MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1 2.1. Mục đích nghiên cứu 1 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2 3.1. Đối tượng nghiên cứu 2 3.2. Phạm vi nghiên cứu 2 4. Câu hỏi nghiên cứu 2 5. Giả thuyết nghiên cứu 3 6. Tổng quan tài liệu 3 7. Phương pháp nghiên cứu 4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5 CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM VÀ KỸ NĂNG, PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN 5 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 5 1.1. Những nghiên cứu khoa học của sinh viên 5 1.1.1. Phương pháp nghiên cứu khoa học kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một. (TIỂU LUẬN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN Cứu KHOA Học Kỹ NĂNG Làm VIỆC NHÓM Của SINH VIÊN Tài Liệu Text, n.d.) 5 1.1.2. Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên khoa Kinh tế Luật (lazento.com, n.d.): 6 1.2. Luận án 6 1.2.1. Kỹ năng hợp tác trong học tập nhóm của sinh viên (luanvanpanda.com, 08:35:02 UTC): 6 2. Khái niệm công cụ 7 2.1. Làm việc nhóm là gì ? 7 2.2. Lợi ích của việc làm việc nhóm là gì ? 7 2.3. Phong cách làm việc nhóm là gì ? 9 CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG VỀ PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM VÀ NHẬT BẢN 9 1. Mô tả về nghiên cứu thực tiễn 9 1.1. Phương pháp và công cụ nghiên cứu thực tiễn 9 1.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp 9 1.1.2. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp 9 1.2. Mô tả mẫu nghiên cứu 10 1.3. Mô tả các bước tiến hành nghiên cứu thực tiễn 10 2. Phân tích dữ liệu nghiên cứu 10 CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN 17 TÀI LIỆU THAM KHẢO 18 PHỤ LỤC 20 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong thời đại coi trọng phát triển toàn diện mọi mặt, cả trong song phương lẫn đa phương giữa các nước trên thế giới đã đặt ra nhiều hơn nữa những thách thức và cơ hội cho những người chủ nhân tương lai của đất nước. Tiến vào quá trình hội nhập đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ phải làm việc chung trong môi trường đa dạng văn hóa với những thành phần, đối tượng khác nhau. Chính vì vậy, kĩ năng làm việc nhóm trở thành một phần không thể thiếu để gây nên ấn tượng với nhà tuyển dụng. Và nó cũng trở thành một kĩ năng quan trọng đối với tất cả sinh viên đại học – những ứng cử viên tương lai. Nhằm hướng tới một phong cách phù hợp hơn, toàn diện hơn cho sinh viên Việt Nam giải quyết những vấn đề, khó khăn trong làm việc nhóm để gặt hái được thành công và đạt được kết quả cao, tôi – người nghiên cứu đã chọn chủ đề “So sánh phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và sinh viên Nhật Bản”. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1. Mục đích nghiên cứu Qua bài nghiên cứu, tôi mong rằng sẽ giúp các bạn sinh viên hiểu rõ hơn về làm việc nhóm, tìm ra cách làm việc nhóm hiệu quả, phù hợp với bản thân dựa trên sự so sánh phong cách làm việc nhóm giữa sinh viên Việt Nam và Nhật Bản. Bên cạnh đó các bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về cách ứng xử và văn hóa làm việc của người dân Nhật Bản, một đất nước nổi tiếng bởi sự cẩn thận, chu đáo, tận tâm trong công việc. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu • Nghiên cứu lí luận Tìm hiểu lịch sử nghiên cứu của vấn đề, đồng thời xác định cơ sở lí luận liên quan đến đề tài: làm việc nhóm, yếu tố ảnh hưởng đến phong cách làm việc nhóm, so sánh sự giống và khác nhau giữa hai phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và Nhật Bản • Nghiên cứu thực tiễn Tham khảo từ các nghiên cứu khoa học có đề tài tương tự Tham khảo từ sách, các phương pháp làm việc nhóm Khảo sát sinh viên về phong cách làm việc của sinh viên Việt Nam và Nhật Bản • Đề xuất các biện pháp Từ những tài liệu tham khảo, khảo sát, ý kiến phản hồi từ sinh viên, rút kinh nghiệm từ bản thân để đưa ra các giải pháp: Giúp các bạn sinh viên Nhật Bản hiểu về phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam hơn, tiếp thu những ưu điểm, khắc phục nhữn nhược điểm trong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và ngược lại. Giúp xây dựng một kế hoạch làm việc nhóm hiệu quả giữa sinh viên hai nước. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đề tài nghiên cứu tập trung vào khái quát những kiến thức chung về phong cách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản và sinh viên Việt Nam từ đó rút ra những ưu điểm mà sinh viên Việt Nam nên học hỏi sinh viên Nhật bản trong lĩnh vực làm việc nhóm. 3.2. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu về thời gian: 3 năm trở lại đây. (Do quá trình hội nhập và toàn cầu hóa phát triển đặc biệt mạnh mẽ) Phạm vi nghiên cứu về không gian: QHX 2019 – Khoa Đông Phương học – Ngành Nhật Bản học – Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc Gia Hà Nội. 4. Câu hỏi nghiên cứu 4.1. Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản như thế nào ? 4.2. Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam như thế nào ? 4.3. Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và Nhật Bản khác nhau ở điểm nào ? 4.4. Khi hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam là việc nhóm với nhau thì cần chú ý điều gì ? 4.5. Khi hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam nhận ra được điểm khác biệt giữa hai phong cách làm việc nhóm thì họ có thể học hỏi ở nhau những điều gì ? 5. Giả thuyết nghiên cứu 5.1. Hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam không biết phong cách làm việc nhóm của (nhóm) sinh viên còn lại, khiến cho hiệu quả làm việc nhóm không cao cũng như khiến thiện cảm của những thành viên trong nhóm giảm xuống hoặc biến mất. 5.2. Hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam hiểu phong cách làm việc nhóm của (nhóm) sinh viên còn lại, khiến hai (nhóm) sinh viên thông cảm và thấu hiểu nhau hơn, khiến không khí làm việc nhóm tích cực hơn. 5.3. Hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam hiểu rất rõ và hững thú, muốn học hỏi những ưu điểm trong phong cách làm việc nhóm của (nhóm) sinh viên còn lại. 6. Tổng quan tài liệu Ngoài phần lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, bài nghiên cứu được chia làm 3 phần. Chương 1: Lí luận chung Trong thời đại phát triển liên quốc gia thúc đẩy phát triển hợp tác yêu cầu nhiều hơn sinh viên kĩ năng làm việc chung ở phần đầu tiên, tôi sẽ đưa ra định nghĩa của làm việc nhóm, những lợi ích của làm việc nhóm và phong cách làm việc nhóm đồng thời lý giải tại sao mỗi nhóm lại có một phong cách riêng. Chương 2: Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam, Nhật Bản Với chương 2, tôi sẽ đi sâu vào phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam, Nhật Bản. Thứ nhất, chúng ta sẽ biết được xu hướng phổ biến trong cách giải quyết vấn đề khi làm việc nhóm mà sinh viên Việt Nam hay sử dụng, từ đó đánh giá những ưu khuyết điểm mà chúng ta thường mắc phải để các bạn có một cái nhìn tổng quan trong phong cách hợp tác nhóm tại trường đại học của Việt Nam. Thứ hai, chúng ta sẽ tìm hiểu về kĩ năng làm việc trong một tập thể của xứ sở Phù Tang. Đồng thời, cũng có thể hiểu thêm về nền văn hóa làm việc của Nhật Bản. Bên cạnh đó cũng sẽ phân tích rõ ràng những ưu nhược điểm của phong cách làm việc nhóm phổ biến của sinh viên Nhật Bản. Cuối cùng là so sánh chi tiết những điểm giống và khác nhau trong phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và sinh viên Nhật Bản. Dựa vào phân tích và đánh giá trên cùng phương diện khía cạnh chung để thấy được đặc điểm, điểm nổi bật của từng cách thức tại mỗi quốc gia. Tại đây, cũng sẽ lý giải tại sao lại xuất hiện những điểm tương đồng và khác biệt trong văn hóa làm việc này. Chương 3: Đánh giá, rút ra kết luận cho sinh viên Việt Nam Trong chương cuối cùng của bài nghiên cứu, sau khi đã so sánh phong cách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản và sinh viên Việt Nam, tôi sẽ gợi ý một vài đề xuất để xây dựng phong cách làm việc nhóm hoàn thiện hơn cho sinh viên Việt Nam, dựa trên tinh thần học hỏi phong cách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản. Hướng tới mục tiêu hoàn thiện những kĩ năng quan trọng như làm việc nhóm trong môi trường đại học và cũng như ở xã hội sau này, hòa nhập nhưng không hòa tan, giải quyết được cái khó khăn trong khi làm việc nhóm ở hiện tại, tích cực tiếp thu tinh hoa của dân tộc khác nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng của Việt Nam. 7. Phương pháp nghiên cứu Chương 1: Lí luận chung sử dụng phương pháp tập hợp, xử lí. Chương 2: Tìm hiểu, so sánh phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam, Nhật Bản sử dụng phương pháp tập hợp, xử lí, phân tích, thu thập số liệu, so sánh. Chương 3: Đánh giá rút ra kết luận cho sinh viên Việt Nam sử dụng phương pháp tổng hợp, tổng kết kinh nghiệm. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM VÀ KỸ NĂNG, PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Đề tài này có thể nói là một đề tài khá quen thuộc trong nghiên cứu khoa học lĩnh vực xã hội hành vi. Sau đây là một số đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên và luận án có vấn đề tương tự: 1.1. Những nghiên cứu khoa học của sinh viên 1.1.1. Phương pháp nghiên cứu khoa học kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một. (“TIỂU LUẬN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN Cứu KHOA Học Kỹ NĂNG Làm VIỆC NHÓM Của SINH VIÊN Tài Liệu Text,” n.d.) • Giảng viên hướng dẫn: ThS. Lê Anh Vũ. • Nhóm sinh viên thực hiện: Trần Thị Thảo, Nguyễn Văn Quí, Nguyễn Thị Hoa, Ngô Thị Nhật Linh, Nguyễn Luật, Phạm Thị Hương, Trần Xuân Tuyền. • Nội dung nghiên cứu: Kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một. • Ưu điểm của đề tài nghiên cứu này: o Khả năng quan sát có tính ứng dụng cao. o Khả năng áp dụng vào thực tiễn cao. o Do phương pháp nghiên cứu là phương phỏng vấn nên nên có thể quan sát được biểu hiện, thái độ của đối tượng nghiên cứu giúp phán đoán khoa học chính xác hơn. • Nhược điểm của đề tài nghiên cứu này: o Phạm vi khảo sát chưa rộng. o Do phương pháp chọn mẫu nghiên cứu là lấy mẫu thuận tiện nên tính đại diện chưa cao, chưa thể tổng quát hóa. o Đa phần các câu hỏi là câu hỏi đóng. o Có sai số nhất định. 1.1.2. Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên khoa Kinh tế Luật (lazento.com, n.d.): • Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Phạm Đình Nghiệm. • Nhóm sinh viên thực hiện: Lê Ngọc Hạnh, Đoàn Quốc Huy, Phan Nữ Quỳnh Mơ, Lã Văn Thọ. • Nội dung nghiên cứu: Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên khoa Kinh tế Luật. • Ưu điểm của đề tài nghiên cứu này: o Có nhiều bảng số liệu cụ thể. o Có thể áp dụng khả năng quan sát. o Có tính thực tiễn cao. • Nhược điểm của đề tài nghiên cứu này: o Phạm vi khảo sát chưa rộng. o Do phương pháp chọn mẫu nghiên cứu là lấy mẫu thuận tiện nên tính đại diện chưa cao, chưa thể tổng quát hóa. o Đa phần các câu hỏi là câu hỏi đóng. o Có sai số nhất định. 1.2. Luận án 1.2.1. Kỹ năng hợp tác trong học tập nhóm của sinh viên (luanvanpanda.com, 08:35:02 UTC): • Người thực hiện: Tạ Nhật Ánh. • Người hướng dẫn: GS.TS. Vũ Dũng • Nội dung nghiên cứu: Kỹ năng hợp tác của sinh viên. • Ưu điểm của nghiên cứu này: o Áp dụng nhiều phương pháp khảo sát bằng phỏng vấn và bảng hỏi, quan sát, xin ý kiến chuyên gia. o Phạm vi nghiên cứu rộng, chi tiết. o Có đóng góp mới về khoa học • Nhược điểm của nghiên cứu này: o Có sai số nhất định o Đa phần các câu hỏi là câu hỏi đóng 2. Khái niệm công cụ 2.1. Làm việc nhóm là gì ? Theo Andrew Carneige : “Teamwork is the ability to work together toward a common vision. The ability to direct individual accomplishments toward organizational objectives. It is the fuel that allows common people to attain uncommon results.” (“A Quote by Andrew Carnegie,” n.d.) (Dịch thành: “Làm việc nhóm là khả năng cùng nhau hướng tới một tầm nhìn chung, khả năng dẫn dắt thành tựu cá nhân hướng tới mục tiêu chung của toàn đội. Đó chính là nhiên liệu cho phép những người bình thường gặt hái được kết quả phi thường” 2.2. Lợi ích của việc làm việc nhóm là gì ? Làm việc nhóm (teamwork) giờ đây đã trở thành một phần không thể thiếu trong phương pháp giáo dục. Nhìn nhận được những ích lợi to lớn của nó, ngành giáo dục trên khắp thế giới đã và đang duy trì, đổi mới những phương pháp dạy học, giúp cho sinh viên có thể nâng cao kỹ năng làm việc nhóm được tốt hơn. Các nghiên cứu chỉ ra, làm việc nhóm giúp thúc đẩy và trau dồi những kỹ năng cần thiết cho bản thân, doanh nghiệp và xã hội. (Hazel, Heberle, McEwen, Adams, 2013; Lane, 2008; Thompson et al., 2007) • Mài dũa khả năng tư duy phản biện “Tư duy phản biện hay kỹ năng phản biện là việc chúng ta không dễ dàng đồng ý ngay với bất kỳ một nhận định hay lập luận nào. Sự đồng thuận hay phản biện đều được ra dựa trên quá trình con người tự tư duy, đánh giá về vấn đề và được nêu ra để thể cùng tranh luận về chủ đề chung trong tập thể.” (“Kỹ năng phản biện – Giải pháp cải thiện hiệu quả teamwork cho sinh viên – Phần 1,” n.d.) Tư duy phản biện rất có lợi trong làm việc nhóm. Ngược lại, làm việc nhóm cũng thúc đẩy khả năng tư duy phản biện cho sinh viên. Trong quyển sách nổi tiếng “Startup Nation: The Story of Israels Economic Miracle” (“Startup Nation: The Story of Israel’s Economic Miracle: Senor, Dan, Singer, Saul: 8580001065236: Amazon.Com: Books,” n.d.), văn hóa phản biện cũng được nhắc đến như một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước Israel. Nơi mà học sinh được khuyến khích tranh luận với giáo viên. Nhân viên được phép tranh luận với giám đốc. Phản biện đúng cách sẽ kích thích sự giao tiếp giữa các thành viên trong làm việc nhóm và giữa leader với thành viên. Thông qua phản biện, và lắng nghe ý kiến của người khác, mỗi người được thể hiện bản thân và năng lực của mình từ đó gia tăng sự thấu hiểu và kết nối trong teamwork. • Tăng khả năng giao tiếp Kỹ năng giao tiếp được chúng ta sử dụng hằng ngày trong đời sống. Chính vì vậy mà nhiều người nhầm tưởng đây là kỹ năng đương nhiên, không cần rèn luyện. Điều này hoàn toàn sai lầm. Sinh viên có thể nói tốt, nói lưu loát nhưng trong khi làm việc nhóm, có một số trường hợp bạn chỉ có thể giải quyết được khi đã được chuẩn bị đầy đủ kỹ năng giao tiếp: Tự tin thể hiện suy nghĩ, ý kiến cá nhân; tôn trọng ý kiến người khác; giao tiếp bằng văn bản; sử dụng hiệu quả các phương tiện trao đổi thông tin; lắng nghe và thấu hiểu; cách khen ngợi và khích lệ người khác. (“Kỹ năng giao tiếp hiệu quả khi làm việc nhóm,” n.d.) Vì vậy, làm việc nhóm là phương thức hiệu quả và hữu ích để rèn luyện kỹ năng giao tiếp của sinh viên. • Có cơ hội nâng cao kiến thức Trong một nhóm, mọi thành viên sẽ có sự tương tác với nhau thông qua sự hiểu biết và lập trường của bản thân. Do đó, trong quá trình làm việc với nhau, chúng ta có thể học hỏi lẫn nhau thông qua những kiến thức, kinh nghiệm mà các partner cùng chia sẻ. • Hiểu rõ những kiến thức đã học Khi ngồi trên giảng đường, chưa chắc chúng ta đã lĩnh hội được triệt để những kiến thức đã tiếp nhận được từ giảng viên. Nhưng thông qua hoạt động nhóm (làm việc nhóm), mọi khía cạnh sâu xa của vấn đề sẽ được mổ xẻ, nghiên cứu kĩ càng hơn để có thể hiểu rõ hơn những kiến thức mà giảng viên muốn truyền đạt, từ đó đạt được hiệu quả cao hơn trong quá trình học tập của bản thân. • Đóng vai trò quan trọng cho quá trình thành công trong cuộc sống So với phương pháp giảng dạy trên lớp truyền thống, sinh viên sẽ học tốt hơn và phát triển các kỹ năng cấp cao hơn bằng cách tham gia vào các hoạt động hợp tác (nhóm). Sử dụng các hoạt động hợp tác cũng cho phép sinh viên thực hành các kỹ năng góp phần nâng cao sự nghiệp tương lai của họ, bao gồm giao tiếp, giải quyết xung đột, sáng tạo và quản lý thời gian. (“Teamwork increases student learning and career success,” n.d.) 2.3. Phong cách làm việc nhóm là gì ? Phong cách làm việc nhóm là cách thức, phương thức mà nhóm thành viên sử dụng trong quá trình lao động cùng nhau để tạo ra thành quả. Phong cách làm việc nhóm có thể là tổ hợp của nhiều phong cách làm việc cá nhân khác nhau nhưng được kết hợp lại để phục vụ cho mục tiêu làm việc của nhóm. (Heathfield, n.d.; Veyrat, 2017) (“アクティブラーニングとは？企業研修への導入方法とメリット│Ritori,” n.d.; “アクティブリスニングとは？傾聴力を高める方法│Ritori,” n.d.; “ビッグファイブとは？5つの性格特性と心理テストを紹介│Ritori,” n.d.; “モチベーションを維持・向上させる新入社員への関わり方,” n.d.) CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG VỀ PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM VÀ NHẬT BẢN 1. Mô tả về nghiên cứu thực tiễn 1.1. Phương pháp và công cụ nghiên cứu thực tiễn 1.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp • Sử dụng các tài liệu trên báo chí, Internet, các bài nghiên cứu khoa học, luận án có chủ đề tương tự.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA ĐÔNG PHƯƠNG HỌC
-*** -TIỂU LUẬN NHẬP MÔN NĂNG LỰC THÔNG TIN
ĐỀ TÀI: SO SÁNH PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM VÀ SINH VIÊN NHẬT BẢN
Hà Nội, tháng 8 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1
2.1 Mục đích nghiên cứu 1
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
3.1 Đối tượng nghiên cứu 2
3.2 Phạm vi nghiên cứu 2
4 Câu hỏi nghiên cứu 2
5 Giả thuyết nghiên cứu 3
6 Tổng quan tài liệu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 4
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM VÀ KỸ NĂNG, PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN 5
1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 5
1.1 Những nghiên cứu khoa học của sinh viên 5
1.1.1 Phương pháp nghiên cứu khoa học kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một (TIỂU LUẬN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN Cứu KHOA Học Kỹ NĂNG Làm VIỆC NHÓM Của SINH VIÊN - Tài Liệu Text, n.d.) 5
1.1.2 Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên khoa Kinh tế - Luật (lazento.com, n.d.):6 1.2 Luận án 6
1.2.1 Kỹ năng hợp tác trong học tập nhóm của sinh viên (luanvanpanda.com, 08:35:02 UTC): 6
2 Khái niệm công cụ 7
2.1 Làm việc nhóm là gì ? 7
2.2 Lợi ích của việc làm việc nhóm là gì ? 7
2.3 Phong cách làm việc nhóm là gì ? 9
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM VÀ NHẬT BẢN 9
1 Mô tả về nghiên cứu thực tiễn 9
1.1 Phương pháp và công cụ nghiên cứu thực tiễn 9
1.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp 9
1.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp 9
1.2 Mô tả mẫu nghiên cứu 10
1.3 Mô tả các bước tiến hành nghiên cứu thực tiễn 10
2 Phân tích dữ liệu nghiên cứu 10
Trang 3CHƯƠNG 3 KẾT LUẬN 17 TÀI LIỆU THAM KHẢO 18 PHỤ LỤC 20
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong thời đại coi trọng phát triển toàn diện mọi mặt, cả trong song phươnglẫn đa phương giữa các nước trên thế giới đã đặt ra nhiều hơn nữa những tháchthức và cơ hội cho những người chủ nhân tương lai của đất nước Tiến vào quátrình hội nhập đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ phải làm việc chung trong môitrường đa dạng văn hóa với những thành phần, đối tượng khác nhau Chính vìvậy, kĩ năng làm việc nhóm trở thành một phần không thể thiếu để gây nên ấntượng với nhà tuyển dụng Và nó cũng trở thành một kĩ năng quan trọng đối vớitất cả sinh viên đại học – những ứng cử viên tương lai
Nhằm hướng tới một phong cách phù hợp hơn, toàn diện hơn cho sinh viênViệt Nam giải quyết những vấn đề, khó khăn trong làm việc nhóm để gặt háiđược thành công và đạt được kết quả cao, tôi – người nghiên cứu đã chọn chủ đề
“So sánh phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và sinh viên NhậtBản”
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Qua bài nghiên cứu, tôi mong rằng sẽ giúp các bạn sinh viên hiểu rõ hơn vềlàm việc nhóm, tìm ra cách làm việc nhóm hiệu quả, phù hợp với bản thân dựatrên sự so sánh phong cách làm việc nhóm giữa sinh viên Việt Nam và NhậtBản Bên cạnh đó các bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về cách ứng xử và văn hóalàm việc của người dân Nhật Bản, một đất nước nổi tiếng bởi sự cẩn thận, chuđáo, tận tâm trong công việc
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu lí luận
Tìm hiểu lịch sử nghiên cứu của vấn đề, đồng thời xác định cơ sở líluận liên quan đến đề tài: làm việc nhóm, yếu tố ảnh hưởng đếnphong cách làm việc nhóm, so sánh sự giống và khác nhau giữa haiphong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và Nhật Bản
Trang 5 Nghiên cứu thực tiễn
Tham khảo từ các nghiên cứu khoa học có đề tài tương tựTham khảo từ sách, các phương pháp làm việc nhómKhảo sát sinh viên về phong cách làm việc của sinh viên Việt Nam
- Giúp xây dựng một kế hoạch làm việc nhóm hiệu quả giữa sinhviên hai nước
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu tập trung vào khái quát những kiến thức chung về phongcách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản và sinh viên Việt Nam từ đó rút ranhững ưu điểm mà sinh viên Việt Nam nên học hỏi sinh viên Nhật bản tronglĩnh vực làm việc nhóm
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu về thời gian: 3 năm trở lại đây (Do quá trình hội nhập
và toàn cầu hóa phát triển đặc biệt mạnh mẽ)
Phạm vi nghiên cứu về không gian: QHX 2019 – Khoa Đông Phương học –Ngành Nhật Bản học – Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn – Đại học QuốcGia Hà Nội
4 Câu hỏi nghiên cứu
4.1 Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản như thế nào ?
4.2 Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam như thế nào ?
Trang 64.3 Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và Nhật Bản khác nhau
5 Giả thuyết nghiên cứu
5.1 Hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam không biết phong cách làm việcnhóm của (nhóm) sinh viên còn lại, khiến cho hiệu quả làm việc nhómkhông cao cũng như khiến thiện cảm của những thành viên trong nhómgiảm xuống hoặc biến mất
5.2 Hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam hiểu phong cách làm việc nhómcủa (nhóm) sinh viên còn lại, khiến hai (nhóm) sinh viên thông cảm và thấuhiểu nhau hơn, khiến không khí làm việc nhóm tích cực hơn
5.3 Hai (nhóm) sinh viên Nhật Bản, Việt Nam hiểu rất rõ và hững thú, muốnhọc hỏi những ưu điểm trong phong cách làm việc nhóm của (nhóm) sinhviên còn lại
6 Tổng quan tài liệu
Ngoài phần lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, bài nghiên cứu được chia làm 3phần
Chương 1: Lí luận chung
Trong thời đại phát triển liên quốc gia thúc đẩy phát triển hợp tác yêu cầunhiều hơn sinh viên kĩ năng làm việc chung ở phần đầu tiên, tôi sẽ đưa ra định nghĩacủa làm việc nhóm, những lợi ích của làm việc nhóm và phong cách làm việc nhómđồng thời lý giải tại sao mỗi nhóm lại có một phong cách riêng
Chương 2: Phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam, Nhật Bản Với chương 2, tôi sẽ đi sâu vào phong cách làm việc nhóm của sinh viên ViệtNam, Nhật Bản Thứ nhất, chúng ta sẽ biết được xu hướng phổ biến trong cách giải
Trang 7quyết vấn đề khi làm việc nhóm mà sinh viên Việt Nam hay sử dụng, từ đó đánh giánhững ưu khuyết điểm mà chúng ta thường mắc phải để các bạn có một cái nhìntổng quan trong phong cách hợp tác nhóm tại trường đại học của Việt Nam Thứhai, chúng ta sẽ tìm hiểu về kĩ năng làm việc trong một tập thể của xứ sở Phù Tang.Đồng thời, cũng có thể hiểu thêm về nền văn hóa làm việc của Nhật Bản Bên cạnh
đó cũng sẽ phân tích rõ ràng những ưu nhược điểm của phong cách làm việc nhómphổ biến của sinh viên Nhật Bản
Cuối cùng là so sánh chi tiết những điểm giống và khác nhau trong phongcách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam và sinh viên Nhật Bản Dựa vào phântích và đánh giá trên cùng phương diện khía cạnh chung để thấy được đặc điểm,điểm nổi bật của từng cách thức tại mỗi quốc gia Tại đây, cũng sẽ lý giải tại sao lạixuất hiện những điểm tương đồng và khác biệt trong văn hóa làm việc này
Chương 3: Đánh giá, rút ra kết luận cho sinh viên Việt Nam
Trong chương cuối cùng của bài nghiên cứu, sau khi đã so sánh phong cáchlàm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản và sinh viên Việt Nam, tôi sẽ gợi ý một vài
đề xuất để xây dựng phong cách làm việc nhóm hoàn thiện hơn cho sinh viên ViệtNam, dựa trên tinh thần học hỏi phong cách làm việc nhóm của sinh viên Nhật Bản.Hướng tới mục tiêu hoàn thiện những kĩ năng quan trọng như làm việc nhóm trongmôi trường đại học và cũng như ở xã hội sau này, hòa nhập nhưng không hòa tan,giải quyết được cái khó khăn trong khi làm việc nhóm ở hiện tại, tích cực tiếp thutinh hoa của dân tộc khác nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng của Việt Nam
7 Phương pháp nghiên cứu
Chương 1 : Lí luận chung sử dụng phương pháp tập hợp, xử lí
Chương 2: Tìm hiểu, so sánh phong cách làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam,Nhật Bản sử dụng phương pháp tập hợp, xử lí, phân tích, thu thập số liệu, so sánh.Chương 3: Đánh giá rút ra kết luận cho sinh viên Việt Nam sử dụng phương pháptổng hợp, tổng kết kinh nghiệm
Trang 8NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM VÀ KỸ NĂNG, PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN
1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
Đề tài này có thể nói là một đề tài khá quen thuộc trong nghiên cứu khoahọc lĩnh vực xã hội hành vi Sau đây là một số đề tài nghiên cứu khoa họccủa sinh viên và luận án có vấn đề tương tự:
1.1 Những nghiên cứu khoa học của sinh viên
1.1.1 Phương pháp nghiên cứu khoa học kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại học Thủ Dầu Một (“TIỂU LUẬN PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN Cứu KHOA Học Kỹ NĂNG Làm VIỆC NHÓM CủaSINH VIÊN - Tài Liệu Text,” n.d.)
Giảng viên hướng dẫn: ThS Lê Anh Vũ
Nhóm sinh viên thực hiện: Trần Thị Thảo, Nguyễn Văn Quí,Nguyễn Thị Hoa, Ngô Thị Nhật Linh, Nguyễn Luật, Phạm ThịHương, Trần Xuân Tuyền
Nội dung nghiên cứu: Kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trườngĐại học Thủ Dầu Một
Ưu điểm của đề tài nghiên cứu này:
o Khả năng quan sát có tính ứng dụng cao
o Khả năng áp dụng vào thực tiễn cao
o Do phương pháp nghiên cứu là phương phỏng vấn nên nên có
thể quan sát được biểu hiện, thái độ của đối tượng nghiên cứugiúp phán đoán khoa học chính xác hơn
Nhược điểm của đề tài nghiên cứu này:
o Phạm vi khảo sát chưa rộng
o Do phương pháp chọn mẫu nghiên cứu là lấy mẫu thuận tiện
nên tính đại diện chưa cao, chưa thể tổng quát hóa
o Đa phần các câu hỏi là câu hỏi đóng
o Có sai số nhất định
Trang 91.1.2 Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên khoa Kinh tế - Luật
(lazento.com, n.d.):
Giáo viên hướng dẫn: PGS.TS Phạm Đình Nghiệm
Nhóm sinh viên thực hiện: Lê Ngọc Hạnh, Đoàn Quốc Huy, Phan
Nữ Quỳnh Mơ, Lã Văn Thọ
Nội dung nghiên cứu: Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên khoaKinh tế - Luật
Ưu điểm của đề tài nghiên cứu này:
o Do phương pháp chọn mẫu nghiên cứu là lấy mẫu thuận tiện
nên tính đại diện chưa cao, chưa thể tổng quát hóa
o Đa phần các câu hỏi là câu hỏi đóng
Nội dung nghiên cứu: Kỹ năng hợp tác của sinh viên
Ưu điểm của nghiên cứu này:
o Áp dụng nhiều phương pháp khảo sát bằng phỏng vấn và
bảng hỏi, quan sát, xin ý kiến chuyên gia
o Phạm vi nghiên cứu rộng, chi tiết
o Có đóng góp mới về khoa học
Nhược điểm của nghiên cứu này:
o Có sai số nhất định
Trang 10o Đa phần các câu hỏi là câu hỏi đóng
2 Khái niệm công cụ
2.1 Làm việc nhóm là gì ?
Theo Andrew Carneige : “Teamwork is the ability to work together toward a
common vision The ability to direct individual accomplishments toward organizational objectives It is the fuel that allows common people to attain uncommon results.” (“A Quote by Andrew Carnegie,” n.d.) (Dịch thành: “Làm việc
nhóm là khả năng cùng nhau hướng tới một tầm nhìn chung, khả năng dẫn dắt thànhtựu cá nhân hướng tới mục tiêu chung của toàn đội Đó chính là nhiên liệu cho phépnhững người bình thường gặt hái được kết quả phi thường”
2.2 Lợi ích của việc làm việc nhóm là gì ?
Làm việc nhóm (teamwork) giờ đây đã trở thành một phần không thểthiếu trong phương pháp giáo dục Nhìn nhận được những ích lợi to lớn của
nó, ngành giáo dục trên khắp thế giới đã và đang duy trì, đổi mới nhữngphương pháp dạy học, giúp cho sinh viên có thể nâng cao kỹ năng làm việcnhóm được tốt hơn Các nghiên cứu chỉ ra, làm việc nhóm giúp thúc đẩy vàtrau dồi những kỹ năng cần thiết cho bản thân, doanh nghiệp và xã hội.(Hazel, Heberle, McEwen, & Adams, 2013; Lane, 2008; Thompson et al.,2007)
Mài dũa khả năng tư duy phản biện
“Tư duy phản biện hay kỹ năng phản biện là việc chúng ta không dễdàng đồng ý ngay với bất kỳ một nhận định hay lập luận nào Sự đồngthuận hay phản biện đều được ra dựa trên quá trình con người tự tư duy,đánh giá về vấn đề và được nêu ra để thể cùng tranh luận về chủ đềchung trong tập thể.” (“Kỹ năng phản biện – Giải pháp cải thiện hiệu quảteamwork cho sinh viên – Phần 1,” n.d.)
Tư duy phản biện rất có lợi trong làm việc nhóm Ngược lại, làm việcnhóm cũng thúc đẩy khả năng tư duy phản biện cho sinh viên Trongquyển sách nổi tiếng “Start-up Nation: The Story of Israel's EconomicMiracle” (“Start-up Nation: The Story of Israel’s Economic Miracle:
Trang 11Senor, Dan, Singer, Saul: 8580001065236: Amazon.Com: Books,” n.d.),văn hóa phản biện cũng được nhắc đến như một trong những yếu tố quantrọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước Israel Nơi mà học sinh đượckhuyến khích tranh luận với giáo viên Nhân viên được phép tranh luậnvới giám đốc Phản biện đúng cách sẽ kích thích sự giao tiếp giữa cácthành viên trong làm việc nhóm và giữa leader với thành viên Thôngqua phản biện, và lắng nghe ý kiến của người khác, mỗi người được thểhiện bản thân và năng lực của mình từ đó gia tăng sự thấu hiểu và kết nốitrong teamwork
Tăng khả năng giao tiếp
Kỹ năng giao tiếp được chúng ta sử dụng hằng ngày trong đời sống.Chính vì vậy mà nhiều người nhầm tưởng đây là kỹ năng đương nhiên,không cần rèn luyện Điều này hoàn toàn sai lầm Sinh viên có thể nóitốt, nói lưu loát nhưng trong khi làm việc nhóm, có một số trường hợpbạn chỉ có thể giải quyết được khi đã được chuẩn bị đầy đủ kỹ năng giaotiếp: Tự tin thể hiện suy nghĩ, ý kiến cá nhân; tôn trọng ý kiến ngườikhác; giao tiếp bằng văn bản; sử dụng hiệu quả các phương tiện trao đổithông tin; lắng nghe và thấu hiểu; cách khen ngợi và khích lệ ngườikhác (“Kỹ năng giao tiếp hiệu quả khi làm việc nhóm,” n.d.) Vì vậy,làm việc nhóm là phương thức hiệu quả và hữu ích để rèn luyện kỹ nănggiao tiếp của sinh viên
Có cơ hội nâng cao kiến thức
Trong một nhóm, mọi thành viên sẽ có sự tương tác với nhau thôngqua sự hiểu biết và lập trường của bản thân Do đó, trong quá trình làmviệc với nhau, chúng ta có thể học hỏi lẫn nhau thông qua những kiếnthức, kinh nghiệm mà các partner cùng chia sẻ
Hiểu rõ những kiến thức đã học
Khi ngồi trên giảng đường, chưa chắc chúng ta đã lĩnh hội được triệt
để những kiến thức đã tiếp nhận được từ giảng viên Nhưng thông quahoạt động nhóm (làm việc nhóm), mọi khía cạnh sâu xa của vấn đề sẽđược mổ xẻ, nghiên cứu kĩ càng hơn để có thể hiểu rõ hơn những kiến
Trang 12thức mà giảng viên muốn truyền đạt, từ đó đạt được hiệu quả cao hơntrong quá trình học tập của bản thân
Đóng vai trò quan trọng cho quá trình thành công trong cuộc sống
So với phương pháp giảng dạy trên lớp truyền thống, sinh viên sẽ họctốt hơn và phát triển các kỹ năng cấp cao hơn bằng cách tham gia vàocác hoạt động hợp tác (nhóm) Sử dụng các hoạt động hợp tác cũng chophép sinh viên thực hành các kỹ năng góp phần nâng cao sự nghiệptương lai của họ, bao gồm giao tiếp, giải quyết xung đột, sáng tạo vàquản lý thời gian (“Teamwork increases student learning and careersuccess,” n.d.)
2.3 Phong cách làm việc nhóm là gì ?
Phong cách làm việc nhóm là cách thức, phương thức mà nhóm thànhviên sử dụng trong quá trình lao động cùng nhau để tạo ra thành quả Phongcách làm việc nhóm có thể là tổ hợp của nhiều phong cách làm việc cá nhânkhác nhau nhưng được kết hợp lại để phục vụ cho mục tiêu làm việc củanhóm (Heathfield, n.d.; Veyrat, 2017) (“アクティブラーニングとはとは？企業研修への導入方法とメリットへの導入方法とメリット導入方法とメリットとメリット│Ritori,” n.d.; “アクティブリスニングとはとは？傾聴力を高める方法を高める方法高める方法める方法方法とメリット│Ritori,” n.d.; “ビッグとはファイブとは？5 つの導入方法とメリット性格特性と心理テストを紹介テストを高める方法紹介│Ritori,” n.d.; “モチベーションを高める方法維持・向上させる新入社員への関わり方させる方法新入社員への関わり方への導入方法とメリット関わり方わり方方,” n.d.)
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ PHONG CÁCH LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM VÀ NHẬT BẢN
1 Mô tả về nghiên cứu thực tiễn
1.1 Phương pháp và công cụ nghiên cứu thực tiễn
1.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
Sử dụng các tài liệu trên báo chí, Internet, các bài nghiên cứu khoahọc, luận án có chủ đề tương tự