Bài giảng Cơ lý thuyết-Tĩnh học: Chương 3 Lực và mô men lực với mục tiêu giúp các bạn hiểu và xác định được các loại lực, hệ lực và ngẫu lực; Tìm được hợp lực của một hệ lực; Tính được mômen của lực đối với một điểm. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1CƠ LÝ THUYẾT – TĨNH HỌC
(Engineering Mechanics - Statics)
Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM
Đường Công Truyền
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Lực và mô men lực
Chương 3:
2
Trang 2Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Mục tiêu của chương
Sau khi học xong, sinh viên có khả năng:
• Hiểu và xác định được các loại lực, hệ lực
• Lực là đại lượng đặc trưng cho sự tác dụng
tương hỗ cơ học giữa các vật thể mà kết quả
của nó là làm cho vật bị biến dạng hoặc làm
thay đổi trạng thái chuyển động của vật.
Trang 4Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 6Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 7• Một hệ lực được gọi là cân bằng khi chúng
không có tác dụng cơ học lên cơ hệ khảo sát,
nghĩa là F i ~ 0
14
(F 1 , F 2 , … F n ) ~ 0
Trang 8Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Hợp lực
• Nếu một lực tương đương với một hệ lực, thì
lực đó gọi là hợp lực của hệ lực đã cho
• Ký hiệu: R ~ (F 1 , F 2 , … F n )
15
Cặp lực cân bằng
• Một hệ gồm hai lực cân bằng khi hai lực này
cùng tác dụng lên một vật rắn tuyệt đối,
chúng có cùng đường tác dụng, ngược chiều
và cùng độ lớn
• Ký hiệu: (F 1 , F 2 ) ~ 0
Trang 9Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Cặp lực cân bằng
• Tác dụng của lực lên vật rắn tuyệt đối không
bị thay đổi nếu ta trượt lực dọc theo đường
tác dụng của nó.
17
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Lực tác dụng và lực phản tác dụng
lực có cùng đường tác dụng, ngược chiều và
cùng độ lớn.
18
Trang 10Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Mômen của lực
• Mômen của lực đối với một điểm là đại lượng đặc
trưng cho tác dụng làm quay vật quanh điểm đó
Trang 11• Mômen của một lực đối với một điểm bằng không
khi d = 0, phương của lực đi qua điểm lấy mômen
22
Trang 12Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 13Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
VD: Tính mômen của lực đối với điểm o
25
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
VD: Tính mômen của lực đối với điểm o
26
Trang 14Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
VD: Tính mômen của lực đối với điểm o
27
VD: Tính mômen của lực đối với điểm o
• Đáp án:
Trang 15Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 1: Tính mômen của lực đối với điểm o
29
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 2: Tính mômen của lực đối với điểm o
30
Trang 16Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 3: Tính mômen của lực đối với điểm o
31
Bài tập 4: Tính mômen của lực đối với điểm o
Trang 17Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 5: Tính mômen của lực đối với điểm o
33
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 6: Tính mômen của lực đối với điểm o
34
Trang 18Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 7: Tính mômen của lực đối với điểm o
35
Bài tập 8: Tính mômen của lực đối với điểm o
Trang 19Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 9: Tính mômen của lực đối với điểm o
37
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 10: Tính mômen của lực đối với điểm o
38
Trang 20Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 11: Tính mômen của lực đối với điểm o
39
Bài tập 12: Tính mômen của lực đối với điểm o
Trang 21Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Ngẫu lực
• Ngẫu lực là hệ lực chỉ gồm hai lực, có đường
tác dụng song song, ngược chiều và cùng trị
Trang 22Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
• Tính chất của ngẫu lực: Có thể thay đổi trị số của lực
thuộc ngẫu lực và chiều dài cánh tay đòn sao cho véctơ
mômen của nó không thay đổi, thì tác dụng của ngẫu lực
lên vật không thay đổi.
Trang 23của nó, mà không làm thay
đổi tác dụng của ngẫu lực lên
vật.
– Chiếu ngẫu lực lên bất kì trục
tọa độ nào cũng thu được hợp
Trang 24Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 26Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
BT1: Tính mômen của hệ lực đối với các điểm A, B, C, D
51
BT2: Tính mômen của hệ lực đối với các điểm A, B, C
Trang 27Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
BT3: Tính mômen của hệ lực đối với các điểm A, B, C, D
53
Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
BT4: Tính mômen của hệ lực đối với điểm O
54
Trang 28Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
BT5: Tính mômen của hệ lực đối với điểm O
55
BT6: Tính ngẫu lực M để mômen của hệ lực đối với điểm O = 0
Trang 29Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Thank you!
57