Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật đặc sắc bằng chính ngôn ngữ riêng biệt của mình bằng những giai điệu trầm bổng, sự phong phú của âm hình tiết tấu, cường độ, hòa âm, âm sắc trường độ đã tạo nên một loại hình nghệ thuật giúp trẻ phát triển năng lực cảm xúc, sáng tạo, tưởng tượng tập trung chú ý và khả năng diễn tả. Bản chất của âm nhạc là niềm vui lạc quan, yêu đời và nâng con người đến tình cảm cao thượng. Âm nhạc trực tiếp tác động vào tâm hồn, chiếm lĩnh ý thức con người cảm thụ tinh tế theo từng hoàn cảnh, từng lứa tuổi. Nó tồn tại trong suốt quá trình phát triển xã hội, nó gắn bó với con người từ khi chào đời cho đến khi về cõi vĩnh hằng. Với trẻ em, âm nhạc như dòng sữa mẹ nuôi dưỡng tinh thần, như nhịp cầu nối tâm thúc trẻ với mọi bài học về cuộc sống. Mặt khác âm nhạc còn là phương tiện phát triển năng lượng nhận thẩm mĩ, đạo đức, thể chất, trí tuệ, tạo tiền đề cho sự phát triển nhân cách toàn diện. Trẻ có thể cảm nhận âm nhạc ngay từ khi còn trong bụng mẹ, cho tới lúc còn nằm trong nôi trẻ có thể vẩy tay hay hướng mình về phía phát ra tiếng nhạc, trẻ mầm non dễ xúc cảm, ngây thơ trong sáng nên được tiếp xúc với những âm nhạc là điều không thể thiếu. Với những âm thanh tuyệt vời thì không những trẻ mầm non muốn cử động mình, vỗ tay, nhún nhảy theo những tiết tấu vui nhộn, trong trẻo đó mà ở mỗi người trong chúng ta đều muốn lắc lư theo tiết tấu nhạc. Nhiều khi chỉ cần nghe thấy âm nhạc phát ra thì trẻ sẽ có những động tác múa tự phát, ngẫu hứng độc đáo theo phong cách riêng biệt của mỗi trẻ. Với vai trò quan trọng như vậy âm nhạc đã trở thành nội dung cần thiết cho chương trình Giáo dục Mầm non, trong đó hoạt động dạy trẻ vận động theo nhạc đóng vai trò quan trọng. Vận động theo nhạc là một loại hình kết hợp giữa âm nhạc với các động tác múa hay phối hợp cùng các đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo nhạc, hoạt động này giúp trẻ phát triển cảm giác về nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc. Các động tác múa giúp trẻ có những kĩ năng vận động đẹp, từ đó biết so sánh lựa chọn vẻ đẹp của múa (Phạm Thị Hòa - Giáo dục âm nhạc Mầm non). Giữa âm nhạc và vận động có mối liên hệ trực tiếp, xuất phát từ cơ sở sinh lý, đó là cơ quan thính giác và cơ quan cảm giác về chuyển động và thăng bằng. Nhà tâm lý học B.N Chep-lô-va cho rằng: “Việc tri giác âm nhạc xảy ra cùng lúc hoàntoàn trực tiếp với phản ứng vận động âm nhạc theo diễn biến thời gian”. Ở đây âm nhạc giữ vai trò chủ đạo còn vận động là công cụ thể hiện hình tượng âm nhạc, nhằm giúp cho việc thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ theo đúng chương trình quy định của Bộ Giáo dục. Trong nhiều tình trạng thực tế nhiều giáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa biết vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, và nhất là chưa có biện pháp thiết thực áp dụng trong quá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu. Vì vậy, việc áp dụng biện pháp tiên tiến để giúp cho trẻ Mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết cần được chú trọng. Từ đó tôi cảm thấy việc dạy trẻ vận động theo nhạc ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành phát triển của trẻ, nên tôi muốn nghiên cứu để góp phần tìm ra “Biện pháp nâng cao khả vận động theo nhạc cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động âm nhạc ở trường Mầm non”.
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Để có thể hoàn thành tốt đề tài “Biện pháp nâng cao khả vận động theo nhạc
cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động âm nhạc ở trường Mầm non”, chúng tôi xin bày tỏ
lòng biết ơn sâu sắc tới Thạc sĩ … đã tận tình hướng dẫn và góp ý trong suốt quátrình nghiên cứu đề tài
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, các cô giáo, cán bộ nhânviên, phụ huynh cùng các em học sinh Trường mầm non XYZ, thành phố …, đã tạođiều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành đề tài
Trong thời gian thực hiện đề tài này, chúng tôi không thể tránh khỏi nhữngsai sót, kính mong quý thầy cô giáo quan tâm, đóng góp ý kiến giúp chúng tôi cókinh nghiệm trong việc thực hiện nghiên cứu tiếp theo
Xin chân thành cảm ơn!
, Ngày tháng năm 2020
Người thực hiện
Trang 3
MỤC LỤC
MỤC LỤC 13
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1 Lí do chọn đề tài 1
4.1 Đối tượng nghiên cứu 3
4.2 Phạm vi nghiên cứu 3
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 3
Hệ thống hóa những kiến thức, vấn đề liên quan đến đề tài thông qua sách, báo, tạp chí, tiểu luận của những anh chị khóa trước, mạng Internet,… để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu 3
Âm sắc: là chất lượng của âm thanh Âm sắc phụ thuộc vào cấu tạo vật thể đàn hồi Vật thể đànhồi khác nhau có các dao động khác nhau 5
1.2.2 Khái niệm vận động theo nhạc 5
a Tạo môi trường âm nhạc 17
b Sử dụng một cách có hiệu quả 18
c Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học 18
3.4.1 Trong tiết học 19
3.4.2 Dạy trẻ ở mọi lúc, mọi nơi 19
3.4.3 Tổ chức cho trẻ trong ngày hội, ngày lễ 20
Kết luận và kiến nghị 21
2 Kiến nghị 21
Trang 5DANH MUC BẢNG BIỂU
TrangBảng 1: Khảo sát kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ 4 - 5 tuổi…………
Trang 6Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật đặc sắc bằng chính ngôn ngữ riêng biệtcủa mình bằng những giai điệu trầm bổng, sự phong phú của âm hình tiết tấu,cường độ, hòa âm, âm sắc trường độ đã tạo nên một loại hình nghệ thuật giúp trẻphát triển năng lực cảm xúc, sáng tạo, tưởng tượng tập trung chú ý và khả năng diễn
tả Bản chất của âm nhạc là niềm vui lạc quan, yêu đời và nâng con người đến tìnhcảm cao thượng Âm nhạc trực tiếp tác động vào tâm hồn, chiếm lĩnh ý thức conngười cảm thụ tinh tế theo từng hoàn cảnh, từng lứa tuổi Nó tồn tại trong suốt quátrình phát triển xã hội, nó gắn bó với con người từ khi chào đời cho đến khi về cõivĩnh hằng Với trẻ em, âm nhạc như dòng sữa mẹ nuôi dưỡng tinh thần, như nhịpcầu nối tâm thúc trẻ với mọi bài học về cuộc sống Mặt khác âm nhạc còn là phươngtiện phát triển năng lượng nhận thẩm mĩ, đạo đức, thể chất, trí tuệ, tạo tiền đề cho
sự phát triển nhân cách toàn diện Trẻ có thể cảm nhận âm nhạc ngay từ khi còntrong bụng mẹ, cho tới lúc còn nằm trong nôi trẻ có thể vẩy tay hay hướng mình vềphía phát ra tiếng nhạc, trẻ mầm non dễ xúc cảm, ngây thơ trong sáng nên được tiếpxúc với những âm nhạc là điều không thể thiếu Với những âm thanh tuyệt vời thìkhông những trẻ mầm non muốn cử động mình, vỗ tay, nhún nhảy theo những tiếttấu vui nhộn, trong trẻo đó mà ở mỗi người trong chúng ta đều muốn lắc lư theo tiếttấu nhạc Nhiều khi chỉ cần nghe thấy âm nhạc phát ra thì trẻ sẽ có những động tácmúa tự phát, ngẫu hứng độc đáo theo phong cách riêng biệt của mỗi trẻ Với vai tròquan trọng như vậy âm nhạc đã trở thành nội dung cần thiết cho chương trình Giáodục Mầm non, trong đó hoạt động dạy trẻ vận động theo nhạc đóng vai trò quantrọng
Vận động theo nhạc là một loại hình kết hợp giữa âm nhạc với các động tácmúa hay phối hợp cùng các đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo nhạc, hoạt động này giúptrẻ phát triển cảm giác về nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúngcác ấn tượng nghe được trong âm nhạc Các động tác múa giúp trẻ có những kĩ năngvận động đẹp, từ đó biết so sánh lựa chọn vẻ đẹp của múa (Phạm Thị Hòa - Giáodục âm nhạc Mầm non) Giữa âm nhạc và vận động có mối liên hệ trực tiếp, xuấtphát từ cơ sở sinh lý, đó là cơ quan thính giác và cơ quan cảm giác về chuyển động
và thăng bằng Nhà tâm lý học B.N Chep-lô-va cho rằng: “Việc tri giác âm nhạc
xảy ra cùng lúc hoàntoàn trực tiếp với phản ứng vận động âm nhạc theo diễn biến thời gian” Ở đây âm nhạc giữ vai trò chủ đạo còn vận động là công cụ thể hiện
Trang 7hình tượng âm nhạc, nhằm giúp cho việc thực hiện giáo dục âm nhạc cho trẻ theođúng chương trình quy định của Bộ Giáo dục Trong nhiều tình trạng thực tế nhiềugiáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa biết vậndụng lý thuyết vào thực tiễn, và nhất là chưa có biện pháp thiết thực áp dụng trongquá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu Vì vậy, việc áp dụngbiện pháp tiên tiến để giúp cho trẻ Mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết cầnđược chú trọng.
Từ đó tôi cảm thấy việc dạy trẻ vận động theo nhạc ảnh hưởng rất lớn đếnviệc hình thành phát triển của trẻ, nên tôi muốn nghiên cứu để góp phần tìm ra
“Biện pháp nâng cao khả vận động theo nhạc cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động âm nhạc ở trường Mầm non”.
bị suy giảm tinh thần do tuổi tác hoặc các bệnh tinh thần như trầm cảm bởi chơinhạc có thể giúp làm chậm, ngăn ngừa hoặc thậm chí là đảo ngược quá trình suygiảm tinh thần
Nhạc sĩ Piano, Jentzsch cho biết: “Âm nhạc không chỉ làm cho cuộc sống
của chúng ta thêm phong phú mà còn mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động thể chất
và đời sống tinh thần của con người, thậm chí còn nhiều hơn gấp nhiều lần so với những nghiên cứu khoa học đã từng được công bố trước đây”.
Qua đề tài của nhóm nghiên cứu âm nhạc đã được áp dụng vào giảng dạy ởcác trường mầm non và mang lại hiệu quả rất hữu ích Qua quá trình giảng dạy thìtrên một số trang web các giáo viên Mầm non cũng đã đưa ra được nhiều sáng kiến
kinh nghiệm nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc như: “ một số
biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo” của Phạm Thị
Thảo (web://violet.vn) cũng đã nêu lên việc sử dụng phương tiện dạy học bằng nhạc
cụ, nhưng chưa nói rõ được việc giúp trẻ phát triển vận động Âm nhạc đã được ápdụng vào giảng dạy ở các trường mầm non và mang lại hiệu quả rất hữu ích Quaquá trình giảng dạy thì trên một số trang web các giáo viên Mầm non cũng đã đưa
ra được nhiều sáng kiến kinh nghiệm nhằm góp phần nâng cao chất lượnggiáodục
âmnhạc như: "Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc trong đời
sống hằng ngày đối với trẻ mầm non"," Giúp trẻ phát triển toàn diện qua môn âm nhạc", "pháttriển khả năng cảm thụ âm nhạc cho trẻ", "Những biện pháp rèn luyện
kỹ năng ca hát cho trẻ 4 tuổi" (web:htpp//mamnon.com) Bên cạnh đó cũng có
nhiều đề tài giúp nâng cao khả năng vận động cho trẻ “nâng cao chất lượngbộ môn
thể dục cho trẻ”.“Một số biện pháp gợi ý tưởng cho trẻ trong hoạt động phòng thể
Trang 8Âm nhạc có một mối liên kết chặt chẽ với sự vận động của trẻ, khi trẻ đượcvận động một cách hợp lý có khoa học thì trẻ sẽ góp phần giúp trẻ phát triển tốt vềmặt thể chất, khi trẻ đã có một cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai, một thân hình đẹp thì trẻ
sẽ hứng thú tham gia vào các hoạt động âm nhạc Hơn thế những giai điệu âm nhạctrong sáng, vui tươi, sẽ tạo cho trẻ tâm thề hòa nhập vận động theo nhạc Để gópphần vào việc nâng cao kỹ năng vận động cho trẻ lớp chồi tôi đi sâu vào nghiên cứumột số biện pháp nâng cao khả năng vận động theo nhạc cho trẻ lớp chồi (4-5 tuổi)thông qua hoạt động âm nhạc Để giúp trẻ hình thành những kỹ năng vận động tốthơn làm nền tảng để trẻ phát triển về sau
3 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng tổ chức vận động theo nhạc cho trẻ 4 – 5 tuổi thôngqua các hoạt động âm nhạc nhằm đề xuất biện pháp nâng cao khả năng vận độngtheo nhạc cho trẻ 4 – 5 tại trường mầm non XYZ
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp nâng cao khả vận động theo nhạc cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động
âm nhạc, Trường mầm non XYZ
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Biện pháp nâng cao khả vận động cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động âm nhạc ởtrường Mầm non XYZ, thành phố , tỉnh , năm học 2020 – 2021
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận
Hệ thống hóa những kiến thức, vấn đề liên quan đến đề tài thông qua sách,báo, tạp chí, tiểu luận của những anh chị khóa trước, mạng Internet,… để xây dựng
cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu
5.2 Phương pháp quansát Sư phạm
- Dự các tiết học âm nhạc ở lớp trong trường mầm non
- Quan sát trẻ vận động theo nhạc, quan sát trẻ thực hiện bài tập cô giao đểxác định mức độ nhận thức kĩ năng của trẻ
5.3 Phương pháp phỏng vấn
- Trao đổi trực tiếp với giáo viên và trẻ ở lớp học
- Trao đổi trực tiếp với một số giảng viên chuyên ngành âm nhạc
Trang 9- Tiếp xúc và trao đổi trực tiếp với giáo viên, trẻ và cả phụ huynh trẻ về đặcđiểm cũng như khả năng vận động theo nhạc của trẻ.
+ Trò chuyện với trẻ nhằm tìm hiểu khả năng vận động của trẻ cũng như tâmtrạng, cảm nhận của trẻ về trò chơi (mức độ khó hay dễ, thích hay không thích)trong âm nhạc
+ Phỏng vấn các giáo viên: tình huống Sư phạm thường gặp (thuận lợi, khókhăn) khi dạy trẻ vận động theo nhạc và khi tổ chức những trò chơi cho trẻ nhằmhình thành, phát triển khả năng vận động cho trẻ theo từng độ tuổi
+ Trao đổi trò chuyện với phụ huynh trẻ về đặc điểm, khả năng vận độngtheo nhạc cho trẻ
5.6 Phương pháp thống kê
Sử dụng thuật toán thống kê nhằm xử lí số liệu và kết quả thu thập đượcphục vụ cho quá trình nghiên cứu đề tài
6 Những đóng góp mới của đề tài
- Xây dựng cơ sở lí luận về một số biện pháp nâng cao khả vận động theonhạc cho trẻ 4-5 tuổi qua hoạt động âm nhạc ở trường mầm non
- Khảo sát, tìm hiểu thực trạng vận động theo nhạc của trẻ 4-5 tuổi qua hoạtđộng âm nhạc tại Trường Mầm non XYZ, thành phố , tỉnh
- Đề suất ý kiến góp phần nâng cao khả vận động theo nhạc cho trẻ 4-5 tuổiqua hoạt động âm nhạc ở trường mầm non
7 Kết cấu của đề tài:
Chương 1 Cơ sở lí luận
1.1 Âm nhạc và vai trò của âm nhạc
1.1.1 Khái niệm âm nhạc
Âm nhạc như một món ăn tinh thần của con người qua nhiều thập kỉ, vì vậy
mà âm nhạc được hiểu theo nhiều cách khác nhau như:
Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật dùng âm thanh và nhịp điệu để diễn đạttình cảm và cảm xúc của con người Nó được chia hai thể loại chính: thanh nhạc vàkhí nhạc Thanh nhạc là âm nhạc dựa trên lời hát thể hiện rõ ý tưởng và tình cảm.Khí nhạc là âm nhạc dựa trên âm thanh thuần túy của nhạc cụ, nên trừu tượng, gâycảm giác và sự liên tưởng
Âm nhạc là một môn nghệ thuật phối hợp âm thanh theo những quy luật nhấtđịnh Âm nhạc bắt nguồn từ những âm thanh trong cuộc sống,nó phản ánh nhữngtình cảm của con người Âm thanh có cao độ rõ ràng, có giai điệu và nhịp điệu,những âm thanh đó gọi là âm thanh có tính nhạc, chúng có 4 thuộc tínhsau:
Cao độ: là độ cao thấp của âm thanh phụ thuộc vào tần số dao động Tần sốdao động càng lớnthì âm thanh càng cao và ngược lại
Trường độ: là độ dài ngắn của âm thanh phụ thuộc vào sóng âm tồn tại trongmôi trường không khí
Cường độ: là độ mạnh, nhẹ, to, nhỏ của âm thanh, phụ thuộc vào biên độ dao
Trang 10động Biên độ càng lớn thì âm thanh càng to và ngược lại.
Âm sắc: là chất lượng của âm thanh Âm sắc phụ thuộc vào cấu tạo vật thể
đàn hồi Vật thể đànhồi khác nhau có các dao động khác nhau.
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan bằngnhững hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh Cùng với các yếu tố diễn tả âmnhạc như: giai điệu, âm sắc, cường độ, hòa âm, cách cấu tạo, hình thức…, bản chấtthời gian trong âm nhạc làm cho nó có thể truyền đạt sự vận động của các tình cảm
và ý tưởng trong tất cả những sắc thái tinh tế nhất
1.1.2 Vai trò của âm nhạc đối với đời sống của con người
Âm nhạc nảy sinh từ quá trình lao động của con người và hỗ trợ trở lại đểcon người sản xuất và sáng tạo Âm nhạc gắn liền với con người từ lúc chào đời tớikhi giã từ cuộc sống Những khúc hát ru, những bài hát đồng dao trong trò chơi củatrẻ những điệu hò trong lao động, các điệu múa trong kho tàng âm nhạc dân gian làcội nguồn của nghệ thuật âm nhạc Âm nhạc có sức mạnh vô cùng to lớn trong việcthể hiện một cách tinh tế thế giới nội tâm của con người Những rung cảm hết sức tếnhị của niềm vui, đau khổ, suy tư, ước vọng, tin tưởng…đối với các sự vật, hiệntượng và các mối quan hệ trong đời sống một cách đầy đủ và đa dạng
Âm nhạc tác động trực tiếp vào lĩnh vực tình cảm của con người, còn có khảnăng thông nhất con người trong cùng nỗi xúc động và trở thành phương tiện giaotiếp hết sức nhạy cảm giữa con người mà không cần đến ngôn ngữ cảm thụ Nghệthuật âm nhạc cũng là một sự sáng tạo và là một quá trình đặc biệt phức tạp, đadạng Âm nhạc cụ thể hóa trong sự cảm thông của người nghe Hàng nghàn ngườicùng nghe một tác phẩm của âm nhạc nhưng chiều sâu của tư duy, tâm trạng, sựphong phú thể hiện ở mỗi người với những mức độ khác nhau
Âm nhạc còn có khả năng tác động đến con người từ thủa nằm nôi, nghetiếng hát ru của mẹ Những phản ứng xúc cảm xuất hiện rất sớm khi trẻ nghe thấy
âm thanh Âm nhạc còn là phương tiện tích cực trong việc giáo dục trẻ ở nhiều mặt:thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất…
1.2 Vận động, vận động theo nhạc và vai trò của vận động theo nhạc
1.2.2 Khái niệm vận động theo nhạc
Vận động theo nhạc là những động tác đơn lẻ biểu hiện cảm xúc theo tínhchất và nhịp điệu âm nhạc có mang những yếu tố múa Vận động theo nhạc là mức
Trang 11độ múa đơn giản, vừa sức với mọi lứa tuổi ở trẻ và đặc biệt phù hợp với mọi lứatuổi ở trẻ.
Vận động theo nhạc là hoạt động phối hợp giữa âm nhạc và động tác nhảymúa hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc, gõ đệm theo hát tạo cho con người có được sựcảm nhận về nhịp điệu, góp phần tích cực vào việc phát triển toàn diện nhân cách
Hoạt động vận động theo nhạc ở lứa tuổi Mầm non có thể chia làm 2 nhómtrên cơ sở tri giác âm nhạc và tái tạo các phương tiện truyền cảm trong động tác
* Nhóm thứ nhất: Là những động tác đơn giản biểu hiện cảm xúc theo tínhchất, nhịp điệu âm nhạc như vỗ tay, gõ đệm, nhún nhảy…trẻ nghe và phân biệt cao
độ, sắc thái, tốc độ, trọng âm, âm hình tiết tấu
* Nhóm thứ hai: Hướng vào những kỹ năng chuyển động trong quá trình vậnđộng theo nhạc
Tất cả các động tác vận động theo nhạc như gõ nhịp, âm hình, tiết tấu,múa…đều thực hiện nhiệm vụ chung là cảm nhận tiết tấu âm nhạc, nhưng mỗi loạivận động có chức năng riêng, do đó khác nhau về yêu cầu
Động tác vỗ tay, gõ nhịp, dậm chân có tác dụng giúp trẻ nắm vững tiết tấu,nhịp, phách trong tác phẩm và được tiến hành ngay khi làm quen với tác phẩm Gõnhịp, phách, âm hình tiết tấu yêu cầu phải chính xác, đúng với tác phẩm, không cầnphải có tư thế, tạo dáng, đường nét
Múa là dạng vận động phát triển tính thẩm mỹ cho trẻ, hình thành tư thế,dáng điệu, động tác đẹp Các bài múa được xây dựng trên cơ sở nội dung, tính chất,nhịp điệu âm nhạc, lời ca Tuy nhiên không phải bài hát nào cũng xây dựng thànhđiệu múa Do đặc điểm tư duy trực quan hình tượng của trẻ mà múa có thểlànhữngtác độngminhhọacủalờica miêu tả sinh hoạt, mô tả thiên nhiên… các chất liệu
cơ bản của dân gian các dân tộc Việt Nam, múa hiện đại cũng được khai thác Múađược sử dụng chủ yếu với độ tuổi Mẫu giáo Cùng với sự phát triển của trẻ thì khảnăng múa của trẻ ngày càng rõ ràng và đa dạng
1.2.3 Vai trò của âm nhạc đối với sự vận động của trẻ
Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ Tính chất đa đạngcủa âm nhạc đã gợi ra những phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim, sự trao đổichất, hô hấp, giãn nở cơ…
Vận động theo nhạc không chỉ giúp trẻ tập phối hợp các động tác, đi lại vữngvàng, chạy nhẹ nhàng Tất cả những vận động của tay, chân, lưng, đầu, vai, toànthân…âm nhạc góp phần phụ họa để động tác trở nên chính xác nhịp nhàng hơn.Cường độ, nhịp độ của tác phẩm âm nhạc đòi hỏi ở trẻ phải tập thay đổi tốc độ củavận động Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp,duyên dáng…
Vận động theo nhạc tạo cho trẻ có dáng dấp uyển chuyển, phong thái đẹpđồng thời điều hòa hoạt động hô hấp, thở sâu hơn
1.3 Mục đích, nhiệm vụ giáo dục âm nhạc cho trẻ 4-5 tuổi
Trang 121.3.1 Mục đích
Giáo dục âm nhạc ở trườngmầm non nhằm đưa âm nhạc đến với đời sống trẻthơ, đặt cơ sở ban đầu cho việc giáo dục văn hóa âm nhạc, góp phần giáo dục thẩm
mỹ, đạo đức, đẩy mạnh sự phát triển trí tuệ cho trẻ
Giáo dục văn hóa âm nhạc là một quá trình phức tạp, gồm nhiều giai đoạn vàliên tục cùng với quá trình đào tạo con người Giáo dục âm nhạc trường mầm nonchính là mắt xích đầu tiên và quan trọng nhất Bởi lẽ những gì trẻ tiếp nhận được ở
độ tuổi non nớt này không chỉ khơi dậy ở trẻ những cảm xúc đầu tiên với âm nhạc,
mà còn tích lũy những khái niệm sơ giản, riêng lẻ về âm nhạc, sự ghi nhớ tác phẩm
âm nhạc, phân biệt nội dung, tính chất và phương tiện biểu hiện…, mở ra conđường làm phong phú kinh nghiệm âm nhạc ở mỗi trẻ, tạo nền tảng để trẻ tiếp thu âmnhạc trong các cấp học tiếp theo
1.3.2 Nhiệm vụ
- Giáo dục hứng thú về âm nhạc bằng con đường cảm thụ âm nhạc, tai nghe
âm nhạc, để giúp trẻ cảm nhận sâu sắc hơn, tiến tới hiểu nội dung tác phẩm âm nhạcđược nghe
- Mở rộng những ấn tượng âm nhạc của trẻ, cho trẻ làm quen với các tácphẩm âm nhạc đa dạng
- Cho trẻ làm quen với các khái niệm âm nhạc riêng lẽ, dạy trẻ những kĩ năngđơn giản nhất trong mọi dạng hoạt động âm nhạc, thể hiện tính chân thực, hồn nhiên
và biểu cảm khi diễn các tác phẩm âm nhạc
- Phát triển cảm xúc âm nhạc, khả năng cảm giác và tai nghe cao độ, tínhchất điệu thức, cảm giác tiết tấu, hình thành giọng hát và những động tác biểu cảm
- Khơi dậy những biểu hiện ban đầu về sở thích âm nhạc trên cơ sở những ấntượng và khái niệm âm nhạc trẻ đã tiếp thu được
- Phát triển tích cực sáng tạo trong tất cả các dạng hoạt động âm nhạc vừasức với trẻ
1.3.3 Mục đích tổ chức hoạt động vận động theo nhạc cho trẻ 4 – 5 tuổi
Giúp trẻ phát triển cảm giác nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứngnhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc Ngoài ra còn làm thõa mãnnhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè Các độngtác múa, nhún nhảy theo nhạc giúp trẻ hiểu biết về kĩ năng, từ đó biết so sánh, lựachọn vẻ đẹp của các động tác múa, nhảy
1.4 Đặc điểm tâm sinh lý và khả năng âm nhạc của trẻ 4 – 5 tuổi
Trẻ ở nhóm tuổi 4-5 tuổi các cơ quan của trẻ dần được hoàn thiện hơn, trẻ cóthể xác định được các âm thanh cao, thấp, to, nhỏ và định hướng theo sự di chuyểncủa giai điệu (đi lên hay đi xuống) Trẻ nhận biết được âm thanh do ai phát ra hay
do nhạc cụ nào Đặc biệt trẻ phân biệt được tính chất âm nhạc: vui vẻ sôi động hayyên tĩnh, êm ả Tính độc lập và ham hiểu biết của trẻ thể hiện cao
Vậy để góp phần vào việc giúp trẻ triển về mọi mặt giáo viên, các bậc phụ
Trang 13huynh cần nắm được đặc điểm tâm sinh lý và khả năng âm nhạc để tìm ra đượcnguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ và có biện pháp phù hợp để giúptrẻ phát triển bản thân một cách tốt nhất.
1.5 Đặc điểm tâm sinh lý và khả năng vận động theo nhạc của trẻ 4 – 5 tuổi
Các vận động cơ bản đã hoàn thiện hơn đặc biệt là khả năng vận động các cơlớn của trẻ đã phát triển Trẻ biết làm động tác phối hợp với bạn, động tác một chân,
sự thăng bằng Trẻ biết xoay xung quanh bạn và xung quanh mình Trẻ biết múatheo đội hình đơn giản Các động tác vận động và múa phong phú hơn Trẻ còn hạnchế ở kỹ năng, sử dụng phẩn mình và các động tác biên độ hẹp Vận động theo nhạcgiáo dục nhịp điệu cho trẻ bằng sự vận động của cơ thể, phù hợp với tính năng độngcủa trẻ
Trẻ 4 - 5 tuổi biết chuyển động nhịp nhàng theo tính chất của nhạc, thay đổibước chuyển động theo điệu nhạc, từ tốc độ nhịp nhàng có thể chuyển sang tốc độnhanh hơn hoặc thực hiện các bước nhảy: bước nhảy thẳng, xoay tròn, biết xoayxung quanh bạn và nhảy vòng tròn một mình, nhảy đổi nhóm, từ nhóm nhảy toả ratheo các hướng rồi tụ lại, nhảy có cầm đạo cụ, biết chuyển đội hình đơn giản, làmcác động tác nhảy chân sáo, đá chéo chân, cùng với người lớn tập dượt các bài hát,truyền đạt các bài mẫu trò chơi
Trẻ 4 - 5 tuổi có khả năng sử dụng các nhạc cụ như phách tre, xắc xô, tróngđệm theo nhịp, tiết tấu chậm Có thể thổi kèn cho các giai điệu đơn giản trên cơ sở 1
- 2 âm thanh
1.6 Vai trò của việc nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ 4 – 5 tuổi
Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ, âm nhạc được coi
là khả năng tốt nhất để phát triển tai nghe Tính chất đa dạng của âm nhạc gợi ranhững phản ứng gắn với sự thay đổi nhịp tim, mạch, sự trao đổi máu, hô hấp giãn
nở cơ Vận động theo nhạc tạo điều kiện cho trẻ phối hợp nhịp nhàng, chuyển độngtoàn bộ cơ thể Nhờ sự thăng hoa trầm bổng của âm nhạc thay đổi theo tốc độ, biên
độ, nhịp độ đòi hỏi trẻ phải thay đổi tốc độ vận động
Vận động theo nhạc giúp trẻ trở nên hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp,duyên dáng Đồng thời sự kết hợp giữa nghe hát và vận động tạo điều kiện cho trẻphát triển ngôn ngữ, hô hấp
Tổ chức cho trẻ vận động theo nhạc là một phầnquan trọng không thể thiếutrong bộ môn âm nhạc ở nhà trẻ và mẫu giáo, tạo điều kiện cho trẻ phát triển nhâncách, đẩy mạnh trí tuệ, góp phần hoàn thiện mọi vận động, thể chất ở trẻ Việc vậnđộng theo nhạc giúp trẻ phát triển cơ bắp và các tố chất như độ bền, độ linh hoạt,dẻo dai, tính chính xác, sự nhanh nhạy, sự cân bằng, sự khéo léo… Theo các nhàtâm lý học, vấn đề mấu chốt của việc vận động theo nhạc nằm ở mối tương quangiữa hoạt động thể chất và hoạt động trí não Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự luânphiên giữa vận động thể lực và vân động trí não có tác động tích cực đến sức khỏecủa con người, nhờ đó cường độ và chất lượng của hoạt động trí não được nâng
Trang 14cao.Vì vậy cần phải tạo điều kiện tổ chức cho trẻ vận động một cách tốt nhất, gâyđược hứng thú tập trung và sáng tạo cho trẻ.
Chương 2 Thực trạng tổ chức vận động theo nhạc thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non XYZ
2.1 Vài nét khái quát về trường Mầm non XYZ
Trường mầm non XYZ là loại trường công lập trực thuộc sự quản lí củaPhòng GD&ĐT … , được thành lập sau ngày giải phóng miền Nam, tiền thân làtrường 19/8 Đứng chân trên địa bàn phường Hoa Lư Thực hiện chức năng, nhiệm
vụ chăm sóc giáo dục trẻ từ nhà trẻ đến mẫu giáo Trường còn nhận nhiệm vụ quản
lí về chuyên môn 43 cơ sở mầm non tư thục, nhà trẻ gia đình trên 2 địa bàn thuộcphường Tây Sơn và Hoa Lư Với đội ngũ nhà trường đoàn kết có bề dày kinhnghiệm, có tinh thần yêu nghề, mến trẻ, luôn được phụ huynh và các cấp ban ngànhquan tâm ủng hộ nhà trường trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ Có ýthức với công việc được giao không ngừng nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ, tạo
dựng uy tín đối với xã hội và phụ huynh trẻ.
Cơ sở vật chất khang trang, được xây dựng kiên cố theo quy trình khép kín,phòng học, hành lang, khu hiệu bộ, có hàng rào, sân chơi, biển hiệu, công trình vệsinh, nguồn nước, môi trường vệ sinh sạch sẽ, an toàn, đang từng bước được quyhoạch theo tiêu chí xanh - sạch - đẹp
a) Thành tích của nhà trường
- 8 năm liên tục được công nhận Tập thể lao động xuất sắc
- 4 lần nhận Cờ thi đua xuất sắc
- Năm 2009 - 2010 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1
- Năm 2012 – 2013 Được cấp giấy chứng nhận kiểm định chất lượng cấp độ 1