Bài giảng bộ môn Bào chế: Hệ phân tán dị thể lỏng được biên soạn giúp người học phân biệt được các hệ phân tán, đồng thời nêu được các tính chất của hệ phân tán dị thể lỏng. Mời các bạn tham khảo!
Trang 11
HỆ PHÂN TÁN
DỊ THỂ LỎNG
Bộ môn Bào chế - CN Dược
MỤC TIÊU HỌC TẬP
1 Phân biệt được các hệ phân tán
2 Nêu được các tính chất của hệ phân tán
dị thể lỏng
ĐỊNH NGHĨA
Hệ phân tán (disperse system)
• Một hay nhiều chất
• Được phân tán vào một chất khác
Phân tán (dispersion): Kỹ thuật trộn lẫn 2 pha
không đồng tan với nhau
Hệ phân tán gồm:
• Pha phân tán (tướng phân tán, pha nội)
• Môi trường phân tán (pha ngoại)
ĐỊNH NGHĨA
Độ phân tán được biểu thị
D =
d: kích thước tiểu phân pha phân tán (cm)
→ Độ phân tán càng lớn khi KTTP càng nhỏ
PHÂN LOẠI CÁC HỆ PHÂN TÁN
THEO KÍCH THƯỚC PHA PHÂN TÁN
HỆ PHÂN TÁN KÍCH THƯỚC PHA PHÂN TÁN
Đồng thể
Keo (siêu vi dị thể)
Dị thể
- Vi dị thể
- Dị thể thô
< 1 nm
1 – 100 nm
> 0,1 µm 0,1 - 100 µm
> 100 µm
PHÂN LOẠI CÁC HỆ PHÂN TÁN
THEO TRẠNG THÁI CỦA PHA PHÂN TÁN VÀ MT PHÂN TÁN
PHA PHÂN TÁN MT PHÂN TÁN VÍ DỤ
Khí Khí Lỏng Lỏng Lỏng Rắn Rắn Rắn
Lỏng Rắn Khí Lỏng Rắn Khí Lỏng Rắn
Bọt (Foam) Hốn hợp hấp phụ (Adsorbate) Wet spray (Fog)
Nhũ tương (Emulsion) Hỗn hợp hấp thụ (Absorbate) Dry spray
Hỗn dịch (Suspension) Bột và cốm
Trang 22
Đặc điểm ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ PHÂN TÁN LỎNG
Hệ phân tán đồng thể
Hệ phân tán keo Hệ phân tán dị thể
Hệ phân tán Hệ phân tán phân
tử, dung dịch thật
Dung dịch giả - hệ phân tán siêu vi dị thể
Hệ phân tán dị thể
Kích thước pha phân tán
1 nm 1 – 100 nm 0,1 – 100 µm
Quan sát bằng kính hiển vi điện tử
Không Được Được
Quan sát bằng mắt
Không Không Được
Độ trong Trong suốt Tương đối trong hoặc
đục lờ
Đục rõ rệt
Độ bền Bền Khá bền và ổn định Độ ổn định thấp
ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ PHÂN TÁN LỎNG
Hệ phân tán
đồng thể
Hệ phân tán keo Hệ phân tán dị thể
Lọc Lọc được bằng
giấy lọc
Có thể lọc qua lọc thường, không qua được màng siêu lọc
Không đi qua lọc thường
Khuếch tán Mạnh Yếu, có áp suất
thẩm thấu yếu
Rất yếu
Ví dụ Dung dịch nước,
cồn
Các dung dịch keo như gelatin, gôm…
Nhũ tương, hỗn dịch
ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ PHÂN TÁN LỎNG
Hiện tượng khuếch tán: là kết quả của sự chuyển động phân tử → phân tử vật chất chuyển
từ pha này sang pha kia và phân bố đều trong 2 pha
CĐ Brown: phân tử dao động thường xuyên →
va chạm làm phân tử nước di chuyển nhanh theo mọi chiều
ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ PHÂN TÁN LỎNG
Hiện tượng Faraday - Tyndal: dung dịch keo có
khả năng khuếch tán ánh sáng (dung dịch đục)
đặc biệt rõ khi nhìn dd keo qua ánh sáng phản xạ
(Dung dịch thật thì trong suốt)
Cám ơn các bạn đã quan tâm theo dõi