Bình luận về ý nghĩa của sự cần thiết áp dụng kết hợp các nguyên tắc cơ bản của WTO trong thương mại quốc tế nhằm hướng tới mục tiêu tự do hoá thương mại toàn cầu của WTO

Toàn cầu hóa, tự do hóa thương mại không chỉ là động lực quan trọng nhất thúc đẩy nền kinh tế thế giới phát triển hiện nay mà còn là xu hướng tất yếu của quá trình tập trung, chuyên môn hóa sản xuất và phân công lao động quốc tế. Các hiệp định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) rất nhiều và phức tạp bao gồm cả nông nghiệp, dệt may, ngân hàng, viễn thông, nông nghiệp và cả thực phẩm... Tuy nhiên, xuyên suốt các hiệp định này là những nguyên tắc, và chúng được coi là nền tảng của hệ thống thương mại đa phương. Để nắm bắt rõ hơn về vấn đề, tôi xin chọn đề bài: “Bình luận về ý nghĩa của sự cần thiết áp dụng kết hợp các nguyên tắc cơ bản của WTO trong thương mại quốc tế nhằm hướng tới mục tiêu tự do hoá thương mại toàn cầu của WTO.”

BÀI TẬP HỌC KỲ

ĐỀ SỐ: 4

Bình luận về ý nghĩa của sự cần thiết áp dụng kết hợp các nguyên tắc cơ bản của WTO trong thương mại quốc tế nhằm hướng tới mục tiêu tự do hoá

thương mại toàn cầu của WTO.

MỞ ĐẦU

Toàn cầu hóa, tự do hóa thương mại không chỉ là động lực quan trọng nhất thúc đẩy nền kinh tế thế giới phát triển hiện nay mà còn là xu hướng tất yếu của quá trình tập trung, chuyên môn hóa sản xuất và phân công lao động quốc

tế Các hiệp định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) rất nhiều và phức tạp bao gồm cả nông nghiệp, dệt may, ngân hàng, viễn thông, nông nghiệp và cả thực phẩm Tuy nhiên, xuyên suốt các hiệp định này là những nguyên tắc, và chúng được coi là nền tảng của hệ thống thương mại đa phương Để nắm bắt rõ hơn về

vấn đề, tôi xin chọn đề bài: “Bình luận về ý

nghĩa của sự cần thiết áp dụng kết hợp các nguyên tắc cơ bản của WTO trong thương

mại quốc tế nhằm hướng tới mục tiêu tự do hoá thương mại toàn cầu của WTO.”

NỘI DUNG

I KHÁI QUÁT

1 Tổ chức Thương mại Thế giới WTO

WTO là tên viết tắt từ tiếng Anh của Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization) WTO được thành lập theo Hiệp định thành lập Tổ chức thương mại thế giới ký tại Marrakesh ngày 15-4-1994 WTO chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-1-1995 WTO ra đời trên cơ sở kế tục tổ chức tiền thân là Hiệp định chung về Thuế quan

và Thương mại ( The General Agreement on Tariffs and Trade - GATT) Đây là tổ chức quốc tế duy nhất đề ra những nguyên tắc thương mại giữa các quốc gia trên thế giới Trọng tâm của WTO chính là các hiệp định đã và đang được các nước đàm phán và ký kết

2 Các nguyên tắc cơ bản của WTO

WTO có các nguyên tắc cơ bản, bao gồm:

- Nguyên tắc không phân biệt đối xử:

Nguyên tắc này thể hiện ở hai nguyên tắc: đối

xử tối huệ quốc và đối xử quốc gia, cụ thể:

+ Tối huệ quốc (MFN): Nội dung của

nguyên tắc này thực chất là việc WTO quy định rằng, các quốc gia không thể phân biệt đối xử với các đối tác thương mại của mình

+ Đãi ngộ quốc gia (NT): Nội dung của

nguyên tắc này là hàng hoá nhập khẩu và hàng hoá tương tự sản xuất trong nước phải được đối xử công bằng, bình đẳng như nhau

- Nguyên tắc minh bạch: Nguyên tắc minh

bạch là chất xúc tác cho sự tin tưởng lẫn nhau, hợp tác kinh tế và hạn chế những tranh

chấp thương mại trong khuôn khổ WTO Các chính sách và quy định pháp luật phải rõ ràng,

dễ tiếp cận và ổn định WTO sẽ tiến hành rà soát chính sách thương mại (RPR) định kỳ

- Nguyên tắc cân bằng lợi ích: Các lợi ích

kinh tế phải được xem xét trong tương quan với những lợi ích phát triển lâu dài và bền vững

- Nguyên tắc mở cửa thị trường: hay còn gọi

một cách hoa mỹ là “tiếp cận” thị trường (market access) thực chất là mở cửa thị trường cho hàng hoá, dịch vụ và đầu tư nước ngoài Trong một hệ thống thương mại đa phương, khi tất cả các bên tham gia đều chấp nhận mở cửa thị trường của mình thì điều đó

đồng nghĩa với việc tạo ra một hệ thống thương mại toàn cầu mở cửa

3 Khái niệm tự do hoá thương mại

Tự do hoá thương mại là một thuật ngữ chung chỉ sự dỡ bỏ dần dần hoặc hoàn toàn các hàng rào hiện tại đối với thương mại hàng hoá và dịch

vụ và trong một số trường hợp cả với đầu tư Kết quả của việc này thường được nhắc đến là thương mại tự do và mang lại khối lượng lớn hơn cho tất cả các nước tham gia vào các hoạt động này

II NỘI DUNG CHÍNH

Sự kết hợp các nguyên tắc cơ bản của WTO trong thương mại quốc tế đã góp phần tăng trưởng thương mại hàng hoá và dịch vụ trên thế giới phục vụ cho sự phát triển ổn định, bền vững

và bảo vệ môi trường Thúc đẩy sự phát triển của

tự do hoá thương mại toàn cầu Thúc đẩy các thể chế thị trường, giải quyết các bất đồng và tranh chấp thương mại giữa các nước thành viên trong khuôn khổ của hệ thống thương mại đa phương, phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của Luật quốc tế; bảo đảm cho các nước đang phát triển

và đặc biệt là các nước kém phát triển nhất được thụ hưởng thụ những lợi ích thực sự từ sự tăng trưởng của thương mại quốc tế, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế của các nước này và khuyến khích các nước này ngày càng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới

Kể từ khi WTO được thành lập đã giảm bớt các hàng rào mậu dịch thông qua thương lượng

và áp dụng nguyên tắc không phân biệt đối xử

Không có bảo hộ sản xuất nội địa, bán phá giá Nếu như các thành viên của WTO vi phạm các quy định trong các hiệp định, thỏa thuận đã tham gia và kí kết, WTO có trách nhiệm bảo đảm cho các hiệp định, thỏa thuận này được thực thi một cách nghiêm chỉnh Chính vì vậy khi có tranh chấp xảy ra, WTO với vai trò là cơ quan chủ tì, tài phán, có nghĩa vụ làm cho

Cho đến nay, các hàng rào mậu dịch đã giảm đi rất nhiều so với trước đây Các hàng rào này còn tiếp tục được giảm , và khi đó các tranh chấp sẽ được giảm bớt Vì phán quyết của WTO

là quyết định cuối cùng về tranh chấp, có giá trị phuc thẩm, cho nên các bên tranh chấp sẽ phải nghiêm chỉnh thực thi các cam kết Như vậy, các tranh chấp sẽ ít xảy ra hơn

Trong những năm gần đây, quá trình toàn cầu hoá và khu vực hoá được tăng cường mạnh trong lĩnh vực thương mại quốc tế Các nước thành viên WTO đang cố gắng thực hiện các cam kết về tự do hoá thương mại trong vòng đàm phán Urugoay, đồng thời tích cực chuẩn bị cho một vòng đàm phán mới – Vòng thiên niên

kỷ Tuy vậy, vì nhiều lý do, triển vọng của việc xây dựng thương mại đa phương còn nhiều hạn chế Bên cạnh đó, các chương trình tự do hoá thương mại khu vực đang được phát triển rất rầm rộ Thông qua việc ký kết các hiệp định thương mại đa bên, nhiều khối thương mại tự do

đã được thành lập

Sự thay đổi cơ cấu thương mại quốc tế cũng

là một yếu tố thúc đẩy làn sóng tự do hoá

thương mại ở các nước đang phát triển Tuy buôn bán hàng hoá vẫn chiếm phần chủ yếu, nhưng vai trò của buôn bán dịch vụ trong thương mại quốc tế đang dần tăng lên Nó đã trở thành một lĩnh vực không thể thiếu trong các cuộc đàm phán về tự do hoá của các tổ chức thương mại quốc tế Yêu cầu đối với các nước đang phát triển trong việc tiến hành tự do hoá thương mại dịch vụ được bắt nguồn từ đặc điểm đặc trưng của dịch vụ (tức là sản xuất và tiêu dùng cùng đồng thời xảy ra theo không gian và thời gian) và nhu cầu phát triển của nền kinh tế hiện đại Trên quy mô toàn cầu, các nước xuất khẩu dịch vụ nhiều thường là các nước phát triển và một số NIC, còn đại bộ phận các nước khác đều có nhu cầu nhập khẩu

chúng Trong điều kiện có nhiều hạn chế quốc gia từ phía các nước nhập khẩu, việc tiến hành tháo giỡ chúng dần dần là một nhu cầu cần thiết và trước mắt Bên cạnh đó, sự phát triển hiện nay của khoa học và công nghệ đòi hỏi các nước muốn phát triển thì phải tham gia tích cực vào lĩnh vực trao đổi dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ viễn thông

Khi tham gia vào WTO, cũng như các tổ chức thương mại khu vực, các nước đang phát triển có nghĩa vụ thực hiện các cam kết về tự do hoá thương mại Hiện tại, vị thế của các nước đang phát triển trong các tổ chức quốc tế nói chung và các tổ chức thương mại nói riêng đã tăng lên rõ rệt Ngày nay, không chỉ các nước Châu Âu và Mỹ được lợi từ cơ chế giải quyết

tranh chấp của WTO, mà các nước đang phát triển cũng bắt đầu thu lợi từ cơ chế này Đây là một trong những lý do làm cho tự do hoá thương mại khu vực trở thành làn sóng được phát triển mạnh mẽ trên phạm vi thế giới trong những năm gần đây

Quá trình toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới ngày nay không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực thương mại quốc tế, mà nó còn bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống kinh tế - xã hội

Đó là kết quả của quá trình quốc tế hoá trong mọi lĩnh vực sản xuất, lưu thông, tư bản, tài chính - tiền tệ, kỹ thuật v.v dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ Ở đây,

sẽ không đề cập một cách chi tiết đến các nhân

tố thúc đẩy quá trình toàn cầu hoá hiện nay

cũng như các tác động khác nhau của nó đối với các nước trên thế giới, khi trình độ phát triển kinh tế của họ quá là không đồng đều Điều cần nhấn mạnh là toàn cầu hoá không còn là một xu thế mà đã trở thành một thực tiễn trong nền kinh tế thế giới Do đó, để phát triển, mọi nước trên thế giới cần phải chấp nhận nó và cố gắng cải cách nền kinh tế của mình sao cho có thể tranh thủ được tối đa các lợi ích mà quá trình này mang lại

KẾT LUẬN

Toàn cầu hoá, khu vực hoá đã trở thành xu thế của nền kinh tế thế giới, trong đó tự do hoá thương mại là một mũi nhọn Trong xu thế toàn cầu hóa như hiện nay, khi mà nền kinh tế giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ ngày càng hội

nhập sâu rộng và toàn diện hơn Chính vì vậy thì các tranh chấp phát sinh là không thể tránh khỏi, nhưng chúng ta có thể hạn chế nó một cách tối thiểu WTO là một chế định thương mại lớn nhất toàn cầu, và các nguyên tắc cơ bản của WTO có nhiệm vụ góp phần thúc đẩy tự do hóa thương mại, giải quyết các tranh chấp, hướng tới một thế giới hòa bình ổn định và phát triển

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 Giáo trình

1.Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật

thương mại quốc tế, Nxb CAND, Hà Nội,

2017

 Sách

1.Uỷ ban quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế,

Tổng quan các vấn đề tự do hoá thương mại dịch vụ (sách dịch), 2007.

 Điều ước quốc tế và các tài liệu khác

1.Hiệp định Marrakesh 1994 về thành lập Tổ chức thương mại thế giới và các phụ lục