Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi... Ti măn ngăc nh quan thiên nhiên .... Ti măn ngăV năhóaăC ngăđ ng ..... mô hình nuôi cá lòng bè trên H Th yăđi n Sông Tranh .... du l chăv năhóaăc ngăđ ng ...
Trang 1L IăCAMă OAN
Tôiăxinăcamăđoan:
Lu năv nănƠyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u khoa h c c a tôi
Các s li u s d ng trong lu năv năcóăngu n g c rõ ràng
K t qu nêu trong lu năv nălƠătrungăth c,ăkháchăquanăvƠăch aăcóăaiăcôngăb trong b t c công trình nào khác
Hu , tháng 4 n m 2016
Tác gi lu năv n
oƠnăNg c Hoài
Trang 2L I C Mă N
Tr cătiênătôiăxinăđ c g i l i c mă năđ n t t c các quý th y cô Khoa Lâm nghi p,ătr ngăđ i h c Nông Lâm Hu nh ngăng iăđư truy năđ t cho tôi nh ng ki n
th c h uăíchălƠmăc ăs cho tôi th c hi n t t lu năv nănƠy
Tôi xin chân thành c mă năTS.ăTr n M nhă t đưăt nătìnhăh ng d n cho tôi trong th i gian th c hi n lu năv n.ăM c dù trong quá trình th c hi n lu năv năcóăgiaiă
đo n khôngăđ c thu n l iănh ngănh ng gì Th yăđưăh ng d n, ch b o cho tôi nhi u kinh nghi m trong th i gian th c hi năđ tài
Tôi xin đ c g i l i c mă năđ n t t c cácătr ng thôn và các h giaăđìnhăt i các thôn xã Trà Tân, xã Trà Bui,ăTrƠă c đưăt n tình cung c păthôngătin,ăgiúpăđ tôi trongăquáătrìnhăđi u tra, ph ng v n
Tôi xin chân thành c mă nălưnhăđ o, cán b Phòngăv năhóa - thông tin huy n
B c Trà My đưăh tălòngăgiúpăđ tôi trong quá trình thu th p,ăđi u tra s li u và các thông tin c a lu năv n
Sau cùng tôi xin g i l i bi tă năsơuăs căđ năgiaăđìnhătôi đưăluônăt oăđi u ki n t t
nh t cho tôi trong su t quá trình h căc ngănh ăth c hi n lu năv n
Do th iăgian,ăđi u ki n và kinh nghi m nghiên c u khoa h căch aănhi u nên
lu năv năcóănhi u thi u sót r t mong nh năđ c ý ki n góp ý c a quý th y, cô và các anh ch h c viên
Tôi xin chân thành c mă n
Hu , tháng 4 n m 2016
Tác gi lu năv n
oƠnăNg c Hoài
Trang 3TÓM T T
B c Trà My là huy n vùng núi cao c a t nh Qu ng Nam, t lơuăđ c m nh danh lƠăvùngăđ tăắcaoăs năng c qu ”ăv iănúiănonăhùngăv ,ăphongăc nhăthiênănhiênăhoangăs ;
n i b t g năđơy,ăv i s giao thoa c nh quan ki n trúc hi năđ i và thiên nhiên núi r ng
t o nên b cătranhăắS năTh y h uătình”,ăs hòa h p gi a công trình Th yăđi n Sông tranh xây d ngătrênăth ng ngu n v i di nătíchăl uăv c r ng t i 1.100km2 m căn c dơngăbìnhăth ng là 21,52 km2 , hình thành nên lòng h th yăđi n gi a khung c nh núi
r ng thiên nhiên Hi n nay trên lòng h t ch căđưănuôiătr ngăđ c g n 100 l ng bè cá các lo i,ăđơyălƠăth m nhăđ l ng ghép phát tri n du l ch lòng h Bao quanh h là
nh ng dãy núi s ng s ng, v i nh ngăthácăn c l n và nh ng cánh r ng nguyên sinh b t ngàn, H th yăđi năsôngătranhăđ c xem là m t ti măn ngăl năđ phát tri n du l ch sinh thái, tuy nhiên Vi c phát tri n du lchătrênăđ a bàn huy n B căTrƠăMyătuyăđ c quan tâm
nh ngăch aăcóăs đ uăt ăđúngăm căvƠăch aăcóăcácăđ nhăh ng, m c tiêu rõ r t Chính vì
th , vi c khai thác du l ch còn mang tính manh mún và m i ch d ng l i vi c t phát
c aăcácăđoƠnăđ năth măt iăcácăđi m di tích trong qu n th khuădiătíchăN c Oa, lo i hình
du lchăsinhătháiăch aăđ c chú tr ng phát tri n ch d ng l i nh ng chuy n pinic, dã ngo i c a các b n tr , l kháchăph ngăxaăkhámăpháăthiênănhiên
đánhăth c ti măn ngănƠyăc n ph i có nh ngăđánhăgiáăc th ,ăđ nhăh ng phát tri n du l ch phù h p c n phân tích nh ngăđi m y u,ăđi m m nh,ăc ăh i, thách
th c trong quá trình phát tri n DLST t i huy n B căTrƠăMy.ăQuaăđóălƠmăc năc đ đ
xu t các gi iăphápăc ăb n trong xây d ng và phát tri n DLST khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B căTrƠăMy,ăđ nhăh ng các lo i hình du l ch sinh thái có th phát tri n trên H th yă đi nă Sôngă tranhă nh ă Duă thuy n, du l ch m o hi m, du l ch dã ngo i K t h p du l chăv năhóaăC ngăđ ng v i 20 thành ph n dân t c anh em cùng sinh s ng.ătrongăđóădơnăt căCadong,ăCor,ăXêăđ ng,ăM ănôngălƠăng i b năđ a,ăđưăt o nên b cătranhăv năhóaăs ngăđ ng,ăđaăs c góp ph n làm giàu b n s căv năhóaătrênăđ a bàn huy n, các c ngăđ ng B n làng dân t căítăng i g n v i giá tr b n s căv năhóaăvôăcùngăđ căđáo nh : L h iăđơmătrơuăHuê,ăL h i m ng lúa m i,ăcácălƠngăđi u dân ca, dơnăv ă(múaăc ng chiêng) c aăng i Ca dong, Cor và các hi n v t có giá tr khác, cùng du l ch l ch s v i qu n th khuădiătíchăn c Oa , nh m phát huy th m nh, kh ng
đ nh v trí phát tri n du l ch g n v i phát tri n kinh t - xã h i, gi i quy t vi c làm,
gi m nghèo b n v ng, góp ph n tích c c vào quá trình công nghi p hóa , hi năđ i hóa
c aăđ aăph ng
Trang 4M C L C
L IăCAMă OAN i
L I C Mă N ii
TÓM T T iii
M C L C iv
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T vii
DANH M C CÁC B NG ix
DANH M CăCỄCăS ă , B Nă x
M U 1
1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi 1
2 M căđíchă- m c tiêu c aăđ tài 2
3.ăụăngh aăkhoaăh c và th c ti n 2
3.1.ăụăngh aăkhoaăh c 2
3.2 ụăngh aăth c ti n 3
CH NGă1 T NGăQUANăNGHIểNăC U 4
1.1 VÀI NÉT V DU L CH SINH THÁI 4
1.1.1 Du l ch sinh thái trên th gi i 4
1.1.2 Tình hình du l ch sinh thái Vi t Nam qua các th i k 4
1.2 CÁC NGHIÊN C U V DU L CH SINH THÁI 5
1.2.1 Nghiên c u v du l ch sinh thái trên th gi i 5
1.2.2 Nghiên c u v du l ch sinh thái Vi t Nam 9
1.3 TH C TI N PHÁT TRI N DLST VI T NAM 10
CH NGă 2 Iă T NG, PH Mă VI,ă ă N Iă DUNGă VÀă PH NGă PHỄPă NGHIểNăC U 15
2.1.ă IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 15
2.1.1.ă iăt ng nghiên c u 15
2.1.2 Ph m vi nghiên c u 15
2.2 N I DUNG NGHIÊN C U 15
Trang 52.2.1 Tìm hi uăđi u ki n t ănhiên,ăđ căđi măkinhăt , xã h i t i huy n B c Trà
My, t nh Qu ng Nam 15
2.2.2.ă ánhăgiáăhi n tr ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My 15
2.2.3 Tìm hi u v ti măn ngăđ phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My 15
2.2.4.ă xu tăđ nhăh ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My 15
2.3.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 16
2.3.1.ăPh ngăphápăthuăth p s li u 16
2.3.2.ăPh ngăphápăx lý thông tin 17
CH NGă3 K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 18
3.1.ăTỊNHăHỊNHăC ăB N KHU V C NGHIÊN C U 18
3.1.1 Kháiăquátăđi u ki n t nhiên 18
3.1.2 căđi m kinh t , xã h i 23
3.1.3 căđi măV năhóa 32
3.2 ỄNHă GIỄă HI N TR NG PHÁT TRI N DLST KHU V C H TH Y I N SÔNG TRANH, HUY N B C TRÀ MY 36
3.2.1 Th c tr ng v các lo i hình du l ch 37
3.2.2 Th c tr ng khách du l ch 41
3.2.3.ă ánhăgiáăchung 42
3.3 TÌM HI U V TI Mă N NGă PHÁT TRI N DLST KHU V C H TH Yă I N SÔNG TRANH, HUY N B C TRÀ MY 43
3.3.1 Ti măn ngăc nh quan thiên nhiên 43
3.3.2 Ti măn ngăV năhóaăC ngăđ ng 44
3.3.3.ă ánhăgiáăchung 44
4.1 XU Tă NHăH NG PHÁT TRI N DLST KHU V C KHU V C H TH Yă I N SÔNG TRANH, HUY N B C TRÀ MY 44
4.1.1.ă nhăh ng phát tri n m t s lo i hình du l ch sinh thái khu v c H Th y đi n Sông Tranh, huy n B c Trà My 44
Trang 64.1.2 Tính b n v ng khi phát tri n du l ch sinh thái t i H Th yă đi n Sông
Tranh, huy n B c Trà My 49
4.1.3 Nh ng h n ch , b t l i trong phát tri n du l ch sinh thái t i H th yăđi n Sông tranh 51
4.1.4.ă ánhăgiáătácăđ ngămôiătr ng và các v năđ liên quan 53
4.1.5 Gi i pháp gi m thi uătácăđ ngămôiătr ng và các v năđ liên quan trong phát tri n du l ch sinh thái H Th yăđi n Sông Tranh 53
4.1.6 xu tăđ nhăh ng phát tri n du l ch sinh thái H th yăđi n Sông tranh 54 4.1.7 Gi i pháp t ch c th c hi n 55
K T LU N VÀ KI N NGH 57
1 K t lu n 57
2 T n t i 58
3 Ki n ngh 59
TÀIăLI UăTHAMăKH O 61
Trang 7DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
T VI T T T N GH A
BCI : D án sang ki n hành lang B o t nă aăd ng sinh h c
BQL : Ban qu n lý
CBCNV : Cán b công nhân viên
CITES : Côngă c v th ngăm i qu c t cácăloƠiăđ ng,
th c v t hoang dã nguy c p (Convention on International Trade in Endangered Species
of Wild Fauna and Flora)
Trang 8NXB : Nhà xu t b n
PTCS : Ph thôngăc ăs
Q - UB : Quy tăđ nh y ban
Q -UBND : Quy tăđ nh y ban nhân dân
QL : Qu c l
SIDA : T ch c h p tác phát tri n qu c t Th yă i n
SNV : T ch c b o t năđ ng v t hoang dã
TT : Th t
THCS : Trung h căc ăs
UBND : y ban nhân dân
UICN : Liên minh B o t n Thiên nhiên Qu c t
UNDP : Ch ngătrìnhăPhátătri n Liên H p Qu c
(United Nations Development Programme)
UNEP : Ch ngătrìnhăMôiătr ng Liên Hi p Qu c
(United Nations Environment Programme) UNESCO : T ch c Giáo d c, Khoa h căvƠăV năhóaăc a Liên hi p qu c
(United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) USD :ă ôlaăM
VN : Vi t Nam
VNDCCH : Vi t Nam Dân Ch C ng Hòa
VQG :ăV n qu c gia
WTO : T ch căTh ngăm i Th gi i
(World Trade Organization)
WWF : Qu Qu c t B o v Thiên nhiên
(World Wide Fund For Nature )
VSAT : Tr m thông tin v tinh m tăđ t c nh
Trang 9DANH M C CÁC B NG
B ng 3.1: M t s ch tiêu kinh t , xã h iăquaăcácăn m 24
B ng 3.2: Dân s phân chia theo xã, th tr n; thành ph n dân t c 26
B ng 3.3: Th ng kê các công trình thu l iătrênăđ a bàn huy n 28
B ng 3.4: M t s s li u ngành giáo d c huy n B c Trà My 29
B ng 3.5: Th ng kê các công trình th thao 30
B ng 3.6 B ng th ngăkêăl tăđoƠn/ăkháchăthamăquanăậ du l chăn mă2014,ă201541 B ng 3.7 Th ng kê s tr nă đ ngă đ t x y ra t i Th yă đi n Sông tranh t n mă 2011-2012 52
Trang 10DANH M C CÁC S ă , B Nă
Hình 3.1 B năđ hành chính huy n B c Trà My 18
Hình 3.2: S ăđ m t s đi măth măquanăduăl ch c a huy n B c Trà My 37
Hình 3.3: S ăđ ti măn ngăphátătri n du l ch sinh thái 43
Hình 3.4 S ăđ các lo i hình du l chăsinhătháiăđ nhăh ng phát tri n 44
Hình 3.5 lo i hình du thuy n H Th yăđi n Sông Tranh 45
Hình 3.6 mô hình nuôi cá lòng bè trên H Th yăđi n Sông Tranh 46
Hình 3.7 Lo i hình du l ch m o hi m 46
Hình 3.8 du l chăv năhóaăc ngăđ ng 47
Hình 3.9 du l ch dã ngo i, picnic 47
Hình 3.10 Lo i hình du d chăđiăph t 48
Hình 3.11 M i quan h gi aămôiătr ng ậ kinh t - xã h i trong phát tri n b n v ng - Trích: Mô hình phát tri n b n v ng chung 49
Trang 11M U
1 T́nhăc păthi tăc aăđ ătƠi
Ngày nay, du lchăđưătr thành ngành kinh t quan tr ng trên toàn th gi i và
c ngălƠăm t nhu c u không th thi uătrongăđ i s ng c aăconăng i Cùng v i s phát tri n m nh m c a du l ch, du l ch sinhătháiăđưăvƠăđangăphátătri n m nh m trên toàn
c u Du l ch sinh thái (DLST) v i b n ch t nh y c m và có trách nhi m v i môi
tr ngăđưăthuăhútăs quan tâm r ng rãi c a các t ng l p xã h i,ăđ c bi tăđ i v i nh ng
ng i có nhu c u tham quan du l ch nghiên c u khoa h c
DLST là lo i hình du l ch có trách nhi m h tr cho các m c tiêu b o t n môi
tr ng t nhiên phát tri n c ngăđ ngăvƠăđ c coi là lo i hình du l ch thi t th c cho phép thu hút nhi u khách du l ch mang l i nhi u l i nhu n cao cho ngành du l ch DLST th c s tr thành m tăđ ng l c, m t n iădungăc ăb n góp ph n gi i quy t t t các m i quan h gi a phát tri n kinh t và b o v môiătr ng góp ph năthúcăđ y du
l ch b n v ng phát tri n
Khu v c h th yăđi n Sông tranh thu c huy n B c Trà My là m t trong nh ng huy n mi n núi t nh Qu ng Nam, có di n tích t nhiên là: 823,05 km2, r ng B c Trà
My có nhi u lo i g quỦănh :ăLim,ăGi i, Chu n,ăGõầ;ăr ng B căTrƠăMyăđ ng th i là
n iăsinhăs ng c a nhi uăloƠiăđ ng v t r ng quý hi m thu căcácăloƠiătrongăsáchăđ nh :ăvoi, c p, g uầă;ăth ng c nh thiên nhiên k thú, v n còn gi đ c nét hoangăs c a x ắCaoăS năh uătình” c xây d ngătrênăth ng ngu n Sông Tranh, th yăđi n Sông Tranh 2 v i di nătíchăl uăv c 1.100 km2, m căn cădơngăbìnhăth ng là 21,52 km2, hình thành nên lòng h th yăđi n gi a khung c nh núi r ng thiên nhiên t o nên m t
b cătranhăs năth y Hi n nay trên lòng h đưăt ch c nuôi tr ngăđ c g n 100 l ng bè
cá các lo i,ăđơyălƠăth m nhăđ l ng ghép phát tri n du l ch lòng H
V i 20 thành ph n dân t c anh em cùng sinh s ng.ăTrongăđóădơnăt c Cadong, Cor,ăXêăđ ng,ăM ănôngălƠăng i b năđ a,ăđưăt o nên b c tranhăv năhóaăs ngăđ ng,ăđaă
s c góp ph n làm giàu b n s căv năhóaătrênăđ a bàn huy n.ă ơyăcònălƠăđi măđ n h p
d n du khách v i qu n th diătíchăN c Oa, các c ngăđ ng B n làng dân t căítăng i
g n v i giá tr b n s căv năhóaăvôăcùngăđ căđáo nh : L h iăđơmătrơu Huê, L h i
m ng lúa m i,ăcácălƠngăđi uădơnăca,ădơnăv ă(múaăc ng chiêng) c aăng i Ca dong, Cor và các hi n v t có giá tr khác
Trang 12Huy n B c Trà My là m t huy n mi nănúiănghèo,ăđ i s ng nhân dân còn g p nhi uăkhóăkh n,ăt l h nghèo còn cao 52,78% , các mô hình kinh t còn nh l thi u tính b n v ng, nhân dân s ng ch y u d a vào s n xu t nông ậ lâm nghi p;ăc ăh i phát tri n kinh t vùng g p nhi uăkhóăkh n,ăcáchăxaănh ng tuy năđ ng giao thông huy t m ch (tuy năđ ng Nam Qu ngăNam,ă ngă ôngăTr ngăs n ), v i nhi u
ti măn ngăsinhăthái, v năhóa,ăl ch s ch aăđ căphátăhuyăvƠăthuăhútăcácănhƠăđ uăt ăphátătri n,ăđ c bi t là ti măn ngăphátătri n du l ch sinh thái khi có lòng h th yăđi n, nh m
đ y m nh phát tri n nhân sinh, kinh t xã h i t iăđ aăph ng
Trong nh ngăn măqua,ăvi c phát tri n du l chătrênăđ aăbƠnătuyăđ c quan tâm
nh ngăch aăcóăs đ uăt ăđúngă m căvƠăch aăcóănh ngăđ nhăh ng m c tiêu rõ r t Chính vì th vi c khai thác du l ch còn mang tính manh mún và m i ch d ng l i
vi c t phát c aăcácăđoƠn đ năth măt iăcácăđi m trong qu n th diătíchăN c Oa
Xu t phát t nh ng l i th và h n ch v phát tri n du lchăđưănêuătrên,ăvi c phát tri n du lchătrênăđ a bàn huy n là m t yêu c u c p thi t nh m phát huy th m nh,
kh ngăđ nh v trí phát tri n du l ch g n v i phát tri n kinh t - xã h i, gi i quy t vi c làm, gi m nghèo b n v ng, góp ph n tích c c vào quá trình công nghi p hóa, hi năđ i hóa c aăđ aăph ng.ăXu t phát t nhu c u th c ti năđóătôiăti năhƠnhăth c hi năđ tài:
“ ́nh gí hi n tr ng, ti m n ng và đ xu t đ nh h ng phát tri n du l ch sinh thái
khu v c H Th y đi n Sông Tranh, huy n B c Trà Ẩy”
2 M căđ́chă- m c tiêu c aăđ tài
- S ăb đánhăgiáăđ c hi n tr ng và các giá tr ti măn ngăđ i v i du l ch sinh tháiălƠmăc ăs đ xu tăđ nhăh ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c H th yăđi n Sông Tranh, huy n B c Trà My
- Thông qua Phát tri n du l ch sinh thái t i H th yăđi n Sông tranh g n k t tuyên truy n ph bi n r ng rãi trong qu n chúng nhân dân v vai trò tài nguyên r ng
đ i kinh t , môi tr ng, xã h i
- H n ch t iăđaătìnhătr ng phá r ng, khai thác r ng, s n,ăb tăđ ng v t hoang dã
g n công tác qu n lý b o v r ng v i phát tri n kinh t ng iădơnăvùngăđ m thông qua các d ch v du l ch sinh thái t i H th yăđi n Sông tranh
- B o t n và phát huy các giá tr v năhoáăl ch s ,ăv năhóaădơnăt c t iăđ aăph ng
- Phát huy th m nh, kh ngăđ nh v trí phát tri n du l ch g n v i phát tri n Kinh
t - Xã h i ậ Môiătr ng, gi i quy t vi c làm, gi m nghèo b n v ng, góp ph n tích c c vào quá trình công nghi p hóa, hi năđ i hóa c aăđ aăph ng
3 ụăngh aăkhoaăh c và th c ti n
3.1 Ý ngh a khoa h c
Trang 13- H th ngă hóaă ph ngă phápă tìmă hi uă vƠă đánhă giáă hi n tr ng, ti mă n ng,ă đ nh
h ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
- Phát tri n du l ch sinh thái t i khu v c h th yăđi năSôngătranhătheoăh ng
b n v ng
3.2 Ý ngh a th c ti n
- Xácăđ nh các thông tin v ti măn ngăvƠăhi n tr ng phát tri n du l ch sinh thái lƠmăc ăs cho vi căđ xu tăh ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c H th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
- B o t n và phát huy các giá tr v năhoáăl ch s ,ăv năhóaădơnăt c t iăđ aăph ng
- Nâng cao vai trò, trách nhi m công tác qu n lý b o v r ngătrongănhơnădơn,ăđ aă
ng i dân vào v trí tr ng tâm trong Công tác qu n lý b o v r ng g n v i nh ng l i ích kinh t ,ămôiătr ng
- Gi i quy t vi c làm, nâng cao m c s ng c ngăđ ngăđ aăph ng,ăg n công tác
qu n lý b o v r ng v i phát tri n kinh t đ aăph ng
Trang 14CH NGă1
T NGăQUANăNGHIểNăC U 1.1 VÀI NÉT V DU L CH SINH THÁI
1.1.1 Du l ch sinh thái trên th gi i
Trên toàn c u, hi n nay, h ngăn măcóăt i 800 tri uăng iăđiăduăl ch.ă c tính con s này s h nă1ăt vƠoăn mă2010ăvƠăđ t 1,6 t vƠoăn mă2020.ăKho ng 60% dòng khách du l ch hi n nay là có m căđíchătìmăhi u n năv năhóaăkhácăl , du l ch sinh thái, hòa mình vào thiên nhiên Cho nên s n ph m quan tr ng c a du l ch là du lchăv năhóa,ă
du l ch thiên nhiên T l ng iăđiăduăl chăsinhătháiăhƠngăn măt ngăt 10%ăđ n 30%, trong khi du l ch truy n th ng t ngătrungăbìnhăkho ng 4% (Reingold, 1993)
Hi n nay có r t nhi u d án phát tri n du l ch, vi căkinhădoanh,ăđ uăt ăvƠoăduă
l ch sinh thái ngày càng m r ng Khu b o t n Annapuma Nepalăn mă1985,ăv iăđ u
t ăh nă500ăngìnăUSD,ăkhuănhƠă sinh thái Chalalan t i Bolivia, khu d tr r ng mây Monteverde CostaRica, D án b o t n Selous Tanzania, công viên qu c gia Pilanesberg Nam Phi Và nhi u d án phát tri n du l ch khác, v i s đ uăt ăr t l năđưăthu hút hàng tri uăl t khách du l ch m iăn m.ă
Tình hình du l ch trên th gi i, theo s li u c a t ch c du l ch th gi i,ăn mă
2002 khách du l ch qu c t trên toàn th gi iă đ t 715 tri uă l t khách Thu nh p kho ng 500 t USD,ăt ngăđ ngăv i 6,7% - 6,8% t ng s n ph m qu c dân trên th
gi i Du l ch là ngành t o nhi u vi c làm và thu hút kho ng 227 tri uălaoăđ ng gián
ti p và 9 tri uălaoăđ ng tr c ti p WTO d báo,ăn mă2010ăl ng khách du l ch qu c t trên th gi iă c tính kho ngă1.006ăl t khách Thu nh p t du l chălênăđ n 900 t USD và ngành du l ch s t o thêm kho ng 150 tri u ch làm vi c
Khu v că ôngăỄăậ TháiăBìnhăD ng,ăduăl ch cácăn că ôngăNamăỄăcóăv trí quan tr ng, chi m kho ngă34%ăl ng khách và 38% thu nh p du l ch c a toàn khu v c
B năn c Asean có ngành du l ch phát tri n nh t là Malaysia, Thái Lan, Singapore và Indonesia Nh ngăn cănƠyăđ uăv t qua con s 5 tri uăl t khách qu c t m tăn măvƠăthu nh p hàng t USD t du l ch
Ngày nay du l chăsinhătháiăcƠngăđ c chú ý và phát tri n, m t khác nhu c u
du l ch sinh thái càng l n T ch căUNESCOăđư ti năhƠnhăđi u tra, t ch c bình
ch n cho các danh lam th ng c nh trên toàn th gi i, ch ng nh n cho các danh lam th ng c nhăđ p trên th gi i là danh lam th ng c nh th gi i
1.1.2 Tình hình du l ch sinh thái Vi t Nam qua các th i k
Bên c nh ho tăđ ng laoăđ ng c aăconăng i là vi c ngh ng i,ăt năh ng cu c
s ng DLST là m t hình th c ngh ng iăđ c h u h tăng i dân ch nălƠmăph ngăth c
Trang 15t năh ng cu c s ng M t khác ho tăđ ng du l chăđ aăl i cho n n kinh t nh ng m t thu r t l n, s phát tri n c aăđ t n căc ngăđ căđánhăgiáăm t ph n qua ho tăđ ng du
l ch c aăđ tăn căđó
Tài nguyên du l ch c a Vi tăNamăkháăphongăphúăvƠăđaăd ng Ba ph năt ălưnhă
th đ tăn călƠăđ i núi v i nhi u c nh quan ngo n m c, nh ng cánh r ng nhi tăđ i v i nhi u loài cây c , chim muông nh ng h th ng sông h t o nên các b c tranh th y
m căsinhăđ ng,ầăN măm iăt ădơnăt c anh em sinh s ng trên m tăđ a bàn r ng trên 300.000km2 có nh ng phong t c t p quán khác l ầăT t c có s c h p d n m nh m
đ i v iăconăng i Vi tăNamă aăkhámăphá.ăM t khác, do n m v ăđ th p nên h uănh ăquanhăn măn cătaăđ uăcóăđi u ki n khí h u thu n l i cho các ho tăđ ng ngoài tr i
D a trên nh ngăđi u ki n k trên có th kh ngăđ nh r ng ho tăđ ng du l ch n c ta đưăcóăt lơuăđ i Vi c m mang b cõi c aănhƠăn c phong ki n Vi t Nam ch c ch n
có liên quan ch t ch v i các chuy năđiăduăl ch c a vua quan ho c các h c gi :ăTr ngăHán Siêu, H XuơnăH ng,ăBƠăHuy n Thanh Quan có th đ c coi là nh ngăng i chu du nhi u c a th i k trungăđ i Các d uătíchătrênăđáăc a Nguy n Nghi m Bích
ng (1773), c a chúa Tr nh Sâm H ngăTíchăc ngănh ăc a nhi u v vua, quan và nhà nho khác, là nh ng b ng ch ng v các chuy n du ngo n c a h B oă i là m t v vua sành v th ng ngo n, h uănh ăn iănƠoăcóăc nhăđ p, có khí h u ôn hoà là có bi t
th c a B oă i
Tuy nhiên, vi c khai thác tài nguyên ph c v m căđíchăduăl ch và ngh d ng
tr nênărõănétăh nătrongătr i k đôăh c a Pháp Hàng lo t bi t th , nhà ngh đ c xây
d ng ven các bãi bi n, vùng h hayă vùngă núiă n iă cóă khíă h u d ch u nh ă S n,ă
V ngăTƠu,ăBaăVì,ăTamă o,ă ƠăL t,ầ
N c ta tr i qua nhi u th i k ,ăđ tăn c có nhi uăthayăđ i Và s thayăđ iăđóăcóă
s góp ph n c a s thayăđ i v du l ch Du l ch Vi tăNamăc ngăđưăcóănhi u thành t u
to l n.ă c bi tălƠăc ăs h t ng c a d ch v du l chăngƠyăcƠngăđ c nâng cao, kh
n ngăph c v khách du l chăngƠyăđ căđ m b o.ă c th hi n thông qua khách du
lchăn c ngoài sang Vi t Nam ngày càng nhi u Bên c nhăđóălƠăm t s đi măđ n du
lchăđ c t ch c qu c t công nh n là di s năv năhoáăth gi i hay di s n thiên nhiên
th gi i: Ph c H iăAn,ădiătíchăthánhăđ a M S n
1.2 CÁC NGHIÊN C U V DU L CH SINH THÁI
1.2.1 Nghiên c u v du l ch sinh thái trên th gi i
DLST là m tăl nhăv c m i phát tri n trên th gi i.ăTuyănhiên,ănóăđưăthuăhútăđ c
s quan tâm nghiên c u c a nhi u nhà khoa h c khác nhau trên th gi iăvƠăc ngănh ăduă
l ch nói chung khi ti p c n nghiên c u v DLSTăđ đ aăraăm t khái ni m, m tăđ nh ngh aăbaoăquátănh t là r tăkhó.ăTùyătheoăcácăquanăđi m ti p c n khác nhau, hoàn c nh khác nhau, mà các nhà nghiên c u v du lchăđưăđ aăraănhi uăđ nhăngh aăkhácănhauăv DLST DLST là m t khái ni m r ng,ăđu c hi uăkhácănhauăd iăcácăgócăđ khác nhau
Trang 16M t s ng i cho r ng DLST ch đ năgi năđ c hi u là s k t h păỦăngh aăgi a hai t ghép "du l ch" và "sinh thái", m t s ng i quan ni m DLST là du l ch thiên nhiên, là khái ni m trong th c t đưăxu t hi n t nh ngăn mă1980ă(Ashton,ă1993).ăCó
ng i cho r ng DLST là m t lo i hình du l ch có l i cho sinh thái, ít có nh ng tác
đ ng tiêu c căđ n s b o t n và phát tri n c a h sinh thái N mă1987,ăl năđ u tiên HectorCeballos - Lascearainăđưăđ aăraăm tăđ nhăngh aăt ngăđ i hoàn ch nh v DLST:
" DLST là du lchăđ n v i nh ng khu v căthiênănhiênăcònăítăthayăđ i v i nh ng m c đíchăđ c bi t: Nghiên c u tham quan v i ý th c tôn tr ng th gi i hoang dã và nh ng giá tr v năhóaăkhámăphá".ă n cu i nh ngăn măth p k 90 thì du l chăsinhătháiăđ c
s ng h và quan tâm c a nhi u t ch c, chính ph và nhân dân Các t ch cănh ăCeballos - lascurian, IUCN, UNDP,ầvƠănhi u tác gi Wood,ăHuber,ầquanătơmăđ c
bi t và xu t b n nhi u tài li u.ăTheoăUNEPă(2002)ăthìăDLSTăđưăt ngăđ c nh n d ng trên th tr ngănh ălƠăm t lo i hình du l chăthiênănhiên,ătuyănhiênăDLSTăc ngăđ c nghiên c uănh ălƠăm t công c phát tri n b n v ng c a các t ch c phi chính ph , các chuyên gia phát tri n và các vi n nghiên c u k t n mă1990.ăC ngătrongănh ngăn mă
c a th p niên 1990, r t nhi uăđ nhăngh aăđưăraăđ iăđ mô t lo i hình du l ch m i xu t
hi nănƠy.ăN mă1991,ăT ch c Du l ch sinh thái Qu c t (The International Ecotuorrism Society)ăđưăđ aăraăm t trong nh ngăđ nhăngh aăs m nh t:ăắDuăl ch sinh thái là lo i hình du l ch l hành có trách nhi măđ n các khu thiên nhiên, b o t nămôiătr ng và mang l i phúc l iălơuădƠiăchoăng iădơnăđ aăph ng”.ăCùng v i th i gian, khái ni m v DLST l năl tăđưăđ c các nhà nghiên c uăđ aăra.ă i năhìnhănh ăvƠoăn mă1991,ăWoodă
đ aăraăđ nhăngh a:ă"ăDLSTălƠăduăl chăđ n các khu v căcònăt ngăđ iăhoangăs ăv i m c đíchătìmăhi u v l ch s ,ămôiătr ng t nhiênăvƠăv năhóaămƠăkhôngălƠmăthayăđ i s toàn
v n c a h sinhăthái.ă ng th i t o ra nh ngăc ăh i v kinh t đ ng h cho vi c b o t n
t nhiên và mang l i l i ích v tƠiăchínhăchoăng i dơnăđ aăph ng".ăCònăl nhăv c c a Elizabeth Boo (1992) trong cu năắQuyăho ch du l ch sinh thái cho khu b o t n thiên nhiên”,ăWeslernăthìăắDuăl ch sinh thái là có trách nhi m v iăcácăkhuăthiênănhiênălƠăn iă
b o t nămôiătr ng và c i thi n phúc l iăchoăng iădơn”.ă năn mă1993,ăAllenăđ aăraă
đ nhăngh a:ă"ăDLSTăđ c phân bi t v i lo i hình du l ch thiên nhiên khác v m căđ giáo d că caoă đ i v iă môiă tr ng và sinh thái thông qua nh ngă h ng d n viên có nghi p v lành ngh DLST t o ra m i quan h gi aăconăng i v i thiên nhiên hoang dã cùng v i ý th c giáo d căđ bi n b n thân khách du l ch thành nh ngăng iăđiăđ u trong công tác b o v môiătr ng Phát tri n DLST s gi m thi uătácăđ ng c a khách DLST
đ năv năhóaăvƠămôiătr ng,ăđ m b oăchoăđ aăph ngăđ căh ng ngu n l i tài chính do
du l ch mang l i và chú tr ngăđ n nh ngăđóngăgópătƠiăchínhăchoăvi c b o t n t nhiên"
M tăđ nhăngh aăv du l ch sinh thái ti p theo là c aăLaarmanăvƠăDurstă(1993)ăđưăch
ra s khác bi t v khái ni m gi a du l ch sinh thái và du l ch t nhiên Nh n ra
nh ngăkhóăkh nătrongăvi căđ nhăngh aăduăl ch t nhiên h đưăph i xây d ng nên
ph m vi r ng và h păđ i v iăđ nhăngh aăc a nó V m tăngh aăh p, h nói r ng nó
Trang 17liên quan t i nh ngă ng iă đi u hành nh ng chuy nă điă thiênă v thiên nhiên; tuy nhiên v ngh aăr ng thì nó áp d ng vi c s d ng ngu n tài nguyên thiên nhiên c a
du l ch, bao g m nh ng bãi bi n và nh ng phong c nh làng quê
Nói chung nh ng quan ni măc ăb n v DLST tùy thu c vào nh ngăđ c thù và
nh ng m c tiêu phát tri n riêng, m i nhà nghiên c u, m i qu c gia, m i t ch c qu c
t đ u phát tri năđ nhăngh aăriêngăc a mình v DLST, ch ng h nănh :
nhăngh aăc a Nepan: "DLST là lo i hình du l chăđ cao s tham gia c a nhân dân vào vi c ho chăđ nh và qu n lý tài nguyên du l chăđ t ngăc ng phát tri n c ng
đ ng liên k t gi a b o t n tài nguyên và phát tri n du l ch,ăđ ng th i s d ng thu nh p
t du lchăđ b o v ngu n l c mà ngành du l ch ph thu căvƠo”
nhăngh aăc a Malaysia: "DLST là lo i hình du l chăvƠăth măvi ng m t cách
có trách nhi m v m tă môiă tr ng t i nh ng khu v c thiên nhiên còn nguyên v n
nh m t năh ng và trân tr ng các giá tr c a thiên nhiên (và nh ngăđ cătínhăv năhóaăkèmătheo,ătr căđơyăc ngănh ăhi n nay) mà ho tăđ ng này s thúcăđ y công tác b o
t n có nhăh ng c a du khách không l n và t oăđi u ki năchoădơnăchúngăđ aăph ngă
đ c tham d m t cách tích c c, có l i v xã h i và kinh t "
nhăngh aăc a Ôxtrâylia: "DLST là du l ch d a vào thiên nhiên, có liên quan
đ n s giáo d c và di n gi i v môiătr ng t nhiên,ăđ c qu n lý b n v ng v m t sinh thái"
nhăngh aăc a hi p h i DLST qu c t : "DLST là vi căđi l i có trách nhi m t i các khu v c mà b o t năđ cămôiătr ng và c i thi n phúc l iăchoăng iădơnăđ aăph ng"
năn mă1994,ăMackeyăđưăt ng h păDLSTănh ăsau:ă"Ch có du l ch d a vào thiênănhiên,ăđ c qu n lý b n v ng, h tr b o t n và có giáo d c môi tr ng m i
đ căxemălƠăDLST".ăTrongăđóăy u t qu n lý b n v ng bao hàm c n i dung h tr và phát tri n c ngăđ ng
N mă 1996,ă T ch c B o t n Thiên nhiên qu c t (IUCN),ă xácă đ nh r ng: ắDLSTălƠălo i hình du l ch có trách nhi măđ i v iămôiătr ng các khu thiên nhiên cònăt ngăđ iăhoangăs ăv i m căđíchăth ng ngo n thiên nhiên và các giá tr v năhoáăkèm theo c a quá kh và hi n t i,ăthúcăđ y công tác b o t n,ăcóăítătácăđ ng tiêu c c
đ nămôiătr ng và t o ra các nhăh ng tích c c v m t kinh t xã h i cho c ng đ ng
đ aăph ng
N mă1999,ăHoneyăl iăđ aăraăm tăđ nhăngh aăn a v DLSTăvƠăđ nhăngh aăc a Honeyăđ căxemănh ălƠăđ nhăngh aăchínhăxácăvƠăhoƠnăch nh nh tăchoăđ n th iăđi m
hi n t i C th là: "DLST là du l ch t i nh ng khu v c nh y c m và nguyên sinh
th ng đ c b o v v i m căđíchăgơyăraăítătácăh i và v i quy mô nh nh t Nó giúp giáo d c du khách, t o qu đ b o v môiătr ng, nó tr c ti păđemăl i ngu n l i kinh
Trang 18t và s t qu nălỦăchoăng iădơnăđ aăph ngăvƠănóăkhuy n khích tôn tr ng các giá tr
v năhóa và quy năconăng i" H i th o xây d ng chi năl c qu c gia v phát tri n DLST cho Vi tăNamăn mă1999ăđưăđ aăraăđ nhăngh a:ăắăDLSTălƠăm t lo i hình du
l ch d aăvƠoăthiênănhiênăvƠăv năhoáăb năđ a, có tính giáo d cămôiătr ng,ăvƠăđóngăgóp cho các n l c b o t n và phát tri n b n v ng v i s tham gia tích c c c a c ng
đ ngăđ aăph ng”
G năđơyă b n tuyên ngôn Quebec (UNEP/WTO 2002) vào cu c h p chót c a
n măduăl ch qu c t v du l chăsinhăthái,ăđ ngh r ng 5 tiêu chí tiêu bi uăđ c s d ng
đ đ nhăngh aăduăl ch sinhătháiănh ălƠăs n ph m d a vào t nhiên, qu n lý nhăh ng
t i thi u, giáo d cămôiătr ng,ăđóngăgópăb o t năvƠăđóngăgópăvƠoăc ngăđ ng
Nh ăv y t đ nhăngh aăđ u tiên c a HectorCeballos - Lascearainăđ căđ aăraă
n mă1987ăthìăchoăđ n nay n i dung c a khái ni m v DLSTăđưăthayăđ i r t nhi u, t
ch đ năthu n coi ho tăđ ng DLST là lo i du l chăítătácăđ ngăđ nămôiătr ng, là lo i hình du l ch có trách nhi m v iămôiătr ng sang cách nhìn tích c căh n,ătheoăđóăDLSTă
là lo i hình du lchăítătácăđ ng và có trách nhi m v iămôiătr ng, có tính giáo d c và
di n gi i cao v t nhiên,ăcóăđóngăgópăchoăho tăđ ng b o t năvƠăđemăl i l i ích kinh t
xã h i cho c ngăđ ngăđ aăph ng.ăKháiăquátăl i chúng ta có th th y DLST là lo i hình
B nălƠ,ăcóăđóngăgópăchoănh ng n l c b o t n và phát tri n c ngăđ ng
Tuy nhiên, khái ni m v DLST v n còn có nh ngăđi măch aăth ng nh tăvƠăđi u đóăs đ c nghiên c u và hoàn thi n d n trong quá trình phát tri n Nh ngăđ căđi m
c ăb n nh t c aăđ nhăngh aăv DLSTăđ c t ch c du l ch th gi i (WTO) tóm t t l i
Trang 19Th t ,ăDLSTăh n ch đ n m c th p nh tăcácătácăđ ngăđ nămôiătr ng t nhiên vƠăv năhóaăxưăh i
Th n m,ăDLSTăcóăs h tr cho ho tăđ ng b o t n t nhiên b ng cách: T o ra
nh ng l i ích kinh t choăđ aăph ng,ăcácăt ch c và ch th qu n lý, v i m căđíchă
b o t n các khu t nhiênăđóăc ngănh ăvi c t oăraăcácăc ăh i vi călƠmăvƠăt ngăthuănh p cho c ngăđ ngăđ aăph ng.ă ng th iăt ngăcu ng nh n th c c aăduăkháchăvƠăng i dơnăđ aăph ngăv s c n thi t ph i b o t n các giá tr v năhóa
1.2.2 Nghiên c u v du l ch sinh thái Vi t Nam
Vi tăNamălƠăn c có ti măn ngăr t l năđ phát tri n du l ch nói chung và DLST nóiăriêng.ăDLSTălƠăh ngă uătiênătrongăchi năl c phát tri n du l ch Vi t Nam
DLST n cătaălƠăl nhăv c m iăđ c nghiên c u t kho ng gi a th p k 90 c a
th k XX,ăsongăđưăthuăhútăs quanătơmăđ c bi t c a các nhà nghiên c u v DLST và môi
tr ng, m t trong nh ngăl nhăv c nghiên c uăđóălƠ:
- Nghiên c u v "Vai trò đa d ng sinh h c trong phát tri n du l ch sinh thái Vi t
Nam" c aă ng Huy Hu nhăđ c trình bày trong tuy n t p báo cáo h i ngh qu c t v phát tri n b n v ng Vi t Nam t i Hu n mă1997
- Nghiên c u c aăLêăV năLanhăv : "Du l ch sinh thái trong các khu b o t n thiên nhiên Vi t Nam" đ c trình bày t i h i th o xây d ng chi năl c qu c gia phát tri n DLST Vi t Nam
- Nghiên c u c a Ph măTrungăL ngăcùngăc ng s v : " Du l ch sinh thái -
Nh ng v n đ v lý lu n và th c ti n phát tri n Vi t Nam" - NXB Giáo d c - 2002
Ngoài ra còn có r t nhi u nghiên c u khác c a các nhà nghiên c u trong và ngoƠiăn cănh ăc a:ăLêăV năLanh,ăPh măTrungăL ng,ăNguy n Tài Cung cùng c ng
s , Philip Dearden, D James MacNeill; nghiên c u c a Vi n phát tri n du l ch; T
ch c b o t n thiên nhiên th gi iăđ c trình bày trong tuy n t p báo cáo h i th o: "Du
l ch sinh thái và phát tri n b n v ng Vi t Nam" t i Hà N iăn mă1998;ăNghiênăc u
c aăVNAT/ăIUCN/ ăđ c trình bày tuy n t p báo cáo h i th o v : "Xây d ng chi n
l c qu c gia v phát tri n du l ch sinh thái Vi t Nam" t i Hà N iăn mă1999
Tuyănhiênădoătrìnhăđ nh n th c khác nhau, nh ngăgócăđ nhìn nh n khác nhau, khái ni m v DLSTăc ngăcònănhi uăđi măch aăth ng nh t Trong nh ngăn mă
cu i cùng c a th k XX, v i nh ng mong mu năcóăđ c s th ng nh t v khái
ni m DLST, nh mălƠmăc ăs cho vi c nghiên c u và ho tăđ ng th c ti n trong quá trình phát tri n DLST Vi t Nam T ng c c du l ch Vi tă Namă đưă ph i h p v i nhi u t ch c qu c t nh :ă WWF,ă IUCN, ă vƠă cóă s quan tâm tham gia c a các chuyên gia, các nhà khoa h c qu c t c ngănh ătrongăn c v DLSTăvƠăcácăl nhă
v c khác liên quan, t ch c h i th o qu c gia v xây d ng chi năl c phát tri n DLST Vi t Nam t 07-09/09/1999
Trang 20M t trong nh ng k t qu đ tăđ c c a h i th o là l năđ uătiênăđưăđ aăraăđ c
đ nhăngh aăv DLST Vi tăNamăđóălƠ:ă"ăDuăl ch sinh thái là lo i hình du l ch d a vào thiênănhiênăvƠăv năhoáăb năđ a, g n v i giáo d cămôiătr ng,ăcóăđóngăgópăchoăn l c
b o t n và phát tri n b n v ng, v i s tham gia tích c c c a c ngăđ ngăđ aăph ng" ơyălƠăc ăs , là ti năđ m đ u thu n l iăchoăcácăb c ti p theo trong quá trình nghiên
c u, phát tri n DLST Vi t Nam
Trong th iăgianăqua,ăđưăcóănhi u h i th o qu c gia v du l chăsinhătháiăđ c
T ng c c Du l ch t ch c v i s tham gia c a các t ch c qu c t và khu v cănh ăWWF, IUCN, FFI, UNDP, ESCAP, các công trình nghiên c u khoa h c, quy ho ch phát tri n DLST t c păviămôăđ năv ămôănh ă"C ăs khoa h c phát tri n DLST Vi t Nam", "Quy ho ch khu du l ch sinh thái h Ba B ", ăc ngăđưăđ c tích c c ch đ o tri n khai M t s s n ph m du lchăsinhătháiănh ăthamăquanăcácăVQG,ăcácăKBTTN,ă
du l ch nghiên c u thám hi măvùngănúiăcaoăPhanxip ng,ăduăl ch tham quan mi tăv n, sôngăn căđ ng b ng sông C uăLong, ăđưăđ c nhi u công ty du l ch xây d ng, khai thácăvƠăb căđ uăđưăđ tăđ c nh ng k t qu nh tăđ nh v b o t n thiên nhiên và góp
ph n t oăcôngă năvi c làm cho c ngăđ ng
1.3 TH C TI N PHÁT TRI N DLST VI T NAM
Vi t Nam là qu c gia n m trong vùng khí h u nhi tăđ i gió mùa v i 3/4 di n tíchăđ tăn c bao ph b iăcácădưyănúi,ăđ i và cao nguyên B bi n Vi t Nam tr i dài 3.260km t B c chí Nam v iăhƠngăngƠnăhònăđ o l n nh Không ch đaăd ng v các h sinh thái, thiên nhiên còn ban t ng cho Vi t Nam m t khu h đ ng th c v t vô cùng phong phú v i kho ng 12.000 loài th c v tăvƠă15.570ăloƠiăđ ng v tătrongăđóăcóănhi u loƠiăđ c h u.ă c bi t t n mă1992ăđ n nay, các nhà khoa h c Vi tăNamăđưăphátăhi n
ra 7 trong s 12 loài thú m iăđ c phát hi n trên th gi i k t đ u th k XX Các loài thú này bao g m Sao la, Mang l n, Mang Pù Ho t t nh (Ngh An), Vo c chân xám (CúcăPh ngă- Ninh Bình), C yăgiôngă(GiaăLai),ăMangăTr ngăS nă(dưyăTr ngăS n)ă
và Bò s ng xo nă(Lơmă ng)
H th ng các VQG nói riêng, các KBTTN nói chung ch aăđ ng r t nhi u y u
t h p d n du khách.ă óălƠăđi u ki n thu n l iăđ phát tri n du l chăđ c bi t là DLST Tuy nhiên DLST Vi t Nam ch m i giaiăđo năđ u c a s phát tri n và phát tri n
ch aăt ngăx ng v i ti măn ngăv n có c a nó Trong nh ngăn măg năđơyăcácăho t
đ ng DLST các VQG, các KBTTN Vi tăNamăđưăphátătri n song v n còn mang n ng tính t phát,ăch aăcóăs n ph m và th tr ng m cătiêu,ăch aăcóăs đ uăt ăchoăcôngăvi c xúc ti n và phát tri n công ngh ph c v cho DLST Xét v n i dung và cách th c t
ch c thì ho tăđ ng DLST các VQG và KBTTN hi n nay thu c lo i hình du l ch d a vƠoăthiênănhiênăcóăđ nhăh ng DLST
Trang 21Khu b o t năthiênănhiênălƠăn iăch aăđ ng nhi u y u t h p d n cho du khách trên th gi i Nh ng y u t này có th là m t ho c nhi uăloƠiăđ ng th c v t quý hi m và
đ c h u, cu c s ngăhoangădưăphongăphú,ăđaăd ng sinh h căcao,ăđ aăhìnhăđ ng nh t ho c hùngăv ,ăcácăkhuădiătíchăl ch s ho căv năhoáăđ ngăđ i,ămangătínhăđ căthùătrongăđi u
ki n t nhiên M t y u t gây h p d n cho khách du lchăđ n Vi t Nam là nh ng thông tin v đaăd ng sinh h c, nh ng phát hi n m i v cácăloƠiăđ ng v t và nh ng c nh quan thiên nhiên tuy tăđ p
M t s VQG và KBTTN hi nănayăđưăthƠnhăl p Ban du l ch ho c trung tâm giáo
d că môiă tr ngă (GDMT)ă đ đi u hành các ho tă đ ng GDMT và du l ch Công tác nghiên c u, quy ho ch và phát tri năDLSTăđ c ti n hành m t s VQGănh ăCúcă
Ph ng,ăBaăB ,ăBaăVì,ăTamă o, B ch Mã, Cát Tiên, Tràm Chim, M t s VQG và KBTTNă đưă chúă tr ng tuy n d ng nhân viên có nghi p v v du l chă c ngă nh ă chúă
tr ngăcôngătácăđƠoăt o nghi p v du l chăchoăCBCNV.ăTr căđơyăvi căđ uăt ăxơyăd ng
c ăs h t ngăđ ph c v du l ch và phát tri n du l ch các VQG, các KBTTN ch y u
do B nông nghi p và phát tri nănôngăthônăđ uăt ăHi n nay, T ng c c du l ch, các
t nh, các công ty du l ch, các hãng l hành,ăcácăđ aăph ngăc ngăđưăt p trung ngu n kinhăphíăđ phát tri năc ăs h t ng ph c v du l ch Ch ng h nănh ăt nh Th a Thiên
Hu ph i h p v i T ng c c du lchăđưăđ uăt ă11ăt đ ngăđ xây d ngăđ ngăcápăđi n
ng mălênăđ nhănúiăđ tránh tàn phá 50ha r ng và phá v c nh quan t i VQG B ch Mã
T i VQG Ba Vì, nhi u Công ty du lchăt ănhơnăđưăđ c hình thành và nh năhƠngătr mă
ha r ngăđ qu n lý, ph c v cho phát tri n du l ch Nhi uăVQGăvƠăKBTTNăđưăxơyă
d ngăđ c m t s tuy năthamăquan,ătuyănhiênăc ngăch aătuơnăth nghiêm ng t các nguyên t c c a DLST Hi n t iăkháchăDLSTăđ n các VQG, các KBTTN m i ch ti p
c năđ c các h sinh thái r ng, các loài th c v t, m t s loài côn trùng, các di tích t nhiên cùng m t s di tích l ch s có trong VQG, KBTTN R t hi m khi khách b t g p thú trong r ng Duy ch có VQG Cát Tiên, khách du l ch có th quanăsátăđ c m t s thú l nănh ăH u,ăNai,ăL n r ng, C y, Ch n,ăNhímăvƠoăbanăđêmănh có khu nuôi
nh tăđ ng v t hoang dã T iăVQGăCúcăPh ng,ăBaăVìăc ngăđưăxơyăd ng khu nuôi thú hoangădưăđ b o t n và ph c v khách tham quan Khu c u h các lo iăLinhătr ng,
tr m c u h Rùa, C y v n t VQGăCúcăPh ngăc ngălƠăđi m d ng chân thú v cho khách tham quan du l ch M t s VQG và KBTTN du khách có th ti p xúc, quan sát
m t s loƠiăLinhătr ng, Rùa, L n r ng,
N cătaăcóăđ ng b bi n dài, có h th ng sông h r t nhi uădoăđóăc ngăcóăr t nhi u h sinh thái ng păn c v i nhi uăloƠiăchimăn c,ăcácăloƠiăđ ng th c v t thu sinhăc ngănh ăc nh quan r tăđ c s c, h p d năvƠăđi uăđóăc ngăthuăhútănhi u du khách tham quan du l ch Ch ng h nănh ăVQGăXuơnăThu , VQG Tràm Chim, KBTTN Vân Long, khu d tr sinh quy n C n Gi VQG Ba B , VQG Cát Bà, Ngoài ra các khu
Trang 22du l ch n i ti ngănh :ăH Long,ăHònăMun,ăCônă o, Phú Qu c, ăđưăvƠăđangăcóăk
ho ch s d ng tài nguyên sinh v t bi năđ phát tri n du l ch và nhi u d ch v du l ch
h p d năkhác,ătrongăđóăcóăDLST
Hi nănayăcácăVQGănh ăCúcăPh ng,ăCátăBƠ,ăBaăB , B chăMư,ăCátăTiên, ăđưăxây d ngătrungătơmăduăkhách,ătrungătơmăthôngătinăvƠăcácăđ ng mòn di n gi iăđ gi i thi u cho du khách tham quan m t cách có h th ngăcácătƠiănguyênăthiênănhiên,ăđ c
bi t là tài nguyên sinh v t Qua các hi n v tătr ngăbƠyătrongătrungătơmămƠăduăkháchăđưă
th yăđ c s đaăd ng sinh h căvƠăỦăngh aăc a vi c b o t năc ngănh ăs c n thi t thành
l păVQG,ăKBTTN.ăCácăv n th c v t trong các VQG bao g m r t nhi u loài th c v t
b năđ a mà du khách có th tham quan h c t p mà không c n ph i tìm ki m v t v trong r ngăsơu.ă ơyăcònălƠăn iătri n khai các ho tăđ ng GDMT cho khách tham quan
du l ch và c ngăđ ngăng iădơnăđ aăph ng
Cùng v iăđ cătínhăđaăd ng sinh h c cao, nh ng giá tr v năhoáăđ c s c mang
đ m màu s c và tinh hoa c truy n c a dân t c Vi tăc ngălƠănh ng ti măn ngăduăl ch sinh thái h t s c to l n c aăđ tăn c.ă tăn c ta có 54 dân t c, h u h t các dân t c
đ u có m t b dày truy n th ng,ăv năhoáăvƠăphongăt c t păquánăriêng.ăKhoătƠngăv năhoá truy n th ng c a Vi tăNamăc ngăchínhălƠăs th hi nătínhăđaăd ng, muôn hình, muôn v c a các dân t c cùng s ng trên d iă đ t hình tia ch p.ă Cácă giáoă s đ n t
Tr ngăđ i h c Edith Cowan, Australia kh ngăđ nh r ng v iă 5ăđ aăđi măđ c công
nh n là di s nă v nă hoáă th gi i, 105 khu b o v t nhiên, bao g m 27 VQG, 44 KBTTN và 34 khu r ngăv năhoá,ăl ch s , Vi tăNamăđangăcóăr t nhi u l i th trong vi c phát tri n DLST
M c dù có nhi u ti măn ngătoăl n, song DLST Vi t Nam ch m i giaiăđo n
đ u c a quá trình phát tri n M căđíchăvƠăỦăngh aăc a DLST v n còn b hi u sai và hay
b l m d ng Nhi u nguyên t căc ăb n c a DLST v năch aăđ c áp d ngănh :ăc ăs h
t ng c a các khu du lchăch aăđ c phát tri n hài hoà v iămôiătr ng,ăch aăcoiătr ng công tác b o t n các khu du l ch sinh thái, m căđ tham gia c a c ngăđ ng còn ít, tính giáo d c tuyên truy n và thông tin trong các tuy n du lchăch aăcao,ăỦăth c và
m căđ b o v môiătr ng c a du khách cácăđi m du l chăsinhătháiăcònăkém ă ơyă
c ngălƠănh ng thách th c không nh trong quá trình n l c phát tri n DLST c aăn c
ta hi n nay
phát tri n DLST Vi tăNamăt ngăx ng v i ti măn ng,ăgópăph n tích c c
h năvƠoăcácăn l c b o t n thiên nhiên và phát tri n b n v ng, các giá tr v năhoáăb n
đ a, ngành du l ch Vi t Nam còn ph i ph năđ u n l c nhi uăh n,ăph i h p v i các ban ngành h uăquan,ăcácăđ aăph ng,ătranhăth s giúpăđ v kinh nghi m và tài chính c a các t ch c qu c t , các qu c gia nh m xây d ng các chi năl c phát tri n DLST Vi t Nam v iăcácăch ngătrìnhăhƠnhăđ ng c th , t o ra các s n ph m h p d n mang b n
Trang 23s c Vi tă Nam.ă ơyă s là nh ngă hƠnhă đ ng c th đ th c hi n m tă trongă haiă đ nh
h ngă uătiênăđ căxácăđ nh trong chi năl c phát tri n du l ch Vi tăNamăđ năn mă2020: "Phát tri n DLST và du lch v n hoá khi b c vào th k XXI, góp ph n tích c c
đ n c ta tr thành "Vi t Nam xanh" trên b n đ th gi i" Tuyănhiênăc ngăc n ph i
nh n m nh r ng n u ch phát tri n DLST không thôi s không nh năraăđ c ti măn ngă
to l n c a ngành du l ch trên c n c.ă i u c t lõi là ph i làm sao cho t t c các lo i hình du l ch n c ta ph i tr nên b n v ngăh n
Cách trung tâm thành ph Tam K kho ng 50km v phíaătơy,ăvùngăs năc c
B căTrƠăMyăđ căng iăx aăl uătruy nălƠăắCaoăs năng c qu ”.ăDoăs k thú c a thiên nhiênăvƠăđ căđi măđ a hình mi n núi cao, B căTrƠăMyăx aăvƠănayăđangăn m gi nhi u
th ng c nh h p d n,ăsayăđ mălòngăng iănh ănúiăHònăBƠăs ng s ng chìm trong mây
tr ng m iălúcăbìnhăminh;ăthácăN măT ngăn c tung tr ngăxóaănh ărótăvƠoălòngăng i;
đ nh Ng c Linh l nh bu t, th ngăđ ng ch c tr i C nhăđó,ăs hoangăs ,ăhi m tr c a
đ aăhìnhăđ i núi và t m lòng kiên trung c aăđ ng bào các dân t căTrƠăMyăc ngăđưăđ c ghi vào s sách
Trong nh ngăn măkhángăchi n,ăn iăđơyăluônălƠăch d a tin c yăvƠălƠăn iătrúă n
an toàn cho cán b và b đ iăđ xây d ng h u c đánhăđ ch Tiêu bi u là khu di tích
N căOaă(xưăTrƠăTơn)ăđưăđ c Khu y 5 ch nălƠmăc năc đ u não c a chi nătr ng Khu 5 và ngƠyănayăđ c tôn t o tr thành khu di tích c p qu căgia.ăB căđ u, khu di tíchănƠyăcóăđ n 4 ti u khu di tích t p trung, g măKhuăt ng ni m An ninh Khu 5, Bia
t ng ni măDơnăyăKhuă5,ăKhuăt ng ni m Nông dân Khu 5 và Khu di tích l ch s v năhóaăN c Oa, qu n th khuădíchănƠy,ătrongă2ăn mătr l iăđơy,ăm iăn măđónăhƠngănghìnă
l t du khách tìm v v i c i ngu n cách m ng,ătriăơnăđ ngăđ i và nhi uăđoƠnăviênăthanhăniênăđ n tìm hi u, h c t p truy n th ng
c bi t,ăTrƠăMyăcònălƠăn iădi n ra tr n th ng M vang d i t iăđ năTrƠă c c a b
đ iătaăcùngăđ ng bào các dân t c Trà My vào r ng sáng ngày 27-3-1971, gi i phóng hoàn toàn Trà My, báo hi u cho s s păđ hoàn toàn c a ch đ M , ng y t i chi n
tr ng mi n Nam Vi tăNam.ăC ngăchínhăt i m nhăđ t anh hùng này, m t nhà máy
th yăđi n l n - th yăđi năSôngăTranhă2ăđ căđ uăt ăxơyăd ng trênăth ng ngu n Sông Tranh thu căđ a ph n 8 xã c a hai huy n Nam, B căTrƠăMy;ătrongăđóăcóă04ăxưăthu c
đ a ph n huy n B căTrƠăMyălƠ:ăTrƠă c, Trà Bui, Trà Giác, Trà Tân Công trình th y
đi n hoàn thành v i di nătíchăl uăv c là: 1.100km2; di n tích m t h ng v i m c
n cădơngăbìnhăth ng là: 21,52km2, Bao quanh h là nh ng cánh r ng nguyên sinh
v i h th c v tăphongăphú,ăđaăd ng t o nên c nhăquanăắs năth y h uătình”,ă B c Trà Myăc ngălƠăđ aăph ngăcònăb o t năđ c nhi uănétăv năhóaăđ c s c c aăđ ng bào các dân t c thi u s G năđơyănh t, nghi l d ng cây Nêu và b Gu c aăng iăCorăđưăđ c
B V năhóa,ăTh thao và Du l ch công nh n là di s năv năhóaăphiăv t th c p qu c gia
H năn a,ăNhƠăn c c ngăđangătri n khai nhi u d án giao thông quan tr ng:ăđ ng
Trang 24ôngăTr ngăS năhuy n tho i n i li n gi a các huy n mi n núi phía tây Qu ng Nam,
đ ng Nam Qu ng Nam (Tam Thanh - Trà My - KonăTum)ầăKhiănh ng tuy năđ ng huy t m ch này hoàn thành, hành trình du l ch c a Qu ng Nam s không ch d ng l i khu v căđ ng b ng, trung du, mà Khu du l ch sinh thái H th yăđi n Sông Tranh,
qu n th diătíchăN căOaầă vùngăs năc c Trà My
H th yăđi n Sông Tranh có ti măn ngăphátătri n du l ch sinh thái nh t c a t nh
Qu ng Nam hi nănay.ă ắđánhăth c”ănh ng ti măn ngăduăl ch sinh thái hi n có c n
ph i có nh ngăđ nhăh ng phát tri n phù h p, bi n B c Trà My thành trung tâm du
l ch c a t nh, hy v ng trong th iăgianăkhôngăxaăvùngăđ tăc năc đ a cách m ng B c Trà My s tr thành m tăđi măđ n h p d năđ i v i du khách g n xa
Trang 25CH NGă2 IăT NG, PH MăVI,ăăN IăDUNGăVĨăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 2.1 IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U
2.1.1.ă iăt ng nghiên c u
- iăt ng nghiên c u c aăđ tài là các v năđ liên quanăđ n ti măn ngăphátă
tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
2.1.2 Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi nghiên c u: nh ng v năđ v ti măn ngăđ phát tri n DLST, hi n
tr ngă DLSTă vƠă đ nhă h ngă đ phát tri n DLST khu v c h th y đi n Sông tranh, huy n B c Trà My
2.2 N I DUNG NGHIÊN C U
đápă ng m c tiêu nghiên c u,ă c nă c vào các m c tiêu nghiên c u,ă đ i
t ng và ph m vi nghiên c u, n i dung nghiên c uăđ căxácăđ nh c th nh ăsau:ă
2.2.1 Tìm hi uăđi u ki n t ănhiên,ăđ căđi măkinhăt , xã h i t i huy n B c Trà
My, t nh Qu ng Nam
- Khái quát v đi u ki n t nhiên
- căđi m kinh t ,ăv năhóa,ăxưăh i t iăđ aăph ng
- Nh n xét chung
2.2.2.ă ánhăgiáăhi n tr ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
- Hi n tr ng phát tri n DLST khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
- Phân tích nh ngăkhóăkh n,ăthu n l i,ăc ăh i và thách th c khi phát tri n DLST khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
2.2.3 Tìm hi u v ti măn ngăđ phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
- Tài nguyên du lchăđ c thù: c nhăquanăthiênănhiên,ăv năhóaăc ngăđ ng
2.2.4.ă xu tăđ nhăh ng phát tri n du l ch sinh thái khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
+ă nhăh ng phát tri n m t s lo i hình du l ch sinh thái
+ Xây d ng b năđ du l ch sinh thái khu v c phát tri n du l ch sinh thái
+ Tính b n v ng khi phát tri n du l ch sinh thái t i H th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
+ă ánhăgiáănh ngătácăđ ng trong quá trình phát tri n du l ch sinh thái
Trang 26- Nh ng k t qu nghiên c u v đaăd ng sinh h c, báo cáo t ng k t, tài li u v
du l ch sinh thái t i khu v c nghiên c u
- Nh ng tài li u v công tác qu n lý b o v và phát tri n r ng,ăcôngătácăđ uăt ăxây d ng tôn t o khu di tích l ch s và phát tri năv năhóaăc ngăđ ng
- Nh ng bài vi t, báo cáo và trênă cácă ph ngă ti nă thôngă tină đ iă chúngă nh :ăInternet, truy n hình, truy n thanh, báo chí
- Các tài li u t th ăvi n
2.3.1.2 Ph ng ph́p thu th p tài li u s c p
Thu th p tài li uăs ăc p b ngăcácăph ngăphápăsau:
- Ph ngăphápăPRA:ăPh ngăphápăđi u tra có s tham gia
+ă i u tra, khai thác t các chuyên gia, nh ngăng i có nhi u thông tin và hi u
bi t v l nhăv c nghiên c u có liên quan
+ Ph ng v n ng u nhiên, bán c u trúc các h giaăđình/cáănhơnăt i 2 xã Trà Tân, TrƠă c huy n B c Trà My và ph ng v n các bên có liên quan t i 2 xã trên, cùng v i các cán b lưnhăđ oăđ aăph ngăđ xây d ngăcácătuy n,ăđi m DLST phù h p
- Ph ngăphápănghiênăc u,ăđi u tra th căđ a: Áp d ngăcácăph ngăphápăđi u tra chuyênămônănh :
+ăPh ngăphápăchoăđi m,ăđi uătraăcóăch năl c.ăPh ngăphápănƠyănh m thu th p thông tin trên các tuy n,ăđi măchínhălƠmăc ăs ăxácăđ nhăcácătuy năđi uătraănghiênăc uă
c aăđ ătƠiăvƠăd ăbáoăcácătuy năcóăti măn ngăc năđ căđ uăt ăkhaiăthácăđ phát tri n DLST khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
+ i uă traă chuyênă đ tìm hi u các khía c nh khác nhau t i các tuy nă đi m chínhăđưăđ c ch n Kh o sát th căđ a theo tuy n nh măđánhăgiáăcácăcôngătrìnhăđ uăt ă
và hi u qu c a công tác qu n lý b o v và phát tri n r ng Kh o sát th c t trên các tuy n,ăđi m du l chăđưăđ c v chăraăđ thu th p m t s thông tin liên quan c n thi t.ă
S ăd ngăph ngăphápăchoăđi măđ ăl yăs ăli uăc ăth ălƠmăc ăs ăchoăvi căđ ăxu tăchoăphátătri năDLST.ă
Trang 27+ K t h p tìm hi u,ăđi uătraăcácăđ aăđi m, tuy năsinhătháiăkhácănh :ălòngăh , thơnăđ p, nhà máy Th yăđi năSôngăTranhăđ c xây d ngătrênăth ng Sông Tranh, m t
s th ng c nh thiên nhiên lân c nănh ăThácăBƠăNôă(thônă8,ăTrƠăBui),ăăH Nai (Trà Tân), thác (Trà Giang)
T đóăk t h păs ăd ngăăph ngăphápăchoăđi măđ ăl yăs ăli uăc ăth ălƠmăc ăs ăchoăvi căđ ăxu tăchoăphátătri năDLST
- Ph ngăphápăb năđ - s ăđ :ăPh ngăphápănƠyăgiúpăminhăh a không gian c a
h th ng tuy năđi m, minh h a n i dung
2.3.2 ăPh ngăphápăx lý thông tin
- ơy là quá trình t p h p, t ng h p, phân tích, ti n hành t p trung, ch nh lý,
s p x p và h th ng hóa m t cách khoa h c các tài li uăđưăđ c thu th pătrongăđi u tra,
kh o sát K t h p vi căđánhăgiáăth m th c v t r ng,ăđaăd ng sinh h căvƠăđ căđi măv năhóa xã h iăđ phân tích ti măn ngăc a tài nguyên du l ch sinh thái khu b o t n
Bao g m:
- T p h p s li u
- Phân tích các bên có liên quan:
+ Công c SWOT (Strength-Weakness-Opportunities-Threat)ă đ phân tích
nh ngăđi m y u,ăđi m m nh,ăc ăh i, thách th c trong quá trình phát tri n DLST t i huy n B căTrƠăMy.ăQuaăđóălƠmăc năc đ đ xu t các gi iăphápăc ăb n trong xây d ng
và phát tri n DLST khu v c h th yăđi n Sông tranh, huy n B c Trà My
+ Tham kh o ý ki n c a các chuyên gia
+ăPh ngăphápăchoăđi m
- Ph ng pháp x lý b ng công c tin h c:ăPh ngăphápănƠyăs d ng các ph n
m m tin h cănh ăMapinfoăcùngăcácăph n m năchuyênăđ xây d ng b năđ , các tuy n
đi m du l ch
- Phơnătíchăđánhăgiáăcácăthôngătinăv đi u ki n t nhiênănh ăđ aăhình,ăđ a m o, khí h u th y v n,ătƠiănguyênăthiênănhiênăb ng cách th ng kê s p x p,ăphơnătíchăđánhăgiá các thông tin
- Phân tích vai trò c a các bên liên quan trong phát tri n DLST khu v c h th y
đi n Sông tranh, huy n B c Trà My
+ T ng h p k t qu phơnătíchăvƠăđánhăgiá
- T k t qu t ng h păđ aăraăd báo, d đoánăt đóăđ xu t m t s gi iăphápăc ă
b n trong xây d ng và phát tri n du l ch sinh thái
Trang 28CH NGă3
K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N
3.1 TỊNHăHỊNHăC ăB N KHU V C NGHIÊN C U
Huy n B c Trà My chính th c thành l p theo Ngh đ nh s 72/N /CPăngƠyă20ăthángă6ăn mă2003ăc a Th t ng Chính ph v vi c chia tách huy n Trà My thành 02
đ năv hành chính là huy n B c Trà My và Nam Trà My T ng di n tích t nhiên là 82.305 ha, g măcóă13ăđ năv xã, th tr n
-To đ đ a lý :
+ 108000’’ăđ n 108030’’ăKinhăđ ông
+ 15010’’ăđ n 15030’’ăV ăđ B c
Trang 29- Ranh gi i hành chính ti p giáp:
+ Phía B c: H Hi pă c,ăH.ăTiênăPh c, H Phú Ninh
+ăPhíaă ông:ăH.ăNúiăThƠnh,ăT.ăQu ng Ngãi
+ăPhíaăTơy:ăH.ăPh căS n
+ Phía Nam: H Nam Trà My
3.1.1.2 a hình, đ a m o
a hình núi cao: T p trung ch y u khu v c phía Nam c a huy n thu c các
xã Trà Giác, Trà Giáp, Trà Ka, Trà Nú Khu v cănƠyăcóăđ a hình ph c t p, nhi u núi cao,ăđ cao trung bình t 300 - 700 m, d ngăđ a hình này chi m kho ng 35% t ng di n tích t nhiên c a huy n
a hình núi th p: D ngă đ a hình này t p trung các xã phía Tây B c c a huy n thu căcácăxưăTrƠăBui,ăTrƠă c, Trà Tân, chi m kho ng 25% di n tích t nhiên;
đ cao trung bình t 200 - 500 m
a hình gò đ i: Chi m 40% di n tích t nhiên,ăđ cao trung bình t 200 - 500
m D ngă đ a hình ph bi n cácă xưă TrƠă ông,ă TrƠă D ng,ă TrƠă Nú,ă TrƠă Kót,ă TrƠăGiang, Th tr n Trà My
3.1.1.3 Khí h u
- Nhi tăđ trungăbìnhătrongăn m:ă24,7ă0C
+ Nhi tăđ trung bình th p nh tătrongăn m:ă19,9ă0C (T12)
+ Nhi tăđ trung bình cao nh tătrongăn m:ă28ă0C (T6)
- mătrungăbìnhătrongăn m:ă88%
- T ng gi n ngătrongăn m:ă1.645ăgi
- T ng l ngăm aătrungăbìnhăc n m:ă6.322ămm
+ăThángăcóăl ngăm aăcaoănh t: 2.999 mm (T9)
+ăThángăcóăl ngăm aăth p nh t: 24 mm (T1)
- Ch đ gió:
+ Gió Tây Nam t tháng 4 ậ 10
+ăGióă ôngăB c t tháng 11 - 2ăn măsau
- Bưo:ă th ng xu t hi n t thángă 8ă đ n thángă 10,ă đ c bi tă cóă s ngă mu i
th ng xu t hi n t tháng 1, 2
Trang 30Khu v c B c Trà My ch u nhăh ng c a khí h u nhi tăđ i m gió mùa, có 2 mùa rõ r tălƠămùaăm aăt thángă9ăđ năthángă1ăn măsau,ămùaăkhôăt thángă2ăđ n tháng 8; là m tătrongăhaiăvùngăm aăl n nh t c a t nh Qu ngăNam.ăMùaăm aăth ng trùng
v iămùaăgióăbưoănênăgơyăraăl ăquét,ăs t l vùng cao; ng p l t các khu v c ven sông
su i vùng trung và th p.ăMùaăkhô,ăm aăítăn n nhi t cao gây h n, thi uăn c cho sinh
ho t và s n xu t Tuy v y v i t ngăl ng m aăl n và t ngătíchăônăcaoălƠăđi u ki n thích h păđ phát tri n nhi u lo i cây tr ng
3.1.1.4 Thu v n
SôngăTranhădƠiă43ăkm,ăđơyălƠăh păl uăc aăth ng ngu n c a sông Thu B n, b t ngu n t phía Tây ch yăquaăđ a ph n B căTrƠăMy,ăđo n ch y qua huy n kho ng 20 km.ăNgoƠiăraătrênăđ a bàn huy n có các nhánh sông: Sông Bui, sông Tam Lang, sông
Tr ng và nhi u khe su i, h ch a khác
Sông su i khu v căTrƠăMyăcóăđ d c l n, nhi u thác gh nh, lòng sông d c; phân b ch ng cht,ăkhóăkh năphátătri n giao thông, thu l i và xây d ng công trình
M ng thu v năkhuăv c cung c p ngu năn c m t d i dào cho s n xu t và sinh
ho t; có nhi u ti măn ngăphátătri n thu đi n v a và nh , hi n nay công trình xây d ng Nhà máy thu đi n Sông Tranh 2 n mătrênăđ a ph n các xã Trà Bui,ăTrƠăTơn,ăTrƠă c, Trà Giác, Trà Leng
3.1.1.5 a ch t, th nh ng
Phân lo iăđ t theo ngu n g căphátăsinhătrênăđ a bàn huy năcóă7ănhómăđ t chính: tăphùăsaăđ c b iăhƠngăn mă(Pb)ă
Di n tích 1.410 ha, chi m 1,71% di n tích t nhiên, phân b ven các sông, su i
l n ch y u các xã vùng trung c a huy năTrƠă ông,ăTrƠăD ng,ăTh tr n ă tăđ c
b iăhƠngăn mănênăph u di n còn non tr ch aăphơnăhoá;ăt ng r a trôi (t ng m t), t ng tích t và t ng m u th không phân hoá rõ ràng Thành ph năc ăgi i c a đ t t cát pha
đ n th t nh ă t có màu nâu ho c vàng; t ngăd i có glây nh , có ph n ng trung tính
đ n chua Hi n nay ph n l n di n tích này n m ven SôngăTranh,ăđangăs d ng vào m c đíchănôngănghi păchoăn ngăsu tăt ngăđ i cao
- t phù sa ngòi su i (Py)
Di n tích 410 ha, chi m 0,5% di n tích t nhiên.ă t n m ven su i l n thành
nh ng d i h p Dòng v n chuy năkhôngăđ c xa c ng v i các s n ph m d c t trên
s năđ i núi d căđ aăxu ngănênăđ căđi m c aăđ t phù sa su i là nó có nhăh ng rõ
r t c a s n ph m phong hoá các khu v căđ iănúiăxungăquanh.ă t có màu s căthayăđ i
t xámăđ n xám nâu ho căxámăh iăđen,ăcácăt ngăphátăsinhăđưăđ c phân hoá; thành
ph năc ăgi i t cátăphaăđ n th t nh có nhi u m nhăđáăv n nh , ph n ng dung d ch
đ tăth ngăchuaăđ n r t chua (pH t 4,5 - 5,5)
Trang 31t phù sa ven ngòi su i có kh n ngălƠmă1ăv lúa gieo và 1 v màu, thích h p choăhoaămƠuăl ngăth c c nănh :ăKhoaiălang,ăNgô,ăS n,ă u, L c, Thu c lá, Dâu t m, Mía Là lo iăđ t t t và thích h p trong s n xu t nông nghi pănh ngăđ t này còn m t
s nh căđi mănh ăch aăch đ ngăđ căn c,ăth ng g p h n hán, thi uăn c vào mùa n ng
phát huy ti măn ngăc aăđ t c năt ngăc ng bón phân h uăc ăphơnăchu ng, phơnărác,ăphơnăxanhă( i năthanh,ăbèoăDơu )ăđ c i thi n thành ph năc ăgi i, k t c u
đ tălƠmăt ngăđ x p,ăt ngăkh n ngăgi n c gi ch t màu c aăđ t Ngoài các lo i phân h uăc ăc n bón thêm NPK thích h păchoăđ t, cho cây theo m t t l cơnăđ i S p
x p th i v và ch đ canh tác h p lý gi a các lo i cây tr ng, luân canh cây trên c n
v i cây tr ngăn căđ th ng xuyên c i t o và b iăd ngăđ phìăchoăđ t
- t nâu vàng trên phù sa c (Fb)
Di n tích 972 ha, chi m 1,18% di n tích t nhiên, có đ aăhìnhăđ i tho i,ăl n sóng, ít d c c ngăthêmăvƠoăđóălƠăcácăquáătrìnhăngo i sinh (bào mòn, xâm th cănênăđ a hìnhăđ iăcƠngăđ cărõănétăh n);ămangăd u v t c a quá trình hình thành do dòng ch y b i
đ p, vùng ti păgiápăđ ng b ngăvƠătrungăduăc ngănh ă các b c th m cao ven sông
t có màu nâu vàng là ch đ o, thành ph năc ăgi i th t nh đ n n ng pha sét, ít m; c uăt ngăviênăđ n c c v a;ăđ tăh iăchuaăcóăpH t 5 - 5,5
- t d c t (D)
Di n tích 479 ha, chi m 0,58% di n tích t nhiên.ă tăđ c hình thành t s n
ph mă tíchă đ ng c a quá trình bào mòn vùng cao xu ngă vùngă tr ng.ă S n ph m di chuy n không xa nên ph n l n nhăh ng c a tính ch tăđáăc u t o ra nó S n ph m
h n t p, ph u di năth ng ít phân hoá, có l n nhi u m nhăđáăv n s c c nh; thành ph n
c gi iăth ng th t nh
Ph n l năđ t d c t có t ng dày, nhi u h uăc ,ăđ phì khá, màu s c ph thu c vƠoăđáăm và ch t h uăc ătrongăđ t.ă tăth ngăítăthoátăn c và hay b úngătr ng,ămƠuă
th ng xám ho căxámăđen.ă tăth ng có glây t ngăd i, có ph n ng chua Ph n
l năđ c s d ng trong s n xu t nông nghi p,ăđi u ki năt i không ch đ ng
- tăđ vƠngătrênăđáăsétăvƠăbi n ch t (Fs)
Di n tích 33.500 ha, chi m 40,3% di n tích t nhiên.ă t có d ngăđ a hình
đ nh tròn t ít d căđ n d căvƠăcóăđ d c t p trung t 15 - 200
và 250 Màu s c ch đ o lƠăđ vàng, t ng m tănơuăđ măh n,ăcóăkhiănơuăvƠng,ăph u di năđưăcóăs phân hoá t ng phát sinh khá rõ ràng
Trang 32aă s hình thành t ng tích t kháă đi nă hìnhă mƠuă đ vƠngă đ mă h n,ă tíchă lu nhi u S t Nhôm, nhi uătr ng h p l n k tăvonăvƠăhìnhăthƠnhăđáăOng,ăđáyăph u di n
tr ng d a,ăđ d c 200 t ng dày nên tr ng cây l y tinh d u cho công nghi p (Qu )
B trí cây tr ng ph i c i t oătheoăđ ngăđ ng m c, gi l iăb ngăr ng phòng h
đ ch ng xóiămònăđ t, không ch t phá r ng đ nhăvƠăs năđ i; luân canh h pălỦ,ăt ngă
c ng bón phân h uăc ,ăvôiăb t ph i h p bón NPK cung c păthêmădinhăd ngăchoăđ t
- tămùnăvƠngăđ trên Macma axit (ha)
Di n tích 360 ha, chi măă0,44%.ă t có khu v c núi cao, khí h u l nh và m
h năvùngăth p
T ngăđ t m ng kho ng 120 - 150ăcm,ăhƠmăl ngămùnătrongăđ t khá cao; có mùn vàng, ph n ng chua; đ a hình cao d c nên xói mòn m nh
- tăvƠngătrênăđáăMacmaaxită(Fa)ă
Di n tích 45.174 ha, chi m 54,89% t ng di n tích t nhiên.ă t hình thành trên
s n ph m tàn tích Granit, vùngăđ i núi cao, d căđ ngăđ nh nh n m căđ chia c t
m nh Ph n l năđ tăcóăđáăl đ u t p trung thành c m, nhi uăn iăkh đáăGranităx p
ch ng ch t lên nhau v i hình th n ng n , ph măviăđ d căthayăđ i t 150 - 250 và >
250 Th c v tăđaăs là cây lùm b i nh xen l n v i nhau, nhìn c nh quan có v nghèo nàn, l p ph th c v tăđ năs ,ăm t s di nătíchăđ i núi cao và h p thu có r ng r m
Trongăđ t có t l th chăanhăcaoăcóăn iăchi m t i 50 - 60%,ăđ ng kính 2 - 3
cm nên s n ph măth ng thô Thành ph năc ăgi i t cátăphaăđ n th t nh Hình thái
ph u di n phân hoá r t ng tích t ,ăl ngătíchăl yăS tăNhômăt ngăđ i cao, màu
s căth ngăxámăvƠng,ăvƠngăđ , t ng m tăcóăítă mùnăcóă mƠuănơuăđ hay nâu vàng
T ngăđ tăth ng m ng v aăđ n r t m ng b r a trôi xói mòn m nh, c uăt ng phân hoá là h t r iăđ n c c nh ,ăđ phì nhiêu th p,ănghèoădinhăd ng, ph n ng dung d ch
đ tăth ng chua pH t 4,5 - 5
T 150 mƠăđáăcóăt ngădƠy,ăl ngămùnăkhá,ăítăđáăl đ u t p trung thì tr ng cây công nghi p:ăTiêu,ăChè,ăcơyă năqu nh ăD a, Mít trungăduăc ngăcóăth tr ngăl ngă
th c: Ngô, Khoai, S n ho c san thành ru ng b c thang c y Lúa
T 15 - 250 nên t n d ng tr ng màu, n uă đ t có t ng dày có th tr ng D a Vùngăcóăđ d c 250
t ng dày x p x t 30 - 50ăcmăđi u ki năn căt i thu n l i mà
Trang 33hi n t i không còn r ng ch có c d i m c thì c i t oălƠmăđ ng c ch nănuôiăTrơuăBò;ă
> 250 thì dành cho Lâm Nghi p Vùng r ng già cây lá r ng và lá kim nên khai thác
h p lý, gi r ngăđ u ngu n và c i t o ti u khí h u, h n ch quá trình xói mòn Vùng còn cây b i hay c xen cây b iăvƠăđ i tr c thì tr ng r ng v a b o v đ t v a c i t o
ti u khí h u b o v môiătr ng
3.1.1.6 Khoáng s n
Ngoài Vàng sa khoáng có cácăxưăTrƠăBui,ăTrƠăTơn,ăTrƠăGiác,ăTrƠă c , còn có
m t s lo i qu ng có giá tr kinh t nh ăqu ng Thi c, Titan TrƠă c, Trà Tân
- ánhăgiáăchungăv đi u ki n t nhiên:
+ Thu n l i, ti m n ng:
So v i các huy n mi n núi cao c a t nh Qu ng Nam, huy n B c Trà My có nh ng thu n l i nh tăđ nh Cách Thành ph Tam K kho ng 50 km theo tuy nă Tă616ănênăcóăthu n l iătrongăgiaoăl uăphátătri n kinh t và các ho tăđ ngăv năhoá,ăxưăh iătrênăđ a bàn
T ng qu đ t r ng l n, khí h u nhi tăđ i m,ăm aănhi uălƠăđi u ki n có l iăđ phát tri n b n v ng ngành kinh t nông lâm nghi p Khu v c có ti măn ngăv khoáng
s n Vàng sa khoáng, các lo i qu ng; Qu Trà My là cây công nghi p b năđ aăđ cătr ngă
có giá tr kinh t cao
+ Khó kh n, h n ch :
aăbƠnăđ tăđaiăr ng,ăđ a hình ph c t p; sông su i chia c tănênăkhóăkh n trong
b trí s n xu t nông lâm nghi p t p trung theo quy mô l n; xây d ngă đ ng giao thông, thu l i,ătr ng h c và các công trình dân sinh kinh t khác
H th ng sông su i nh h p, lòng sông d c, nhi u gh nh thác, ch đ n c theo mùa;ămùaăm aăth ng cóăl ăl n gây xói l , b i l păđ t s n xu t ven sông su i; mùa
h n ngu năn c c n ki tăkhôngăđ n c cho s n xu t và sinh ho t
3.1.2 căđi m kinh t , xã h i
3.1.2.1 Trong l nh v c kinh t
T khi thành l p huy n B căTrƠăMyă(2003)ăđ n nay, n n kinh t huy năđưăcóă
nh ng chuy năđ i rõ nét, tích c c Công tác qu n lý và t ch c s n xu tăđ c sâu sát vƠăđưăgơyăd ngăđ c nhi u thu n l iăđángăk Kinh t t ngătr ng năđ nh, liên t c và
đ tăđ c m c bình quân chung c a c t nhă(đ tăvƠăv t k ho ch các ch tiêuăđ ra trongă i h i XV)
C ăc u kinh t có s chuy năđ i tích c c,ătheoăh ng gi m d n t tr ng ngành nông lâm nghi p,ăt ngăcôngănghi p và d ch v T tr ng giá tr NLNăt ngăbìnhăquơnă4,5%, CN - TTCNăt ngă15,7%,ăth ngăm i d ch v t ngă14,12%.ă
Trang 34K t c u h t ng KT-XH t ngăb căđ uăt ăxơyăd ngătácăđ ng m nh m đ n
phát tri n kinh t , c i thi năđ i s ng nhân dân và di n m o c aăđôăth trung tâm (th
tr n Trà My)
Phúc l i xã h iăđ c quan tâm, gi i quy t trên di n r ng b ng nhi u hình th c
đ uăt ăh p lý và đúngătr ngăđi m.ăCácăch ngătrìnhăđ uăt ăc a các t ch c xã h i
trongăvƠăngoƠiăn c mang l i hi u qu đángăk trong b i c nh huy n m i thành l p,
2.548,93
137
302
- 4.223,9 2.014 6.483,9 5.981,7
449
677 (Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Qu ng Nam 2012)
- S n xu t Nông Lâm nghi p
Nông Lâm nghi p là ngành kinh t c ăb n, ch đ o c a huy n, nh ngăn măquaă
t căđ t ngătr ngăbìnhăquơnă4,5%,ăv t 0,5% so v i ch tiêu Ngh quy tă i h iă ng
b huy n nhi m k XVăđ ra Trong s n xu t nông nghi p có s chuy năđ i hi u qu
v c ăc u cây tr ng, v t nuôi, mùa v ; giá tr đ uăt ăkinh t - k thu tăvƠoăđ tăđaiăngƠyă
cƠngăt ng,ădi n tích gieo tr ngăt ngăđ uăquaăcácăn m.ăTìnhătr ngăduăcanhăduăc ăh n
ch đángă k ,ă ch nă nuôiă đ c chú tr ngă đ uă t ă theoă h ng s n xu t hàng hoá S n
l ngăl ngăth căv t m c k ho chăđ ra
R ngăđ c qu n lý b o v nghiêm ng t; huy năđưăph i h p v i các ngành ch c
n ngăth c hi n có hi u qu ch ngătrìnhăgiaoăđ t lâm nghi p cho c ngăđ ng và h gia
đìnhăqu n lý b o v , s n xu t; th c hi năngh aăv vƠăh ng l iătheoăquyăđ nh c a Nhà
n c t i Ngh đ nh 163/CP Ph i h p v iăđ năv có ch căn ngăxơyăd ng quy ho ch 03
lo i r ngătrênăđ a bàn huy n
Trang 35Tuy v y, trong s n xu t nông lâm nghi p có nh ng h n ch nh tăđ nh; kinh t
v nănhƠ,ăv năđ i và các mô hình nông lâm k t h p phát tri n còn nh l , manh mún, giá tr kinh t không cao
Di n tích các cây nguyên li u d a, s năch aă năđ nh; tình tr ng du canh tuy có
h n ch nh ngăv n còn di n ra m t s đ aăph ng;ătrongăch nănuôiăd ch b nh gia súc còn nhi u, hình th c th rông còn ph bi n
- Công nghi p - Ti u th công nghi p
Công nghi p - Ti u th công nghi păcóăb căt ngătr ngăđángăk , bình quân 15,7%,ăv t 3,7% so v i k ho chăđ ra.ăTrongăđóăt p trung ch y u là ngành khai thác, ch bi n và phân ph iăđi năn c T ng s c ăs s n xu t CN - TTCNătrênăđ a bàn huy n là 141ăc ăs ,ă342ălaoăđ ng
Nhìnă chungă doă đ c thù c a huy n mi nă núiă nênă l nhă côngă v c công nghi p, TTCN h n ch , quy mô nh , mang tính t cung t c p Ti măn ngăphátătri n ngành
ch y u là TTCN s n xu t và ch bi n lâm s n,ăđ c s n Qu Trà My; lâm s n ngoài g mơy,ăđ t, và m t s ngành ngh khác ăTuyănhiênăquyămôăđ uăt ănh l , quy ho ch vùng nguyên li uăch aăhi u qu , năđ nh,ăkinhăphíăđ uăt ăl n
3.1.2.2 Trong l nh v c xã h i
- Dân s , lao đ ng, vi c làm và thu nh p
Dơnăc ăs ng t p trung 80 thôn, t dân ph thu c các xã, th tr n, toàn huy n
có 20 thành ph n dân t c anh em sinh s ng hoà thu n c th : Dân t c Kinh chi m 49,03%,ăCadongă35,91%,ăCoră11,25%,ăM ănôngă1,84%,ăXêăđ ngă0,29%ăvƠădơnăt c thi u s khác chi m 1,68% trong t ng s dơnăc ăc a huy n Trongăđó,ăcácădơnăt c: Cadong,ăCor,ăM ănông,ăXêăđ ngălƠăng i b năđ a.ă ng bào các dân t c thi u s sinh
s ng ch y u 10ăxư:ăTrƠăKa,ăTrƠăGiáp,ăTrƠăGiác,ăTrƠăBui,ăTrƠă c, Trà Nú, Trà Kót, TrƠăGiang,ăTrƠăS năvƠăTrƠăTơn.ă ng bào Cor s ng t p trung 02 xã Trà Nú, Trà Kót
và m t ít TrƠăGiáp,ăTrƠăKa;ăđ ngăbƠoăM ăNôngăs ng t p trung thôn 4 và thôn 5 TrƠăBui;ăđ ngăbƠoăCadongăc ătrúă các xã và th tr năTrƠăMy.ăSauă1975ăđ n nay, m t
s ítăng i dân t c thi u s nh :ădơnăt c Tày, Nùng, Thái các t nh phía B căđ n
đ nhăc ,ălƠmă năsinhăs ngătrênăđ a bàn huy n ch y u thôn 5 và thôn 6 xã Trà Giang
T l phát tri n dân s n mă2012ăc a huy n B c Trà My là 1,5% Dân s c a huy nătínhăđ nă31/12/2012ălƠă38.378ăng i, m tăđ dân s 46,62ăng i/km2
T ng s lao đ ngă:ă14.547ălaoăđ ng,ătrongăđóă:
+ăLaoăđ ng nông nghi p :ă13.528ălaoăđ ng
+ăLaoăđ ng CN - TTCN :ă342ălaoăđ ng
+ăLaoăđ ng TM - DV :ă677ălaoăđ ng
Trang 36Nhìn chung h u h tălaoăđ ng t p trung vào ngành nông lâm nghi p, th i gian nhàn r i nhi u;ălaoăđ ng ngành ngh và d ch v khôngăđángăk , ch y u t p trung khu trung tâm huy n
B ng 3.2: Dân s phân chia theo xã, th tr n; thành ph n dân t c
năv hành chính (ng i) Dân s Phân theo dân t c
4.056
501
105 614
12.296 20.806
Kinh
Ca Dong Cor M¬ N«ng X¬ §¨ng D©n téc kh¸c
Ngu n : Niên giám th ng kê t nh Qu ng Nam 2012
- Giao thông, th y l i
Tuy năđ ng t nhă Tă616ă(TamăK - T c P )ădƠiă95ăkm,ăquaăđ a bàn huy n
B c Trà My dài 36 km, t D c T n (Tiên Hi p)ăđ n km 27 (c uăN c Xa), n năđ ng
r ng 6,5 m, m tăđ ng r ng 4,5 m, thâm nh p nh a, GTNT lo i V, ch t l ng t t,ăđơyă
là tuy năđ ngăđ i ngo i chính c a huy n
+ Tuy n ngã ba Trà D ngă- Trà Nú ( H1) t Km 55 - T616ăđ n Km 13, dài
13 km, r ng 4,5 m, m tăđ ngă3,5ăm,ă1ăkmăđ ng nh a,ă12ăkmăđ ngăđ t, GTNT lo i
B ch tăl ng trung bình, có 01 c u bê tôngă ng Chùa
+Tuy nă ngưă baă Sôngă Víă điă TrƠă Nú,ă TrƠă Kótă ( H2) t kmă 8ă đ n
UBND xã Trà Kót, dài 8 km, n n r ng 4 m; GTNT lo iăB,ăđ ngăđ c bi t x u, c u bê tông c t thép Sông Ví
Trang 37+Tuy n B uă đi n - Trà Giang ( H3) t B uă đi n huy nă đ n km 6
dài 6 km, r ng 5,5 m, m tăđ ngă4,5ăm,ă1ăkmăđưăxơmănh p nh a, còn l iă5ăkmăđ ng
đ t, GTNT lo i A, ch tăl ng trung bình; có 01 c u bê tông C u Ri
+ Tuy n Trà Giác - Trà Giáp - Trà Ka ( H4) t Km 22- T616ăđ n UBND xã
dài 21 km, r ngă4,5ăm,ăđ ngăđ t, GTNT lo iăB,ăđ ngăđ c bi t x u; có 03 c u c u bê tông: ông Giác, C u su i Kor, C uăn c Vin
+ Tuy n ngã ba Trà Tân - Khu Di tích N c Oa t Km 5 - T616ă( H5) điă
khu di tích Km 2 + 500, dài 2,5 km, r ngă5,5ăm,ăđ ngăđ t; GTNT lo iăA,ăđ ng x u,
c u bê tông Su i Tân
+ Tuy nă Kmă 48ă +ă Kmă 51ă trênă T616ă dƠiă 3ă km,ă n nă đ ng r ng 6,5 m,
m tăđ ng r ng 4,5 m, thâm nh p nh a, GTNT lo i V
+ Tuy nă ngưă T ch đ n Lâm tr ng dài 0,46 km, n n r ng 6,5 m,
m tăđ ng r ng 4,5 m, thâm nh p nh a, GTNT lo i lo i V, ch tăl ng t t
+ Tuy n B uă đi nă đ n C u Ri dài 0,6 km, n n r ng 6,5 m, m t 4,5 m, thâm nh p nh a, GTNT lo i V, ch t l ng t t
+ Tuy nă ngưă t ch đ n B nh vi n dài 0,5 km, n nă đ ng r ng 6,5 m,
m tăđ ng r ng 4,5 m, thâm nh p nh a, GTNT lo i V, ch tăl ng trung bình
+ Tuy n tây B nh vi n t Km 47 (c uăCơyăđa)ăđ n B nh vi n dài 1,9 km, r ng 3ăm,ăđ ngăđ t,ăđ ngăđ c bi t x u
+ Tuy n C uă treoă TrƠă că điă thônă 2ă dƠiă 4ă km,ă r ng 4,5 m, n nă đ ng 3,5 m, c p ph i s i sông, giao thông nông thôn lo iăB,ăđ ng x u
Nhìn chung h th ngăgiaoăthôngătrênăđ a bàn huy năđưăt ngăđ i hoàn ch nh v tuy n,ăđưăcóăđ ngăxeăôătôăđiăđ n các trung tâm xã và thông ra v i tr căchínhă Tă616,ăcóăcácăđ ng mòn v các thôn, nóc Tuy v y h u h tăđ ng ch tăl ngăkém,ăđ c bi t
là cácăxưăvùngăcaoăTrƠăGiác,ăTrƠăGiáp,ăTrƠăKaăđ ngăđ c bi t x u
Trênăđ a bàn huy năcóă26ăđ p dâng, 02 h ch a (n c Rôn, n c Rin); 14.590
m kênh chính, 2.250 m kênh c p.ă ơyălƠ h th ng thu l iăc ăb n ph c v nhu c u s n
xu tătrênăđ a bàn, v i t ng di n tích ch đ ngăt i kho ng 300 ha
Hi n nay công su t c a m t s côngătrìnhăch aăđ c khai thác tri tăđ ; ngu n kinh phí tu b , s a ch aăcôngătrìnhăhƠngăn măcònăh n ch nên có m t s công trình
xu ng c p, nhăh ng l năđ n di nătíchăđ t canh tác hi n t i và kh n ngăkhaiăhoangă
m r ngăđ t s n xu t
Trang 38B ng 3.3: Th ng kê các công trình thu l i trên đ a bàn huy n
Trang 39Hi n nay ngu năn c s ch,ăđi năl i, thông tin liên l c các thôn, nóc xa trung tâm xã là v năđ đ c bi t c n quan tâm gi i quy t nh măđ m b o 100% h dơnăđ c s
d ngăn c s ch,ăđi n và các ngu n thông tin truy n thanh, truy n hình
- Y t , giáo d c
Huy n B c Trà My có 01 b nh vi n và 12/12 tr m y t trung tâm các xã, th
tr n nênăc ăb năđ m b o khám ch a b nh, th c hi năcácăch ngătrìnhăyăt c ngăđ ng,
ch ngătrìnhăm c tiêu Qu c gia v s c kho ; phòng ch ng d ch b nhătrênăđ a bàn
Tuy v yădoăđi u ki năđ a bàn r ng l n,ăđi u ki năđiăl iăkhóăkh n;ăc ăs v t ch t, trang thi t b còn thi u nhi u nên vi c khám ch a b nh m t s n iăcònănhi uăkhóăkh n;ăcông tác y t thôn b năc ngăcóănh ng h n ch nh tăđ nh
B ng 3.4: M t s s li u ngành giáo d c huy n B c Trà My
+ M u giáo (8) + M u giáo (2.127) + M u giáo (84)
+ Ph thông (21) + Ph thông (10.772) + Ph thông (600)
Ph thông c p I+ II (13) Ph thông c p I+ II (5.270) Ph thông c p I+ II (317)
Ph thông c p II (7) Ph thông c p II (4.289) Ph thông c p II (234)
Ph thông c p II+ III (1) Ph thông c p II+ III (1.213) Ph thông c p II+III (49)
(Ngu n: Phòng Giáo d c& ào t o, huy n B c Trà My, Qu ng Nam 2012)
Hi n nay h th ngăcácătr ng h c các c pătrênăđ a bàn huy năđưăt ngăđ i hoàn
ch nh; các l p h c ti u h c, m m non có đ n thôn, b n, nóc
H th ngătr ng bán trú c m xã t iăTrƠăBui,ăTrƠăGiácăphátăhuyăđ c hi u qu ,
h n ch đángăk s l ng h c sinh b h cădoăđi u ki nătr ng h căquáăxaăn iă
i u ki năc ăs v t ch tătr ng l p, trang thi t b d y và h c còn nhi u thi u
th n, m t s c ăs các thôn, nóc còn t m b ; vi căđiăl i, sinh ho t c a các b nhân viên ngành r tăkhóăkh nădoăđ ngăxa,ăđiăvƠoăthônănócăch y uălƠăđiăb
Trang 40B ng 3.5: Th ng kê các công trình th thao
năv hành chính Lo i sân
th thao
Di n tích (m 2 )
aăđi m (thôn, t )
(Ngu n: Trung tâm v n hóa th thao và du l ch B c Trà My, Qu ng Nam 2012)