Giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện thạch hà (hà tĩnh) trong giai đoạn hiện nay – thực trạng và giải pháp

MỤC LỤC Trang A. MỞ ĐẦU 2 1. Tính cấp thiết của đề tài 2 2. Tình hình nghiên cứu 3 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4 5. Phương pháp nghiên cứu 4 6. Ý nghĩa thực tiễn và đóng góp của đề tài 4 7. Kết cấu của đề tài 4 B. NỘI DUNG 5 CHƯƠNG I 5 GIÁO DỤC GIA ĐÌNH VÀ THỰC TRẠNG CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG SỰ HÌNH THÀNH NHÂN CÁCH THẾ HỆ TRẺ Ở HUYỆN THẠCH HÀ HIỆN NAY 5 1.1. Giáo dục gia đình con đường quan trọng hình thành nhân cách 5 1.1.1. Nhân cách và con đường hình thành nhân cách 5 1.1.2. Nội dung giáo dục gia đình và vai trò của giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ 7 Nội dung giáo dục gia đình 7 Vai trò của giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ 9 1.2. Thực trạng giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà hiện nay 10 1.2.1. Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế xã hội ở huyện Thạch Hà hiện nay 10 1.2.2. Những thành tựu và hạn chế của giáo dục gia đình trong việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà hiện nay 13 Thành tựu 13 Hạn chế 18 2.1. Nhóm giải pháp nhằm nâng cao nhận thức về giáo dục gia đình 20 2.2. Nhóm giải pháp về nội dung giáo dục gia đình 21 2.3. Nhóm giải pháp về hình thức, phương pháp, phương tiện và điều kiện giáo dục gia đình 22 2.4. Nhóm giải pháp kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc nâng cao hiệu quả của giáo dục gia đình 24 C. KẾT LUẬN 26 D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

MỤC LỤC

Trang

A MỞ ĐẦU 2

1 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 Tình hình nghiên cứu 3

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Ý nghĩa thực tiễn và đóng góp của đề tài 4

7 Kết cấu của đề tài 4

B NỘI DUNG 5

CHƯƠNG I 5

GIÁO DỤC GIA ĐÌNH VÀ THỰC TRẠNG CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG SỰ HÌNH THÀNH NHÂN CÁCH THẾ HỆ TRẺ Ở HUYỆN THẠCH HÀ HIỆN NAY 5

1.1 Giáo dục gia đình- con đường quan trọng hình thành nhân cách 5

1.1.1 Nhân cách và con đường hình thành nhân cách 5

1.1.2 Nội dung giáo dục gia đình và vai trò của giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ 7

Nội dung giáo dục gia đình 7

Vai trò của giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ 9

1.2 Thực trạng giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà hiện nay 10

1.2.1 Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế- xã hội ở huyện Thạch Hà hiện nay .10

1.2.2 Những thành tựu và hạn chế của giáo dục gia đình trong việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà hiện nay 13

Thành tựu 13

Hạn chế 18

2.1 Nhóm giải pháp nhằm nâng cao nhận thức về giáo dục gia đình 20

2.2 Nhóm giải pháp về nội dung giáo dục gia đình 21

2.3 Nhóm giải pháp về hình thức, phương pháp, phương tiện và điều kiện giáo dục gia đình 22

2.4 Nhóm giải pháp kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc nâng cao hiệu quả của giáo dục gia đình 24

C KẾT LUẬN 26

D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

Tính cách, nhân phẩm của con người không phải là những gì sẵn có, tiềnđịnh mà là kết quả của con người trong quá trình giao tiếp và tham gia hoạt độngthực tiễn Cùng một luồng thông tin, một tình huống nhưng cách giải quyết củamỗi người lại khác nhau Chính giáo dục là một yếu tố quan trọng tạo nên sựlệch pha đó Môi trường giáo dục bao gồm: Gia đình, nhà trường và xã hội, mỗimôi trường có những đặc trưng nhất định, chúng tác động một lực đồng tâm,tổng hợp vào quá trình phát triển nhân cách của con người.

Từ lâu, giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội đã được nhiều nghànhkhoa học quan tâm và nghiên cứu Nhưng với giáo dục gia đình thì sự quan tâmnày còn rất khiêm tốn Việc hiểu về vai trò quan trọng của giáo dục gia đình nóichung và vai trò của nó đối với việc hình thành nhân cách trẻ nói riêng chưađồng đều và chưa thật sự sâu sắc

Đời sống kinh tế - xã hội của con người luôn vận động và phát triển Sựthay thế cái cũ, cái lạc hậu, phản tiến bộ bằng cái mới ưu việt hơn là quy luậtchi phối mọi lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục Song song với quá trình đó

là sự tồn tại bền vững của các giá trị truyền thống Vì vậy giáo dục gia đình cầnđược quan tâm nghiên cứu và phát triển hơn nữa cho phù hợp với sự phát triểnnhanh chóng của khoa học và công nghệ cũng như tất cả các lĩnh vực khác tronggiai đoạn hiện nay Đồng thời giáo dục gia đình cũng đòi hỏi phát huy những giátrị truyền thống tốt đẹp của nó được kết tinh trong suốt chiều dài lịch sử

Huyện Thạch Hà - Hà Tĩnh trong những năm qua đã có sự phát triểntương đối trên tất cả các lĩnh vực Đảng bộ và nhân dân huyện Thạch Hà đang rasức xây dựng quê hương ngày càng giàu giàu mạnh tiến bước cùng với đất nước

Trong quá trình phát triển đi lên xuất hiện nhiều vấn đề khiến chúng ta phải suynghĩ Một trong những vấn đề đó là sự phát triển của con người trong nền kinh

tế thị trường nói chung và sự hình thành và phát triển nhân cách thế hệ trẻ nóiriêng Vấn đề này cần được quan tâm đúng mức, bởi sự phát triển của một quốcgia dân tộc suy cho cùng do nguồn lực con người quyết định Sự phát triển nhâncách của mỗi người lại do giáo dục quyết định Giáo dục gia đình có vai trò hếtsức quan trọng trong quá trình phát triển con người ở huyện Thạch Hà nói riêng

và toàn xã hội nói chung

Là một người con của quê hương, với nhận thức như vậy, tôi chọn đề tài

“Giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) trong giai đoạn hiện nay – thực trạng và giải pháp”

làm đề tài cho bài tập lớn của mình Hy vọng rằng, đề tài sẽ góp phần nâng caohiệu quả của công tác giáo dục gia đình ở huyện Thạch Hà trong giai đoạn hiệnnay, nhất là trong việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ - những chủ nhân tươnglai của đất nước

2 Tình hình nghiên cứu

Trong những năm qua, các công trình, đề tài nghiên cứu về giáo dục giađình rất khiêm tốn về số lượng Đáng chú ý là năm 1999 có đề tài “Vai trò củagia đình trong sự hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam” ( Mã

số KX- 07- 09) thuộc chương trình khoa học công nghệ Nhà nước, đề tài “ Giađình và vấn đề gia đình” của Lê Thi Năm 2002 có đề tài “ Vai trò của gia đìnhtrong sự nghiệp giáo dục đào tạo con người Nghệ An” (Mã số KX- I- NA- 02)của trường Đại học Vinh

Cùng với sự phát triển của xã hội, giáo dục gia đình đang nảy sinh hàngloạt vấn đề cần phải nghiên cứu và giải quyết để nó phát huy vai trò trong việcgiáo dục con người, đào tạo ra những công dân hữu ích cho xã hội

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của đề tài là thông qua những kết quả nghiên cứu sẽ góp phầnnâng cao hiệu quả của công tác giáo dục gia đình trong giai đoạn hiện nay cũngnhư trong thời gian sắp tới ở huyện Thạch Hà đối với việc hình thành nhân cách

trẻ Nhiệm vụ của đề tài: Nghiên cứu thực trạng của công tác giáo dục gia đình,bao gồm cả mặt tích cực và hạn chế, trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp trênnhiều mặt để nâng cao hiệu quả của giáo dục gia đình ở huyện Thạch Hà tronggiai đoạn hiện nay.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về giáo dục gia đình trong lĩnh vực: Vai trò của giáodục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ, những lí luận đó được

áp dụng vào thực trạng của công tác này ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh và từ

đó đề xuất những giải pháp chung

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã quán triệt phương pháp luận củatriết học, đồng thời sử dụng các phương pháp liên ngành như: Phân tích, tổnghợp, điều tra, thống kê, thống kê bảng biểu, khảo sát xã hội học…

6 Ý nghĩa thực tiễn và đóng góp của đề tài

Đề tài nghiên cứu thực trạng giáo dục gia đình ở huyện Thạch Hà, kháiquát được thành tựu và hạn chế của nó, từ đó đề ra các giải pháp để nâng caohiệu quả của giáo dục gia đình trong việc giáo dục thế hệ trẻ Đề tài có thể sửdụng làm tài liệu tham khảo, góp phần giúp người đọc hiểu hơn về lĩnh vực giáodục gia đình

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, đề tài dược kết cấuthành 2 chương

B NỘI DUNG CHƯƠNG I GIÁO DỤC GIA ĐÌNH VÀ THỰC TRẠNG CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG SỰ HÌNH THÀNH NHÂN CÁCH THẾ HỆ TRẺ Ở

HUYỆN THẠCH HÀ HIỆN NAY 1.1 Giáo dục gia đình- con đường quan trọng hình thành nhân cách 1.1.1 Nhân cách và con đường hình thành nhân cách Nhân cách

Trong Chủ nghĩa Mác-Lênin, vấn đề nhân cách đã được C.Mác,Ph.Ăngghen, Lênin đề cập ở nhiều tác phẩm:

Khi phê phán Phơ Bách, C.Mác viết: “ Phơ bách quy bản chất tôn giáo vềbản chất con người Song bản chất con người không phải cái trừu tượng vốn cócủa một cá nhân riêng biệt Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người làtổng hoà các mối quan hệ xã hội” C.Mác quan niệm nhân cách là sự phát triểnhài hoà, toàn diện không phải là từ cái gì trừu tượng, chung chung, mà từ cácphẩm chất đẹp đẽ của con người và xuất phát từ nhu cầu của mỗi con người khi

họ tham gia vào các mối quan hệ xã hội Để phát triển hài hoà và toàn diện nhâncách thì mỗi cá nhân phải tham gia vào các hoạt động xã hội và thông qua cáchoạt động xã hội, nhân cách con người, bản chất xã hội của con ngườ0i đượchình thành

V.Lênin đã kế thừa và phát triển sáng tạo học thuyết của C.Mác về conngười vào hoàn cảnh cụ thể, vào các quan hệ xã hội và hoạt của con người trongcác mối quan hệ đó Về vấn đề bản chất xã hội của nhân cách, V.Lênin cho rằngmuốn hiểu nhân cách phải nghiên cứu ý thức xã hội, chính ý thức xã hội quyđịnh các kiểu hành vi của nhân cách, đó là kiểu dịa chủ, kiểu tư sản, kiểu tríthức, kiểu công chức… Và V.Lênin khẳng định đời sống xã hội quy định nhâncách Sự phát triển nhân cách phụ thuộc vào cá nhân tham gia đời sống xã hộiphong phú và đa dạng, thông qua đó cá nhân thể hiện quan điểm của mình, rènluyện nên bản thân chính là biểu hiện của nhân cách V.Lênin cũng chỉ ra tínhtích cực của nhân cách được thể hiện trong nhu cầu và động cơ hành vi cùng với

phương thức hoạt động đặc trưng của người đó, cũng như hoạt động cải tạo thựctiễn của họ Tính tích cực còn thể hiện ở việc mỗi con người mong muốn chiếmlĩnh một vị thế trong xã hội Tính tích cực bắt nguồn trong quá trình con ngườitác động với thế giới xung quanh và cải tạo nó, phục vụ nhu cầu cho bản thân.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, vấn đề nhân cách được Người đề cập trêncác lĩnh vực sau:

Thứ nhất, đạo đức cách mạng là cái gốc của nhân cách Người khẳng địnhnếu không có đạo đức thì có tài năng cũng vô dụng Người viết: “ Cũng nhưsông có nguồn thì sông mứi có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải cógốc không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạođức thì tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”

Thứ hai, nhân cách là tư cách làm người, mỗi người đều có tư cách củamình, Hồ Chí Minh xác định xác định rất rõ tư cách của người Đảng viên, ngườiĐoàn viên… Ngay trong sáu điều Bác Hồ dạy công an nhân dân, năm điều Bác

Hồ dạy học sinh thể hiện rõ nét về điều này

Thứ ba, Hồ Chí Minh đã đề cập những phẩm chất của nhân cách bao gồm:Nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm Nhân là lòng thương yêu, giúp đỡ mọi người.Nghĩa là ngay thẳng, đối xử với người theo lẽ phải Trí là đầu óc trong sáng,hành xử công việc có lợi cho đoàn thể Dũng là dũng cảm trong lao động, trongchiến đấu nhưng cũng phải biết dũng cảm tự phê bình bản thân, khắc phục sữachữa những sai lầm và khuyết điểm để từ đó tiến bộ

Tác giả Nguyễn Ngọc Bích từ những luận điểm của C.Mác, V.Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh đã định nghĩa nhân cách như sau: “Nhân cách là hệ thốngnhững phẩm giá xã hội của cá nhân, thể hiện những phẩm chất bên trong của cánhân, mối quan hệ của cá nhân với cá nhân khác, với tập thể, xã hội, với thế giớixung quanh và mối quan hệ của cá nhân với công việc trong quá khứ, hiện tại vàtương lai”

Con đường để hình thành nhân cách

Muốn nhân cách phát triển hài hoà, toàn diện thì mỗi một cá nhân phảitham gia vào các hoạt động xã hội Nhân cách được hình thành thông qua hoạt

động tích cực của con người trong quá trình sáng tạo xã hội Sự tham gia vàocắc hoạt động bao gồm cả hoạt động giáo dục là điều kiện cho sự phát triển hàihoà của con người với tư cách là một nhân cách.

Muốn hình thành nhân cách con người phải được giáo dục Giáo dục cóvai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách của con người Văn kiện Đạihội Đảng toàn quốc lần thứ IX xác định: “ Tiếp tục quán triệt quan điểm giáodục là quốc sách hàng đầu và tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện trong pháttriển giáo dục và đào tạo”

Tuy vậy, cần hiểu khái niệm giáo dục rộng hơn, bao gồm giáo dục giađình, giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội, ba yếu tố này có quan hệ chặt chẽvới nhau trong quá trình hình thành nhân cách con người Để làm được điều này,giáo dục phải định hướng các thang bậc giá trị bao gồm về mặt đạo đức và trítuệ Chức năng của giáo dục là dẫn dắt con người định hướng có ý thức về cácthang bậc giá trị một cách toàn diện, để từ đó mà hoàn thiện nhân cách của mìnhtrên cả mặt đạo đức và tài năng

Nhiệm vụ của giáo dục có vai trò quan trọng là hình thành con người từmột nhân cách mang tính cá nhân trở thành một nhân cách mang tính xã hội.Giáo dục cá nhân bên cạnh coi trọng lợi ích bản thân còn phải biết coi trọng lợiích tập thể, lợi ích cộng đồng Sống có trách nhiệm với cộng đồng chứ không chỉbiết nghĩ đến lợi ích của bản thân mình Mỗi một con người khi sinh ra sẽ nhậnđược sự giáo dục của gia đình, giáo dục gia đình sẽ theo cá nhân suốt cuộc đời.Đến trường thì nhận được sự giáo dục của nhà trường và bước ra xã hội sẽ nhậnđược sự giáo dục của xã hội Ba yếu tố này đan kết, bổ trợ để hình thành nhâncách của con người, là con đường quan trọng để các giá trị thang bậc cá nhânxích gần các giá trị thang bậc xã hội

1.1.2 Nội dung giáo dục gia đình và vai trò của giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ

Nội dung giáo dục gia đình

Gia đình là tế bào của xã hội, nó là sợi dây kết nối mọi thành viên tronggia đình với xã hội Đó là môi trường quan trọng để nuôi dưỡng và giáo dục về

tâm hồn và nhân cách cho mỗi người “ Trong gia đình, cá nhân được đùm bọc

về mặt vật chất và giáo dục về mặt tâm , trẻ thơ có điều kiện được an toàn vàkhôn lớn, người già có nơi nương tựa, người lao động được phục hồi sức khoẻ

và thoải mái tinh thần”

Gia đình gồm các chức năng cơ bản sau: Chức năng tái sản xuất ra conngười, chức năng kinh tế và tổ chức mọi măt đời sống xã hội, chức năng cânbằng tâm sinh lý và chức năng giáo dục

Chức năng giáo dục của gia đình là rất quan trọng và có nội dung rộnglớn Nội dung của giáo dục gia đình chính là những yếu tố của vấn đề văn hoágia đình và văn hoá cộng đồng.nhằm tạo lập và phát triển nhân cách của conngười Chung quy lại nội dung của giáo dục gia đình trước hết bao gồm những

gì thuộc về văn hoá gia đình như: Gia giáo, gia lễ, gia huấn, gia phả, gia phong,gia cảnh, gia quyến…Song về khía cạnh khác thì nội dung của giáo dục gia đìnhđối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ bao gồm:

- Giáo dục về hành vi đạo đức: Hành vi đạo đức được hiểu là những hànhđộng đối nhân xữ thế, trong nếp sống, trong suy nghĩ, trong lời ăn tiếng nói màgia đình giáo dục trang bị cho con cái Bao gồm các chuẩn mực: Hiếu thảo vớiông bà, cha mẹ, lễ phép kính trọng người lớn tuổi, nhường nhịn, thương yêu,đùm bọc lẫn nhau…

- Giáo dục thái độ, kỹ năng lao động: Tôn trọng, quý mến mọi loại laođộng, mọi sản phẩm, kết quả lao động, tích cực lao động và biết rạo ra sản phẩmlao động Đồng thời giáo dục cho thế hệ trẻ biết chi tiêu hợp lý, phù hợp vớiđiều kiện hoàn cảnh của gia đình không được “ Vung tay quá trán”

- Giáo dục thể chất và thẩm mỹ: Gia đình giáo dục cho thế hệ trẻ “ Học

ăn, học nói, học gói, học mở” sao cho có văn hoá phù hợp với chuẩn mực xãhội

Chính việc giáo dục một cách toàn diện như vậy sẽ tạo dựng một nhâncách toàn diện cho thế hệ trẻ bao gồm: Đức, trí, thể, mỹ, lao động

Trong quá trình giáo dục những nội dung như vậy, các bậc làm cha làm

mẹ cũng phải tuân theo những nguyên tắc nhất định như: Phải xây dựng được

không khí gia đình trên thuận, dưới hoà; cần phải có sự tôn trọng lẫn nhau giữacác thành viên trong gia đình; giáo dục gia đình phải có lý có tình và các bậclàm cha làm mẹ phải có sự thống nhất cả về tư tưởng, ý chí và hành động trongkhi giáo dục gia đình Từ đó rút ra được những đặc trưng cơ bản của giáo dụcgia đình:

- Giáo dục gia đình thông qua tình cảm và bằng tình cảm: Chính lòng yêuthương con cái đã đưa đến nhu cầu giáo dục con cái của các bậc làm cha làm mẹ

và việc giáo dục dựa trên cơ sở tình cảm Giáo dục gia đình là theo kinh nghiệm,theo tình cảm chủ nghĩa

- Giáo dục gia đình mang tính cá thể hoá đậm nét, trong khi giáo dục nhàtrường và giáo dục xã hội chỉ chú ý đến số đông ở những lứa tuổi nhất định,trình độ nhất định thì giáo dục gia đình lại quan tâm tới những con người cụ thể

- Giáo dục gia đình mang tính thực tiễn, giáo dục gia đình rất linh hoạt,

nó thích ứng nhanh với những biến đổi của đời sống xã hội và ngay cả trong tâm

lý, nhân cách của con cái; no luôn gắn với những nhiệm vụ và những yêu cầu cụthể mà con cái phải hoàn thành

Vai trò của giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ

Nhân cách chính là sự tổng hợp những giá trị và những chuẩn mực làmngười, con người phải được giáo dục để hình thành và phát triển nhân cách Tuynhiên cũng không thể phủ nhận vai trò của việc tự giáo dục Giáo dục bao gồm

ba môi trường là gia đình, nhà trường và xã hội Trong đó giáo dục gia đình cóvai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách thế hệ trẻ

Việc chăm lo nuôi nấng của cha mẹ đối với con cái, mục đích đầu tiên làphát triển về thể chất, thể trạng; sau nữa là tạo môi trường sống có ý nghĩa giúpcon cái hình thành và phát triển nhân cách một cách toàn diện Chính giáo dụcgia đình sẽ giúp xã hội hoá đứa trẻ, từ một động vật thành một con người xã hội,

có khả năng hoà nhập, thích ứng, sống, lao động và học tập theo yêu cầu của xãhội Từ văn hoá gia đình thế hệ trẻ ngày càng trưởng thành và tiếp xúc mộtphông văn hoá rộng lớn, đa dạng thông qua hoạt động học tâp, vui chơi… Thực

tế người nào nhận được sự giáo dục từ gia đình một cách chu đáo và toàn diện

thì bước vào đời vững vàng, nhân cách được mọi người đánh giá cao Chínhgiáo dục gia đình đã giúp thế hệ trẻ nhận thức được vị trí, trách nhiệm của mìnhtrong gia đình và đối với đất nước.

Tuổi trẻ là giai đoạn quan trọng nhất của cuộc đời mỗi con người Đặcđiểm của lứa tuổi nay là phát triển mạnh mẽ thể chất và tâm lý Vì vây giáo dụctrước hết là giáo dục về hành vi văn hoá, góp phần hình thành nhân cách thế hệtrẻ Công việc đó là trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội, trong đó giađình có vai trò quan trọng Cha mẹ biết được tình cảm của con cái và từ đó uốnnắn, xây dựng và duy trì những hành vi, việc làm phù hợp, khắc phục nhữnghành vi lệch chuẩn để xây dựng một nhân cáh tốt đẹp ở thế hệ trẻ

1.2 Thực trạng giáo dục gia đình đối với việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà hiện nay

1.2.1 Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế- xã hội ở huyện Thạch Hà hiện nay

Thạch Hà là một trong những huyện nằm gần với trung tâm của Hà Tĩnh,Trên tọa độ 18,10'03' đến 18'29' độ vĩ bắc và 105,38' đến 106'02 độ kinh đông,phía bắc giáp Can Lộc, phía Nam giáp Cẩm Xuyên, phía Tây giáp Hương Khê.phía Đông giáp biển đông, là vành đai bao quanh tỉnh lỵ Hà Tĩnh

Huyện có 31 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm 30 xã và 1 thị trấn,huyện lỵ Diện tich tự nhiên là313,924km2 Dân số 1.405.672 người.(2011)

Thạch Hà ngày hôm nay là mảnh đất có lịch sử tồn tại lâu đời Từ thờiVăn Lang-Âu lạc cho đến tận ngày nay Trải qua hàng ngàn năm tồn tại và pháttriển thì năm 2010 vừa qua huyện nhà đã tổ chức 1005 năm Thạch Hà hìnhthành và phát triển

Thạch Hà là một trong những huyện có điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt,

là nơi "Chảo lửa - Túi mưa" Tuy vậy cũng chính từ mảnh đất này đã tạo nênnhững con người với truyền thống lao động cần cù, kiên trì, chịu thương, chịukhó, giàu đức hy sinh, đấu tranh không mệt mỏi với giặc giả và điều kiện thiênnhiên khắc nghiệt để tồn tại và phát triển Đặc biệt với bề dày lịch sử hàng ngànnăm ấy các cộng đồng dân cư đã hun đúc và xây đắp những giá trị truyền thống

văn hóa vô cùng quan trọng cho hôm nay và mai sau Là nơi hội tụ các đặc trưngvăn hóa cơ bản của vùng đất và con người xứ Nghệ.

Thạch Hà là một vùng văn hóa có nét riêng ở Hà Tĩnh, nơi đây có hồThạch Khê, hát dặm Thạch Hà, là nơi phát sinh điệu hát dặm; Đất này đã sảnsinh bao danh nhân, chiến sỹ, anh hùng hao kiệt như: Hồ Phi Chấn, TrươngQuốc Dụng, Lý Tự Trọng Là hình ảnh thu nhỏ của tĩnh Hà Tĩnh, nơi hội tụlòng ngưòi, tình yêu của bạn bè bốn cõi Dẫu là vùng đất" phiên trấn" của nướcnon nhà từ thủa vua Hùng dựng nước Song trong gian nan, vất vả vì thiên taigiặc giả vẫn chói ngời nghĩa khí, thấm đẫm những giá trị làm người, giàu lòngyêu nước, kiên cường, bất khuất trong xây dựng quê hương và đấu tranh chốnggiặc ngoại xâm, giữ gìn quê hương đất nước

Với những nét đẹp trưyền thống quý báu ấy,nhân dân Thạch Hà đã đónggóp xứng đáng vào công cuộc dựng nước va giữ nước vẻ vang của dân tộc ViệtNam Tất cả được lưu truyền từ thế hệ trước sang thế hệ sau, tiếp tục được nhânlên và tỏa sáng trong những giai đoạn cách mạng mới

Tháng 8 /1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, Đảng bộhuyện Thạch Hà được thành lập đã mở ra các phong trào, một thời kỳ cáchmạng mới cua huyện nhà Trải qua 15 năm đấu tranh gian khổ hy sinh trong điềukiện bí mất, bất hợp pháp, đảng bộ và nhân dân Thạch Hà đã anh dũng vượt quamọi thử thách và giành thắng lợi vẻ vang.Trong niềm hân hoan của ngày hộimừng độc lập, cán bộ đảng viên,quần chúng cách mạng Thạch Hà lại cùng cảtỉnh, cả nước dốc hết nhiệt tình cách mạng của mình đóng góp vào công cuộcxây dựng, củng cố chính quyền mới và kháng chiến đánh đuổi thực dân Pháp,đếquốc Mỹ xâm lược,thống nhất đất nước

Qua hơn 20 năm đổi mới, Đảng bộ và nhân dân Thạch Hà đã nổ lực phấnđấu vượt qua bao khó khăn, trở ngại, vươn lên giành được nhiều thành qủa quantrọng, tạo được những bước chuyển biến rõ rệt trên tất cả các lĩnh vực: Kinh tế,văn hóa, chính trị, an ninh quốc phòng tất cả đã tạo đà và cơ sở thuận lợi chobước phát triển cao hơn của huyện nhà trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước, đưa

Thạch Hà sớm thoát khỏi tình trạng huyện nghèo vươn lên giàu mạnh , vănminh

Về kinh tế: Trong năm năm qua huyện luôn đạt mức tăng trưởng khá, một

số ngành kinh tế mũi nhọn của huyện được đầu tư thích đáng Các ngành kinh tếtrong toàn huyện đã có nhiều bước phát triển đáng kể Trong trồng trọt diện tích

và sản lượng liên tục tăng, chăn nuôi chuyển dần sang hướng sản xuất hàng hoá

và đem lại hiệu quả kinh tế cao Trong lâm nghiệp, diện tích đất lâm nghiệp của

cả huyện hiện có 8952 ha Diện tích nuôi trồng thuỷ sản năm 2011 là 1147 ha.Công nghiệp- Tiểu thủ công nghiệp trên đìa bàn Huyện đã có bước phát triểnđáng kể Năm 2011 tổng giá trị toàn ngành đạt 42896 tỷ đồng

Về giáo dục, y tế, văn hoá- Thể dục thể thao: Các cấp học, ngành họcđược duy trì và phát triển đồng đều, hệ thống trường lớp được bố trí hợp lý trênđịa bàn Năm học 2010 - 2011 toàn huyện hiện có 32 nhà trẻ trên 31 xã với12.679 cháu; có 51 trường học với 42.907 học sinh, trong đó:

+ 32 trường tiểu học với tổng số học sinh là: 16.426 em

+ 18 trường trung học cơ sở với tổng số học sinh là: 17.194 em

+ 3 trường trung học phổ thông với tổng số học sinh là 9287 em

100% số xã trong toàn huyện có trạm y tế xây dựng khang trang; trungtâm y tế được đầu tư xây dựng với trang thiết bị khá hoàn chỉnh Hoạt động vănhoá, văn nghệ, thể dục thể thao, phong trào xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sởđược duy trì và phát triển tốt, có 70% gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hoá;Huyện đầu tư, hỗ trợ để phấn đấu khép kín hệ thống truyền thanh; toàn huyện có

19 tủ sách, thư viện, 325 hội quán; hiện tại toàn huyện Thạch hà có 32 đài phátthanh và 1 đài truyền hình; có 01 trung tâm văn hoá TDTT của huyện, có 01bệnh viện và 31 trạm y tế

Bên cạnh những mặt tích cực đạt được, trên các lĩnh vực của đời sống còntồn tại một số yếu kém cần phải khắc phục:

- Sự phát triển kinh tế chưa thật vững chắc, chuyển dịch cơ cấu kinh tếcòn chậm, nhiều ngành tăng trưởng chưa ổn định

- Nhiều vấn đề xã hội chưa được quan tâm và giải quyết thoả đáng, nhất làviệc chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, vấn đề giải quyết việc làm còn nhiều khókhăn và bất cập.

Tóm lại, trên những thành công đạt được, Đảng bộ và nhân dân huyệnThạch Hà đang ra sức khắc phục những khó khăn và tồn tại, đưa Huyện nhàngày càng phát triển toàn diện, vững mạnh Đó cũng chính là tiền đề và điềukiện để nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục gia đình của huyện Thạch Hàtrong việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ huyện nhà

1.2.2 Những thành tựu và hạn chế của giáo dục gia đình trong việc hình thành nhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà hiện nay

Thành tựu

Con cái là nguồn vui, nguồn hạnh phúc,nguồn hi vọng lớn nhất của cácbậc làm cha làm mẹ và đã là cha là mẹ ai cũng muốn dành toàn bộ tâm trí, sứclực để nuôi sống và dạy dỗ cho con em nên người

Tôi đã nghiên cứu thành tựu của giáo dục gia đình đối với việc hình thànhnhân cách thế hệ trẻ ở huyện Thạch Hà trong việc giáo dục thế hệ trẻ về: hành viđạo đức, thái độ và kĩ năng lao động, thể chất và thẩm mỹ

- Giáo dục về hành vi đạo đức: Hành vi đạo đức thường được biểu hiệntrong hành động đối nhân xữ thế, trong nếp sống, trong phong cách và trong lời

ăn tiếng nói đối với mọi người trong gia đình và đối với người khác Giáo dụcgia đình sẽ góp phần định hướng để đạt những chuẩn mực đó ở thế hệ trẻ

+ Giáo dục hành vi đạo đức cho thế hệ trẻ khi đối xữ với các thành viêntrong gia đình

Thứ nhất, người con phải biết kính trọng, hiếu thảo với ông bà cha mẹ.Đây được coi là yếu tố quan trọng bậc nhất đối với thế hệ trẻ trong gia đình vàhiếu phải xuất phát từ tấm lòng chân thành Lòng hiếu thảo thể hiện sự kínhtrọng ông bà, cha mẹ trong cách cư xử: Nói năng lễ phép, không cáu gắt, tỏ thái

độ bất bình khi ông bà cha mẹ nhầm lẫn, ngăn cản con cháu làm việc gì Quađiều tra 100 thanh niên ở huyện Thạch Hà tổi từ 16 đến 22 và được kết quả nhưsau về cách cư xử: