản phẩm và dịch vụKhai thác một hạng ghế (tối đa hóa hệ sốghế trên chuyến bay)

Không được lựa chọn vị trí chỗ ngồi (sốghế)

Cung cấp các dịch vụ cơ bản (không cócác dịch vụ xa xỉ hoặc dịch vụ không cầnthiết khác)

Tập trung vào các doanh thu thêm(ancillary revenue) như ăn uống trên chuyếnbay, báo chí, vận chuyển hành khách tiếp cậnnhà ga hoặc từ nhà ga đến điểm đến của hànhkhách

Không xây dựng chính sách khách hàngthân thiết

Xu hướng 6: Đô thị hóa trở thành các tổ hợp kinh tế - kỹ thuật – dịch vụ khổng lồ

Theo xu hướng này thì các Cảng Hàng không sẽ trở thành các thành phố -sân bay (Airporrt – City) hoặc các tổ hợp hàng không lớn (Mêga – Airport) Tại các Cảng Hàng không sẽ có đầy đủ các dịch vụ như một thành phố, tạo cho khách hàng cảm giác thuận tiện, không còn tâm trạng chờ đợi, xếp hàng Toàn bộ thời gian chờ đợi sử dụng để mua bán, giải trí, như một thành phố lớn

Xu hướng 7: Tăng lưu lượng vận chuyển hàng hóa

Nếu vào đầu những năm 50, tổng doanh thu về hàng hoá của các Cảng Hàng không chỉchiếm 1% các hoạt động thương mại, thì ngày nay, con số này đã là khoảng 5 – 6%, và cóchiều hướng tiếp tục tăng Điều này buộc các nhà quản lý Cảng Hàng không phải tính toán đầu tư cho các cơ sở hạ tầng của lĩnh vực vận tải hàng hoá đường không Một mặt, người ta đưa ra các chính sách khuyến khích vận tải Hàng không như chính sách giá, giảm bớt thủ tục kiểm tra, thành lập khi ngoại quan vv….Một mặt khác người ta tăng cường đầu tư Cảng Hàng không

Xu hướng 8: Quốc tế hóa, toàn cầu hóa

Chính sách kinh tế mở cửa cùng với các quan hệ kinh tế đa dạng toàn cầu đã tạo chocác CHKQT trở thành cầu nối các quan hệ quốc tế

Câu 6: Xu hướng tư nhân hóa CHK có ảnh hưởng như thế nào đến việc phát triển thương mại CHK

Ảnh hưởng tích cực:

Khi tư nhân hóa xảy ra thì việc vận hành CHK một cách tự chủ Chống độc quyền Dễdàng huy động các nguồn vốn khác nhau Dễ dàng đầu tư vốn vào các hạng mục phù hợpvới định hướng kinh doanh

Việc tư nhân hóa CHK, sân bay là việc rất cần thiết để bổ sung nguồn lực, chia sẻ rủi

ro, tăng hiệu quả hoạt động bởi sở hữu tư nhân thường hiệu quả hơn sở hữu nhà nước vìquyền lực và lợi ích là một

Tư nhân hóa đầu tư kết cấu hạ tầng hàng không sẽ không được làm ảnh hưởng đếnquốc phòng, an ninh quốc gia; tuyệt đối không chuyển giao công tác quản lý nhà nước;đồng thời bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, chống lạm dụng vị thế độc quyền, bảo đảm duytrì đồng bộ hoạt động hàng không dân dụng Khi đó, cơ sở hạ tầng sân bay ngày càngđược mở rông và càng hiện đại hơn

Tư nhân hóa CHK là một bước tiến lớn ảnh hưởng đến cấu trúc quản trị của doanhnghiệp CHK Ở một mức độ nào đó, DNNN buộc phải minh bạch hơn Tuy nhiên, nếunhư tư nhân hóa chỉ dừng ở một tỉ lệ thấp, mối lo về quản trị có lẽ vẫn còn nguyên đó

Ảnh hưởng tiêu cực:

Gia tăng tính độc quyền

Nhạy cảm với sự biến động vĩ mô

Dễ dàng phát sinh mâu thuẫn giữa các chủ thể liên quan tại CHK

Một vấn đề quản trị nữa của CHK là hậu cổ phần hóa là sự thiếu hụt nhân sự chấtlượng cao điều hành doanh nghiệp Do Nhà nước là chủ sở hữu chi phối doanh nghiệpCHK nên hầu hết vị trí trong HĐQT, ban giám đốc đều được Nhà nước bổ nhiệm

Đa số những người được bổ nhiệm này đều xuất thân là công chức, viên chức nhànước thiếu kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp, và đương nhiên không có những trảinghiệm xương máu trên thương trường

Câu 7: Trình bày phương thức tổ chức khai thác Doanh nghiệp thương mại tại CHK.

Sở hữu toàn bộ doanh thu

Chi phí đầu tưChi phí khai thác

Có thể thiếu chuyên môn, nghiệp vụ đối vớicác dịch vụ khai thác ngoài lĩnh vực hàng không

Các chính sách kinh doanh không linh hoạt

do ảnh hưởng bởi các hoạt động hàng không khác

Vấn đề nhân lực (thiếu nhân lực chuyên môn hoặc quản lý số lượng nhân lực lớn)Khó khăn để tối đa hóa lợi nhuậnChịu trách nhiệm đối với mọi rủi ro

có chuyên môn hơn

Hưởng lợi từ thuế

Các vấn đề tương tự như trên

Khó khăn khi phân chia quyền lợi và trách nhiệm giữa các bên

Ít linh hoạt trong công tác quản lý

Ít linh hoạt trong công tác quản lýĐòi hỏi những ràng buột hợp đồng chặt chẽ

để đảm bảo các nguyên tắc đặc thù hàng không