bài 3 phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA)

Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các khu vực thương mại tự do trên thế giới thì các nước trong ASEAN cũng cùng nhau thiết lập một khu vực thương mại tự do dành riêng cho ASEAN được gọi là khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA). Khi tham gia vào AFTA các ảnh hưởng tích cực đã tăng lên đáng kể như xuất nhập khẩu trong nội bộ ASEAN tăng rất nhanh và sự tăng trưởng trong buôn bán được phân phối đồng đều hơn. Bên cạnh đó AFTA cũng tăng cường hỗ trợ, giảm bớt các khó khăn về tài chính và củng cố cơ chế ưu đãi hỗ trợ cho hàng hoá trong thương mại. Để hiểu rõ hơn, tôi sẽ: “Phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA).”

KHOA MÔN PHÁP LUẬT CỘNG ĐỒNG ASEAN

.………

BÀI TẬP HỌC KỲ

ĐỀ BÀI:

Phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại

hàng hoá ASEAN (ATIGA).

MỞb BÀI

Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của

các khu vực thương mại tự do trên thế giới thì các nước trong ASEAN cũng cùng nhau thiết lập một khu vực thương mại tự do dành riêng cho ASEAN được gọi là khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) Khi tham gia vào AFTA các ảnh hưởng tích cực đã tăng lên đáng kể như xuất nhập khẩu trong nội bộ ASEAN tăng rất nhanh

và sự tăng trưởng trong buôn bán được phân phối đồng đều hơn Bên cạnh đó AFTA cũng tăng cường hỗ trợ, giảm bớt các khó khăn về tài chính và củng cố cơ chế ưu đãi hỗ trợ cho hàng hoá trong thương mại Để hiểu rõ hơn, tôi sẽ:

“Phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự

do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp

định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA).”

NỘI DUNG

Asean

Với những người thuộc quốc gia Đông Nam Á, chắc hẳn chẳng còn xa lạ gì với cái tên Asean Asean là tên viết tắt của từ Association of Southeast Asian Nations hay còn gọi là Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á được thành lập vào tháng 8 năm 1967 tại Băng-cốc bởi Bộ trưởng Ngoại giao các nước sáng lập là Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Singapore

Cộng đồng Asean là một nhóm các quốc gia Đông Nam Á gắn bó, hợp tác để giúp nhau phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng hòa bình và có tiếng nói chung trên các diễn đàn thế giới

Hiện Asean có 10 nước thành viên tham gia, bao gồm: Cộng hoà Indonesia, Liên bang Malaysia, Cộng hoà Philippines, Cộng hòa Singapore, Vương quốc Thái Lan, Vương quốc Brunei, Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Liên bang Myanma, Vương quốc Campuchia

ASEAN (ATIGA)

ATIGA là viết tắt của Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ASEAN Trade in Goods Agreement) được ra đời với mục đích điều chỉnh toàn bộ thương mại hàng hóa trong nội khối ASEAN và được xây dựng trên cơ sở tổng hợp các cam kết đã được thống nhất trong CEPT/AFTA cùng các hiệp định, nghị định thư có liên quan

- Nguyên tắc:

Nguyên tắc xây dựng cam kết trong ATIGA là các nước ASEAN phải dành cho nhau mức ưu đãi tương đương hoặc thuận lợi hơn mức ưu đãi dành cho các nước đối tác trong các thỏa thuận FTA mà ASEAN là một bên của thỏa thuận

- Mục tiêu:

Mục tiêu của Hiệp định này là đạt được sự lưu chuyển tự do của hàng hoá trong ASEAN như một trong những công cụ chính để xây dựng thị trường đơn nhất và cơ sở sản xuất chung hướng tới hội nhập kinh tế sâu sắc hơn trong khu vực hướng tới thực hiện Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015

(AFTA)

AFTA là được viết tắt từ ASEAN Free Trade Area, là một trong số khu vực mậu dịch tự do trên thế giới, được thành lập và ký kết nhằm xây dựng, hình thành nên một thị trường thống nhất cả về dịch vụ lẫn dịch vụ trong khu vực Đây cũng được coi như giai đoạn lần thứ hai của hội nhập kinh tế

- Mục tiêu:

+ Tự do hoá và thuận lợi hoá thương mại hàng hoá nội khối bằng cách dỡ bỏ các rào cản thương mại và tiến hành các hoạt động, chương trình thuận lợi hoá thương mại

+ Tăng cường liên kết kinh tế giữa các quốc

gia thành viên ASEAN, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế khác Chế độ thương mại

tự do được thiết lập thông qua AFTA sẽ làm giảm chi phí kinh doanh, tăng hiệu quả

thương mại và hiệu quả kinh tế (trong tất cả các lĩnh vực hợp tác) nhờ quy mô cho các doanh nghiệp và các quốc gia thành viên

+ Tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút

đầu tư của khối kinh tế ASEAN AFTA sẽ tạo ra một nền tảng sản xuất thống nhất trong ASEAN, tạo nên một thị trường lớn hơn với nhiều cơ hội hơn, đồng thời cho phép khai thác các thế mạnh của các nền kinh tế thành viên khác nhau Từ đó, tăng cường khả năng cạnh tranh của khu vực và sức hút đối với các nhà đầu tư cả trong và ngoài khối

+ Thúc đẩy tiến trình xây dựng và thực hiện

thành công AEC Hoàn thành AFTA tức là xây dựng thành công thị trường hàng hoá đơn nhất giữa các nước ASEAN, thị trường hàng hoá đơn nhất này (cùng với thị trường dịch vụ)

sẽ thúc đẩy sự phát triển mạng lưới sản xuất trong khu vực và đưa ASEAN trở thành trung tâm sản xuất toàn cầu, bộ phận quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu

II NỘI DUNG CHÍNH

Để được hưởng ưu đãi về thuế quan, người nhập khẩu hàng hóa từ một nước thành viên ASEAN cần tuân thủ những điều kiện, đó là: Quy tắc xuất xứ, Tiêu chí mặt hàng cụ thể và Vận chuyển trực tiếp cụ thể theo quy định tại Chương 3 của Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA)

Xuất xứ hàng hóa là nơi mà quốc gia, vùng lãnh thổ sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hoặc thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa Tại thời điểm làm thủ tục

nhập khẩu, người nhập khẩu phải nộp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá Mẫu D cho cơ quan Hải quan nước nhập khẩu, tờ khai, các chứng từ chứng minh và các tài liệu khác theo quy định của pháp luật nước thành viên nhập khẩu Người đề nghị cấp Giấy chứng nhận xuất

xứ hàng hoá Mẫu D (C/O) phải là người xuất khẩu, nhà sản xuất, người đại diện có giấy ủy quyền hợp pháp của người xuất khẩu hoặc nhà sản xuất

Hàng hóa nhập khẩu vào lãnh thổ của một nước thành viên từ một nước thành viên khác được coi là có xuất xứ và đủ điều kiện để được hưởng ưu đãi thuế quan nếu hàng hóa đó đáp ứng một trong các quy định về xuất xứ như sau:

- Có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ tại lãnh thổ của một nước thành viên xuất khẩu

- Không có xuất xứ thuần túy hoặc không được sản xuất toàn bộ tại lãnh thổ của một nước thành viên xuất khẩu, nhưng đáp ứng một số quy định về hàm lượng giá trị khu vực, nguyên liệu sản xuất, v.v Nước thành viên cho phép người xuất khẩu được quyết định sử dụng một trong hai tiêu chí sau đây

để xác định xuất xứ hàng hóa (1) Hàm

lượng giá trị khu vực (sau đây gọi tắt là

RVC) của hàng hóa không dưới 40%; (2) Tất

cả nguyên vật liệu không có xuất xứ sử dụng để sản xuất ra hàng hóa đó trải qua

quá trình chuyển đổi mã số hàng hóa (sau

đây gọi tắt là CTC) ở cấp bốn số.

Quy tắc cụ thể mặt hàng được áp dụng như sau:

- Đối với những hàng hóa không xét đến tiêu chí xuất xứ chung như nêu trên, những hàng hóa thuộc danh mục riêng sẽ được coi là hàng hóa có xuất xứ nếu đáp ứng tiêu chí tương ứng quy định cho mặt hàng đó

- Khi quy tắc cụ thể mặt hàng cho phép lựa chọn giữa các tiêu chí RVC, CTC, công đoạn,

chế biến cụ thể (sau đây gọi tắt là SP) hoặc

kết hợp các tiêu chí, mỗi nước thành viên cho phép người xuất khẩu hàng hóa quyết định việc sử dụng tiêu chí tương ứng để xác định xuất xứ hàng hóa

- Khi quy tắc cụ thể mặt hàng quy định 1 hàm lượng RVC nhất định thì việc tính toán dựa trên công thức: Công thức trực tiếp hoặc công thức gián tiếp

- Doanh nghiệp lưu ý rằng tiêu chí CTC, SP chỉ

áp dụng đối với nguyên vật liệu không có xuất xứ

Đối với hàng hoá có xuất xứ của một nước thành viên, được sử dụng làm nguyên vật liệu tại lãnh thổ của một nước thành viên khác để sản xuất ra một hàng hoá đủ điều kiện được hưởng ưu đãi thuế quan, sẽ được coi là có xuất

xứ của nước thành viên nơi việc sản xuất hoặc chế biến hàng hoá đó diễn ra, trừ trường hợp có quy định khác tại Hiệp định ATIGA Nếu RCV của nguyên vật liệu nhỏ hơn 40% thì sẽ được cộng gộp theo quy định

Ngoài 2 tiêu chí chung được áp dụng cho tất

cả các loại mặt hàng là tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực RVC và tiêu chí chuyển đổi mã số

hàng hoá CTC, khoản 2 Điều 28 ATIGA 2009 còn quy định về quy tắc xuất xứ cụ thể cho một số mặt hàng nhất định Những mặt hàng này được liệt kê tại Phụ lục 3 của ATIGA 2009 (Phụ lục về Danh mục các quy tắc xuất xứ mặt hàng cụ thể Nếu hàng hoá đáp ứng được tiêu chí xuất xứ tương ứng quy định cho mặt hàng cụ thể đó sẽ được coi là có xuất xứ ASEAN, cho dù có đáp ứng hay không các tiêu chí RVC và CTC như đã trình bày ở trên

Khoản 1 Điều 32 Hiệp định Thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA) quy định:

“Điều 32 Vận chuyển trực tiếp

1.Hàng hoá sẽ được hưởng ưu đãi thuế quan nếu đáp ứng đầy đủ những quy định của Chương này và phải được vận chuyển trực

tiếp từ lãnh thổ của Quốc gia Thành viên xuất khẩu và Quốc gia Thành viên nhập khẩu.”

Có thể hiểu đơn giản là hàng hoá được vận chuyển từ nước thành viên xuất khẩu tới nước thành viên nhập khẩu

KẾT BÀI

Qua chia sẻ những thông tin về AFTA và phân tích các điều kiện để hàng hoá được hưởng ưu đãi trong khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) theo quy định của Hiệp định thương mại hàng hoá ASEAN (ATIGA) trong bài viết này, mong rằng sẽ giúp mọi người hiểu chính xác các vấn đề liên quan đáng quan tâm Đồng thời biết được khi gia nhập hiệp ước này thì có cơ hội phát triển như thế nào, gặp thách thức ra sao với kinh tế - xã hội Hy vọng, với các thông tin chia sẻ ở trên mọi người có được kiến thức và hiểu biết cho mình, đặc biệt là các bạn làm việc trong hoạt động thương mại hiện nay

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN, Nxb CAND, Hà Nội, 2019;

2. AFTA và những ảnh hưởng với kinh tế các nước ASEAN - Tác giả Rosalinda V Tirona