Bài giảng Cơ lý thuyết-Tĩnh học: Chương 2 Cân bằng của chất điểm cung cấp cho người học những kiến thức như: Giới thiệu sơ đồ vật thể tự do của chất điểm (free-body diagram – FBD); Trình bày cách giải bài toán cân bằng chất điểm sử dụng các phương trình cân bằng. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1CƠ LÝ THUYẾT – TĨNH HỌC
(Engineering Mechanics - Statics)
Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM
Đường Công Truyền
Cân bằng của chất điểm
(Equilibrium of particle)
Chương 2:
Trang 2Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Nội dung của chương
• Giới thiệu sơ đồ vật thể tự do của chất
điểm (free-body diagram – FBD)
• Trình bày cách giải bài toán cân bằng chất
điểm sử dụng các phương trình cân bằng
3
Chất điểm
• Chất điểm (particle): là đại lượng có khối
lượng nhưng bỏ qua kích thước.
• Ví dụ 1: trái đất có thể xem là
chất điểm khi quay quanh mặt
trời.
• Ví dụ 2: móc treo ở A trên hình có
Trang 3Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Điều kiện cân bằng của chất điểm
• Một chất điểm được gọi là cân bằng (hay cân
bằng tĩnh định) nếu nó đứng yên vị trí hoặc
chuyển động với vận tốc không đổi.
• Điều kiện cân bằng của chất điểm là tổng tất
• Theo định luật 2 Newton về chuyển động, thì
• Điều kiện cân bằng của chất điểm:
• Suy ra
• Hay gia tốc a = 0
Trang 4Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
• Để thiết lập các phương trình cân bằng và giải tìm
các ẩn số là các phản lực , các tốt nhất là vẽ s ơ đồ
vật thể tự do.
• Sơ đồ vật thể tự do (Free-Body Diagrams - FBD) là
một phác thảo thể hiện tất cả các lực tác dụng lên
chất điểm
• Thuật ngữ tự do nói lên rằng tất cả các liên kết
được bỏ đi và được thay thế bằng các phản lực liên
kết tác dụng lên chất điểm.
7
Sơ đồ vật thể tự do
Trang 5Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 6Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Ví dụ 1
• Vẽ sơ đồ vật thể tự do của khối cầu, của dây
CE và của móc ở điểm C Cho khối cầu có khối
Trang 7Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 8Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
• Một chất điểm chịu tác động của hệ lực phẳng
nghĩa là hệ lực nằm trong mặt phẳng xy.
Trang 9Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Quy trình phân tích cân bằng của chất điểm dưới tác dụng của hệ lực phẳng
• Tính lực căng cáp BA và BC cần thiết để chịu
được tải trọng của cylinder D Cho cylinder có
khối lượng 60 kg, g = 9.81 m/s2.
Trang 10Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 11Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Ví dụ 3
• Một hệ thống chịu lực như hình vẽ Cho tải có khối lượng
200 kg, g = 9.81 m/s2 Khả năng chịu lực lớn nhất của mỗi
Trang 12Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Ví dụ 3
• Thiết lập các phương
trình cân bằng
• Do FC> FB nên cáp AC sẽ đạt tới tải trọng giới hạn trước cáp AB Vì vậy,
thay FC= 10 kN vào (2), ta được
23
Ví dụ 4
• Cho đèn có khối lượng 8 kg, g = 9.81 m/s2 Lò xo có độ
cứng 300 N/m và chiều dài khi chưa bị biến dạng là 0.4 m
• Xác định chiều dài cáp AC.
Trang 13Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 14Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 15Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 16Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 17Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 18Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 19Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 20Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 3
• Xác định lực căng trong cáp BC và khoảng cách y
Cho cáp AB có chiều dài 1.5 m và lực căng là 3500
N, cho tải có khối lượng 200 kg
39
Bài tập 3 – Đáp án
Trang 21Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Bài tập 4
• Xác định khối lượng của tải Cho chiều dài ban đầu
khi không có tải của dây AB là 3 m
41
Bài tập 4 – Đáp án
Trang 22Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Trang 23Bài giảng môn học: Cơ lý thuyết – Tĩnh học TS Đường Công Truyền
Thank you!
45