Bài tập lớn phân tích thiết kế hệ thống đề tài quản lý thư viện

MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU………………..……..…………………………………..2 CHƯƠNG I. MÔ TẢ BÀI TOÁN NGHIỆP VỤ…......………….…...3 I. Bài toán…………………………….…………………………….….3 1. Mô tả bài toán bằng lời…………………………………………….3 II. Các hồ sơ…………………………………...………………….…...3 III. Khảo sát hồ sơ……………………………………………….…….4 CHƯƠNG II. PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG...…………….5 I. Phân tích tác nhân và mô hình nghiệp vụ…………………….……...5 1. Phân tích tác nhân………………………………………………….5 2. Thiết kế biểu đồ ngữ cảnh………………………………………….5 II. Xây dựng biểu đồ phân cấp chức năng……………………………..6 1. Lập biểu đồ chi tiết lá………………………………………………6 2. Thiết lập biểu đồ phân rã chức năng……………………………….7 III. Mô tả chi tiết các chức năng……………………………………….7 IV. Liệt kê các hồ sơ sử dụng dữ liệu và ma trận thực thể chức năng..9 1. Các hồ sơ sử dụng dữ liệu………………………………………….9 2. Ma trận thực thể chức năng………………………………………9 V. Biểu đồ luồng dữ liệu……………………………………………...10 1. Biểu đồ luồng dữ liệu ngữ cảnh…………………………………..10 2. Biểu đồ luồng dữ liệu mức 0………………………………….…..11 3. Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1………………………………….…..12 4. Chuyển biểu đồ luồng dữ liệu vật lý sang biểu đồ logic………….14 VI. Mô hình thực thể liên kết…………………………………………16 1. Đầu vào…………………………………………………………..16 2. Bảng lựa chọn mục tin…………………………………………...17 3. Mô hình thực thể liên kết……………………………….………..19 VII. Thiết kế mô hình dữ liệu logic…………………………………..20 1. Chuyển các thực thể và liên kết thực thể sang lược đồ quan hệ…20 2. Chuyển hóa mô hình quan hệ về 3NF……………………………20 3. Chuyển mô hình ER sang mô hình quan hệ…………………….20 4. Vẽ biểu đồ mô hình quan hệ……………………………………..21 VIII. Thiết kế cơ sở dữ liệu vật lý……………………………………22 1. Ghép các lược đồ quan hệ……………………………………….22 2. Thiết kế mô hình vật lý………………………………………….22 IX. Thiết kế giao diện………………………………………………...24 1. Chức năng quản lý bạn đọc………………………………………24 2. Chức năng quản lý sách…………………………………………..25 3. Chức năng quản lý mượn – trả……………………………………27 4. Chức năng quản lý thống kê……………………………………...29 LỜI NÓI ĐẦU Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội và nền kinh tế thị trường thì công việc quản lý ngày càng khó khăn và phức tạp. Công việc quản lý ngày càng đóng góp một vai trò quan trọng trong các cơ quan, công ty, xí nghiệp .Việc áp dụng các thành tựu của khoa học kỹ thuật nói chung và thành tựu của công nghệ thông tin nói riêng vào công tác quản lý đã không ngừng phát triển. Công tác quản lý ngày càng được nhiều các cơ quan và đơn vị quan tâm. Nhưng quản lý thế nào và quản lý làm sao cho đạt được hiệu quả cao nhất như: nhanh, bảo mật, thân thiện.. Tất cả những yếu tố trên chúng ta đều có thể nhờ đến những thành tựu của ngành công nghệ thông tin, đó là những phần mềm trợ giúp quản lý thay cho những tệp hồ sơ dày cộm, thay cho những ngăn tủ đựng hồ sơ chiếm nhiều diện tích và có thể ta phải mất rất nhiều thời gian để lục lọi, tìm kiếm những thông tin hay những dữ liệu quan trọng. Tất cả những điều bất tiện ở trên đều có thể được tích hợp trong phần mềm – một sản phẩm của ngành tin học. Tuy nhiên hiện nay, việc vận dụng ngay các phần mềm chuyên dụng còn là một vấn đề gặp không ít khó khăn. Các hệ thống tin học hoá chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà quản lý. Để đáp ứng được yêu cầu cấp thiết đó thì đòi hỏi phải có một đội ngũ cán bộ chuyên môn có đủ trình độ để phân tích hệ thống quản lý một cách đầy đủ chi tiết mà không bị thiếu sót hay thừa thông tin. Từ đó thiết kế hệ thống thành những chương trình thuận tiện trong quá trình làm việc như : tìm kiếm, nhập liệu, thống kê ... Với đề tài Quản lý thư viện chúng ta sẽ thấy được tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý, nghiên cứu và tìm kiếm thông tin thư viện. Đây là lần đầu tiên nhóm chúng em thiết kế một hệ thống thực tế, với sự hiểu biết và kinh nghiệm chưa nhiều nên chắc chắn không tránh khỏi những sai sót và điểm chưa hợp lý. Chúng em mong thầy bổ sung góp ý để hệ thống được hoàn chỉnh hơn.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

LỚP TH24.07

HÀ NỘI 12-2020 MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU……… …… ……… 2

CHƯƠNG I MÔ TẢ BÀI TOÁN NGHIỆP VỤ… ………….… 3

I Bài toán……….……….….3

1 Mô tả bài toán bằng lời……….3

II Các hồ sơ……… ……….… 3

III Khảo sát hồ sơ……….…….4

CHƯƠNG II PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG ……….5

I Phân tích tác nhân và mô hình nghiệp vụ……….…… 5

1 Phân tích tác nhân……….5

2 Thiết kế biểu đồ ngữ cảnh……….5

II Xây dựng biểu đồ phân cấp chức năng……… 6

1 Lập biểu đồ chi tiết lá………6

2 Thiết lập biểu đồ phân rã chức năng……….7

III Mô tả chi tiết các chức năng……….7

IV Liệt kê các hồ sơ sử dụng dữ liệu và ma trận thực thể - chức năng 9

1 Các hồ sơ sử dụng dữ liệu……….9

2 Ma trận thực thể - chức năng………9

V Biểu đồ luồng dữ liệu……… 10

1 Biểu đồ luồng dữ liệu ngữ cảnh……… 10

2 Biểu đồ luồng dữ liệu mức 0……….… 11

3 Biểu đồ luồng dữ liệu mức 1……….… 12

4 Chuyển biểu đồ luồng dữ liệu vật lý sang biểu đồ logic………….14

VI Mô hình thực thể liên kết………16

1 Đầu vào……… 16

2 Bảng lựa chọn mục tin……… 17

3 Mô hình thực thể liên kết……….……… 19

VII Thiết kế mô hình dữ liệu logic……… 20

1 Chuyển các thực thể và liên kết thực thể sang lược đồ quan hệ…20 2 Chuyển hóa mô hình quan hệ về 3NF………20

3 Chuyển mô hình E-R sang mô hình quan hệ……….20

4 Vẽ biểu đồ mô hình quan hệ……… 21

VIII Thiết kế cơ sở dữ liệu vật lý………22

1 Ghép các lược đồ quan hệ……….22

2 Thiết kế mô hình vật lý……….22

IX Thiết kế giao diện……… 24

1 Chức năng quản lý bạn đọc………24

2 Chức năng quản lý sách……… 25

3 Chức năng quản lý mượn – trả………27

4 Chức năng quản lý thống kê……… 29

LỜI NÓI ĐẦU

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội và nền kinh tế thịtrường thì công việc quản lý ngày càng khó khăn và phức tạp Công việc quản lý ngàycàng đóng góp một vai trò quan trọng trong các cơ quan, công ty, xí nghiệp Việc áp dụngcác thành tựu của khoa học kỹ thuật nói chung và thành tựu của công nghệ thông tin nóiriêng vào công tác quản lý đã không ngừng phát triển Công tác quản lý ngày càng đượcnhiều các cơ quan và đơn vị quan tâm Nhưng quản lý thế nào và quản lý làm sao cho đạtđược hiệu quả cao nhất như: nhanh, bảo mật, thân thiện Tất cả những yếu tố trên chúng

ta đều có thể nhờ đến những thành tựu của ngành công nghệ thông tin, đó là những phầnmềm trợ giúp quản lý thay cho những tệp hồ sơ dày cộm, thay cho những ngăn tủ đựng

hồ sơ chiếm nhiều diện tích và có thể ta phải mất rất nhiều thời gian để lục lọi, tìm kiếmnhững thông tin hay những dữ liệu quan trọng Tất cả những điều bất tiện ở trên đều cóthể được tích hợp trong phần mềm – một sản phẩm của ngành tin học

Tuy nhiên hiện nay, việc vận dụng ngay các phần mềm chuyên dụng còn là mộtvấn đề gặp không ít khó khăn Các hệ thống tin học hoá chưa đáp ứng được yêu cầu củacác nhà quản lý Để đáp ứng được yêu cầu cấp thiết đó thì đòi hỏi phải có một đội ngũcán bộ chuyên môn có đủ trình độ để phân tích hệ thống quản lý một cách đầy đủ chi tiết

mà không bị thiếu sót hay thừa thông tin Từ đó thiết kế hệ thống thành những chươngtrình thuận tiện trong quá trình làm việc như : tìm kiếm, nhập liệu, thống kê

Với đề tài Quản lý thư viện chúng ta sẽ thấy được tầm quan trọng của việc ứng

dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý, nghiên cứu và tìm kiếm thông tin thư viện

Đây là lần đầu tiên nhóm chúng em thiết kế một hệ thống thực tế, với sự hiểu biết

và kinh nghiệm chưa nhiều nên chắc chắn không tránh khỏi những sai sót và điểm chưahợp lý Chúng em mong thầy bổ sung góp ý để hệ thống được hoàn chỉnh hơn

CHƯƠNG I

MÔ TẢ BÀI TOÁN

I BÀI TOÁN

Thư viện trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội có nhu cầu quản lý

việc sử dụng sách Thư viện làm các áp phích sách gồm các thông tin sau: mã sách, tên

sách, tên tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, tóm tắt nội dung, số bản Sinh

viên muốn đăng kí mượn sách thì tra cứu phích sách rồi ghi vào phiếu yêu cầu mượn Khi

mượn, sinh viên phải sử dụng thẻ thư viện chứa các thông tin về tên, ngày sinh, địa chỉ,

lớp, chuyên ngành của người đọc Mỗi lần mượn sách được ghi nhận bằng phiếu mượn

Khi sinh viên trả sách, việc trả sách được ghi nhận vào dòng ngày trả, tình trạng

trên phiếu mượn và phiếu mượn được lưu để theo dõi

1 Mô tả bài toán bằng lời

Khi thư viện có nhu cầu nhập sách thì thủ thư sẽ lập ra lập phiếu mua sách và gửi tới

nhà cung cấp yêu cầu mượn sách Nhà cung cấp sẽ có thông tin phản hồi lại thư viện KhiNhà cung cấp cung cấp sách cho thư viện thủ thư sẽ tiếp nhận sách và lập phiếu thanhtóan gửi nhà cung cấp

Độc giả có nhu cầu mượn sách độc giả viết phiếu yêu cầu mượn sách rồi chuyển vàophòng mượn sách đăng ký mượn sách, hệ thống sẽ có thông tin phản hồi lai độc giả ,thủ

thư sẽ kiểm tra thông tin phiếu và kiểm tra sách nếu sách có trong kho thì độc giả sẽđược cung cấp sách Khi độc giả trả sách thủ thư sẽ kiểm tra sách và kiểm tra thông tinngười mượn và ghi sổ trả sách ,ghi phiếu thanh toán cho sinh viên.

Cuối ngày hệ thống sẽ phải tổng hợp các hoá đợn sổ sách và tình hình hoạt động choban lãnh đạo và khi có yêu cầu báo cáo

II CÁC HỒ SƠ

 Hỗ trợ làm thẻ thư viện và quản lý thông tin người đọc

 Cập nhật sách mới

 Giúp sinh viên tra cứu sách

 Cho biết đầu sách sinh viên đang mượn và hạn trả

 Số sách còn hay tên người đang mượn và hạn trả

 Hàng tháng thống kê số sách cho mượn theo chủ đề, tác giả, số người mượn, sốngười mượn có phân theo chủ đề Những sách không có người mượn

III KHẢO SÁT HỒ SƠ

Qua khảo sát ta thấy để có thể quản lý được độc giả và sách trong thư viên, thưviện ngoài cáp phích sách, phiếu mượn còn cần các hổ sơ khác để lưu trữ các thông tin

Các hồ sơ bao gồm sổ thông tin độc giả (lưu trữ các thông tin về tên tuổi, ngàysinh, địa chỉ, đơn vị… của độc giả); sổ thông tin sách( bao gồm các thông tin về tên sách,tên tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, nhà cung cấp, ngày nhập về, số bản…); sổ mượntrả ( bao gồm các thông tin về độc giả, tên sách, mã sách, ngày mượn, ngày hẹn trả, ngàytrả…)

CHƯƠNG II PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG

I PHÂN TÍCH TÁC NHÂN VÀ MÔ HÌNH NGHIỆP VỤ

1 Phân tích tác nhân

Từ bảng phân tích ta rút ra tác nhân tới hệ thống là sinh viên (độc giả), và nhàcung cấp

Qua mô tả bài toán ta tìm được 10 luồng thông tin

- 4 luồng từ độc giả đến hệ thống: thông tin sinh viên, thẻ thư viện + phiếu

mượn, sách và thông tin phản hồi.

- 4 luồng từ hệ thống tới sinh viên: thẻ thư viện, thông tin sách, sách và tình trạng sách.

- 1 luồng từ nhà cung cấp tới hệ thống: đáp ứng sách.

- 1 luồng từ hệ thống tới nhà cung cấp: nhu cầu sách.

Ttin sinh viên

Thẻ thư việnThông tin sáchThẻ thư viên + phiếu mượn

SáchSáchTình trạng sáchTTin phản hồi

NHÀ CUNG CẤP

Nhu cầu sách

Đáp ứng sách

II XÂY DỰNG BIỂU ĐỒ PHÂN CẤP CHỨC NĂNG

1 Lập bảng chức năng chi tiết lá

Dựa vào bảng phân tích ta có nhóm các chức năng chi tiết lá như sau :

Các chức năng chi tiết (lá) Nhóm lần 1 Nhóm lần 2

Quản lý thông tin bạn đọc

Quản lý bạn đọcCấp thẻ bạn đọc

Cập nhật sách mới

Quản lý kho sáchTra cứu sách

Mượn sách

Quản lý mượn trảTrả sách

Thống kê sách ko được mượn

2 Thiết lập biểu đồ phân rã chức năng

Quản Lý Thư Viện

Từ bảng chức năng lá ta có biểu đồ phân cấp (phân rã) chức năng

III MÔ TẢ CHI TIẾT CÁC CHỨC NĂNG

1 Chức năng làm thẻ thư viện:

Khi có độc giả có nhu cầu đọc sách( mượn sách) tại thư viện thì quản lý làm thẻthư viện cho người này, việc làm thẻ yêu cầu độc giả cung cấp các thông tin đầy đủ vàchính xác về mình để thư viện lưu lại cho việc theo dõi, quản lý Đồng thời thư viện incác thông tin lên thẻ để độc giả sử dụng trong việc tra cứu hay mượn tài liệu

2 Chức năng quản lý thông tin:

Quản lí thư viện

2.2 Tra cứu sách

3.1 Mượn sách

3.2 Trả sách

4.1 TK sách mượn

4.2 TK sách

còn 4.3 TK người mượn

4.4 TK quá

hạn 4.5 TK sách ko được mượn

Việc quản lý thông tin độc giả bao gồm thêm mới thông tin độc giả vào sổ độcgiả, xóa thông tin các độc giả không còn nhu cầu với thư viện, chỉnh sửa các thông tin sailệnh về độc giả.

3 Chức năng cập nhật sách mới:

Khi có nhu cầu về sách mới thư viện liên hệ với nhà cung cấp để được cung ứngsách Sách mới được nhập về sẽ đưa vào kho và cập nhật thông tin vào sổ thông tin sách,đồng thời bổ sung phích sách mới hoặc tăng số lượng bản sách

Ngoài ra, nếu có sai sót gì về thông tin sách thì chỉnh lí sửa đổi lại cho phù hợp

4 Chức năng tra cứu sách:

Khi độc giả có nhu cầu tìm sách trong thư viện, chức năng này cho phép độc giảcung cấp một giới hạn thông tin về sách cần tìm( tên, tác giả, thể loại…) sau đó tìm kiếm

và đưa ra mã sách cùng các thông tin còn thiếu khác

5 Chức năng mượn sách:

Từ kết quả tìm kiếm độc giả tìm được sách mình cần, chức năng này ghi lại cácthông tin về độc giả và sách đang mượn vào sổ mượn trả cùng ngày tháng mượn và hạntrả

6 Chức năng trả sách:

Khi độc giả đến trả sách, nhân viên thư viện đối chiếu sổ mượn trả, nếu khớp cácthông tin thì ghi vào sổ mượn trả ngày trả và tình trạng sách đem trả Đồng thời, độc giảcho thông tin phản hồi nếu nhân viên có nghi vấn về tình trạng sách

7 Chức năng thống kê sách mượn:

Liệt kê ra các thông tin về đầu sách đang được mượn

8 Chức năng thống kê sách còn:

Liệt kê ra các thông tin về những sách đang còn trong kho

9 Chức năng thống kê người mượn:

Liệt kê ra danh sách độc giả đang mượn sách

10 Chức năng thông kê quá hạn

Liệt kê ra các đâu sách và độc giả mượn quá hạn

11 Chức năng thống kê sách không được mượn:

Liệt kê ra thông tin những sách không được độc giả mượn

IV LIỆT KÊ CÁC HỒ SƠ SỬ DỤNG DỮ LIỆU VÀ MA TRẬN THỰC THỂ-CHỨC NĂNG

V BIỂU ĐỒ LUỒNG DỮ LIỆU

1 Biểu đồ luồng dữ liệu ngữ cảnh

Thông tin sáchThẻ thư viên +phiếu mượn

SáchSách

Tình trạng sách

TT phản hồi

Nhu cầu sáchĐáp ứng sách

0

HỆ THỐNG QUẢN LÝ

THƯ VIỆN

SINH VIÊN

NHÀ CUNG CẤP

2 Biểu đồ luồng dữ liệu mức 0.

4.0THỐNG KÊ

Nhu cầu sách

4 Sổ mượn trả

3 Phiếu mượn

3.0QUẢN LÍ MƯỢN TRẢ

Kết quả tìm kiếm

TT tìm kiếm

3 Biểu đồ luồng dữ liệu logic mức 1

a.Chức năng 1.0 Quản lý bạn đọc.

NV thư viện

4 Sổ mượn trả

5 Sổ TT độc giả

6 Sổ TT sách

4 Chuyển biểu đồ luồng dữ liệu vật lý sang biểu đồ lôgic

c Chức năng 3.0 Quản lý mượn - trả

4.2

TK sách còn

4.5

TK sách ko được mượn

4 Sổ mượn trả

5 Sổ TT độc giả

6 Sổ TT sách

VI MÔ HÌNH THỰC THỂ LIÊN KẾT

Tên

Ngàymượn

Ngày hẹn trả Ngày trả

Tìnhtrạng

Sổ thông tin độc giả:

Sổ thông tin sách:

Mã

sách Tên sách Tên tác giả

Nhà xuất bản

Nhàcungcấp

Năm xuất bản

Số trang

Tóm tắt nộidung

Ngày nhập Số bản

2 Bảng lựa chon mục tin

Tên chính xác của các thuộc

Mã sáchTên sáchĐơn vịNg.mượnNg.hẹn trảNg.trảTình trạng

XXXXX

XXXX

B Sổ thông tin độc giả

XXX

XXX

Mã NCCTên NCC

Số trangTTND

Số bản

XX

XXX

XXXX

X

X

Thuộc tính tên gọi Thực thể tương ứng Thuộc tính Định danh

Mã ĐGTên ĐGNg.sinhĐơn vịĐịa chỉCN

X

Mã sáchTên sáchTên TGNXBNăm XB

Số trangTTND

X

3 Mô hình thực thể liên kết E-R

Tình trạng

MƯỢN

Ng.nhập

VII THIẾT KẾ MÔ HÌNH DỮ LIỆU LÔGIC

1 Chuyển các thực thể và liên kết thực thể sang lược đồ quan hệ

a Chuyển các thực thể

ĐỘCGIẢ(Mã ĐG, Tên ĐG, Ng.sinh, Đơn vị, Địa chỉ, CN ) 1SÁCH(Mã sách, Tên sách, Tên TG, NXB,

Năm XB, Số trang, TTND) 2

b Chuyển các liên kết thực thể

MƯỢN_S(Mã ĐG, Mã sách, Ng.mượn, Ng.hẹn trả) 4

TRẢ_S(Mã sách, Mã ĐG, Ng.trả,

C.CẤP_S(Mã NCC, Mã sách, Ng.nhập, Số bản) 6

2 Chuẩn hóa mô hình quan hệ về 3NF

Các lược đồ quan hệ đã ở dạng chuẩn

3 Chuyển mô hình E-R sang mô hình quan hệ

Giữ nguyên các lược đồ quan hệ

4 Vẽ biểu đồ mô hình quan hệ

6.C.CẤP_S

Mã NCC

Mã sách Ng.nhập

Số bản

3.NCC

# Mã NCC Tên NCC

VIII THIẾT KẾ CƠ SỞ DỮ LIỆU VẬT LÝ

CUNGCAP(MaNCC, MaSach, TenNCC, Soban, Ngaynhap)

1.ĐỘCGIẢ(Mã ĐG, Tên ĐG, Ng.sinh, Đơn vị, Địa chỉ, CN )

DOCGIA(MaDG, TenDG, Ngaysinh, Donvi, Diachi, Chnganh)

2.SÁCH(Mã sách, Tên sách, Tên TG, NXB, Năm XB, Số trang, TTND)SACH(Masach, Tensach, TenTG, NXB, NamXB, Sotrang, TTND)

3 Chức năng quản lý mượn trả

4 Sổ mượn trả

5 Sổ TT độc giả

6 Sổ TT sách

TK sách còn

4.5

TK sách ko được mượn

Máy DOCGIA

MUONTRA SACH