Bài giảng Cơ lý thuyết-Tĩnh học: Chương 5b Cân bằng hệ lực và cân bằng vật rắn cung cấp cho người học những kiến thức như: Cân bằng hệ lực đồng quy; Cân bằng hệ lực song song; Cân bằng hệ lực phẳng; Sơ đồ vật thể tự do. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1CƠ LÝ THUYẾT – TĨNH HỌC
(Engineering Mechanics - Statics)
Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM
Đường Công Truyền
Cân bằng hệ lực và cân bằng vật rắn
Chương 5b:
Trang 2Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 3
• Biết thu gọn một hệ lực về một điểm
• Biết thu gọn một hệ lực song song
• Viết được các phương trình cân bằng của một
hệ lực
• Biết tìm điều kiện cân bằng của một vật rắn từ
đó xác định được các phản lực liên kết tác
dụng lên vật rắn
• Xây dựng được sơ đồ tính phù hợp cho các
bài toán thực tế kỹ thuật.
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Cân bằng hệ lực và cân bằng vật rắn
4
• Điều kiện cần và đủ để một hệ lực cân bằng là véctơ
lực chính và véctơ mômen chính của hệ lực đối với
tâm thu gọn bất kỳ phải đồng thời bằng không.
Trang 3Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
• Điều kiện cần và đủ để một hệ lực đồng quy cân
bằng là véctơ lực chính của hệ lực đó phải bằng
không, hay là tổng hình chiếu của các lực thuộc hệ
lên ba trục tọa độ phải đồng thời bằng không.
Trang 5Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 3
9
• Một hệ lực cân bằng như hình vẽ Xác định góc
nghiêng để N 1 = 2N 2
Cân bằng hệ lực song song
• Điều kiện cần và đủ để một hệ lực song song cân
bằng là tổng hình chiếu của các lực lên trục song
song với chúng và tổng mômen của các lực đối với
hai trục còn lại phải bằng không.
Trang 6Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 11
• Xe rùa cân bằng dưới tác dụng của hệ lực như hình
vẽ Cho P = 500 N Xác định trị số của các lực N B và
N C Các kích thước trên hình có đơn vị là mét.
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 2
12
• Xe tải loại nhỏ cân bằng dưới tác dụng của hệ lực
như hình vẽ Xác định trị số của lực Q để N A = N B
Trang 7Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
được cân bằng là tổng hình chiếu của các lực lên hai
trục tọa độ và tổng mômen của chúng đối với một
điểm bất kỳ trên mặt phẳng chứa các lực đều phải
bằng không.
Trang 8Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 15
• Dạng 2: Ta có thể biểu diễn bằng tập 3 phương
trình cân bằng độc lập khác như sau:
• Trong đó đường thẳng nối A-B không được song song với
trục y ( hay vuông góc trục x).
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Cân bằng hệ lực phẳng
16
• Dạng 3: Ta có thể biểu diễn bằng tập 3 phương
trình mômen cân bằng độc lập khác như sau:
• Trong đó ba điểm A, B và C không thẳng hàng.
Trang 9Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Quy trình phân tích cân bằng hệ lực và vật rắn
– Chiếu các thành phần lực lên các trục tọa độ
• Thiết lập các phương trình cân bằng
• Giải phương trình tìm các phản lực liên kết
Sơ đồ vật thể tự do (Free-Body Diagram)
• Để thiết lập các phương trình cân bằng hệ lực và vật
rắn để giải tìm các ẩn số là các lực, các tốt nhất là vẽ
sơ đồ vật thể tự do.
• Sơ đồ vật thể tự do (Free-Body Diagrams - FBD) là
một phác thảo thể hiện tất cả các lực tác dụng lên
vật rắn
• Thuật ngữ tự do nói lên rằng tất cả các liên kết
được bỏ đi và được thay thế bằng các phản lực liên
kết tác dụng lên vật rắn.
Trang 10Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 19
• Tính phản lực tại các gối A và B Bỏ qua trọng
Trang 11Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
VD1:
21
• Bước 2-3: Thiết lập các phương trình cân bằng và
giải phương trình tìm phản lực liên kết
VD2:
• Tính phản lực tại các gối A và B Bỏ qua trọng
lượng thanh dầm.
Trang 13Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 14Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 1: Tính phản lực tại các gối
28
Trang 15Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 2: Tính phản lực tại các gối
29
Bài tập 3: Tính phản lực tại các gối
Trang 16Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 31
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 5: Tính phản lực tại các gối
32
Trang 17Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 6: Tính phản lực tại các gối
33
Bài tập 7: Tính phản lực tại các gối
Trang 18Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 35
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 9: Tính phản lực tại các gối
36
Trang 19Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 10: Tính phản lực tại các gối
37
Bài tập 11: Tính phản lực tại các gối
Trang 20Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 39
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 13: Tính phản lực tại các gối
40
Trang 21Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 14: Tính phản lực tại các gối
41
Bài tập 15: Tính phản lực tại các gối
Trang 22Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 43
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 17: Tính phản lực tại các gối
44
Trang 23Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 18: Tính phản lực tại các gối
45
Bài tập 19: Tính phản lực tại các gối
Trang 24Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 47
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 21: Tính phản lực tại các gối
48
Trang 25Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 22: Tính phản lực tại các gối
49
Bài tập 23: Tính phản lực tại các gối
Trang 26Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 51
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 25: Tính phản lực tại các gối
52
Trang 27Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 26: Tính phản lực tại các gối
53
Bài tập 27: Tính phản lực tại các gối
Trang 28Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 55
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 29: Tính phản lực tại các gối
56
Trang 29Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 30: Tính phản lực tại các gối
57
Bài tập 31: Tính phản lực tại các gối
Trang 30Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 59
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 33: Tính phản lực tại A và C
60
Trang 31Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 34: Tính phản lực tại ngàm A
61
Bài tập 35: Tính phản lực tại các gối
Trang 32Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 63
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 36: Tính phản lực tại ngàm A
64
Trang 33Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 37: Tính phản lực tại các gối
65
Bài tập 38: Tính phản lực tại các gối
Trang 34Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 67
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 40: Tính lực căng cáp và phản lực tại A
68
Trang 35Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 41: Tính góc nghiêng của thanh dầm
69
Bài tập 42: Tính góc nghiêng của thanh dầm
Trang 36Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền 71
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Thank you!
72