Vì vậy giáo dục trung học cơ sở hay khả năng tiếp thu kiến thức, tâm lý cho học sinh đạt ra cho chúng ta những vân đề suy nghĩ, cần thay đổi nội dung và phương pháp giáo dục sao cho phù
Trang 1Tháng 3 năm 2002
rF - - -
Trang 3MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
TRANG GHI ƠN 2
PHẦN 1 MỞ ĐẦU 3
1.1 Lý do chọn đề tài 4
1.2 Tổng quan 5
PHẦN 2 NỘI DUNG VÀ KET QUẢ NGHIÊN CỨU 9
2.1 Cơ sở lý thuyết 10
2.2 Nội dung và phương pháp-kết quả nghiên cứu 13
PHẦN 3 ĐỀ XUẤT Ý KIẾN VÀ KÊT LUẬN 19
3.1 Đề xuất 20
3.2 Kết luận 25
Trang 4BÉ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HOC HOC TRANG 1
LỜI NÓI ĐẦU
Năm đầu tiên của thể kỷ XXI là thế kỷ của công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nướcvới VIỆT NAM nói riêng và thế giới nói chung Khoa học thông tin phát triển như vũ bảođối với thế giới Vậy để đón chào thế kỷ XXI Đảng và nhà nước ta cần phải làm gì để bắt kịp nền văn minh của nhân loại.
Đãng và nhà nước ta đã đề ra chủ trương câng nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, xây dựng một nền văn háo đậm đà bản sắc dân tộc để đón chào thế kỷ XXI -Thê kỷ của công nghệ thông tin và hội nhập.
Đề làm được những việc trên, chúng ta không chỉ cần nhập máy móc thiết bị công nghệ mà cần phải chuẩn bị một sự chuẩn mang tính quyết định - đó là chuẩn bị nhân tó con người.
Do đó cần phải nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài đào tạo nhân lực nhầm đủ sức đáp ứng những đòi hỏi của thời kỳ mới Chính vĩ vậy giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu, nền giáo dục phát triển chính là động lực thúc đậy cho
sự phát triển trong tương lai của đất nước.
Các em học sinh ở bậc trung học cơ sở mang những nét đặc thù cá nhân cao lấn áp tính đồng loạt, các em có thế tự học, có điều kiện thuận lợi để phát triển tính cá nhân Vì vậy giáo dục trung học cơ sở hay khả năng tiếp thu kiến thức, tâm
lý cho học sinh đạt ra cho chúng ta những vân đề suy nghĩ, cần thay đổi nội dung và phương pháp giáo dục sao cho phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, phù hợp khả năng của học sinh lĩnh hội tri thức.
_ _Qua một tháng thực tập (25/02/2001-06/04/2002) được sự giúp đỡ cửa quý Thầy Cô và các em học sinh trường trung học cơ sở bán công Tương Bình Hiệp
đã tạo điều kiện cho chúng tôi giảng dạy tôt và nghiên cứu vấn đề mà tôi trăn trở khi còn ở cương vị là sinh viên.
Đây là lần đầu tiên chúng tôi làm quen với việc nghiên cứu đề tài khoa học nên không tránh khỏi những thiêu sót Chúng tôi mong có những ý kiến nhận tét và đánh giá quý báo của quý Thầy Cô đê sau này có thê giảng dạy tốt hơn.
Bình Dương ngày : 03.04.2002 Thay mặt nhóm nghiên cứu Nguyễn Ngọc Kim Thư
Lớp: Lý - KTCNIII
Trang 5ĐỀ IÀI MGlUÙNCứU LUOAUiXjmC TRANG?
TRANG GHI ƠN
Đây là đề tài nghiên cứu có nội dung nghiên cứu về nhiều phương diện,phương thức trình bày mới mẻ so với những gì mà chương trình chúng tôi đã đượchọc Vì vậy, được sự giúp đỡ tận tình của thầy cô đã giúp chúng tôi hoàn thành đềtài này, Xin chân thành cả ơn thầy Nguyễn Trong Nghĩa đã hướng dẫn cách trìnhbày và làm cách nào để hoàn thành tôi đề tài này
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô và các em học sinh trườngTrung hoc cơ sở bán công Tương Bình Hiệp đã tạo điều kiện tốt nhất cho chúng tôihoàn thành đề tài này Đồng thời cảm ơn thầy Phan Văn Nghĩa và thầy Lê VănThành là giáo viên giảng dạy bộ môn Lý, chúng tôi đã học hỏi được rất nhiều kinhnghiệm quí báo từ nơi thầy, chúng tôi đã có nhiều thời gian cùng với các thầy traođổi, tìm hiểu ra nguyên nhân gây hứng thú học Lý đối với các em học sinh Một lầnnữa xin chân thành cảm ơn cô Võ Thị Thúy Nguyễn là giáo viên chủ nhiệm lớp 8A1
- Lớp mà chúng tôi chọn làm đồi tượng nghiên cứu, cô đã tận tình dẫn dắt chúng tôi
đẻ hòan thành tốt nhiệm vụ của mình Bên cạnh đó cô còn là người đã cung cấp chochúng tôi số liệu, cho chúng tôi biết em nào có hoàn cảnh khó khăn , em nào họcgiỏi môn Lý và em nào là học sinh cá biệt để có biện pháp giáo dục tốt hơn
Cuối cùng chúng tôi xin chân thành cảm ơn và chúc sức khỏe
Trang 6ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HOC HOC
phương pháp giảng dạy thích hợp với đặc trưng bộ môn trong tình hình thực té'
hiện nay, Lỹ là món khoa học có vai trò rất quan trọng trỏrtg đời sông và
TRANG 3
Trang 7ĐỀ TÀI NGHIỀN CỨU KHOA HOC HOC TRANG 4
trong các ngành khoa học khác Và hiện nay môn lý cũng sắp đưa vào chương
trình ở khối 6 vì nó có tầm quan trọng đối với mỗi chúng ta Như giải thích các hiện
tượng vật lý trong đời sống hàng ngày Dù có những hiện tượng vật lý chúng ta biết
là như vậy mà chúng ta không thể giải thích một
mất hàng tháng hoặc lâu hơn Trong môi trương và hoàn cảnh khác nhau thì khảnăng học lý của mỗi học sinh như thế nào? Ta loại bỏ khả năng bẩm sinh duytruyền Nắm bắt đựoc khả năng học lý của các em để kịp thời phát triển Em giỏi thìkhông bất mãn vì bị em dỏ níu kéo Em học yểu thì không bị choáng ngỢp trứơckhối lượng kiến thức quá lớn mà các em phải tiếp thu Không hiểu năng lực của các
em thì người thầy không thể đạt kêt quả cao trong việc truyền thụ kiến thức cho họcsinh ở các lớp dưới kiên thức căn bản môn Lý các em bị hỏng thì lên lớp trên các
em học Lý ra sao? '
Môn Lý có vị trí rất quan trọng trong trường phổ thông, nó góp phần thựchiện nhiệm vụ chung của nhà trường phổ thông Trong khoa học và công nghệ hiệnđại, các kiên thức và phương pháp lý là cổng cụ thiêt yêu giúp học sinh học tập tốthơn các môn học khác, giúp học sinh hoạt động hiệu quả trong mọi lĩnh vực Có khảnăng to lớn giúp học sinh phát triển các
năng lực và phẩm chất trí tuệ do tính chất trừu tượng của lý, góp phần tích cực vàoviệc giáo dục học sinh tư tưởng đạo đức trong cuộc sông lao động
/^/^'Ýrong kế hoạch phát triển đất nước, giáo dục là quốc sách hàng đầu •thầygiáo là người khơi dậy niềm say mê, tìm tòi ,tiếp thu kiến thức của học sinh Tìmhiểu năng lực học lý của từng học sinh để truyền thu kiến thức đạt hiệu quả cao
Đó là nhiệm vụ, mục đích của người thầy trong sự nghiệp dào tạo thế hệ mới, conngười mới xà hội chủ nghĩa
Trang 8ĐỀ TÀI NGHIỀN CỨU KHOA HOC HOC TRANG 4
Đứng ở vị trí người giáo viên, người truyền thụ kiến thức cho học sinh,
chúng tôi chọn đề tài :TÌM HlỂU HỨNG THÚ HỌC LÝ CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG để làm đề tài tốt nghiệp
1.2
TỔNG QUAN :
1.2.1 Đôi tưựng và phạm vi nghiên cứu :
Học sinh khối 8 trường Trung học cơ sở bán công Tương Bình Hiệp
Lớp nghiên cứu :8A1
Giáo viên chủ nhiệm : Vố Thị Thuý Nguyễn
Trường Trung học cơ sở bán công Tương Bình Hiệp nằm trên địa bàn phứctạp, đông dân CƯ tập trung đủ mọi thành phần Trường Trung học cơ sở Bán côngTương Bình Hiêp đươc xây dưng từ năm 1990 1991
Trường thuộc địa bàn có một vùng nông thôn quá rộng, xung quanh trương là
đồng ruộng, trông mát mẻ Môi trường sư phạm ở đây rât tốt Trường có tất cả 12
phòng học, trường chỉ học một ca vào buổi sáng bao gồm 405 học sinh, cán bộcông nhân viên, giáo viên nhà trường có 24 người trực tiểp quản lý và giảng dạy
Học sinh lớp 8A1 là lớp mà tôi được phân công chủ nhiệm và dạy lý Tổngsô' học sinh là 31 em gồm 18 nam và 13 nữ, tuổi các em không đồng đều, có emsinh nãn 1986(16 tuốỉ) nẽn sức học cĩTa cẩc emlchong đong đều
Trang 9ĐỄ TÀĨ NGHIÊN CỨU KHOA HOC HOC TRANGS
Đa sô' là con nông dân, công nhân công nhân viên, cũng có vài em là concủa tài xế ,thợ sữa điện tử Ngoài việc học các em còn phụ giúp gia đình nên sứchọc của các em hạn chế
Lớp 8A1 là lớp có học lực tương đối chỉ sau lớp 8A2, cô giáo chủ nhiệm cónhiều năm kinh nghiệm trong nghề nên lớp có nhiều tiến bộ, hạnh kiểm của các đạt
từ loại khá trở lên, ban cán sự lớp hoạt động có hiệu quả, mỗi tuần đều có đáng giáthi đua, từng tổ khen thướng và kỹ luật những em vi phạm nhiều lần
Đa số’ các em ổ gần trường, các em đến trường bằng xe đạp là chủyếu ,ngoại trừ các em đựơc gia đình đưa đón hay đi bộ Đó là vài nét về lớp 8A1,lớp mà lần đầu tiên chúng tôi được gọi là thầy cô, lóp đã gắn bó trong suốt thờigian thực tập vơi chúng tôi
1.2.2 Mục tiêu, nhiệm vu nghiên cứu :
* Mục tiêu :
Lý là một môn học trừu tương, nó có tầm quan trọng trong cuộc sống củachúng ta, giải thích được các hiện tượng vật lý tức là ta đã góp một phần vào việcđổi mới đất nước Từ xa xưa, con người đã hiểu biết nhiều về vật lý nhưng vơi sựtìm tòi, sáng tao và cùng vơi sự phát triển của khoa học các nhà vật lý học đã đạtđược nhiều thành tựu Từ đó truyền lại cho các thế hệ trẻ sau này
Nhà trường phổ thông với nhiệm vụ giáo dục vật lý cho học sinh, sẽ có tácdụng tích cực tới sự phát triển hài hoà của các bộ môn vật lý Mục đích của nhàtrường là muôn tcất cả các học sinh VIỆT NAM -không chỉ ở thành phô' thị xã mà
còn ở các vùng nông thôn xa xôi miền núi hẻo lánh được hưởng một nền giáo dục
hoàn chỉnh
Vì vậy nhà trường có nhiệm vụ cung cẩp cho học sĩnh kiên thửc co bản vềvật lý, rèn luyện cho học sinh những kỹ năng giải các bài tập , giài thích các hiệntượng vật lý, tạo cho các em yêu thích môn vật lý, trình độ NHÓM GIẨO SINH
LỚP LAKICS®!
Trang 10ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU A HOC HOC TRANG?
nhận thức vật lý một cách chủ động Sau này, khi học cao hơn các em sẽ có đủ điềukiện đi sâu vào vật lý ở mức độ cao hơn Đó là nền tảng vững chắc phát triển thế hệtrẻ sau này
* Nhiệm vụ nghiên cứu :
Quan hệ tìm hiểu trường, lớp, các yếu tố ảnh hưởng : Ban giám hiệu nhàtrường, giáo viên giảng dạy, cơ sở vật chất
Dùng phương pháp điều tra tìm hiểu, nghiên cứu, điều tra nắm bắt đôì tượng
Lên biểu bảng, phân loại phần trăm, tìm hiểu nguyên nhân, làm cho học sinhgiỏi, khá trung bình, yếu Tổng hợp nguyên nhân chủ quan, khách quan ảnh hưởngđến hứng thú học lýcủa học sinh
Đúc kết kinh nghiệm bản thân, đề xuất phương hướng ý kiến
1.2.3 Giả thuyết khoa học:
Phần lớn học sinh trường trung học cơ sở bán công Tương Bình Hiệp đã có
sự hứng thú tích cực đôi với môn lý
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến những hứng thú của học sinh dành chomôn lý Trong đó giáo viên đóng vai trò rất lớn đốì với việc gây hứng thú cho họcsinh
1.2.4 Quan điểm lựa chọn và phương pháp nghiên cứu :
Để thực hiện đề tài này chúng tôi dựa tên quan điểm, phương pháp nghiêncứu một cách khách quan và tự đặt ra cho mình kế hoạch nghiên cứu riêng trong suốtthời gian thực tập này
1.2.5 Lích sử vân để nghiên cứu :
Trong tất cả các môn học, không phải bẩt cứ học sinh nào cũng nghiên cứu,tìm hiểu sâu vào các môn học đó Nhưng khi học sinh học trội một môn nào đó so vóicác môn khác, chúng ta loại trừ học sinh đó đã thích môn học đó, có hứng thú vớimôn học đó Vậy hứng thú là gì? Những nguyên nhân và nhân tô' làm cho học sinhhứng thú với môn học đó?
Theo Nguyễn Văn Xô, cử nhân giáo khao triết học cho rằng “Hứng thú là sự
Trang 11ĐẼ TÀI NGHIÊN óứư KHOA HOC HOC TRANG 8
thích thú nhẹ do cảm xúc gây ra nhập vào tâm hồn “ ở lứa tuổi của học sinh trunghọc cơ sở, chúng cố tìm hiểu, đào sâu nhằm biết thêm nhiều điều mở rộng thêm nhiềukiến thức Vcậy để học sinh hứng thú vơi môn lý thì giáo viên phải cớ phương pháp,giọng núi, thu liiít, có đổ dùng trực quan để hấp dẫn học sinh
1.2.6 Kê hoach nghiên cứu:
Tuần một +hai: (Trường cao đẳng sư phạm bình dương ) Chọn đề tài nghiêncứu, thiết lập đề cương lập dàn ý
Tuần ba : Đi thực tế, tìm hiểu về trường, lớp, cơ sở vật chất và giáo viên trongtrường Tiếp xúc vơpí giáo viên chủ nhiệm lớp 8A1, thónh kê lý lịch, hoàn cảnh giađình Gặp thầy dạy lý để lấy số liệu nắm bắt hứng thú học lý của từng đô'i tượng
Tuần bốn : Dùng phương pháp trắc nghiệm, nghiên cứu sản phẩm
Tuần năm: Dùng phương pháp điều tra, quan sát, đàm thoại với từng đốitượng
Tuần sáu: Phân tích tổng hợp, đề xuấtý kiến, rút kinh nghiệm và viết đề tài
PHẦN II
N I DUNG VÃ K T ftUÃ ỘI DUNG VÃ KẾT ftUÃ ẾT ftUÃ
Trang 12ĐẼ TÀI NGHIÊN óứư KHOA HOC HOC TRANG 8
LỚI’ LY? KTCNIII
Trang 13ĐỀ TÀI NGHIÊN cứư KHOA HOC HOC TRANG10
2.1
cợ SỞ LÝ THUYẾT;
2.1.1 Tình hình thực tế ở trường trung hoc cơ sở bán công Tương Bình Hiệp;
* Thái độ của Ban giám hiệu đối với công tác giáo dục:
Ban giám hiệu gồm một cô và một thầy, đã qua nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy Luôn quan tâm sâu sắc đến chất lượng giáo dục, khuyển khích giáo viên cải tiến phương pháp giảng dạy Thường xuyên mở lớp phụ đạo cho học sinh yếu kém Phòng thí nghiệm cả dụng cụ dạy họcphong -
phú, sinh động Đặc biệt là môn lý đã đưa vào chính khoá, vì vậy các em học sinh được hưởngmột nội dung giáo dục hoàn chỉnh
* Thái độ của giáo viên cán bộ công nhân viên:
Các giáo viên trong nhà trường đã có nhiền năm kinh nghiệm Do đó đều đồng tình về những kế hoạch đề ra của Ban giám hiệu Mặt khác khuyến khích học sinh học tốt, rèn luyện tác phong cho học sinh đi vào nề nếp
Vì trường là một trong số các trường thuộc thị xã nên đội ngũ giáo viên có trình độ năng lực dạy rất cao
* Thái độ của học sinh:
Đa số là học sinh ngoan, bên cạnh đó cũng có một số học sinh chưa ngoan lắm Các em phần lớn cũng có tinh thần tự giác học tập Tuổi của ác em chênh lệch nhau do bỏ học hoặc lưu ban nhưng đều nổ lực trong học tập Ngoài ra cũng còn một sô' học sinh cá biệt và một số không được sự quan tâm giúp đỡ của gia đình
* Thái độ của đoàn thể:
Rất nhiệt tình trong công tác giảng dạy Đặc biệt là thầy công tác đội góp phần rất lớn trong việc giữ gìn nề nếp học tập Sinh hoạt đầu tuần đều có long kểt thi đua cho tửng chi dọĩ
“Gáe em Tổn tũơi riuẹh ket nạp vào đoàn
Trang 14ĐỀ TĂ1 NGHIÊN CỨU KHOA HOC HOC TRANG 12
DANH SÁCH HỌC SINH LỚP 8A1 TRƯỜNG TRUNG HỌC cơ SỞ BÁN CÔNG TƯƠNG BÌNH HIỆP
Sô'
TT Họ Và Tên Học Sinh
Nam Nữ
Năm Sinh Họ Và Tên Cha,Mẹ
Nghề nghiêp
1 Nguyễn Thị Mỹ An Nữ 1988 Mồ Côi
2 Trần Huỳnh Anh Nữ 1988 Trần Văn Cư Chăn Nuôi
3 Lê Hoàng An Nam 1988 Lê Văn Huỳnh Sơn Mài
4 I ê Trnnơ F)ính Nam 10R7 ĩ ê Vă n •srtn TR 9/4
*
5 Lê Thị Hồng Gấm Nữ 1985 Lê Thanh Minh Công Nhân
6 Lê Tuân Hải Nam 1988 Lê Văn Quang Sơn Mài
7 Nguyễn Minh Hải Nam 1988 Nguyễn Văn Minh Buôn Bán
g Nguyễn Thị Thu Hằng Nự ỊQ8R Nguyễn Công Nghiệp Sơn Mài
9 Trần Thị Thuý Hằng Nữ 1988 Trần Văn Nhơn Làm Ruộng
10 Nguyễn Thị Ngọc Hân Nữ 1988 Nguyễn Trọng Đức Thợ Sơn1
1 Dương Thị Thanh Liêm Nữ 1988 Dương Hoài Đức Công Nhân
12 Nguyễn THỊ cẩm Loan Nữ 1988 Nguyễn Vấn Ngẩm Chết
13 Nguyễn Thanh Long Nam 1988 Nguyễn Văn Minh Công Nhân
14 Lê Hoài Nam Nam 1988 Lê Văn Phi Làm Mướn
15 Nguyễn Bích Nhung Nữ 1984 Nguyễn Tấn Tài Chạy Xe
16 Tống Thế Phúc Nam 1988 Tống Văn Sang Công Nhân
17 Nguyễn Thành Tài Nam 1988 Nguyễn Văn Thanh ơ Không
18 Hồ Minh Tâm Nam 1080 Hồ Văn Dót Buôn Bán
19 Ký Đat Thành Nam 1988 Ký Ọuang Dựa Sạp
20 Lê Thanh Thuý Nữ 1988 Lê Văn Đức ■ Thợ Mọc
21 Nguyễn T Thanh Thuý Nữ 1986 Nguyễn Văn Điến Công Nhân
22 Nguyễn Hữu Thuận Nam 1986 Nguyễn Hữu Hiệp Làm Ruộng
23 Ninh Bảo Châu Tri Nam 1988 Ninh Đức Diễm Chết
24 Hồ Hoàng Trọng Nam 1988 Hồ Minh Quang Sơn Mài
25 Hồ Thanh Trọng Nam 1988 Hồ Văn Nông Làm Ruộng
26 Tống Thành Trung Nam 1987 Tống Văn Thanh Làm Ruồng
27 Trần Tâ'n Trung Nam 1988 Trần Văn Đức L Công Nhân
28 Phạm Thị Kim Tuyền Nữ 1988 Phạm Thành Châu Làm Ruộng
20 O A A' ẽ X 7 A _Nfí_ -Ị- o A »■» <t 1 1 n n 1 ’ 4 Ruốn- Rá-n
30 Lê Phương vũ Nam 1988 Lê Văn Nga Buôn Bán
31 Hướng Ngọc Công Vũ Nam 1988 Huớng Hồng Công Sơn Mài
THỐNG KÊ THÀNH PHAN GIA ĐÌNH
Trang 15BỂ TĂI NHHIÊN CI® KHOA HOC HOC TRANG 13
lưựng
Tỷ lệ %
2 Nông dân, công nhân, buôn bán 25 80,6 %
2.2 NÔ ĩ DUNG -PHƯƠNG PHẤP - KÊT QUA NGĨÊN cứu
* Nội dung:
Ngay từ khi sinh ra đứa trẻ đã có đầy đủ diều kiện phát triển ở một lĩnh vực nào đó Nănglực là một trong bốn thuộc tính của nhân cách (xử lý, năng lực, tính cách, khí chất) Thôngthường người ta gọi là khả năng hay”tài” (sách giáo khoatâm lý học Phạm Minh Hạc chủ biên -trang 74 ) Yếu tô' bẩm sinh di truyền chỉ là tiền đề cơ sở vật chất cho sự phát triển Ngaòi ranhững tư chất cần được nuôi dưỡng và phát triển “đúng thì “ bằng những hoạt động thích hợptrong môi trường thuận lợi mới trở thành năng khiếu (sách giáo khoa Tâm lý học-Phạm MinhHạc chủ biên-trang 77 )
Năng lực là bộ phận kết thành nên cấu trúc của nhân cách Ngay từ -khi sinh ra dứa- trẻ
đã -có-đầ-y-đủ-để-CÓ thể phát triển thành tài năng đ một lĩnh vực nào đó Năng lực không phải
tự nhiên mà có mà phải trải qua quá trình phát triển tự nhiên lâu dài Vì vậy ngay từ nhỏ, ở
trường học thầy cô phải từng bước làm quen với vật lý, kích thích lòng say mê lý Qua hết bậttrung học cơ sở các em phải có nển tảng năng lực nhất định
Các kiến thức và phương pháp lý là công cụ thiết yếu, no'rèn luyện trí thông minh, sựsáng tạo và nó giúp các em hoạt động có hiệu quả trong mọi lĩnh vực, từ đó các em phát triểnnăng lực học tập tốt các môn khác Tìm hiểu năng lực học lý là tìm hiểu các yếu tô' chi phô'i việchình thành năng lực học lý của các em