Bao bì và thiết bị đóng gói các sản phẩm từ rau quả

Khả năng tương thích với sản phẩm: Bao bì thủy tinh có thể được sử dụng cho tất cả sản phẩm dạng lỏng hoặc rắn trừ HCl... Tính chất trong suốt: Thủy tinh có độ trong suốt cao nên người

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA KHOA KỸ THUẬT HÓA HỌC BỘ MÔN CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM

MỤC LỤC

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG 3

I Định nghĩa bao bì 3

II Chức năng bao bì 3

III Phân loại bao bì 4

PHẦN II: BAO BÌ THỦY TINH 5

I Đặc tính chung 5

II Đặc điểm 5

III Ứng dụng 8

IV Thiết bị chiết rót 12

PHẦN III: BAO BÌ KIM LOẠI 15

I Đặc tính chung 15

II Phân loại 15

III Ứng dụng 17

IV Thiết bị 18

PHẦN IV: BAO BÌ PLASTIC 19

I Giới thiệu chung 19

II Một số loại plastic 21

II.1 PE 21

II.2 PET 25

II.3 PP 28

II.4 PS 31

II.5 EVOH 32

II.6 Polycacbonat 33

II.7 Túi lưới PA 35

II.8 Khay, hộp kết màng plastic 37

III Thiết bị đóng gói 41

PHẦN V: BAO BÌ TETRA PAK 42

I Đặc điểm 42

II Ứng dụng 43

III Thiết bị 44

PHẦN VI: MAP 45

I Giới thiệu chung 45

II Thiết lập sự cân bằng của khí quyển điều chỉnh 45

III Nguyên tắc – hiệu quả của MAP có hàm lượng O2 cao 46

IV Kỹ thuật bao gói MAP 48

PHẦN VII: BAO BÌ SINH HỌC 53

I Màng Chitosan 53

II Màng tinh bột 56

III Màng Bacterium cellulose 58

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG

I ĐỊNH NGHĨA BAO BÌ:

Bao bì là vật chứa đựng, bao bọc thực phẩm thành đơn vị để bán Bao bì phải đảm bảo chochất lượng thực phẩm, có thể phân phối, lưu kho, kiểm tra và thương mại… một cách thuận lợi.Bao bì có thể là bao bì kín hoặc bao bì hở

- Bao bì kín được dùng bao bọc những loại thực phẩm chế biến công nghiệp, để đảm bảo chấtlượng sản phẩm sau quá trình sản xuất và trong suốt thời gian lưu hành trên thị trường, cho đếntay người tiêu dùng Bao bì kín có thể là một lớp, cũng có thể cấu tạo dạng ghép nhiều lớp nhằmkhắc phục khuyết điểm từng loại vật liệu riêng lẻ

- Bao bì hở có thể bao gói trực tiếp rau quả hoặc hàng hóa tươi sống, các loại thực phẩmkhông bảo quản lâu hoặc chế biến ăn ngay Bao bì hở còn có thể là lớp bao bì bọc bên ngoài lớpbao bì chứa đựng trực tiếp thực phẩm nhằm tạo sự xếp khối sản phẩm để thuận tiện, an toàn trongvận chuyển, phân phối, kiểm tra và lưu kho

II CHỨC NĂNG BAO BÌ:

Đảm bảo nguyên vẹn về số lượng, trạng thái, cấu trúc, màu, mùi vị, thành phần dinh dưỡngcho thực phẩm được chứa đựng bên trong bao bì

Truyền tải thông tin của nhà sản xuất đến người tiêu dùng, nói lên giá trị của sản phẩm đượcchứa đựng bên trong như: đặc tính của sản phẩm về dinh dưỡng, trạng thái, cấu trúc, mùi vị,

nguồn nguyên liệu, nhà sản xuất, địa chỉ quốc gia chế biến ra sản phẩm Đồng thời bao bì cũng làlời mời của nhà sản xuất đối với người tiêu dùng.

- Chính sản phẩm thực phẩm tự thông tin giới thiệu thu hút khách hàng thông qua nhãn hiệu,hình thức bao bì (cách trình bày hình ảnh, màu sắc, thương hiệu, tên sản phẩm) Nếu cách trangtrí, màu sắc không hài hòa, không đáp ứng tâm lý, sở thích người tiêu dùng thì bao bì đó cũngkhông thể được chấp nhận trên thị trường

- Kết cấu bao bì cho biết trạng thái, cấu trúc, màu sắc của sản phẩm Chẳng hạn như bao bì cómột phần hoặc hoàn toàn trong suốt cho phép nhìn thấy thực phẩm bên trong, nhằm đáp ứng yêucầu khách hàng, giúp họ có sự lựa chọn dễ dàng

Thuận tiện, tiết kiệm cho sự bảo quản sản phẩm, phân phối, lưu kho, quản lý và tiêu dùng.Từ ba chức năng của bao bì, đặc biệt chức năng thứ hai, ta nhận thấy được tầm quan trọng củanhãn hiệu thực phẩm, nó quyết định giá trị thương phẩm cho thực phẩm sau này

III PHÂN LOẠI BAO BÌ:

Phân loại theo vật liệu bao bì

Gồm các loại:

- Bao bì giấy bìa cứng, bìa carton gợn sóng: dùng làm bao bì vận chuyển hàng hóa (bao bìđơn vị gửi đi) hoặc lớp bao bì ngoài

- Bao bì thủy tinh

- Bao bì kim loại

- Bao bì plastic như PE, PP, OPP, PET, PA, PS, PC,…

- Bao bì ghép nhiều lớp ( Tetrapak)

- MAP - Kỹ thuật đóng gói khí quyển điều chỉnh ứng dụng cho đóng gói rau quả tươi

- Bao bì sinh học

PHẦN II: BAO BÌ THỦY TINH

I ĐẶC TÍNH CHUNG:

Bao bì thủy tinh đựng thực phẩm gờm những chai lọ bằng thủy tinh silicat

Khi được gia nhiệt thì thủy tinh mềm dần và trở nên linh động, chảy thành giọt hay thànhdòng, độ nhớt càng giảm khi nhiệt độ càng tăng; và độ nhớt sẽ tăng dần đến cực đại , mất cả tínhlinh độn khi đưa về nhiệt độ thường

Thủy tinh cĩ tính chuyển đổi trạng thái thuận nghịch theo sự tăng giảm nhiệt độ, tính chất banđầu thường vẫn được giữ nguyên trong suốt quá trình biến đổi trạng thái thuận nghịch do gianhiệt- làm nguội, hoặc khi bị nấy chảy và làm nguội nhiều lần theo cùng một chế độ

Thủy tinh cĩ tính đẳng hướng: xét theo mọi hướng thì cấu trúc thủy tinh đờng nhất như nhau,

do đĩ ứng suất theo mọi hướng xuất hiện trong khối thủy tinh xem như tương đương nhau

II ĐẶC ĐIỂM:

II.1 Ưu điểm:

Thủy tinh là loại vật liệu bao bì được đánh giá cao Nó có tácdụng hỗ trợ, làm tăng sự nổi bât cho sản phẩm được chứa đựngbên trong

Giá thành sản xuất thấp: Chi phí gia công cho 1 bao bì thủy

tinh chỉ bằng 1/5 chi phí gia công cho 1 bao bì plastic Trong khi sốlượng sản xuất trong 1 mẻ thấp hơn plastic, đây là 1 thuận lợi vìmẫu mã có thể được thay đổi, sửa chữa lại với thời gian ngắnhơn Do đó tính hỗ trợ cho sản phẩm luôn được thay đổi, cập nhậtcho phù hợp thị hiếu người tiêu dùng

Đa dạng về kiểu dáng và kết cấu: Từ thủy tinh có thể dễ

dàng tạo ra vô số kiểu dáng, kết cấu khác nhau tạo nên sựphong phú và bắt mắt người tiêu dùng Ngoài ra có thể trang tríbằng các chi tiết chạm nổi trên bề mặt

Khả năng tương thích với sản phẩm: Bao bì thủy tinh có thể

được sử dụng cho tất cả sản phẩm dạng lỏng hoặc rắn ( trừ HCl)

để tồn trữ trong thời gian dài mà không có những ảnh hưởngbất lợi nào đến chất lượng và hương vị sản phẩm Những hợpchất hoá học độc hại không thể xâm nhập qua thủy tinh, điềunày không được đảm bảo đối với những loại bao bì khác.

Tính thấm: Thủy tinh là vật liệu trơ về mặt hoá học và hoàn

toàn không thấm khí hay lỏng Không có sự khếch tán của khí haylỏng qua 1 bao bì thủy tinh nào được ghi nhận và điều này khôngthể xảy ra trừ khi việc đóng bao bì không đảm bảo độ kín

Ngăn mùi: Đối với bao bì thủy tinh, ta có thể yên tâm về

vấn đề này, không chỉ bản thân thủy tinh không có mùi mànó còn đảm bảo mùi bên ngoài không thể khếch tán vào bêntrong

Tính chất trong suốt: Thủy tinh có độ trong suốt cao nên

người tiêu dùng có thể nhìn thấy sản phẩm bên trong Thuỷ tinhthích hợp đối với những sản phẩm đồ uống có thể uống trựctiếp từ bao bì

Chống rò rỉ: Thủy tinh ngăn cản sự xâm nhập qua những

đường rò rỉ và việc dùng những màng plastic co giãn được baobọc bên ngoài nắp rất có hiệu quả Thủy tinh dễ dàng thích hợpvới những nắp bằng kim loại hay plastic đã được sản xuất trướcđó

Dễ mở: Sự cứng rắn của bao bì cho phép tháo mở nắp dễ

dàng Việc thống nhất 1 tiêu chuẩn chung giữa nhà sản xuất chaivà nhà sản xuất nắp cũng như đóng thùng đảm bảo rằngnhững khó khăn trong việc mở nắp được loại bỏ

Chịu áp suất tốt: Một bao bì thủy tinh được thiết kế tốt có

thể chịu được áp suất bên trong bao bì đến 10 bar, mặc dù tiêuchuẩn đòi hỏi áp suất trong bao bì không vượt quá 5 bar Chúngcũng có khả năng chịu được điều kiện chân không

Khả năng tái sinh: Pháp luật hiện hành quy định tỷ lệ vật

liệu bao bì được tái chế phải đạt đến 50% Công nghiệp thủy tinh

là ngành đi đầu trong việc thu gom và dùng lại thủy tinh đã táichế Sản phẩm tái chế có chất lượng không thua gì sản phẩmmới vì sự việc tái chế không ảnh hưởng đến tính chất củanhững vật liệu chủ yếu ban đầu.

Khả năng sử dụng nhiều lần: Bao bì thuỷ tinh có thể đem

dùng lại không mấy khó khăn, vì chúng dễ dàng được rửa sạchvà kiểm tra lại Để chứa những sản phẩm có CO2 chai thủy tinhdùng lại phải được phân loại và loại bỏ những chai trầy, hư hại vìchúng không chịu được áp lực của CO2

Khả năng bao bọc, trang trí bên ngoài: Có thể sử dụng

nhiều kiểu trang trí trên bao bì thuỷ tinh như: dán nhãn, in, bao bọc,tráng màu hữu cơ hay vô cơ và chạm trổ vì thủy tinh có độ cứngrắn

Chống tia UV: Thuỷ tinh màu hổ phách có thể bảo vệ sản

phẩm khỏi tiz UV mà trong 1 số trường hợp thủy tinh màu xanhcũng có 1 phần khả năng này

Chịu tải trọng: Sự cứng rắn của thuỷ tinh cho phép dễ dàng

dy chuyển khi rót hay phân phối sản phẩm Mặc dù khối lượngcủa bao bì thuỷ tinh nặng hơn plastic dẫn đến chi phí vận chuyểncao hơn nhưng chúng chịu tải trọng tốt do đó yêu cầu của bao bìvận chuyển đơn giản hơn Đó chính là lợi tức do bao bì thủy tinhđem lại

II.2 Nhược điểm:

Dẫn nhiệt rất kém: Do đó không thích hợp với những sản

phẩm cần thanh trùng hay tiệt trùng trong bao bì

Giòn, dễ vỡ: Có thể bị vỡ do va chạm cơ học.

Nặng: Tỷ trọng 2.2 – 2.6 khối lượng bao bì có thể lớn hơn sản

phẩm được chứa đựng bên trong

Ghi nhãn: Khơng thể in, ghi nhãn theo quy định của nhà nước mà chỉ cĩ thể vẽ, sơn

logo, hoặc khi sản xuất chai cĩ thể được tạo dấu hiệu nổi trên thành chai và nếu cần thì phảidán giấy nhãn lên chai ( rượu , bia, nước ngọt)

II.3 Phân loại:

Nắp, nút được xem là thành phần quan trọng của bao bì thủy tinh Nắp (đậy che phủ miệngchai); nút( nằm lọt vào bên trong miệng chai)và các thành phần phụ của chúng như đểm, nhơm lá

để bọc… gĩp phần đảm bảo độ kín của chai lọ

Tùy theo dạng chai lọ chứa đựng thực phẩm, tính chất và giá trị thương phẩm của thực phẩmchứa bên trong mà sử dụng loại nắp thích hợp, cùng với thiết kế kiểu miệng ren, miệng chaitương ứng

Cĩ 3 loại nắp (nút) chai cơ bản:

 Loại A:

Miệng chai cĩ ren vặn để đĩng nắp vào, nắp cũng cĩ cấu tạo ren tương ứng

Loại nắp đậy cho miệng loại A làm bằng nhơm cĩ phủ lớp sơn bên ngồi , mặt trong được phủvecni cĩ đệm plastic để đảm bảo độ kín cho chai

Khơng cần đậy nút đệm, phương pháp đậy nút đệm khĩ đảm bảo an tồn vệ sinh thực phẩm

do đĩng nắp thủ cơng hoặc đĩng nắp với năng suất thấp, khơng thuận tiện cho tái đĩng, tái mở Sau khi đậy nút đệm, vặn nắp nhơm vào theo đường ren

 Loại B:

Cấu tạo thành miệng chai dày

Chai được đậy kín bằng nút bấc, nút cĩ cấu tạo trụ tròn hoặc hình trụ tròn cĩ mũ nấm, than trụdài khoảng 4cm

Nút bằng gỗ bấc cĩ tính đàn hời cao, đậy chặt khít miệng chai, nhơ lên khỏi miệng chaikhoảng 1.5 cm, và dây thép được buộc bên ngồi miệng chai giúp nút bần chịu được áp lực néncao của CO2 trong chai

Kế đến là lớp giấy nhơm áp sát vào miệng chai, mép giấy che phủ dây thép bên trong

 Một số chai rượu vang cĩ cấu tạo nắp chai thay đỏi về vật liệu nhưng vẫn theo các nguyêntắc:

+ Nút bằng gỗ bấc được chế tạo bằng cao su cĩ độ đàn hời khơng cao như gỗ bấc

+ Dây thép được thay bằng nắp ren tương ứng với chai miệng ren

+ Nút cao su được đóng kín vào miệng chai không có phần nhô lên khoảng 1/3 – ¼ chiều caocủa nút, đóng vào hẳn trong miệng chai.

+ Giấy nhôm bọc được thay thế bằng màng co plastic có in thương hiệu

 Loại C:

Chai miệng mũ có cấu tạo thành miệng dày và có gờ, được đậy bằng nắp mũ, nắp bằng thiếc

có lót lớp đệm bằng gỗ bấc hoặc bằng cao su để có thể áp chặt khít vào miệng chai,tạo sự kínhoàn toàn

III ỨNG DỤNG:

Bao bì thủy tinh phù hợp để chứa đựng những thực phẩm từ rau quả:

- Thức uống không cồn: nước ép trái cây, nước rau quả

- Thức uống có cồn

+ Lên men không chưng cất (có hoặc không bão hòa CO2): Vang

+ Lên men – Chưng cất – Tàng trữ: Wishky, Cognac, Rhum

+ Không lên men: rượu mùi

- Các loại mứt

- Nectar

- Thực phẩm khô: bột trái cây, …

- Các sản phẩm ngâm tẩm: cà pháo, kim chi,…

Các loại mứt

Rượu mùi

Rượu cao độ

Nước ép rau quả

Nectar

IV.2 Phương pháp thực hiện:

- Thực phẩm được rót định lượng ngay vào bao bì Trước lúc rót bao

bì cần được rửa sạch, vô trùng bằng hơi nước và rót sản phẩmngay để tránh nhiễm bẩn

- Thiết bị: sử dụng máy rót liên tục theo thể tích Các thiết bịchiết rót ngày nay đã được tự động hóa và tích hợp công nghệchung với bao bì

Tùy đặc tính từng loại sản phẩm mà ta cĩ thiết bị chiết rĩt, đĩng nắp khác nhau

IV.3 Một số thiết bị chiết rĩt:

IV.3.1 Sữa đậu nành, các loại nước rau quả:

Đối với sản phẩm nước quả nĩi chung, các quá trình xử lý nhiệt đều cĩ tác động khơng tốtđến chất lượng của sản phẩm (làm biến đổi màu sắc sản phẩm, mất vitamin, gây ra mùi nấu,…)

Do đĩ để giảm thiểu các ảnh hưởng khơng tốt của quá trình sử lý nhiệt lên sản phẩm, thay vìdùng quá trình thanh trùng, ta sử dụng quá trình rĩt nĩng

Nước quả cĩ độ acid cao  nấm men, nấm mốc phát triển nhưng kém chịu nhiệt  cĩ thểđược bảo quản nước quả.

Đun nĩng dịch lỏng lên nhiệt độ 90-950C trong 30-40s  rĩt nĩng.vào chai thủy tinh, sauđó tiến hành đóng kín nắp

Máy rĩt nĩng các loại nước hoa quả của RCGF 60-60-15

- Năng suất: 25000-30000 chai/ giờ (chai 500ml)

IV.3.2 Sản phẩm cĩ bão hịa CO 2:

Rót trong điều kiện đẳng áp Tất cả các quá trình đều đuợc tự động hoá Máy có thể chiếtđuợc cả nuớc nóng nếu có trang bị thiết bị điều khiển nhiệt độ Máy sử dụng chuơng trình điềukhiển tiên tiến PLC của OMRON để điều khiển máy chạy tự động trong khi sự vận hành của cácbăng chuyền đưa chai vào máy với tốc độ điều chỉnh đuợc và khoảng cách các chai đều nhau vớiviệc vận hành của máy chủ.

IV.3.3 Rượu mùi:

Rót vào những chai màu,khoảng chống trong chai khoảng 5cm, đóng nắp thật kĩ

PHẦN III: BAO BÌ KIM LOẠI

I ĐẶC TÍNH CHUNG:

Nhẹ, thuận tiện cho vận chuyển

Đảm bảo độ kín vì thân nắp đáy đều có thể làm cùng một loại vật liệu nên bao bì không bị lãohóa nhanh theo thời gian

Chống ánh sáng thường cũng như tia cực tím tác động vào sản phẩm

Có tính chịu nhiệt độ cao và khả năng truyền nhiệt cao ,do đó thực phẩm có thể được đónghộp, thanh trùng hoặc tiệt trùng với chế độ thích hợp

Quy trình sản xuất hộp và đóng hộp thực phẩm được tự động hóa hoàn toàn

An toàn môi trường

II PHÂN LOẠI:

II.1 Phân loại theo vật liệu bao bì:

II.1.1 Bao bì kim loại thép tráng thiếc:

Thành phần chính là sắt và các phi kim ,lim loại khác như carbon hàm lượng 2.14%, Mn 

0.8%, Si 0.4%, P 0.05%, S 0.05%

Thép có màu xám đen không có độ bóng bề mặt, có thể bị ăn mòn trong môi trường axit,kiềm Khi được tráng thiếc thì thép có bề mặt sáng bóng Tuy nhiên thiếc là một kim loại lưỡngtính nên dễ tác dụng với axit, kiềm, do đó ta cần tráng lớp vec-ni có tính trơ trong môi trường axit

và kiềm

Quy định tráng thiếc: Tùy theo yêu cầu sử dụng mà thép được tráng thiếc, với lượng thiếckhác nhau Thép được tráng thiếc theo phương pháp mạ điện hoặc phương pháp nhúng thép tấmvào thiếc nóng chảy Hiện nay chỉ tráng thiếc theo phương pháp mạ điện

II.1.2 Bao bì kim loại thép mạ crom:

Bề mặt thép mạ crom mỏng, cứng và nhạy cảm với trầy xước Vì vậy nó được tráng vecni lên

bề mặt khi sử dụng Lớp vecni tráng lên bề mặt thép mạ crom tốt bền hơn thép tráng thiếc Mặtkhác, thép mạ crom có khả năng chống lại sự ăn mòn của hợp chất sulfua Tuy nhiên trong trườnghợp sản phẩm có tính axit thì lon thép tráng crom có khả năng chống ăn mòn thấp

II.1.3 Bao bì kim loại nhôm(Al):

Al làm bao bì có độ tinh khiết đến 99%, và những thành phần kim loại khác như Si, Fe, Cu,

II.2 Phân loại theo công nghệ chế tạo lon:

II.2.1 Lon hai mảnh:

Lon hai mảnh gồm thân dính liền với đáy, nắp rời được ghép mí với thân Lon hai mảnh chỉ

có một đường ghép mí giữa thân và nắp, vật liệu chế tạo lon hai mảnh phải mềm dẻo, có thể là Al

hoặc thép có độ mềm dẻo cao Lon hai mảnh được chế tạo theo công nghệ kéo vuốt tạo nên thânkhá mảnh so với bề dày đáy, nên có thể dễ bị đâm thủng hoặc dễ bị biến dạng do va chạm lon haimảnh thích hợp chứa các loại thực phẩm có tạo áp suất dư bên trong như là sản phẩm nước giảikhát có gas

II.2.2 Lon ba mảnh:

Công nghệ chế tạo lon ba mảnh được áp dụng cho nguyên liệu thép Lon ba mảnh gồm thân,đáy và nắp Thân hộp được chế tạo từ một miếng thép chữ nhật, cuộn lại thành hình trụ và đượchàn mí thân, nắp và đáy đươc chế tạo riêng và, được ghép mí với thân

Các loại hộp lon thành phẩm:

Bảng: Các cỡ lon thép tráng thiếc ba mảnh thường được sử dụng hiện nay

Đường kính Φ và chiều cao

Rau quả, thịt cá

Nước quả, nước uống các loạiNước quả, nước uống các loạiCá, hạt giống

III ỨNG DỤNG

Bao bì kim loại chứa đựng bảo quản thực phẩm trong khoảng thời gian rất dài, thuận tiện choviệc chuyên chở xa vì bao bì nhẹ và cứng vững Bao bì kim loại thích hợp cho các loại thực phẩmsau:

Sản phẩm nước trái cây trong, nectar, puree…

Thực phẩm khô: bột trái cây, rau quả sấy khô…

Trái cây ngâm đường: vải, chôm chôm…

Nước trái cây

Trái cây ngâm tẩm

IV THIẾT BỊ:

Máy rót lon có cơ cấu ngăn cho chất lỏng không tràn ra Thiết bị bao gồm những đầu rót đượclắp vào một mặt xoay hình tròn, và mỗi đầu rót có một vỏ bọc hình ống bên ngoài có một đầu hởcao hơn để nối với thùng chứa chất lỏng Các lon trống được đưa vào hệ thống quay rồi đi vàobuồng rót Sau khi rót, các lon được đưa đến máy ghép mí nắp

Các thông số kỹ thuật của máy rót lon:

Hãng sản xuất : AIRTAC - Korea

PHẦN IV: BAO BÌ PLASTIC

I.GIỚI THIỆU CHUNG:

Nguyên liệu sản xuất plastic là nguồn hydrocacbon từ dầu hỏa, được tách trong quá trình lọcdầu Với trữ lượng dầu hỏa lớn nên công nghệ chế tạo vật liệu plastic cùng với công nghệ bao bìplastic đã phát triển nhanh, đa dạng phong phú về chủng lọai; bao bì đạt tính năng cao trong chứađựng, bảo quản các lọai thực phẩm

Bao bì plastic thường không mùi, không vị, có loại có thể đạt độ mềm dẻo, áp sát bề mặt thựcphẩm khi bao gói, tạo nên độ chân không cao trong trường hợp sản phẩm cần bảo quản trongchân không; cũng có loại bao bì đạt độ cứng vững cao, chống va chạm cơ học hiệu quả, chốngthấm khí hơi do đó bảo đảm được áp lực cao bên trong môi trường chứa thực phẩm; bên cạnh đócũng có loại chịu đựng được nhiệt độ thanh trùng hoặc nhiệt độ lạnh đông thâm độ

Bao bì plastic có thể trong suốt nhìn thấy rõ sản phẩm bên trong, hoặc có thể mờ đục, chekhuất hoàn toàn ánh sáng để bảo vệ thực phẩm

Bao bì plastic trong suốt (PET) và không trong suốt (PP)

Các lọai bao bì plastic được in nhãn hiệu dễ dàng, đạt được mức độ mỹ quan yêu cầu Bao bìplastic nhẹ, rất thuận tiện trong việc phân phối chuyên chở

Hiện nay bao bì plastic chứa đựng thực phẩm thường là bao bì một lớp nhưng cấu tạo bởi sựghép hai hay ba vật liệu plastic lại với nhau để bổ sung tính năng tạo nên bao bì hoàn thiện, đápứng yêu cầu của loại thực phẩm chứa đựng Bao bì plastic không tái sử dụng trong sản xuất thực

phẩm.

Bao bì nhiều lớp

Công nghệ chế tạo bao bì plastic đã và đang phát triển mạnh, nhưng đồng thời cũng làm giatăng ô nhiễm môi trường Vì vậy vấn đề đặt ra là cần phải tái sinh plastic, tuy nhiên chi phíthường cao và cũng có một số loại sản phẩm plastic tái sinh khó đạt được những đặc tính giốngnhư sản phẩm đi từ vật liệu tinh khiết

Những vật liệu plastic có nguồn gốc từ phản ứng trùng hợp thì có thể tái sinh dễ dàng h ơn từnhững lọai có nguồn gốc từ phản ứng trùng ngưng

Plastic dùng làm bao bì thực phẩm thuộc lọai nhựa nhiệt dẻo, có tính chảy dẻo thuận nghịch ởnhiệt độ thấp hơn nhiệt độ phá hủy, khi nhiệt độ càng cao thì càng trở nên mềm dẻo, khi nhiệt độ

hạ xuống thì vẫn giữ được đặc tính ban đầu

Plastic được sản xuất ở dạng màng cĩ độ dày ≤0.025mm hoặc dạng tấm cĩ độ dày

 Low Density Polyethylene (LDPE)

 Ethylene Copolymer

 High Density Polyethylene (HDPE)

 Linear Low Density Polyethylene (LLDPE)

II.1.1 Low Density Polyethylene:

LDPE là loại plastic đầu tiên trong nhóm Polyethylene được ứngdụng làm bao bì và nó bắt đầu được bán ra thị trường sau thếchiến thứ 2

LDPE có cấu trúc đơn giản nhất trong các loại polymer, chỉ làmột chuỗi dài phân nhánh bao gồm các đơn vị ethylene

LDPE được tạo ra từ phản ứng trùng hợp ethylene dưới điều kiệnnhiệt độ cao (100-350oC) và áp suất cao (1000-3000atm) Nếu nhiệtđộ cao hơn sẽ xảy ra sự thoái hóa cấu trúc của polyethylene Ởđiều kiện đó, khả năng kết tinh của LDPE chỉ có 60-70%.

Tính chất của LDPE:

 LDPE dai, dễ bị kéo giãn, bền nén và vẫn giữ được tínhchất đó ở nhiệt độ -50oC

 Khối lượng riêng: 915 – 939Kg/m3

 Lớp film mỏng LDPE có màu trắng và trong suốt

 Tính chịu nhiệt:

- Tmax: 82 – 93oC

- Tmin: -57oC

- Thàn: 100-110oC

 Khả năng chống lại các tác nhân:

- Chống thấm nước tốt

- Chống thấm các khí O2, CO2, N2 kém

- Chống thấm dầu mỡ kém

- Bền đối với acid, kiềm, muối vô cơ

- Dễ bị hư hỏng trong các dung môi hữu cơ

 Khả năng in ấn trên bao bì LDPE kém

 Khi bị chiếu xạ thì LDPE trở nên vàng, trong suốt, cứng giònhơn

Ưùng dụng

 Bao bì ghép nhiều lớp cùng với các loại plastickhác.Thường dùng làm lớp trong cùng của bao bì nhiềulớp để dễ dàng hàn dán nhiệt.

 Được dùng làm các túi xách đựng thực phẩm

II.1.2 High Density Polyethylene:

Cấu tạo của HDPE:

Tính chất của HDPE:

 HDPE có cấu trúc mạch thẳng nhiều hơn LDPE và 90% cấutrúc HDPE tồn tại ở dạng tinh thể

 Khối lượng riêng: 941 – 965 Kg/m3

 Có tính chất cơ lý cao nhất so với LDPE và LLDPE

 Tính chịu nhiệt:

- Tmax: 121oC

- Tmin: -46oC

- Thàn: 140-180oC

 Khả năng chống lại các tác nhân:

- Chống thấm nước

- Khả năng chống thấm khí và hơi nước cao hơn hẳnLDPE và LLDPE

- Khả năng chống dầu mỡ được cải thiện nhiều so vớiLDPE và LLDPE.

- Bền với acid, kiềm, muối vô cơ

- Dễ bị hư hỏng trong dung môi hữu cơ

 Khả năng in ấn trên HDPE tốt hơn trên LDPE

Ứng dụng:

 Tạo hình dạng dùng làm các khay, hộp

 Làm lớp ngoài của bao bì dạng túi ghép nhiều loại vậtliệu

 Làm chai lọ chống oxi hĩa cho nước ép trái cây, rượu mùi…

II.1.3 Linear Low Density Polyethylene:

 Nếu các hợp chất đồng đẳng của ethylene như butane, hexenehoặc octane được cho vào cùng với ethylene trong quá trình tạo raHDPE với cùng điều kiện áp suất nhưng thay đổi điều kiện nhiệtđộ và xúc tác thì dạng thứ 3 của polyethylene được hình thành Tỉtrọng của chất này xấp xỉ LDPE nhưng mức độ phân nhánh củamạch polymer rất thấp Kết quả là loại polymer này có cả tínhchất của LDPE lẫn HDPE Việc sản xuất linear LDPE (LLDPE) được bắtđầu từ những năm 1960

Tính chất của LLDPE:

 Khả năng chống lại các tác nhân:

- Chống thấm nước

- Khả năng chống thấm khí và hơi nước cao hơn hẳnLDPE.

- Khả năng chống dầu mỡ được cải thiện nhiều so vớiLDPE

- Bền với acid, kiềm, muối vô cơ

- Dễ bị hư hỏng trong dung môi hữu cơ

 Khả năng in ấn trên bao bì LLDPE cao hơn LDPE

Các phản ứng trùng ngưng:

Tính chất.

 Tỷ trọng 1.38-1.41

 Tmax = 225o C, Tg = 67-80o C, Tmin = - 60oC

 Trong suốt

 Dạng màng có tính mềm dẻo

 Với độ dày cao để làm chai lọ chứa đựng thì có độ cứngvững cao

 Bền cơ học cao, không bị giãn dưới lực kéo (vì trong quátrình chế tạo đã được định hướng hai chiều).

 Khả năng in ấn cao, đẹp, rõ nét

 Tính chống thấm khí và nước cao nhất trong các loại plastic

 Tính chống thấm dầu mỡ rất tốt

 Bền hóa học với muối, acid, kiềm, muối vô cơ

 Bị hư hỏng trong dung môi hữu cơ

 Chịu được vi sóng

Ứng dụng.

 Làm bao bì chịu đựng áp lực, chống thoát hương

 Làm chai, lọ đựng nước trái cây, nước trà…

 Làm các hộp dựng rau quả tươi

Một số loại PET được cải tiến.

- PETG: Là loại PET mà trong khi chế tạo cho thêm 6% cyclohexandimethanol được định hướng sẽ chịu nhiệt cao (115-121oC) Bao bì loạinày được ứng dụng trong thực phẩm ăn liền mà việc gia nhiệtđược thực hiện trong bao bì

- CPET (PET kết tinh): chịu được nhiệt độ cao PETG được sử dụngđể làm các loại chai mà sử dụng để tiệt trùng thay thế cho chaithủy tinh

- APET (PET vô định hình): được sử dụng để làm tấm (sheet)cứng trong suốt APET vẫn giữ được khả năng chống thấm củaPET

Ngoài ra, nếu thay ethylen glycol bằng buthylen thì ta sẽ đượcbuthylen terephthalate (PBT) cũng có tính chống thấm khí tốt và bềnkhi kéo căng PBT vẫn giữõ được những tính chất này khi ở nhiệtđộ cao nên nó được ứng dụng trong tiệt trùng trong bao bì Mặc dùnhiệt độ hàn dính cao nhưng người ta có thể kết hợp (coextruded)

với EVA để tăng khả năng hàn dính Cả màng film đúc và phimthổi đều được sản xuất, nó có thể được sử dụng ở trạng tháikhông định hướng do ở trạng thái không định hướng của PBT chịubền kéo căng hơn là PET không định hướng

II.3 POLYPROPYLEN:

II.3.1 Polypropylene (PP).

 Polypropylene được tạo thành do phản ứng trùng hợp cácmonomer là các tiểu đơn vị propylene