TÂM lý LÃNH đạo của lý THÔNG TRONG âm mưu cướp CÔNG TRẠNG của THẠCH SANH

7 CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA LÝ THÔNG TRONG ÂM MƯU CƯỚP CÔNG TRẠNG CỦA THẠCH SANH .... Thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Lý Thông trong âm mưu cướp công trạng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT

TÂM LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT

TÂM LÝ VÀ NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO

NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN

1 Mai Nguyễn Thanh Hải K194101454 Nhóm trưởng

7 Nguyễn Thị Nhã Quyên K184070869 Thành viên

9 Nguyễn Thị Lan Anh K194081048 Thành viên

LỜI TRI ÂN

Để có được sự thành công của bài tiểu luận này, chúng em đã nhận được rất nhiều

sự giúp đỡ từ phía thầy cô và các bạn Nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến TS Huỳnh Thanh Tú, người thầy đã nhiệt tình dìu dắt nhóm từ những ngày đầu còn

bỡ ngỡ trong môn học Tâm lý và nghệ thuật lãnh đạo này Những góp ý, nhận xét và chỉnh sửa để nhóm đi đến xây dựng, thực hiện đề tài một cách hoàn thiện nhất Bên cạnh

đó, còn là sự phối hợp giúp đỡ tận tình của các anh chị và các bạn trong lớp K19T để nhóm hoàn thiện việc thuyết trình đề tài của mình hơn

Nhờ môn học này mà chúng em nhận được rất nhiều điều còn hơn là kết quả điểm

số, từ cách phối hợp làm việc với nhau cho đúng tiến độ đến tình đoàn kết, cảm thông chia sẻ và hiểu nhau hơn, đôi lúc có cãi vã, những câu chuyện vui buồn dở khóc dở cười của những ngày đi tập kịch, đi quay clip Nhìn lại, đó là một trong những trải nghiệm tuyệt vời nhất trong quãng đời sinh viên của chúng em Một lần nữa, xin chân thành cảm

ơn thầy cô và các bạn đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho chúng em được học môn học này

Trong quá trình thực hiện đề tài, chắc chắn không thể tránh khỏi những sai lầm, thiếu sót nhưng nhóm đã cố gắng hết mình để thực hiện tốt đề tài này Nhóm chúng em mong nhận được sự nhận xét, góp ý từ thầy và các bạn để nhóm có thể hoàn thiện đề tài của mình một cách hoàn hảo nhất

Nhóm thực hiện xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Phạm vi nghiên cứu 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO 2

1.1 Các khái niệm 2

1.1.1 Tâm lý học 2

1.1.2 Tâm lý học quản lý 2

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý 2

1.2.1 Yếu tố bên trong 2

1.2.1.1 Khả năng ý thức về bản thân 2

1.2.1.2 Năng lực 3

1.2.1.3 Tâm lý cá nhân 3

1.2.2 Các yếu tố chủ quan 3

1.2.2.1 Địa vị xã hội 3

1.2.2.2 Giới tính 3

1.2.2.3 Kinh nghiệm sống 3

1.2.2.4 Tuổi tác 3

1.3 Các thuộc tính tâm lý 4

1.3.1 Tính khí 4

1.3.2 Tính cách 5

1.3.3 Năng lực 5

1.3.3.1 Khái niệm 5

1.3.3.2 Phân loại năng lực 6

1.3.3.3 Các mức độ của năng lực 6

1.4 Nhân cách và sự hình thành nhân cách 7

1.4.1 Khái niệm chung 7

1.4.1.1 Khái niệm 7

1.4.1.2 Xu hướng nhân cách 7

1.4.2 Sự hình thành và phát triển nhân cách 7

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA LÝ THÔNG TRONG ÂM MƯU CƯỚP CÔNG TRẠNG CỦA THẠCH SANH 8

2.1 Thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Lý Thông trong âm mưu cướp công trạng của Thạch Sanh 8

2.1.1 Giới thiệu sơ lược về truyện Thạch Sanh – Lý Thông 8

2.1.2 Tiểu sử của Lý Thông 9

2.1.3 Nỗi niềm Lý Thông 9

2.2 Phân tích thực trạng về về tâm lý lãnh đạo của Lý Thông trong âm mưu cướp công trạng của Thạch Sanh 11

2.2.1 Tính khí 11

2.2.2 Tính cách 11

2.2.3 Năng lực 12

2.3 Đánh giá thực trạng 13

2.3.1 Tính khí 13

2.3.2 Tính cách 14

2.3.3 Năng lực 15

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP CHO TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA LÝ THÔNG TRONG ÂM MƯU CƯỚP CÔNG TRẠNG CỦA THẠCH SANH 16

3.1 Mục tiêu của giải pháp 16

3.2 Giải pháp cho thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Lý Thông 16

3.2.1 Phát huy ưu điểm 16

3.2.2 Khắc phục nhược điểm 17

3.3 Bài học kinh nghiệm 18

KẾT LUẬN 20

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Truyện cổ tích là những truyện truyền miệng dân gian kể lại những câu chuyện tưởng tượng xoay quanh một số nhân vật quen thuộc như nhân vật tài giỏi, nhân vật dũng sĩ, người mồ côi, người em út, người con riêng, người nghèo khổ, người có hình dạng xấu xí, người thông minh, người ngốc nghếch và cả những câu chuyện kể về các con vật nói năng và hoạt động như con người

Lý Thông trong truyện cổ tích Thạch Sanh - Lý Thông đã xuất hiện trong mắt bao thế hệ người Việt Nam là một nhân vật phản diện mưu mô, ích kỷ và không kém phần ác độc, tàn nhẫn nhưng mấy ai hiểu được rằng ẩn sâu trong nội tâm của Lý Thông còn nhiều góc khuất tâm lý mà chúng ta chưa nhìn ra được Chính vì lẽ đó, dưới góc nhìn đa chiều hơn, nhóm đã tái hiện lại truyện cổ tích Thạch Sanh - Lý Thông thông qua những khía cạnh khác từ nhân vật Lý Thông Nhóm hy vọng dựa vào các phân tích, bình luận mà từ đó góp phần đưa ra cái nhìn mới về tâm lý lãnh đạo của Lý Thông cũng như mang đến những giá trị ý nghĩa và bài học nhân văn sâu sắc Bởi sở dĩ truyện cổ tích Việt Nam không chỉ tôn vinh cái thiện mà còn là lòng vị tha, cảm thông sâu sắc đối với mảnh đời đứng trước sự trớ trêu của số phận

Đồng thời, qua việc phân tích thực trạng và đánh giá những ưu, nhược điểm trong tâm lý lãnh đạo của Lý Thông nhóm mong muốn mang đến cho những nhà quản trị những bài học kinh nghiệm cho việc sử dụng nghệ thuật quản lý thông qua tâm lý một cách hiệu quả

2

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO

1.1 Các khái niệm

1.1.1 Tâm lý học

Tâm lý học không chỉ là khoa học về con người, nghiên cứu cái chung trong tâm

tư của con người, những quan hệ tâm lý của con người với nhau Tâm lý học còn là sự hiểu biết về ý muốn, nhu cầu thị hiếu của người khác, là cách cư xử, cách xử lý tình huống của người nào đó hay cũng chính là khả năng chinh phục đối tượng

Ngày nay đã trở thành một cơ sở khoa học quan trọng của toàn bộ quá trình quản

lý Việc nghiên cứu về tâm lý quản lý sẽ góp phần cải tiến nâng cao hiệu quả quản lý, làm tốt việc tuyển chọn, bồi dưỡng và sử dụng nhân sự

1.1.2 Tâm lý học quản lý

Tâm lý học quản lý giúp cho người lãnh đạo nghiên cứu tâm lý những người dưới quyền mình, nhìn thấy được các hành vi của cấp dưới, sắp xếp nhân sự một cách hợp lý phù hợp với khả năng của họ Một nhà quản trị giỏi không những cần nắm vững những kiến thức kinh tế, kỹ thuật và quản lý mà còn cần am hiểu về tâm lý Để hiểu rõ hơn về tâm lý học quản lý chúng ta cần phải nghiên cứu các thuộc tính tâm lý cá nhân bao gồm là: tính khí, tính cách, năng lực

1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý

1.2.1 Yếu tố bên trong

1.2.1.1 Khả năng ý thức về bản thân

Một cách thức để người lãnh đạo chế ngự áp lực công việc là phát triển những suy nghĩ phóng đại tầm quan trọng của bản thân và tự phóng đại bản thân, đi kèm nhu cầu được ngưỡng mộ, phát triển cảm giác về danh vọng, tin tưởng rằng họ xứng đáng với sự đối xử đặc biệt và quy tắc, luật lệ chỉ dành cho cấp dưới Do họ không có các tình huống cần sự cảm thông nên dẫn đến họ thiếu đi sự đồng cảm Thông thường họ tự trói buộc bởi các vấn đề về quyền lực, địa vị, danh vọng và sự thịnh vượng, bị ám ảnh bởi

sự ghen tị, oán hận, báo thù người khác

1.2.1.2 Năng lực

Năng lực lãnh đạo là tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và hành vi thái độ mà một nhà lãnh đạo cần có Khả năng ra quyết định là một trong những yếu tố tiên quyết khẳng định tố chất của nhà lãnh đạo Tâm lý lãnh đạo quyết định phần lớn đến phong cách lãnh đạo, khả năng nhận định vấn đề đúng hay sai một cách công tâm

1.2.1.3 Tâm lý cá nhân

Áp lực tâm lý mà nhà lãnh đạo thường gặp như sự đơn độc của việc chỉ huy, bệnh tham quyền lực, lo lắng bị ghen ghét và trầm cảm Một số các áp lực mà nhà lãnh đạo thường trải qua là sự đơn độc của quyền lực hay tham quyền lực Tất cả quá trình tâm

lý này có thể gây ra lo lắng, trầm cảm tác động ngược trở lại gây ra các hành vi vô trách nhiệm ảnh hưởng đến văn hóa tổ chức và quá trình ra quyết định

1.2.2 Các yếu tố chủ quan

1.2.2.1 Địa vị xã hội

Khi người lãnh đạo đạt được chức vụ cao và nắm trong tay quyền lực lớn thường không có nhiều thời gian hay sự tương tác để dễ dàng cảm thông và thấu hiểu nhân viên của mình

1.2.2.2 Giới tính

Giới tính cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý quản lý Phụ nữ thường có tâm lý nhạy cảm, ứng xử linh hoạt hơn nam giới vì vậy sẽ hài hòa hơn trong công việc và đối xử với người khác thiên về tình cảm

4 Ngoài ra, tâm lý lãnh đạo cũng bị tác động bởi các yếu tố khách quan như môi trường và văn hóa Quản lý tâm lý là một nghệ thuật, nhà tâm lý phải biết tự chủ các hành vi của mình, không ngừng rèn luyện tính cách

1.3 Các thuộc tính tâm lý

1.3.1 Tính khí

Trong tâm lý học, khí chất (còn được gọi là tính khí) được xem là các đặc tính của sự biểu hiện nhân cách, phụ thuộc vào những đặc điểm cơ thể con người Khí chất tạo ra các diện mạo nhất định của toàn bộ hoạt động ở mỗi cá thể

Khí chất nóng:

Những người thuộc tính khí này thường nhiệt tình, thẳng thắn, quyết đoán, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm, có khả năng lôi cuốn người khác Họ yêu, ghét rõ ràng, sống thiên về tình cảm, hay để tình cảm lấn át lý trí và có khả năng thích nghi với môi trường cao Song, nhóm người này thường vội vàng, hấp tấp, nóng nảy, khó kiềm chế, bảo thủ, hiếu thắng, không kiên trì; khi rơi vào hoàn cảnh khó khăn sẽ thường không

tự chủ được bản thân

Khí chất linh hoạt:

Nhóm người có tính khí linh hoạt thường sở hữu tư duy, nhận thức nhanh, lắm sáng kiến, nhiều mưu mẹo, có khả năng thích nghi với mọi môi trường hoàn cảnh Họ rất lạc quan yêu đời, nhanh nhẹn, có tài ngoại giao, có khả năng tổ chức Nhưng họ hay vội vàng, hấp tấp, tư tưởng rất dễ thay đổi, là người dễ phát sinh tình cảm nhưng đa phần không bền lâu Làm việc nhanh nhưng chất lượng không cao, hiệu quả công việc lại phụ thuộc vào hứng thú đối với công việc đó

Khí chất lạnh:

Những người có khí chất lạnh thường chắc chắn, cẩn thận, điềm đạm, làm việc

có kế hoạch, biết cân nhắc trước khi hành động, làm chủ được tình huống và vô cùng kiên định Nhưng do làm việc có phần nguyên tắc, cứng nhắc, đôi khi máy móc dễ làm mất thời cơ, khó thích nghi với môi trường sống

Khí chất yếu:

Những người thuộc tính khí này có tính tự giác cao, kiên trì trong công việc, làm việc rất cẩn thận, chu đáo song lại hay nghĩ, dễ bị tổn thương, không chịu được sức ép công việc

1.3.2 Tính cách

Tính cách khác với tính tình, tính khí hay cá tính Tính cách là yếu tố quan trọng nhất của con người Người ta thường đánh giá hành động, lời nói, và đôi khi là suy nghĩ của một người để suy ra tính cách, và cuối cùng là kết luận về bản chất người đó

Tính tốt:

Tính tốt giúp cho những người xung quanh ta cảm thấy dễ chịu, hài lòng, nhiều khi mến phục và yêu quý Sau đây là một vài tính tốt quan trọng trong thời đại ngày nay: khiêm tốn, vị tha, khoan dung, kiên nhẫn, chịu khó, hòa đồng, cởi mở, vui vẻ, hoạt bát

Tính xấu:

Tính xấu thường gây ra những tai hại hay bực bội cho người khác nên bị ghét và lên án Cũng có vài tính xấu không gây ảnh hưởng đến ai, nên không hoàn toàn bị chê trách Mọi tính xấu trên đời này đều bắt nguồn từ sự ích kỷ Sau đây là vài tính xấu phổ biến: ích kỷ (tính xấu này là động cơ chủ yếu để phát triển những tính xấu khác), khoe khoang, ba hoa, vụ lợi, thích lợi dụng…

Học tính tốt, bỏ tính xấu, hai thứ sẽ bổ sung cho nhau vào tâm con người, khiến

nó thanh khiết, tươi đẹp và hoàn hảo hơn

6

1.3.3.2 Phân loại năng lực

Xét về trình độ phát triển: năng lực sáng tạo, năng lực tái tạo

Xét về chức năng: năng lực chung, năng lực riêng

Mối liên hệ giữa tính khí, tính cách và năng lực:

Tính khí là yếu tố có tính chất bẩm sinh Qua các tác động cụ thể từ môi trường

và quá trình, kèm theo sự tác động từ gia đình và xã hội, tính khí sẽ tác động đến tính cách

Tính cách bao gồm 2 yếu tố là đạo đức và tác phong:

+ Trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế theo hướng phát triển kinh tế thị trường như hiện tại, nền đạo đức mới mà chúng ta đang xây dựng càng phải hướng tới hệ giá trị tinh thần này, coi đó như là nhân tố chủ đạo chi phối toàn bộ mục đích sống, lẽ sống,

lý tưởng sống của mỗi một con người, mỗi cá nhân trong xã hội

+ Tác phong được hình thành dựa trên cơ sở về những yếu tố như tư tưởng, đạo đức, lối sống,… Ngoài ra, tác phong của con người cũng có thể bị thuyết phục bởi người khác, tức bị ảnh hưởng bởi những hành vi của người khác Tác phong chính là yếu tố bộc lộ rõ nhất về tính cách của một người

Năng lực của con người phụ thuộc vào tính cách Tính cách có thể do bẩm sinh hoặc do rèn luyện và học tập lâu ngày mà hình thành

1.4 Nhân cách và sự hình thành nhân cách

1.4.1 Khái niệm chung

1.4.1.1 Khái niệm

Nhân cách được định nghĩa là một tập hợp các đặc tính của những kiểu mẫu hành

vi, nhận thức, và cảm xúc được hình thành từ các yếu tố sinh học và môi trường

Nhân cách bao gồm bốn đặc điểm cơ bản gồm: tính thống nhất, tính ổn định, tính tích cực và tính giao lưu

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách gồm bẩm sinh

di truyền, do yếu tố môi trường, giáo dục và hoạt động tích cực của cá nhân

Hoạt động là hình thức tích cực nhất, là phương thức tồn tại của con người Nhờ

có hoạt động mà mối quan hệ của con người với thế giới xung quanh được thiết lập Việc hình thành và phát triển nhân cách phải thông qua hoạt động và giao lưu Nếu chỉ hình thành nhân cách bằng lời khuyên, bài giảng thì hiệu quả đem lại rất thấp

8

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ TÂM LÝ LÃNH ĐẠO CỦA

LÝ THÔNG TRONG ÂM MƯU CƯỚP CÔNG TRẠNG CỦA THẠCH SANH 2.1 Thực trạng về tâm lý lãnh đạo của Lý Thông trong âm mưu cướp công trạng của Thạch Sanh

2.1.1 Giới thiệu sơ lược về truyện Thạch Sanh – Lý Thông

Câu chuyện kể về Thạch Sanh, một chàng trai mồ côi làm nghề đốn củi, sống một mình trong túp lều dưới gốc đa Một ngày, chàng vô tình gặp được Lý Thông, một người hành nghề bán rượu sau đó cùng kết nghĩa anh em Lúc bấy giờ trong vùng có một con Chằn tinh quấy nhiễu, dân chúng bèn lập miếu thờ và hàng năm nộp cho nó một mạng người để họ được yên ổn làm ăn

Năm ấy, đến lượt Lý Thông phải nộp mạng Hắn bèn tính kế để Thạch Sanh thế mạng cho mình Thạch Sanh đã chiến đấu và giết chết được Chằn tinh nhưng bị Lý Thông đoạt công Sau đó, Lý Thông được nhà vua trọng dụng phong làm đô đốc Bấy giờ có công chúa xinh đẹp đang tuổi kén chồng, một hôm bị con yêu tinh Đại bàng sà xuống bắt đi mất Buồn rầu, nhà vua truyền cho Lý Thông đi tìm và hứa nếu tìm được

sẽ gả công chúa và truyền ngôi cho Lúc công chúa lâm nguy, Thạch Sanh đang ở bên gốc đa, bỗng nhìn thấy Đại bàng cắp người bay qua, liền giương cung bắn trúng một cánh Lần theo vết máu, Thạch Sanh biết được cái hang ẩn náu của Đại bàng

Để cứu công chúa, Lý Thông tìm đến Thạch Sanh và nhờ chàng tìm cách giải cứu Sau khi đưa được công chúa an toàn rời khỏi hang thì Lý Thông liền cho quân lính lấy đá lấp kín cửa hang, mưu giết chết Thạch Sanh để tranh công lần nữa Trong hang, Thạch Sanh đã đánh nhau một trận dữ dội với Đại bàng, giết chết được ác thú và cứu được thái tử con vua Thủy Tề Để đền ơn, vua Thủy Tề mời chàng xuống thủy cung chơi Khi Thạch Sanh lên bờ, vua tặng chàng vô số châu báu nhưng chàng chỉ xin một cây đàn thần

Vì oán Thạch Sanh, hồn Chằn tinh và Đại bàng lấy trộm châu báu trong cung rồi

vu cho chàng, Thạch Sanh bị tống giam Trong ngục, chàng lấy cây đàn thần ra gảy để bày tỏ nỗi lòng